(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Omnia Andreae Alciati v.c. emblemata, cum commentariis, quibus emblematum aperta origine mens auctoris explicatur, & obscura omnia, dubiáque illustrantur Adiectae ad calcem Notae posteriores"

H * 









DUKE 

UNIVERSITY 

LIBRARY 



Treasure %oom 



Digitized by the Internet Archive 
in 2012 with funding from 
Duke University Libraries 



http://archive.org/details/omniaandreaeandOOalci 




ris cxplicatur » & obfcura omnia» 
dubiaquc illuftramur,$g£tf£W 

^Adittl* aa calcem Nffta foperieres. 



Pcr CLAVD. MlNOEMk 
lurifc. *»_ >V> 



P A R I S I I s, ^gr^ 

Apud IoannemRicheriu via D.Ioan- 
nis Lateranenfisfub Atrbore Virefc* 

CVM PRIV ItEGIO. 
M. D. LXXXIX. 9 



\_.'\ \ \ J.Kr-rf*T^B 





fti 



R» 






yy> <y 



#3 52 



B/A 





CLAVD- MINOS 

IVRISG. LECTORI, S- 

V o d folet iis liberis contingere , qui 
extra nuptias nati nonficaudenter pa- 
trem ciere poffunt , ne pudorem eius 
onerentjfi tamen ea iint indoIe& iis 
moribus vt non indigni fuorum condi- 

:ionevideantur,poitmodumapatrevelagnofcuntur, 
rel adoptionis iure aliquo cos Iiberorum innume.' 
•umaggrcgant, nec naturales modo,fcd& Iegitimi 
lut certe ciuiles appellantur * Idcm de meo hoc qua- 
icunque libello non temere dixerim , quem cum pri- 
nis mca? pubertatis annis inchoafTem^&ex amicorum 
irbitratu edi eflem paffus,volitare itafa»pe per manus 
tominum ccepit,&famamnefcioquam audtori fuo 
ic parenti qua?rere,vt iam fepties vel eo plus Antuer- 
>ia?primumapud Chriftophorum Plantimim nobi- 
cmTypographum,tum Lutctise cufus acrccufus,& 
Iiquoties per me illuftratus,nondum tamen fuisom- 
libus numeris abfolutus ( quod non nifi homini otio 
bundanti licuit ) fi non placerc omnino fakem non 
lifplicere primum vifus fit, nec4)io fane nomine qua 
[uod eruditis viris nonplane improbaretur. Sic ita- 
jue tandem ex communis fama? calculis me eo pelle- 
it ac flexit vt fe agnofcerem haberemque liberorum 
urc ac numero, quafi qui paterno nomine fe non 
rorfus indiguum prseftarct. In quo tamcn ne me 
ommunis dccipiat ^cWct, yelim ex fide bona hoc 

a ij 



tcmperamentum & quafi cautionem adiici vt quan- 
diu ftudiofis literarum prodcrit habeatur pro meo, 
meifque in facris maneat : fin autem vilitatefiia vel 
(quod ita dixerim ) inertia vidcbitur ad piper vel 
fcombros amandandus, aut conquiefcat aut 1 teat,vel 
quod dc fuo Aiace olim Csefar Auguftus fub fpongia 
ha?rcat,nequid hac mea fcriptione horis ftudiofbrum 
melioribus prseiudicium afFeratur. Licet cnim 5 fi con- 
fultis credimus quod noccat nemini & aliis profit, 
facilc condonandum videatur C\ quid tamen vel incu- 
riavelhumanaparum cauitnaturahacvel fuperiori- 
bus editionibus , quas cgo quidem polire melius 
nondum contigit aliis atquealiisncgotiis auocatus, 
fpero me breui nouam & pofircmam cditionem ad- 
ornaturum cum multis fortequc non pcenitendis ac- 
ceflionibus quas ad vmbilicum pene iam perduxif- 
fem , d vacui temporis vfura paulo benignior mihi 
permifTa efTet. Cuius rei fidem fum tibi propediem 
fa<5turus I<eflor,fi modo ea quam non femel pro tuo 
candore fiim cxpertus tua sequanimitas mihi , ad per- 
ficicndum quod inccepi augeat induftriam, Vale. 



VlRl DOCTISS. 

NICOLAI GVLONII LITERARVM 

GRiCARVM LVTETI£ PrOFESSO- 

ris Regij, de his in Alciati Emble- 
mata commcntariis. 

Evviapotfuycfaov A/oV «V M/fta*- o&firijf, Odyu.' 

T»f hvoIojov ficMntevf, Scojs^ Ofxnfor fpn, 
Tou o>^t xgj [mitiv <htfbuot t&Ji omi^ovct @av\tiV-j 

&'p%ifjfyjott dtnov; Kftioiv i&ix& vdux>if. 
ToV <T' tfpav Mivo) uxxfa-cu %pi«\,cLvn } ngi cvjtvli 

Aav&v 8o/ Mtpvfls kpdv q'£qv ifeiv, 
"S.K.SiwHv xptjvti? iKtKuviJbs HvStov flJhpy 

Toei* JV KOf£osci(A%cio* (jUHpcw ctc-igi ^«y • 
Qfivix&ftnijg&q GiT Lvdvfjt.yi/ua.Ttt. qcuvjh, 

E';c ygvoiov 90 'fjLATOf va^ma. X&yLispci f€&* 
Em 'TTcLKcuoT^fcdv v&vfJLVH/Jut.TU, tpStyyiTcu CWSpUVi 

Ov viof,eLh\sivdos - yti£ctXiQf <ppovi'& m 
TLjjicr&wvifa Kfvpw euviywLTa fjiddtoV} 

*JSAdJV77? d\n%tinf OtJjtTtoJhf K&tTiet'" 
A/ Ji TapiK.Goh.cu. AhKtdTH «V tfhciJkxa. fyyct) 

K#$mJms tov iuhv u.afiup{*vat xdpv. 



*»- 



a nj 



D., GVLONII EPIGRAMMA LATI, 

N I S EXPRESSVM NyMERIS, 

Ti k temos Iouis auditor rcx GnojZtm annos 7 

Maonida vt cecinit Mufk verenda,futt: 
sA ' quo confilium^fkcros mentifyuc receffm 

Percipiens, leges Cretibm tlle tultt. 
JAt nofirum Mufk Mmoem aluere bentgn*, 

Cntm ^€polltnea tempora Jronde tegunt» 
Dantque Hehconiadum fkcros haurire iiquoresi 

Indefktur retulit munerd l*ta Deum. 
Oratorum tgitur fiue enthymematd torquet, 

isfurem ex fkcro defluit ore lepos : 
Seu referatnobis veterum montmenta vinrum^ 

Mens cana iliim ntl puertle fkptt : 
Stue etiam abfirufks res prorfom mtgmata pandat t 

Oedipodem vates vendtcm fuperat. 
ExpUnata quidem ^Alciati h<tc Emblemata 9 pafim 

Tefiantur me nunc omma vera loqni. 

Vcrtcbat P.Pincllus Vindocincnfis. 



Stephani Pafquier, in fuprcmo Scnatu 
ParifienfiPatroni. 

jgv & s I T o R. Minos vrnam mouet. hoc tibi y cldudt^ 

Emblema m prmdfionte notato libn. p 

^ttcpuehic augufia jedeat Jub imagine MindJ, 

. Omma qui lufio temperet imperio. 
JJoc autem cur te fortm (chema velmus, 

Si petis 3 in promptu plunma caufi fubefi, 
Nam fi Lethdio remcxs Emblemata ab Orco y 

^/[lciatum campis reddis £r Elyjiis : 
Si veterum laudas laudanda, errata repurgas t 

Pro mento tnbuens pramia cuiquejuo y 
^€n tu non ifio es Mmos Emblemate dignus, 

gui cum Mmots nomtne, nomen habes? 

Germani Andeberti, Aurelij Indid:. Rcg. PrsefidiSe 

t/tn ttbi, an ^flciato plus,Mmos docle y pararis 
Nommis eyfama, cjuis neget ambiguum } 

Stc tenigma facis 3 nodoJa Emblemata foluens \ 
Vtt Jolum hoc ? tu te vmcis y O" ^Alctdtum. 

Nicolai Quaterfolidi pra?fc<5hins Columc- 
rienfis Vicelegati. 

7"B femelvt vidi,fdcilcm doBumque repentl 

^yCgnoutyVerbis mellifluumque tuis. 
Vt vidi,hdud deceptus ego, neque me abflulit error, 

Nambene conucmens tu tibi nomenhabes. 
Nimirum ( ignofiant charites, Mufeque poht£ t 

Et,fi ejutd peccem, parcat ^yfpollo mihi. ) 
Nominis hoc anagramma tui ey cogmmmis e re efi, 

0ANIMVS DVLcIs, qucm tuafcripta probdnt. 

a iii; 




CLAVD- MINOS 

DIV IONENSIS. 
LECTORI STVDIOSO 

ET CANDlDO. 

Rotogenem piftorem Jita &tate no- 
bdem, tam tmprobo fuijfe fiudto, tamque m- 
defejfa ptngendt cura ddigenttaque memo- 
rt£ froditum efi, vt ^/Cpelli parem in omnt- 
bm futumm dicerent ,Ji manum de tabuU 
toilere potuijfetiadeh vttle m omm vit& humana mfittuto 
'vulgatum tilud, ^wcfeV aydv, yt ijocratea in compofittone 
tura ddtgentior a plertjque reprehendatur. Quod tdeo a me 
dtSlum volo, amtce LeBor, vt planum ttbt faciam , quis me<t 
commentationis tn h#c Emblemata modus a me Jit adht- 
bitm : m quo mmirum e multis qu*. facde cogere citra nego- 
tium poteram, ea duntaxat injuos hcos contult, qu& ad rem 
prtejentem magis accommodata vtderentur. In quo malui, 
breutus omma perjequt, e^lemter attmgere , qu& nemmi 
ejfe ignota Jufitcabar , quam quafi /«t4«A?>, perque locos 
Communes tdenttdem exfiattari.Sed ne tepluribm morer^ non 
cnt altenum^fi re ab ouodutlra, quodatunt, hutm me£ lucu- 
brattonis conjiltum expltcem, vt eadem via compertum ha- 
beas , quid quantumque m litens contendertm, quojque 
labores haflenm tncredtbtlt facultatum pene omntum ino- 
pta laborans m ipfis puerttia me& rudtmentis Jum per- 
pejfm . Quo tempore cum Jferarem me liberatum trt dtf- 
ficultatibm cr ,p&ne dtcam ,mijertts , qutbm exercen cy 
t nterdum ebrut puptllm Jolet omnt parentum ope defit- 
f-upusy manendum quaji dtqua in vigdta mihi fiatuebam. 



neque animum ita deiictebam , vta liberaltum artium ftudto 
penitus auocareritametfi neque fortuna, neque alta mehor oc~ 
cafio hunc mthtfruttum , quem Dei beneficto vtdeor confecu- 
tuSyhaudquaquam polltcen vtderetur. Nam me [anno <etatis 
duodecimo ) per feptenntum ferme ad mfertores reiegatum 
Jcholas, ty nodis , quibws me expedtre non mfifero admodum 
potui, detentum conftrmxtt mimic x ey certe molefta fortis 
conditio,qu£ftudiameanefcio quo vetcrno quafi Joptta &* 
ferme exttntla reddidit.Quibus tamen in drumnisfic antmus 
occallutt y vt feptem annt ctttus elapfi fint , quam rfieumme 
ottum tam male collocajfe fenfenm.Qud quanquam vera fint^ 
tamen cum exantlatos a me labores m memonam reuoco , <y 
ferte qnodfummo &pr&potenti Veo immortales habeamgra- 
ttas,qut me hoc velutt gyro vncludi prtmum voluertt: atque 
me,quanquam ea dita-te mmtum rudem , nec dumfatis confir* 
matum,proutnctamJuJcipere concefitt^ ad quampartim atatis 
tmbectllttdte,partim etiam mgemolt modulo ac captu ommno 
eram ineptus.Poftquam emm Itngux Latma & Gr&ct) Ma- 
thematum & philofophia peripatetic* rudimenta delibajfem s 
earumque dtfciplmarum cogmtionem altquam certemedto- 
cremperceptjfem mpalxftra vm literatifiimi L.dae^^fJtfta-' 
nt homtnts{cmus m Logtcis & ^/CnthmetUis commentattones 
in lucem edtt* a do&is commendantur ) opportumtatem ali- 
quamjum naSlrus ea omnta recoquendifedultus y qu&per trten- 
mum ty eo plus tn phtlojophico ftadio pnmum hauferam. In 
quo qutdem dtuturna certe, parumque vttli meditattone rete~ 
xendo,h<erendum miht dtuttusfuit quam vnquam cogttajfem* 
vt quafi fcopulum sifjphtum toto ferme feptennto ejfraEhis 
pene vtrtbus voluerem . Qu£ tamen a me dttta , noltm k que- 
quamfic acctpi y ac fi quas tnftudtis drumnas pertult y tammo- 
lefteferre debeam'. nthtl entm eft quod tantt factam labores 
nefcto quo^autjfontaneas illas molefttas,qu<e fiudtofis comttd- 
nfilent\quinquAmtAmen{ytidm<renue ac ltbere)dubtus fim 



an ratione altqux conqueri mihi liceat , quod ftrtunam non 
tam mtquam habuertm , quamwgentum mam admodum cy* 
rufitcano quodampudor* pr£pedttum. J^et emm opttmt maxtr 
mt beneficto {cutus munere ac donojum tdquodjum) recrean 
paululum occeptt mgentj mei languor.c^ ita hucufque perue- 
nt>vtnunquam me pcemtuerit tanttlhs labortbus adeptum 
pudtorumfruftuf vbcrtores quam vnquxm cogttajfem : non 
quodingemo me vaUre tac~lem[quod m me quxmfit exiguum, 
plane fentto) fed quodmiht nafct contigertt tempore fhctore y 
quo inctdertm m pr^ceptorem cordattfitmum , multtpltct re- 
rum cogntttone locupletem&rfuod m maxtmis ducocui met* 
fiudtum frobart hauddubi perciperem.Ex eo ttxque citm ex* 
cefit,quxntum tn mefutt, bonorum auftorum Gr*corum Latt- 
norumque pomaerta libero, & qutet» antmo peruolutuut, erat 
entm mtht ottj Jatts: btbitothecas vtrorum altqv.ot erudttomm 
adtj.quxntum mtht concejfumfuit, O* eruditioms altcutus co- 
paranddinftrumenta quamplurtma perquifiut , eaqueautde 
arriput.quaji diuturnam Jittm explere cuptens, vt ea miht no* 
ta eJfent,quorum pofiea vjum altquem, quanquam admodum 
medtocremfumdtltgentia &fiudio conjejtatus. In his ttaqut n 
cum mtht vtderer altqtanto impltcatus, deque multts multa 
conjultarem ,commode mctditin manus meas yCictatt Uber 
Mmblematum,quem recens nobts Lugduno adueftum , c^ nfc 
quotannis ante,Pxrifits excuJum y noueram a phtloUgts omnt- 
bus non mmium commendart . Quem citm de mambus fere 
non deponerem, &? multa tn eo perobfcura deprehenderem , in 
qutbus h&rebam dtutius ,eytn multts nitendo Judans , quod 
tunc quos veliemtmprtmis libros non hxbem , fctfcitabar ex 
Leodegario ^gathochthonio, Benedtftmo Dtutonenfi , homine 
vere ptOjtT m Hebr.-ea , Graca, Latmaque Itngua non medto- 
crtter verfato , vnde mtht omnes nodt O" fcrtpt dtffolut pof 
fent.llle qutdem de nonnnllts me liberl admonuttyfed hoc ma* 
xime } vt fontemtpftm.fi fiert pojfct t adirem, ex quo mmtrttm 



Zmblemd quodquejumptum ejfe conftdrer.&^Alcidtum ^/[U 
c\dto mterprete,quodd etus mdxtme fien poffet^ endrrdrem : id 
eft^lcidtifcnptddhd^quo td pr<eftdrem commodtus, fedulo 
CT dccurdte yoluerem'. vtque mgenu vir es perichtdri pdterer y 
meque nthilo fegmus exercerem , c um ftudid mtht dhdgrd- 
tmrdnonfuppeterent ftpfd cmntdEmblemdtdfchohiso*co- 
mentdriis illuftrdrem- Cmus vm conftho primum non leuiter 
mftdmmdtus ^prtmdshneds ( qudntumper £tdtem certe te- 
nelUm gr conftlu tnopem hcebdt ) ducert mcepran quoprtmo 
impetufdtis mthifum confctus , me nonjecus dtque vrftnum 
foetummcondttumpUne &i mformem pepertffe . Quod entm 
mihi htc duftor impenftfttme pUceret^eumJummdperlegt dui- 
dttdtc.cutus opes ddmtrdbtles vt dccurdttus & meltus dpert~ 
rem mtht,dhos plerofque qutdd hoc drgumentum tdmpUufi- 
btlefdcere videbdntur , deuordui : perque multds vhtlologiA 
drcds locupletifitmds fummd cum voluptdte exfpdttdtus , dd 
extremum idmtht lucrtfect^.uodnumqudm fuiffem confecu- 
tus , nifi dntmum dd hdnc re rum expltcdnddm difftcultdtem 
dppltcuiJfem.Et qutdem non potutt hic Uber vel ob dr^umenti 
ftleniorem vdrtetdtemque vel duftoris ntmen cUrtftimum 
dpud omnes qui non funt dhem d Mujdrum dmcemorum cho - 
ro,kon grdttfitmtts effexcuius lepores &* concmmtdtem eo 
flurisfdcto , quo video mdtorem cum voluptdte vtdttdtcm in 
eo coTttunftdm, qmm dltts pepe innumer dbtlibus qui quottdit 
mdmbus ten conjucuerunt. Qutsigttur mthiwrc fuceenfedt 9 
dutpdulo ettdm intquiusfrontem corruget , quod dliquds ho' 
rdsm eo expUndndo collocdrtm^Nen emmmedm qudlemcun- 
que mduftrtdm eyftudium dbhoc genere fcriptionis putdui 
vncjudm dhenum ejfe debere, qudnqudm non pdrum tn eo ejfe 
difftcultdtts dgnofcerem , qu<t nifidb homtne & otto &* Ittte- 
rts dbunddte } vtx folutpojfe vtderetur.Quod ft quis^vtfunt.vd" 
/td & tntqudfere hommum tudict d ., dmmo reputetcommen- 
tdnum nulloUbore d nobts dbfolytum , cenfedtquc id operis 



qwbufitbet aut etiam Grammaticults eommitti non mirm 

quam mimpotttijfe , vehementer errat. Quptus emm qutfique 

efi (abfit arrogantta dtclo) qui vel Ethtc* dtfiifUnx aurfhy* 

fiologta ignarus , ne dtcam htfiorU aut lmgu<e Grac* prorjus * 

mfitum^ut vnum aur alterum Emblema pro dtgnttate enar- 

rantiyAt vt ifi hxc mijfafaciam quis nofler tn eo exfhcando 

& Mu/lrando Lbello conatm fuertt & indufiria, vteruditos 

non latuent , ita imferttts non foteft non ejfe ferobficUrum 

& valde ignotum , qut non flus ea de re quam c&ct de 

colortbus iudtcent . ln quo fi non tngentj dexteritas ah~ 

quavelrerumferttiamelior elucefcat , certe dtligentta qut- 

aam obfiruari non obficun ab ns potefi aui fitnt \taui rerum 

*fitmatores.ld vero maximejtift faltor, perfiicuum eritin ob - 

feruando fonte & origtne cumfiunque Emblematts , in com- 

farandts vtriujque Itngua auBortbm ,aui magnum videban- 

tur adferre adtumentum adfingulas notas & exfhcattones^ 

vtdcmque tn cumulandis tts locts , quijftarfim apud<AUta- 

tum tnficriftts altts froltxifitmis habeantur. Quf cumdtco, 

fcto equtdem cmidmtht obttci hocloco fofiit: quajiqm veltm 

dtligentiam ab ommbus affroban meam y vtmhtl omntno co- 

€edam tts qut in eo libello frimum enarrando elaborarunt, 

fuamque nobis indufiriam frobauerunt . Certe, vtverumfa- 

tcarjnodefitus de meJentto } quam vt veltm tncidere tn mmt- 

tnam arrogantt&Jufficionemfid vt altorum ingemorum fum 

tandtdus afitmator, tta velimhoc mtht trtbut concedtque-, vt 

de me nonfalfia tattanti miht credatur . Ne emm difstmulare • 

vtdearfcto ante annos ofrodecim , Sebafiianum Stokamerum 

Cermanum m altquot ^Alctatt Emblematafiriffijfe commcn- 

tariolaific enim apfellat)familiartter admodum o^fiuhofa- 

cilt conctnnataifid anfuerit aufroris mentem, £r argumenti 

filendoremficutns,altorum efio tudtcium. loqmrde Tornefij 

Lugdunenfis Tyfografht edtttone , non de alta quadam quam 

dnte ahquot annos adornautt vlantmus hac nojlra Atatedth- 



gentifitmus Typographus :ea enim aliquot accefiionibus lon* 

ge alta efl quam prtonquod non ertt objcurum et qut editionem 

vtramque conferre volet.atvelpojiertor^vtutfityeaefitamen, 

vt eruditorum oculis nonjatts dtgna videatur, sed eflofcrip- 

fit stokamerui tlle m altquot Emblemata , non tamen attigit 

emrtta: fiquidemjortc diumare non potwt quidtn altis auBor 

fibt vellet:ita quadam ferobfcura junt , vt vel multa rerum 

cogntttone, vet Delio natatorefit opus et qut ea commode veltt 

expltcare.^dhdc^enamfiBartholom^us ^4nulus y vir erudi- 

tus^ brembus verbis , omntumfere Emblematum Jententtam 

complexusfit, eumtamennmpuluttaltquot mtaffa omning 

fratermififfe y quam ob caufam nefcto , nifi quod verifiim^eff& 

vtdeo quodvulgo dtcttur , VoBtefl ettam qucedam tgnorarez 

vel } vtcum Toetajson omniapoffumus omnes»Nihtl emm mo- 

ror Iejuttan* famtli<eJodalem altquem^quem accifio ante an- 

nosfix in hac ^cademia pubhce tnterpretatum h<tc eadem 

Emblemataifedtamen qu*dam y non omma attigtt: qudmnam 

ob caufam nefaojiec vt fctamfum admodnmJoHicttusime ta- 

men non fugit *fi perfecuturus ejfct quod tnceperat , ahorum 

quorundam mduflrta etfuijfe vtedum, autcerte vtgtltas ma- 

ximas eum tmpenjurum m expUnandts rebus tam varusja- 

que ingemose ab tngentofifiimo lureconjulto excogitatts aut ef- 

formatts.Quod tamen diftum nolim, vtlefuitot illt qutcquamr 

detraht velim{ quandoquidem lubensfaueam Itteratts omm- 

bufyCmuJcunque frofefitonis cy wflitutt habeantur) non hoc 

dtco,mquam,vt mtht canere videar , qut mhd altudpofitmde 

me afferere, quam quod tngemo pane nuUofim: crfiquidfity 

illuddiltgentta cmpia veltm tribut potius quam acumtnt aut 

dextentAtt.^At fi ad tufla carmmu tam leptdoru expltcattom 

multa deejfe obiecent ahquis,dico. l mhtl effe quod ommb 9 nume 

rts abfilutu dicteyperfetfupofiit.su equtde y vtveredtca y quod 

potut,confictitus, nulluque vnqualaborem boms aucloribus 

cmlucdis^qut m hoc mihifofset effe CQmodioreSjeffugi^vtipJam 



AuBoris mentem elicerem : quam fi nondum ajfecntus omni 
parte vtdear % tamen quantum a mejienpotuit , conatusjum, 
'Vteonomme noTiram qualemcunque diltgcnnam do&is non 
mmium morofis probatum trt ccnfidam . Quxmfi q-ratamfiw 
dtofis,vt vtdemfpero , ey altqua dtgnam approbattone mtel- 
lexero,effictentprofeBo,vtqualtfcHnque nojraindufina ex- 
dtetur adeamcommentattonem nonmodo illuflrandam ,fed 
ttiam locnpletandam. Qutdentm defieremfiudtum etufmodi 
gratumfore , cum resperfe tucunda crfrufruofa mtrahiles 
amores m ammis eorum quifunt mgnui eyhberales,excttet} 
Laudatura nobts Orator,Voeta, Htfioncus, vhtlofophm , aut 
aliquis aliusfcripter,fiyvaf*Mf infigniortbm tanquamfiel- 
lulis effulgeat crfilendefcat: qux cum alicubi leguntur , di- 
gtto aut tranjuerjo calamo notanfolent , vtmemoriA commo- 
dtus infigantur,C^ ctttus occurrantcum tts opm ent. ^/Ctqui 
hasfententiat nonpafiim , nec femper, nec vbiuis repertre efi 
factlexum nullumfit TLmblema, quodprAter fententiam non 
afficiat antmumret nouitate,ct tgregia quadam anttquttatis 
cogmtione.^€dh<£c yv^^t funt mterdum objcurtores ,neque 
omnthus perutd ejfe pojfunt: Emblema aut fubteftji ptflur* 
eaufa, mtcarminis Byanv&k aut crniypapn, altquamfacilita* 
tem hA?et,tn qua foffit antmus conqutefiere. Protnde non mt- 
rum vtderi debet,fi hoc fcrtbendt genus CF ^/Clciato-, ey vtrts 
plertfcue grauibus admodum placuertt, vt aliqutd etufmodt 
ludts erudttts confequt poJfent,quod fludtagrautora dulct ( vt 
ita dicam) lemmento reficeret . id entmfimile prafitterepofi 
^yflctatum Gultelmus Verrertm iholojas ,qut Morefiphiam 
centumLattnis & totidem Galhcis tetrafitchts confcripfit. 
JJtncpegma Cofialtj habuimus hinc Bartholom<£t ^/fnultpt* 
ftam Voefim egreqfie cyfillerter elaboratamimitto entm Boc- 
chu laudatum tn$;entum,qui m hoc gencre fiimmum fe arttfi- 
cem prdftittr.poftremoqne ommum opttme pfi ^ytlctatum ,fi 
qmd mihi credendumfitp Io.mnes Sambucus , C 7 ** ^/tdnanus 



luniutt fa* vobis tmhlemdtd cuderunt, quihm mhd ingeut^ 
(ius dut accurattus adinuentum, mhd ddigentius elucubra- 
tum dut ahfilutum ejfe confiat. sed vtfupertor atate ^Alcia- 
tusfuit,tta t ntfallor,fepnorem £r ingenufolertia& doftri* 
noeUudeprdfiitir. quem cum hoc mgen reprtmas tenere di~ 
Cdm , quM Jfuo ture mtht repetcre vidcatur , n.n efi quod quis 
Cufpicetur me nonmhtl fam* do&Jsimorum hutmfecuU virt- 
TAmlunu samhuci^Achtllis Bocchij detraxijfe.ld verofiudtj 
genm mfifuijfet lihtrale cenfendum crdotto homme dignum, 
noluifent ipfi profecVo vtri tanttjuam mdufirtam contidijfe, 
authonasmterdum horaf collocaffe miis qu<e mhiU faciendd 
ejfe duxiJfcnt.Sedde hisiamfatis. 

Supereff vthreuttertotam noftr&commentatiomsrationc „ n ,. 

i- •• n. J J I*. a^J •-■-'* 3 Confiliom 

expUcem } ttsque rejfondiam quos ndobtrectadum citius quam & metho- 

imitandum pardtos fore prxfentio .Inhactotameundaratio- ^ us horia 

•11 ' I r J (T J » r Commen- 

ne mhil magis cbjeruandum ejjeduxt, cuam Jcrupos omnes uriorum, 

& m&andros dijfictltoresyvthcos etiam ohfcuros enarrare 7 £r 

Emhlematump£ne cmmum ortgsnem exjuofonte duBam re- 

petere ,pofiremoque vjum cutufque loa crjententtoefactlem 

pro vmltparte aditcere.Quam vero perfitcue £r commodetd 

k nohis tentatumfit,non dtco perfeftum, dlu vidermt laltqutd 

certelahoris ty ddigentne ohferuart non ohjcurc potefi, doftri- 

n& nullam miht trthut danue laudempofiulo\tn quo tamcn ah 

iis qutferto dofttfunt £r Uteris politiorihus excultiyfdctltus 

aliquam grattam impetrare mtht vtdehor,quam impentts ey 

qwhufdam nehulonthm,qut omnta non modo temere velltc^t, 

fed^quod att Comtcmynifi quod ipfifitctunt,nthil rettum putat 

Nullum adhuc fcriptorem legt , qut cudthet m ommhm fatts- 

fecertt.Nam tn multis cura aut lahor defideratur , in altis in- 

genq dexteritas 9 aut Gr<zc<z Ungud peritidyvel Latin* proprie- 

tasim altts demque multorum aufterum lettto , aut hijloriaru 

cogmtiolquafi vero vtrtutes h& omnesfingul& infingtdts tam 

fdtile deprehendipojfent . Nonentmmeldtet in Firgdij poe- 



mate,serwj Orammatict diligentis &> accurati eperamfiepe* 
numero defidcrari iquemadmodum nec defimt^ qutitidem in 
JPe-rphyrionis £r* ^Acrmis commentants m Boratium cbfer- 
uentfed certe ht mihuvidentur molefitfiimi cenfires, qui cum 
nihtifaciantjtulloquefe labore nobis commendentiimportune 
tamende aliorwmfcriptis conqueruntur • Nontamenvtmea 
aualicunque commentatione prMudtcatum alkut velim.quafi 
mea tam vnice probem>vt nohm altquando vel emendart>vcl 
cafiigari.^/t qua fiufpicione quantum abhorream , qui mepro- 
ptus aznoueruntfaciVe Itberabunt: qut nihil almd a doftts re- 
quiram, quam vt hafce minutiasfiua reprehenfione tn quibus 
erratumfuerityaliquandif dtgnentur: vtm iis recognojcendis 
parem dtlwntiam atque operam tmperttam . Non cnim ne- 
Itros erreres emendan feremus tmpattenter , neque nos vuo 
modo pigueritaudire potiorajuggercntcm & melicra : vtnec 
molefium entprioremfententiam commutare ^fi quid mtnui 
accuratc traBatum aut cxpenfum a nobis qutfpta conquera- 
tur. Queddumfacio > vtdcri noltm in publtca literaru taufic 
prxuartcari , gr e a docere qu<e aliquando putem dedocenda, 
Quod tamcn necfine excmplts nec rationibus me prafiaturw 
intelligentfi modo adfit altqua tntudicando dquttasjumne- 
minidubtu fit.pofiertores cogitationes meliores ejfe: eytn me- 
numentis veteru legamus^ffippocrateartis medic<£prtncipem 
qutdam afie nonfiatis diltgenter tradtta , primum emendajfe, 
necdteri etiainideimptngerent.ldefaBuaM . Tullto memt- 
nimusMui cum %hetonci hbrt, quos adolefiensfiripfirat, non 
fatts placercntiVtminus elucubratos danare magnaparte ma- 
luit.quam corrigereyfiripjjtque accurattus libros altos orato^ 
rios,quos tantifieri a dottts a^aeJcimus.Sed &fabtus duos li- 
bros afipnmum Ve arte dice?idtfinptos> quodnonjatispro- 
barentur,expu?txit , cy duodeam tllos vttlijsimos nobts ma- 
gnofludtoforum omnium appldufit deditjnqwbus videtur <y 
priores emendajfe 3 &r' ferfeAtus aliquidreltquijfe . Quodtllts 

tgttur 



mn 



igitur tantis vitis Uudi datum efi injuis retraHdndis 9 
debet nobts ejfe damno vet fraudi , vt meminetirit quotitm 
tnaxime mtetefi^doBtotes petmulta Jate } non tamen omma. 
Jtaque vt feuenotem omnem obiutgandi anjam ptoeclttdam, 
Jubmde Hotatianum ifiuc apttd eum tpui fit reprehenjurus 
oppono y vt erfitpjum notit , e^ ettata mea me non depre- 
cantem Ju&weat i 

Si quid nouifti re&ius iftis, 
Gandidus imparti : fi non,his vtcrc mecum. 
lutetia cio. id. lxxx. 



i 



.} fc >.» •» 



J 




IVLII GiESARIS SCALIGERII EX 

LlB. POETICESVI. JDE ALClATI 

Emblematis I v d i c i v m. 






A l c i a T i, prseter Emblemata } nihil mihi vide- 
recontigit. ea vero talia funt , vt cum ciuouis inge- 
nio certare poffmt. Dulcia funt,pura funt,elcgantia 
funt.-fed non fine neruis, Xcntentias vero tales,vc 
ctiam ad vfum ciuilis vitse conferant. 

LILIVS GYRALDVS LIB. II. 

DE POETIS NOSTRORVM 

temporum. 

Alciatvs poteft inter poetarum collegium 
& confortium reponi, eo quod eius extant carmina 
plurima diuerfis in vrbibus iam imprefla, vt funt 
epigrammata & Emblemata. Dehocenim illud ve- 
rilfune dici poteitquodeftapud Ciceronem de Scse- 
uola,Iurifperitorum eloquentifIimus,eloquentium 
Iurifperitiflimus:addam ego , & polvhiftor ,bonufL 
que poeta. Sed noftra commendatione non indiget 
Alciatus , qui fuis fcriptis iam toti orbi illuftris & 
clarus habetur. 



B A RTHO LO M M VS A N V- L V S, 

Jibellocui nomeri fecit.de lurifprudentiaaprimo 
fui ortu ad Academiam Biturigum dedudta. 

ALcidtm tdndem ^lcides ve r ut dlter, ey \y€!ce% • 

sAdGdllos venit tdnto eim nommemotos, 
<Afperuitqut vidmruftdt fervt ^/fnmbdl dlpes, 
Qudfudfiddcomeslurifprudenttd.rerunt 
%e^ina,adregm trdnfcenderet inrimt rrdnci r 
Hunc Biturix,medtdm qudm totdm dmpleftitptr- vrbem 
Irdncid.MetropoUsgremioftticerecepty' 
Htnc Biturix mdgrns exceptrhbnortbm, dmpU 
Et mercede ,prtm qudntdm non cceferdtvllusy 
sAc Sdludton{quimwierefuriftus honeflo, 
Idmqu :Jenex erdt'emerttus)juccederefecit, kww 
Trimus db ytufntis leges regfonibusilte 
Trdnfluht dd Gd Uds doSlor cldrifitmus draf> 
DoTtrin* humdn* pdrtterjuftfque feritus y 
Eloquio pollerisjtngxd & fotymjhr vtrdque, 
JPrimus &• ille tubdveluti ddftgente vocauit 
Mihtidm ddiurisfludtojos vndtque mundi 
Pdrtibus ex vdrtis turbd covuftte ftequcntes, - 
^/Curibus dffenfos dicentis db dre dijerto, 
Mirantesque vimm tdntkmJuxWrldfindnfem* 

e > i i 

..." ' ■--[ k - 

..■;.. ...... 



• 









; ■ . . ' . 

mtiti ... 



i 10. M. TOSCANVS SVQ 

Italiaj peplo, lib. 3. 

CBara mthi ante altas vrbs nofirtgentis ortgo^ 
Et cm debentur teneris documentafub annis 
frtmameis^quam nataltpra-pontmus orx, 
Injubrumreginattbt a.m munere grates 
vbenus referam^uamfi quofidera adtbas \ ? 

^/ilctati aterms mtexam nomtna chartts? 
clariushocnonprifcatibhnonvltimA fecla 
Concejferedecusiprmcepspollutanegando «H 

Barbarta fanfta heu legum myferta monfir» r - tjb 

Herculea pnrga&tt ope& viuacia ferro 
Colla renafcmns fuperamt & wnibus HydrA. 
Htc quam compedibus mtfere confirtnxerat audax^ 
Infceius omne doltsfucans vtolentta re&u*t> 
lufiittam coeco produxtt carcere m durat, 
Fallendtque artesjublata atnbage retextt. 
Mdrgtne qua Stculo tellus ad liitus iberum 
Porrigitur^quaque^€emoma$declmat ad tsfrft&s 
In Scythicum pelagus ,ripamque btnommis lfin y 
Nojfe quibus labor efi veterum decreta Qutrttum^ 
Hoc ducejacrapetuntprijctpenetraltaturis: 
Uocfine tuta vta efi nulli^vefitgtafi quis 
ys€lterius prematytnpr<eceps huc deuius error 
Tranjuerjum irdait& fierato frufirat honore* 

Andraras in Alciato , Mediolanenfi pago natus, 
lcxcentos ante annos a barbaris hominibus captiuam 
detentam Iurifprudentiam primus in Jibertatem a£ 
feruit. Abillisenim elegantillima veterumlurecon- 
fultorum refponfa/cedis, & incptis commentariis de- 
turpata^locis etiam innumeris ob infcitiam depraua- 



ta reftituit,& priftino nitori reddidit , fuis ca do&iffi- 
mis xquQ ac clegantifsimis notis illuftrans. Teruntur 
quotidie do£torum manibus numerofa eius delurc 
Ciuili volumina,quibusmagiftris apud Tranfalpinas 
nationes illuftres emerferunt Iurifconfiilti, Duareni, 
Cuiacij,Zazij,Hottomanni,vel alij quorum fama pcr- 
uuIgataeft.Poeticam fcelicifsime eum attigifle argu- 
mcnto funt Emblemata toties Typisrecufa s atque in 
ItaUcam 3 Gallicam, & Hifpanicam linguam coauerfa. 



. 






. 




. 









EXTRAIT DV PRIVILEGE» 

PAr Piiuilege du Roy,donne a Paris le 14. iour de Ianuief 
1589.1'leftpermisaM.Claude Minos Iurifconfulce>de faire 
imprimcr,ouchoifir&comettre tel Imprimeurqu'd verraeftre 
fuififanr,pour fidelemcntimprimer,ou faireimprimcr vnliure 
intitule Ownia<^/fndre<g Alciaiiy lurifc.celeberrimi , Smblemata , cum 
ctmmentariis Cl.MinoU^ Noit/que eiufdem pojferioribus. Inhibantle- 
dit fieur a rous Imprimeurs, Libraires, & autres quelconques, 
n'imprimer,ou faire imprimcr,ny expofer en vente lcdit liure a 
flnon par fa permilTion,licence ou congc j ou dcrimprimeut 
par luy choifi & commis a i lmprefiion d'iceluy:& cc fur peine 
de confifcation des liures ia impriraez,& d'amende arbitraire, 
tanrenuersleRoy,queleditMinos,& des dommages &inter- 
rcfts de 1'Imprimcur par luy choifijcomme plus a picin cft co • 
tenu efdites lettrcs de Priuilege. 

Parle Roy cn fon ConfciL 

SigneHABi&T. 



Ledir Minos apermis&permeta IeanRicher, Eftiennne 
Valet,& Francois GueffiermarchansLibraires dcmeurans cn 
cefte ville de Paris, d*imprimer ou faire imprimer le fufdit li, 
ure,iufques au temps&terrae defixans finis & accomplis,a 
commenccr du iour cjue lcdit liure fcra achcue d'imprimcr. 



AND.R.EiE ALCIATI I. C. 

MEDI OLANENSIS VITA 



. 






P E R. C.L A V D IVM MINOEM 



i v r, i s c. 

• ■ . . 



CO NJCRIPTA. 

P 




N d r i a s A Lciktvs in pago Alciaro 
fcu AlzatbMediolaherhinatus, e nobili Al- 
ciatorHm familiaYl^ifcofultorum & politoru 
hominumgloriam.ihcredibili ftudioacvirtu- 
' : te longo poft fereiiquit interuallo.Is adolef- 
' cens cum primu irigehij cultum catiereri non 
poenitendosinftituroresa quibusxdoceretur, nactns eft, fed 
maxime Ianum Parrhafium, quo Roms ac Mediolani litreras 
humaniores fummo omniu appfettfu docuit. Eas brjmas arres 
Alciaxus auidearripu*ir,feque iisnfcleuiter tirixir, earum ra- 
meitvfum omnem ad peritiam iur& * cui le toturri addicebar, 
©ptiroe referendum effe duxit, vt ea ftudia,in quibuV aiij 3 tan- 
quamapud Syrenios fcopulos confeHefcutit,huic vni ancilla- 
rentur.Me iraque <ju6d fe-rid & pereupide eam itiris ftietiarri 
perfequeretur.,,breui adraodu fpatio temporis 1 rta° pYoniouit 
vtdignus cxrftimaterur,qui Docloris in%nibus"c6ho'nefta- 
retur. Eo prim&m honore donatus ficab ornnibusiulpicieba- 
tur , tantamque< de fe admirationem c^oneitabat, Vt d'e rebus 
criam grauiftimis, & qtis non nilT veteranis, & roWgdvfu exer- 
cuans viris proponi folitse eiTchr>arg;ute polit%uerefpOnde- 
Jfet;, Rogatusenim a Quxfitorey qu'em appellant','ha>retiag 
prauiratis de re^admodum perplexa eVdubia, qua?qUe iam 
ante multos fane docros , turri Tnedlogicae rei pericos , tum 
luris profefTores exercuerar,ita fatisfecir, vt Qua?ftor ille non 
tamabhomine, quamab ipfo edodus oraculo abierit : age- 
batur de fupplicio Lamiarum> & earum mulierum qua? vene~ 
fic* aut fortilega* vulgato vocahtrlo nominantur : fed cum 
Lamiarum feu ftrigum non elTet vna fpecies . ex iifque aliae 
oicerentur in Crucem immihxilTe , C h r r s t v ivf Dcum ab- 
negaue,pra>fentes ipfas & vigilantes^veneftciis atque deuotio- 



VtTA ALCIATI. 

nibus infantes cxtinxiffe : aliae nonnull«e aliquando matribus 
interminatae , no&u ad earum filios , quamuis fotibus obfera- 
tisjvaluTfqUe occlufis irrepfiiTe,eos fafcino preflHTe : quos pue- 
ros conftabat morbo repentino captos&medicisnoncognito 
decefiifte. Refpondit in has illaTque Quarftorem debere 
fub fungi munere. Quanquam enim ( dicebat) ex iis aliae 
reuera, & yt vulgus loquitur, perfonaliter hon acceflifTent, ta- 
men id Lemuribus fuis videri mandafle. Quaedam etiara nihil 
vltra egiffearguebanrur, riifi quod. fub arbore Tellina choreas 
duxilfent, quod tame» hae ncgabant. Et ea quidera vna fufpi- 
cioncquamquam folo vulgi rumore vagaretur,eas tamen vo» 
lebat Quasftor tormentis fubiici, eo quod in.fauorem fidei, 
confciorum & confcelcratorum teftimonium admitteretur. 
Alciatus,contra\,id verumde iis qua: vigilantcs vidiffent,non 
quae dormientes & in fomnis : multaque alia preclare , quibus 
totam bane quaeftionem foluit , vtnihilad cam dubitationis 
relinqucret, Ergo Mediolani per triennium moratus,fefe forb 
parabat, muniiique aduocationis cum aliqua laude, ccrte ma- 
gnaLfide ac religione fuftinebat , cum nomen ccepit eius apud 
caetcrasnationes,pedum,juosltalos propagari. Accitusenim 
cftad publicum profitendi munus ab Auenioncnfibus , pro- 
pofitoei ftupendiq fcxcentorum cum nunquamad cum diem 
cathcdram^quod ipfeait,confcendi{ret..quain vrbe perali- 
quot annos ita ingenium fuura & mduftmm. probauicvt vnus 
pene inter laudatos iuris interpretes,foliifquc egregie do&us 
prardicaretur. Ea hominis fama excitatus F r a n c i s c v s l t 
ingeniorum follers &munificus rcftimatoryAlciatum ad Bitu- 
rigum Academiam Yocauit,anno Chriftiano ifio. honorario 
illi duplicvo^adeo vt pro fexccntis, fecundo fui aduentu&an- 
no, mille & ducenti praeftarentur.Qua in vrbe Galliae celcbri, 
& qua nobiliura auditorum frequentia, quantum illc laborumv 
furama fua laude pertulerit, idque quinquennium cxpleric 
quo fuic in Gallia, fuperfunt etiam hodieteftes longe multi, 
laudati viri,qui Alciatum dqcenteroaudiuerunt:teftes etiam 
libri editi aeterna digni memoria , quos ille fuccifiuis horis 
fummo ftudio, parique ingenio reliquit. Cumenim ad iabo- 
rem , non ad ocium fe vocatum a magno principe , & in Aca- 
demia Galliarum florentiilima intelligeret, ne quid deea lau- 
de, quam muitis magnifque vigiliis confecutus erat , imminui 
pateretur, iniiium duxic ab ea Conftitutione . quae eft Dc 
quinquepedumpraefcriptione,magnaomnium,fanequedo- 
&orum hominum admiratione,e6quefucceiru laudis, Yt is 



V i t A Alciati. 
labor, vel potlus indefeiTi animi contentio , ianuam famse 
nunquam intermoriturjeaperuerit. Noneftmihi animusfin- 
guia percurrere quas magna do&rinas laude, parique dignitate 
toto eo q«;nquenmo perfecit. eius orationem vix pofiumtan- 
filire quam ilJe habuit ex temporc cum F r a n c i s c v s Rex 
auditorium eius jngreflus,praefens intereflet. Eam vnam lau- 
dem e multis non vltimam fuifle cenfemus, tanto principi 
platuifle , eius auditoris animum demulfifTe , vt quafi Regia 
illa maieftas lurifprudentiae in fuo fedcnti folio fafces fubmit- 
tcre videretur.Ea viri ad publicam vtilitatem nati virtUs,cum 
in dies incrementum caperet, Franciscvs SfoRiu 
Mediolanenfium Dux,fui populaiisamore acgloria captus, 
eummorasne&entem, peneque tergiuerfantem ad patriam 
reuocauit: vtquc omnem excufationis remoram interciperer, 
fenatoria dignitate ornauit, & vt Ticini doccndi partes fufti- 
neretabeo impetrauit.Orationeeaquam publiceTicini ha- 
buit fatetur ipfemet fe de longinquis regionibus a principe 
Sfortia fola virtutis commendatione agnnum , fuifTe reuoca- 
tum,& fummse dignitatis codiciilis ornatum,amplo etiam do- 
siatum honorario vt profeftionis munus obirer.Paulo poft cer- 
tis de caufis Bononiam, ftudiorum omnium alrricem petiit, in 
qua totos quatuor annos ea cclcbritate ius ciuilc docuit,vc 
rullus fatis doftuse fcholis redire putaretur,nifi qui Alciatum 
audiuiflet. Quod quoties animo compleetor , fuccurrit illud 
Komericum de Tirefia, 

Nam praner eloquentiam>qua ille vnus fiia anate prudentiam 
iuris illuftrabat,lingi>ae vtriufque cognitionem,qua fuosaequa 
les omnes anteibacfngenio ade6 fehci & vbcre hiftoriam om- 
nem vetuftatis hauferat & expreflerat , vt nihil pcnirus igno- 
rare videretur:iuris labyrinthos ita ingeniofepenetrabat,ea 
inyfteria pure diferteque tradabat,vt veterum laude pene ad- 
3equaret,recentium induftriam facile fuperaret.Ticinum reuo« 
Catus,ita lubcnte Carolo Im£'eratorb, per annos 
aliquot illic refedit, nihil de incaeptis laboribus remifit, glo- 
riam quam tot vigiliarum impenfis mercatus erat, auxit, vc 
putaret fibi cxempiar propofitum Herculis, cui apudTragi- 
cum, finis vnius laboris,ad fcquentem gradus pararetur Fer- 
rariam deiude inuifit, Ducis Hsrcvlis honoriricis addu- 
ftus conditionibus,& poftratam Academia ca follertia extuiir., 
$ua casteras euexerat, peneque excitarat. Ea in vrbe,vt in aliis 



VlTA AtCIATT. 

quas incoluerat , non mod6 viua voce profitendo , fed & per* 

multa variaque fcribendo id efFecit , ne viuis & piaefentibus 

modd confuleret, fed & pofteris idem multd cumulatius prac- 

itaret.Poft multos tandem percgrinationum labores, Ticinum 

reperiit,ineaque vrbefuarum fortunarum rabuias poftremo 

collocauit 3 docuit tres, quatuorue ad fummum annos, vir qui 

nuliis sstatis dimcultatibus,nequequietis alfcuius , quam ca- 

pere poterat, blanditiis delinitus, a ca?pto opere ac ftudio cc£ 

fauit.De qua tamen adeo frequcnti concurfatione, quam ple- 

rifque fufpeaamprxfentiebat,feipfum publice na purgauitg 

vt non temere rationem probabiiem reddiderit. Qiud enim 11 

Auenioneprimum,quid fi Ticini,Bononia?,Biturigibus pro- 

feflus fit , tanquam qui nufquam poilet confiftere? prompta 

enimexcufatio ha;c illi fuitmam dum bellicos furores fubter- 

fugeret, tutamque fuis quietem ftudiis pcrquireret,diutiflime 

peregrinatum,principumque iuflionibus huc atque illucagi- 

tatum certam fedem tenere non potuilTe dicir.enimuero me^ 

minerat Plautini verbi, Di nos tanquam pilas,homines ha- 

bent.Tta fe raptum inftar lignorum, qtias pro flucluum impetu 

feruntur,variequeagitatum:quicquid tamen erroris hoc fue- 

rit,in publicam femper vtilitatem ceflifle. Aliis eeiam rationi- 

bus inconftantia? huius culpam deprecabatur neminem efle 

dicebat qui Solem vituperaret, quod dum radiis & calore fuo 

cunaaviuificet, ambitum terra* omnem circumquaque per- 

curreret, uec quemquam , qui eo animo fixas ftellas laudaret, 

vt errantes improbaret.Celebratum Homeri carminibus Vlyf- 

fem , quod mores hominum multorum & vrbes vident.fed & 

phiiofophos veteres.vt Pythagoram,Platonem f Apollonium, 

aliofque multos,doarinar caula,peregrinationes roaximas fuf- 

cepifle Dionem Prufienfem,quod ad Celtas & Ssrmatas fe co^ 

tuliflct, tantiaTraianoImperatore fa^um , yt rcuerrcmem 

aureo curruexceperit:& Ariftotelem,ei qui ciuilis adminiftra- 

tionis ftudia profiteretur , admodum c6ucnire peregrinatione, 

exiftimafle, idque Hippodami Milefij exemplo,qui diu per 

multas vrbes errarit, priufquam aliquA fcribere fit aggreifus, 

idem de Lycurgo,Solone, Zaleuco,Philolao,multifque r>ra?- 

terea aliis proditum.hinc illud Sophoclem, qIkoi /$>{v Ai 7vv 

^Xwi" i vJkipav&> domi manendum cun^a cui funt profpera, 

fapientes de iis intelligerc diitaxat,qui priuatam yita agerent, 

quiq; domi & in ocio marcefcere citra publicum incommodu 

poflent:alioqui publico litterarum profeflori,qui Yerfaretur 



VlTA AtClATI. 

in hominum luce & frequentia, haudquaquam conuenire,Iin- 
guam quae piurimis Academiis prodefle poflit, intra vnius loci 
cancelios,in quo propter bellorum ftrepitus & horrores gym- 
nafium nullumfir, concluderemultum profecifle hac ratione 
profefloresalios:fibi peregre ageti firmiflimumfemperfuifle 
in do&rina pnefidium:legalem hanc profeflionem fibi tanqua 
Palladis aegifera? clypeum , quo fuperatas Gorgones , id eft 
monftra omnia fabula? prodiderunt. Ethaec quidem ille> vc 
paflim multa de fua peregrinatione:quam tamentam crebram 
iocorum mutationem nihil moramur, quin potius eximiam 
nominis follertiamadmiramur.Illedifciplinarum liberalium, 
hiftoria: omnis,Gr£Cce & Romana? linguse fretus fubfidiis, iu- 
risftudia nitori priftino feliciter reftituit ,asmulatus veteres 
quofdam magni nominis Iurifconfultos, Herennium,Mode- 
ftium,Antiftium Labeonem,Atteium Capitonem,aliofque,qui 
paresfuere in vtriufque lingua» cognitioncartiumque melio- 
rum facultate. Iam vero fiquid aliquando inter difputandum 
pronunciarit aduerfus receptas-a maioribus opiniones^hocno 
eo animo fecit, vt le&orem etiam reluclantem in fuam fenten- 
tiatn pertraheret, ficuti obie&um illi fuit a quibufdam male- 
uolis], qui omnia eius confilia finiftre acciperent. Multa enim 
dum doceret, varia quafi fercula, vt in apparatiflimo conuiuio 
folitus erat apponere ,exquihus quod magis fapcret, vocati 
conuiusepro fuo arbitratueligerent. Inqua tentanda iudicio- 
rum alea, quam fe prudenter & circumfpecte geflerit, id argu- 
mento eft,quod fe ad vtrunque compararit:vt C\ forte populari 
aura exciperetur,non ided tamenexfultaret: didicerat cnim 
exBiante plureseflemalos,&non quicquid continud multis 
placeret, idfapientibusarridere: contra fi paucis probaretur, 
nonideo remittendumanimum,cum, defertoab omnibusau- 
ditoribus difcipulo, Antigenides, mihi cane & Mufis, dixerir. 
Sicenim aduerfus infanamhominumquorundampetulatiam, 
adeoque caninarn faciidam fefe obfirmabat, vt neque cauillis 
moueretur, neque conuiciis ab inccepto curfu reuocaretur. 
Qua de re tamen maturiiis paulo poft. Duodecim poft annos; 
cum ciuilis &Pontificij iuris profeflbriis infignibus donatus 
efTet, Paradoxa & difpunftiones in publicym cmifit,opus,vt 
ipfe dicit,elaboratumhoris fuccifiuis, & acandidatoadhuc& 
tirone.Quotiesenim eaquea fuisdoftoribusacceperat,ftudio 
ipfe fecum perpederet,fi qua effent qua? probabiiibus argume- 
tis digna refutadone viderentur,ne quod occurrebat memoria 

i iij 



VlTA AlCIATI 

protinusexcideret,quibufdam quafi aduerfariis defcribere co* 

fueutrat : que^ omnia tu in manus accepta, cu paulo accuratius 

expoliffecin codice verafque tabulas referenda duxit,tandeqi 

ftudiofis omnibuscommunicauit.QjuoJopusnon tam vtglo- 

riam 3 cuius illa astas felet effe auidiflima,captaret, a fe fatetur 

editum.quam vt ratione ahqua Doc"toru, qui tum ftudia iuris 

profitebantur, iudicium conuelleret , qui bonarum litterarum 

cognitionem nonmodo Iureconfultononneceffariam vbique 

aff-uerabant,fed contraria potius,& feriis omnibus ftudiis bla- 

da quada 8ci\iici voluptate repugnantem:quapropter nonfe- 

cus quam a nauigantibus Homericas illas Sirenes, euitandam, 

Vlyflifquefequedumexemplu,quifcmalonauisilligaffet,fo- 

ciifqueaurcs cera illeuiffec 3 ne vocum modulatione captia* 

ccepto curfu aberrarent.Qu^ tamen quia dici fieriquc hominu 

tnore agnofcebat , qui ca faciie afpernarcntur quf affequi ipfi 

nonpoffenr,a fuo propofito non difcedebar, nihiloquefecius 

induftriam fuam excitabat.Interdum tamen eoru conuicia nori 

ferebat,qui qu6d elcgatius quam cceteridifputaret,pro obfcu« 

ro inceffebatur vulgd , aded vt imperiti auditores ceu noftuae 

ad Solem caligarent:quinetiam aliquando inclamarent, Wo- 

ftim iQc/uarejfedapertMs.Qnod tamen non tam auditorura, quam 

Profefforum iudicium fuit,qui crefcenti gloria? Alciatiaperte 

inuiderent. Exiis Doctoribus ncminem in precio fuiffe habitu 

conftat(vno aut altero excepcis) qui non omnium aliarum ar- 

tium rudis effet.Satis igitur fibi fa&um eo tempove arbnraba- 

tur,fi fuum lirterishumanioribushonorem feruaffct,iungique 

cas fua a;tate fapientic; ftudiis poffe docuiffer. ^uod dum viua 

voce,&fcriptisconatur,iuris Do&ores tanquam transfugacu 

infectabantur,iidemquelibriseditislaceffere non definebanc. 

apudhumaaitatis vero profeffore~s,ranquam omninoalienus 

effet.nec fibi locus, necrario vlla conftabat : quorumalij eum 

taito a?ri foluendo non effe,alij pre^dits pra»dibufque non fatis 

idoneum.alij alia commintfcebantur,quo fac"tum,vt maximam 

apudomnesinuidiam, gloria?loco , adeptusfibi vidererur,& 

huius incaffum coepti conatus tederer,vel potius malo edoctus 

laborii eum poenitcret,donec paullatim libri quos emiferat in 

publicum > & docedi ratio qu3m fequebatur, in multis gymna- 

(lis fefc nfinuarinrtNec verd ipfe,quoties occafio fert,diflirnu- 

lat fe reie&a feculorualiquotanrelapforfi confuetudincqua 

iuuenis erat amplexatus.adimitationem & pra?fcriptum vete- 

rum iuris explicandirationem omni conatu ftudioque reuo-? 

caffe.Sed quod obferuareteffe qui barbaras & impolitas inter- 



VlTA AlCIATli 

pretationes elegantioribus pr^ferrcnt, & tritico negle&o cum 
atauis vefci mallent glandibus, cumprimum hanc difciplinam 
profkeri coepit,eo quod nond um fibi tantum auetoritatis com- 
para.Tet,feruire fcense ac tempori cogebatur,quantumque ficri 
poterat s ftudia fua difcipulorum aunbus accommodabat.Inte- 
reatamendetritavulgataque docendi ratione identide que« 
rcbatur,fuofquemonebat,advtilitatempublicamvaldeperti- 
nuifle Iuftiniani edi&um obferuari , & eam ftudiorum fequi 
methodumjquam ipfe prarmio Digeftorum pr^nxiffet.Huma- 
na quadam curiofitate deceptos longe multos modum non te- 
muiifcj& eo plane deucntum, vt Alciatus ipfe, quique in eode 
ftudio verfarcntur , dare manusconfuetudini pridem recepta? 
cogercntur s non cnim a?quales,non auditores,non gymnafioru 
prsefe&os omnind permifluros antiquatum & obfoletum mo- 
rem in vfum reuocari , pluris eos facere cceptam ducentis ab 
hinc annis docendi viam,quam legiflatoris ipfius iuflum . itaq; 
fe ea de re fecurum fore pofthac , ncque moturum eo nomine 
controuerfiam 5 id nihil efle aliud quam aduerfus torrentem 
natare,eique fe difcrimini permittere,vt qui. 

Feitnt eqttii auriga^nequc audit currtti babenas. 
In quo cum diutius hejifler, non deftitit tamen quin fc totum 
componeret ad veter ii imitatione:non tame^in ranta opinionu 
varietateac diflenfioncalicui fefte nome dedit,autin alicuius 
magiftriverba iurauit,qudd optime ceferet,vtin omnibus aliis 
artibus,fic in ca maxime qua profitebatur, primas partes tene- 
refanuiudiciu,vixq;fien poflc,quinatura dubiejfanitatisefler, 
idelegalisfapienti^fertusdoaoreuaderet.Necveroeftquod 
quis exiftimet dv&cLtttete. aut etia>/Actv77 cc^ eu ftudio captu qu£- 
da fuo teporc innouafle , aut fecus docuifle qua qui fuperiore 
feculo floruifset,fi quibus locis crraflevereres do&ores animad 
uerteret,eoru nominibus parcebat,fed taqua aliud ages oftede 
bat quatenus eis ftadu eflet^nquo fuu cadore certelaudadu ex- 
hibuit. nouerat enim tributu fuifle vitio Ariftoteli , quod qua: 
copilaflet,eis accepta no referret a quibus acceperat: cotra vbi 
coxpeccafle animaduertiffet,nominatim carperet atq; infefta- 
retur.fibi Iuris interpreti agendu effe modeftius , quia moralis 
cjuam profitebaturfapientia , hocceuinhumanum & inciuile 
nonadmitteret, altercandiftudium eiufmbdiadnihilcoferre 
aliud quam artis opprobriti, nec cedere in laudem altercantis. 
Eo confilio Alciatus fua ftudia public* vtilitati pra?defle vo- 
luit, & citra omnem ambitionem bona fide fuos auditores 

i iiij 



V r T A AICIATI 

docuit. Vrdebat hominum varia efle iudicia,& quot capita 

tot fenfus : efTe qui breuitatem eam affe&arent quam veteres 

Dynus > Oldradus, Rainerius astate fua fecutifunt, aliosqui 

copiam maiotem vellent^etiamcitra acumen vllum> qualis 

in Barbatio , Felino , aliifque nonnullis agnofcitur, quofdam 

fubtiliaperquirere.&cum Aretino, Socino,Ruinoimaginari. 

malle,vel dipo£a.7liv Ysfxmfip^oviv toV nhiov > per aera incide- 

re,& citra Solem fatagere , quod de Socrare Anftophanes ait. 

Sed ipfe longo vfu didicerat,neminem vnum fequendum effe, 

atoptima qu^que de fingulis decerpenda : qued prudentiae 

opus plane fingulare ab eodem perfecutum, nedum tentatum, 

quo fuum Iurifprudentia?lumen redderet. De elegamia vero 

&politogeneredicendi, quaminiuxDoclore non ferebanc 

morofi quidam veterani , vt qui a fuis magiftris perfuafi erro- 

rem vfuconfirmatummordicustenebant,ille qusedamdifpu- 

tauit, idque fuis vigiliis confecutus eft vt vin&a barbaries £ 

philofophia? iuris latifundiisablegaretur . Quod ciim faceret, 

con ramen vcterum, doc"tdrum fane hominum ,auctoritatem 

eieuauit:de iis femper candide fenfitreorum doctrinam magni 

fecir,quanquam fermoniselegantia caruerint: id enim vitium 

non hominum.fedteporumfuifTe perfpicebat.Conucnire qui-:; 

dem Iurifconfulto oratoriae artisfacultatem cenfebat: faciliore, 

cnim aditum adius Quiritium praeftare, non tamencorpus 

efScere , folam eius fuperficiem colorare , maximos fuiffe Iu- . 

rifconfulcos Bartolum, Baldum, Caftrenfem, Accurfium, quos 

conftat ne fummis quidem labiis politiores artes attigiffe,eo^u 

non ferendam cenfuram qui fupercilio grauifhmoin eos iu- 

uehuntur eo vno nomine quod bonarum licterarum rudes ex- 

titerint: id enim perindc effe ac fiquis mlnoris Aftrologum fa- 

ciat,quod Muficamignoret: Galenumprasftantifiimummedi- 

cum nullohabeatin numero,quodEuclidisgeometr2enunqua < 

circinum in manus sufperit.Eos itaque fummos iuris Doctores 

euoluebar,quospropterinfignem peritiam colebat imprimis, 

r.eque ob ljnguae minus politac horrorem dediguabatur : inte- 

rea tamenquicquidex eoruni fertilibus areisad fuumexcole- . 

dumftudium colligebar,pura» Latinaeque locutionisfluuiisir- 

rigabat.Quod apertius quam antea fibi faciundum cenfuit ac- 

citus in fcholam Biturigum , cum tertius Pandectarum tomus 

pro lege Academis effet explicandus: titulum enim de verbo- 

ruraobligatiombusad explicandum eftaggrefTus ,in quo non 

pqetermictebar.,quss i Bartoio &recetioribus copiofius & acu- 



VlTA AtClATI 

tius db materi* fubtilitate explanata fuerant,qualia funt qua* 
ad mora? purgationem , quse ad poenalis ftipulationis commif- 
fionem , qua? ad renunciacionem fideicommiflbrum pertiner. 
Et profiteu frequentes aderant nobiliffimi ex Gallia, Germa- 
niaque adolefcentes 3 qui eius do&rina; illicio capti , caque 
Suadae medulla non leuiter alle&i , vna cum viris doaiffimis, 
qui ei frequentcsaderant, miratitamen cum tricain fcholis & 
nimium pacienter approbatam docendi rationem confe&ari, 
ftirailos illi admouerunt, ne id quod fciret melius & politius 
cos ita celarecvtinuiderevideretur.Cum ergo incufabantilli, 
vt qui ccu Plautinus Euclio , quosin pe&oris penu thefauros 
habcrct,occluderet,nec in apertum referret,dicebant nihil ab- 
furdius,quam qui optima quaeque haberet in manibus,ad imi- 
tandum ea non proponere , obferuabant eum aduerfus legumt 
fcitaqua»rracl:aretipfe,nonfolum faccre,fcd &recentiore* 
alios iutfifTe Iuftinianu n^-ntvnJk interpretationcs fieri, nihil- 
que magis femotu ab antiquoru. vfu>&cofuetudine,quam toto 
anno dccS leges magno apparacu explicare,verbofeqj comen- 
tarios conficere,ccepifle quide Pyleum i Acurtium,Azonem,& 
gloflematum fcriptores alios,quod in fefuit,ieges ad litteram 
explicare,necid cis infeliciter ceffiflenegociurfubfecutosBar- 
tolum, &quididafcalicire&enominantur,vtfunt Caftrenfis, 
Aiexander,Iafon,quicertis do&rina» limitibus &cancellisius 
conclnferchos non parua laude dignos,fuoque fetuldprinci- 
pes habitos,non putabant efTe fequendam nouiffimam opinio- 
forumfeclamnonmultisantcannisenatam,qu3emddumom- 
nem excefliflet,qu£que iam in ftudiorum pcrniciem retinere- 
tur hos effe vt viperinos fcetus parentibus exitiales,vt qui asta- 
te poftcriores feniorum fentcntiis aduerfarentur,omnemque^ 
horam quam dodtrina- impendiffe debuerant , contradicendo 
infumere,de Bartoli verbis,aiebanr, non debere Dodorem ita 
anxie follicitum in multis & a propofito alienis immorari/atis 
efle quod fencirctintelligi, & breuiter admoneri, clarioreque 
ordme quam feciffet ipfe: non illius tancura, fed cxcerorum 
iententiasjfi qua» ad rem facerer,adducendas videri,fe minime 
probarefatebanturDoaoreseosquifuggcftuspaffimoccupa- 
jeot, quatuor aut fex ad fummum leges toto anno interpretari 
iolitos. Alciatum centum poflc:& quot illi conftituciones 5 eum 
totidem integros cum fuis titulis tradatus illos , viros quidem 
honos,fed nonfatis eruditos, folain rubrica tres menfesinfu- 
darerqua ex le&ionum pompa nemincm fere dodiorem redirc 



VlTA AtClATL 

domuni! multos fed ignaros Do&orum laborem admirari 

paucos qui inde aliquid preficerent . Et ca quidem fane vehe- 

menti & acuta auditorum oratione permotus Alciatus , vt qui 

fe omnibus vtilem& morigerum do&ore praeftare cuperet,po« 

fteanonnifi perfpicua &luculenta oratione docuit, non nifi 

qua*optunaeflent propofuit,immo iudicio& rationefuis ea 

conuiuis apponi voluit qua» conferrent ad valetudinem, non 

quf cuique facerent ad ftomachu . lam vero cum ipfc fuo mu- 

nere defungi poifet vnius hore; fpatio,maluit tamen clepfydras 

duplicarecnepe vt viua voce,integrahora doceret : altera verc* 

diclaret, qud qui poflentaut etiam vellentexfcribere,idceu 

au&arium ab eo confequerentur. Opportune id quidem & in- 

geniose cogitatumab erudito homine» qui citra fucum omne 

3oceret.intelligebatenimIurifconfulto memoriam effe maxi- 

tne neceffariam , quam non parum obtundcret aut etiam im- 

minueretauxiaillacogitatio,qu£ circaiurisfubtiles que-ftU- 

nes implicaretur. Poftauditionemideo afliduam & diligen- 

tem non pofle lcuari melius,quam fcriptione obferuabat: qua- 

quam enim eflent aliqui qui valerent excellenti illo natura» 

bono,memoria,tamen &temporisinteruallo, &curisinterdu 

hebetari queda in ipfo orationis curfu minus ab audioore per- 

cipi,quse ex commentario facile intelligcrer.Quam preclaram 

fane & commodam docendi rationem plerique poftea func 

omni conatu perfecuti , fed nefcioan ex multis paucifint afle- 

cuti. Ex hoc flagranti ftudio fummaque animi contentione ad 

id glorie; peruenit quam nunquam ante fperauerat , id non fe- 

melfafliis eft,vt ad idem ftudiorum iter ingrediundum adolef- 

centes excitaret.Bellica primum clade,afflifto cenfu,cum nuf- 

quam in patria pcdem figere tutd poffet,ad profefllonem iuris, 

quamfacramanchoram vocat/econfugifle ait:abea falutem, 

honorem,opes,fummum denique decus effe confecutu. vtque 

Zenonem dixiffe ferunt,cum naufragus enataffct, fe nunquam 

felicitis nauigaffejquam cum rebus amiflis vacare philofophie 

ca?piffet:fic Alciatu,cum in patria nimio ocio marceflTeret,atro- 

citate bellorum tandem excitatum coepiffe peregrinari,&ad 

difciplinam confugifle,qua; illi fucrit vt Myrtili clypcus.fuifle 

illum ingcntis animi militem, fcuto dimicare folitum , q uem, 

cum ad expeditionem maritimam nauigaffet, fubmerfa forte, 

naui,eidem clypeoinnixum,intutumfe recepifle . Dehoclc- 

gitur epigrama Grscum, quod ipfe retulit in claflcm Em ble- 

matum.Id eiufmodi eft. — BinapericU ynis tffugi tfiyrtiltu armis, 



V I T A AlCIATT. 

Ctlm premev$r^ueJoloyCu>mpremererquefalo. 

Incolumemex adeclypeus me prtjlititjdem 
Nauifragum apprenfus, httus ad vfqne tulit. 
Profe&ionis aute ad alias nationes occafio quanquam non vna 
eiTet,eam tamen a multis exteris approbari voluit,non fe vltio> 
vt omnis egentem opis , erronem , & ignotum obtrudere. 
hic ne quidem potTum tranfilire fane lepidum ea derecar- 
menAlbutij Aurelianenfis ad Alciatum, quoeum monuit,vc 
de tumulcibus Italicis fe fubduceret,in Galliam concederet,il- 
licque profiteretur in, quo materiam fumpfit a pomi Perfici 
tralatione ; quod fuo in folo noxium , in exteris confitum tan* 
dem haberi ccepit in precio,Sic ergo iller 

££u* dedit hosfiufttts arbor } calo adiena noflto, 

Venit ab €00 Perfidis axe pttus: : 

Ttanflatu facla efl meliot,qua noxia quondam 

Jn pattiaji ic nobtt duhia pomt getit .. { J& 

Fettfolium lingwe,fert pomafimillima cotdi 3 
Alciale-ihinc vitam degere dtfie tmm 

Tuptocul apatria , inprecio es maiore futurusi 

Aiultum cordefitpis 3 nec minus ore yales. 
Suaquaedam correxit aetate maturior quajfibi adolefcentz 
fateturexcidilTe, exeo a quibufdam reprehenfus, idfefecifle 
maxima ratione necfine exemplis innuit.Cum enim famse fuar 
confulercr,noluicin publica ftudiorumcaufapreuaricari.idera 
factumab Hippocratc» Medicorum Principe,qui ne pofteri 
crrarent.qusedam male a fe tradita primus correxerit. fecit M. 
Tullius,qui cum libri Rhetorici,quos adolefcens emiferat,pa- 
rum probarentur,alios oratorios adornauic, & a fe ante tradica 
damnauic,& earum rerum occafione in quibus lapfus eiTet,no- 
uis libris editis fuam gloriam permultum auxit. Eodem etiam 
modo Fab. Quintalianua qui duobus a ie fcriptis libris de 
Rhetorica, quodnecfibi, necaliis placerent, duodecim illos 
magna cura elaboratos.fingulari do&rina* laude confectos e- 
didic.Quod ergo aliis gloria: datum eft,fraudi non debuit efle 
Alciatq.dandam hanc lcriptoribus veniam,hocque pra*mio ad 
ftadia illuftranda, vel etiam quoquo modo eiTe alliciendos,ia 
quibus em endatio lit erranti concelTa , & noua , quod dicitur, 
permictenda lima, qua niteant & poliantur ea quas aut incuria 
fuderit 3 aut humana natura parum cauerit , vt ait Flaccus. Nec 
vcrd inficiatus eft refte ab eodem fuafum* vc in nonum annum 



7ITA ALCIATI. 

fcripta premantur,qu3B dititius durare velimusrfed ferenvllum 
efTe ex omnibus , qui fitpraeceptum hoc ad vnguem feruatu- 
rus,quofdam enim,qui ex tempore, quim a cura prarltantiores 
habeantur } alios quificingeniofuo indulgeantvt compefcere 
nimiam licentiam non poffiinr, nonnullos etiam reperiri qui £ 
fc confcripta fomelapprobent, corrigendi taedium non ferant 
dixifle Ouidium decentiorem effe faciem cui naeuus ineflet a- 
liquis. 

Hac celebritate famae notus Alciatus,vt a viris folide doctts 
cultus eft(mifTos lubens facio exteros ) imprimifque laco^o 
Minutio,loanne Selua, Petro a Stella,multifque aliis qui veie 
ianeque dc ingeniis iudicare poterant,fic quibufdam cerre ma- 
leuolis & inuidis obtre&atonbus male acceptus , & numquam 
exagitatuseft.Longouallium infeftum habuit,hominem inter- 
dum fine mente ac fine iure tumultuantem , Alciato dctrahen- 
tem , alios etiam in eam contentionis rabiem velis remifque 
pertrahentem.Fuit etiam illi aemulus > & <ro v fyoyLos in I talicis 
academiis, do&orquidam iuris, nomine Alexandrinus,aquo 
non femel prouocatus , fa»peque conuiciis impetitus nihil re- 
iponditrvt tamen interdum folet efle acrior viri boni iracun- 
dia,indignetuliteumquafifibiopponi,&in eodem fuggeftti 
fucceflbrem nominari,quod oftendit hoc carmen 

Ahiuolam milum comitatur degenet harpam 
Etprtd* partemftpe cadentishabet, 

Mnllttm profequitur^uijpretas Sargtts ah illo 
Prateritdfqueauidus deuorat ore dapesi 

Sicmecum Oenocrates agit> at defrta fludentum 
Vtitur hoc lippo curia tanquam oculo. 

Italaefusfibi temperabat,fedtamenne for® cedere prorfus 
viderctur,iniuriam acceptam interdum vlcifcebaturrquod idc 
fecitprouocatus intolcrabiliplancque indigna Francifci Flo- 
ridi maledicentia , qui Zazium, Budarum > Alciatum, viros in- 
comparabiles fuerat aufus laceflere. poftquam enim hominis 
infaniam , petulantiam, orifque duritiam pertuliffet , ipfe qui 
ftili acumine facile confodere Floridumpoterat,fatishabuit 
hoc vibrarefatyricon,nominepaululumimmutato, verfoque 
xn Rancifcum Olidum. 

isfudentflagriferi matul<e,flupidfque magiflri 
BiJem in r,os olidipecloris euomere, 

Reddcmufne -vicem opprobriis}fdnonne cicadam 
Ala yna obflreperam corriptre iflud erit 



VITA ALCIATI. 
£hid pfoieji mufcas operofis pellere fiagrit} 

Negligere eflfatiut quodnequeas regere. 
Relictis Biturigibus Italiam repctens , vrbem eam in fe VC- 
neficam,hoc retrafticho 3 grari animi tefte donauit. 
Vrbs Biturix inutttt» amans, te defero amantem, 

^uinque per tflates terra habitata mihii 
Wunc opm ad -vitulos eft a -veruecibus ire t 
Etgo ■vale&feltxfit ubi Janicium. 
Quod tamen ab homine cendido candide fcriptum carmen 
maledicus quidam nugator, Alciati nomininefcio cjua caufa 
lnfenfUsjita fuggilauit, vttotidem numeris ei calumniofe oc- 
cineret. 
Non n os : fed noflros nummos Al%atus amabat, 

Qui tacitut fpreiii yanuitboJpitibtMy 
lUeergo valeat •vitulos paflurus:at illum 

Noflra -velhotrememfiigore lana teget. 
Ex quo illud verumintelligimus vfurpatumiamolim s feli- 
citatem omnem inuidiae obnoxiam :folam miferiam carerein- 
uidia:Qua tamen nugacitate minime deterritus Alciatus,per- 
inde fe geflit vt Hercules ille in rufticum Lyndium, cuius in- 
fanas voces contumcliarum plenasnonmagis curabatacmuf. 
cas:aut vt Hecatcqu^ canum latratus nihilmoratur.Ea ratione 
facileconiicimusfcriptum Emblema aduerfus inanem quo* 
rundam imj^rum. 
Lunarem mClu ytfpecuhm canis injpicit orbetu» 

Seque yidens, alium credidit effe canem 
Et latraffedfiuflraaghut vox irtita yentis, 

EtperagitcurJtisJurdaDianafuos, 
Sed & Dodor quidam nouus,& Cifalpinus profe&us [in vni- 
uerfitatem Tedofagum(ea eft Tholofla)in ea peregrinationc 
uon folum Italorum vitia,qui quorumdam mos/ed & virtutes 
fe addidicifle gloriatus, cuiufdam legis aggieflusexplicatione 
in eum fermonem ineidit 5 vt diceret aliter a fe legum nodos 
intelligi quam ab Alciato , qui nihil apud nos inquit,facit,qua 
{Hiodflorettatiura,do&i tumquidaaderant,quihisauditis,feu 
hotr.inis arrogantiam perof ,feu rifus captandi caufa,dixerunr, 
qua» Aiciarus florettat iura,ifteoletat. Eafuitmagna? &pra> 
ftan tis fane virtutis comes inuida,quas virum omni gencre lau- 
dis admirabilem toto profcflionis tempore continenter exer- 
cuit.Is quanquamfano , viuidoque habitu corporis anarura 
conformatus,quo temporedeminuendislaboribus 3 quosmul" 



TITA AICIATL 

tos grauefque pertulerat,obanatem ingrauefcentem cogitaret 

nequedumexcederetannum setatis o&auurh & quinquagcfi- 

inum dolore pedum primum leuiter corteptus, dcindepaulo 

grauius &crebrius adeo vt continuajfebris fymptoniaillimor* 

bo adiungeretur ,paulatim confe&us intra dccem & quatuor 

dics, integris fenfibus,animam Deo rcddidit, ineunte anno 

Chriftiano,ad Romana* curia?calculu,i$f9Ticinifepultusho- 

norifice in bafilica vrbis, vir cui(aufim diccre) plus fua patria, 

quam ipfe patriae debeat: vnus qui multis annis obfitam & oc- 

cupatamquibufdamquafi opinionum fenticetis, & vinctam 

barbariae laqueis Iurifprudentiam afleruit,vindicauit, perpur- 

gauit,quem qui perftrinxerunt,aut inuidi aut etiam maleuoli: 

quiparcuslaudarunt,parumcandidi$qui pro dignitate colue- 

runt,eiufque do&rinam fane vtilem funtamplexatigratosfc 

& probos nec lcuiter eruditos prasftiterunt. 

Hic fymbola hominis omni laude pofteritatis digniflimi non 
pretermittam,qu$ ad raram illius doctrinam virtutemquc prc- 
dicandam non parum pertineant, vnum fuit gentilitium , vt 
ipfe in Emblematis teftatus eft,ad nomen Alciatorum familia» 
alludens,in fcuti planitie depicta confpicitur Alce,fera Ger- 
manica,quae vnguibus tenetepigrammaj/ujjJ^V dvcLCaLhhofvfyjof 
cuiusfymboli cxplicationem ipfemet cdidit Emblemate, ad 
huncmodum. 

+Ahiate gentis infignia faftinet Alce y 

Vnguibtn £? (JWeNvfert &7&€a.}&0ffyQ?> 

Conftat Ahxandrum fic rtjpondijje roganti 
J^ui tot obiuijfet temporegefta breui> 

J\ 7 unquarr, } i>^uit. dtjjerre yo!ens:quod O* indicdt Alcel 
Vortior h<ec dubitesyocyorannefiet 

Alterum fymbolum fibi ipfe proprium & praeclarc fecit , vti 
mepridemPaulusIouiusme docuit, eolibellofane venufto 
quem defymbolis armorum & amoris lingua patria fcripfir. 
caduceuseft Mcrcurij interduo Amaltheae cornua, cum in- 
fcriptione hac, dvJpofJtK&t* ^7roV«Aet7roMu7a* , huius harc 
fententia: 

Vnguibttf implicitis geminU caduceus alis 
lntex Amaltbe* comua reflus adeft. 

*Pollentesfic mente -viros fandiqne peritos 
lndicat t vt rerum copia muita bcet: 

Ice3tameneicone Aki.iti,ad viuum exprciTa,qua me nuper 
donauit And&aas T h e v £ tji v s,Cofmographus Rcgius 



Y X T A ALCIATL 

virlecliflimus 3 fubtus exprefTaofteduntur infTgn1afamili$ Al- 
ciatorum: quorum aherum gentihtium eft , cuius fic fe plani- 
lies habet a lania.turricula, qui ereda ftans aquila corona infi. 
gnita fummo in apice confpicituna dextra , repagula quataor, 
fupra ficuti planidem,galea(fignum dignitatis equeftrii)fupe- 
rius ctiam ccruinum caput,porredis & eminentibus anteriori- 
bus animalis pedibus.in apice , fententia eft de qua dixuptitNr 
*vct@a,tfio'p%uQ- : Qua? fingula fiquisattendataccurate kcild 
percipier,abingeniofo & folerti homine nihilaut cogitatuni 
aut pretermiflum quod ad illuftrandum nomen fuum (vt opti- 
micuiufquegloria ducitur)autaugendam reiliterarixdigni- 
tatem conduceret. 




' 



h* 



■ 




SYNTAGMA DE SYMBO- 

LIS:STEMMATVM ET SCHEMA- 

tum ratione , qu& mjigma feu armagentilma vulgo 
nominantur : Deque Emhlematk. 

E Sym bolis& rerum notis honnulla 
plerique fcripferunt: eorum tamen nemo 
eftadhuc, quodfciam, quieamrationem 
& argumentum fit accurata difputatione 
perfecutus. Id vt praeftare quodammodd 
poflfim , qudd videam eas partes hoc ioco 
mihi demandatas , de inuentione fymbo- 
lorum,eorumque vfu & fine quaedanr^fi non accurate,at certe 
breuiterdicenda rmhi videntur ,ne fubindecogaranxie re- 
petere quae femel dixiffe fatis erir. 

Qu& fuerit inuemio prima Symbolorum. 
Compertvm quidem nobis eft vel fola conieclura, 
primos illos homines ,fed potiiTimum ^Egyptios & Chal- 
da?osjquiin fcholaMemphitica philofophati funt,imdante 
exprelTam notarum aut characterum iiiuentionem & fcri- 
ptura» vfum*reperiffe fymbola quaedam rudia,vtanimalium> 
Yel fiderum , vel rerum aliarum , qua» U?oyhv$i)& , id eft, 
fculpturas facras appellarunt : quod primum ab his faduni 
effecoiaftatjne abimperita multitudine myfteria & arcana 
fapientise, quam colebantpurisanimis ac manibus,facile 
profanarentur,fed abiis duntaxat intelligerentur,quifacris 
iifdern initiati effent. Quarumrerum initiaprimafuifle ad- 
modumrudia&fimplicia nemo ambigit,qualia folentefTe 
rerum pame omnium principia, quae arebus minimis orta 
tandem progreffum ampliorem,& certe maiorem confe- 
quuntur. Quod nobis planum elTe potcrit^fieam inuentio- 
nem 5 quam ^Egyptiis & Chaldaeis acceptam tribuimus,con- 
feramus cum ornatu,& accurata expolitione,quam huic 
pra?clarae inuentioni Graeci adiecerunt , tanta profefto cum 
vcnuftate &apparatu,vt pofteriores Grecorum cogitationes 
prioribus his , & ferme incultis ^Egyptiorum fignis praefer- 
renondubicernus.Eo cnim fa&um eiTe crediderim ? quod 

A 



' 



1 * DESYMBOLIS. 

ctiam inuento fcriptursevfu a curiofis quibufcjue ingeniis, 
fcd maxime philologis , Imperaroribus/ducibus , & aliis 
etiam , quibus.f olitior quasdam literarum cognitio,rerum- 
quemeliorum elegans & culta naturaplacuit,audusfit& 
aiferuatus non finelitterarum politiorum ornatu is kpoyto* 
Qiwy vfus. Adquam philologias partem quodam modohoc 
Syntagmate declarandam (non enim mei pudoris eftma- 
gnum quidpiam de me polliccri. quicquid fit> velim ftudio- 
fi sequi confulant : nam aliis fortaffe trado lampada,qui per- 
ficient quod hicame inchoatum potius quam perfe&um) 
fingamus primum nobis aliquem ordincm familiarcm, vc 
eruditos homines,& maximererum antiquarumftudiofos 
hac qualicunque; fed tamen familiari commcntatione iu- 
uemus. 

Qiiid Symholum ©* qmmplex fit bttint -vacis acceptto. 

Sr mbolvm ita Graeci dehniunt : (rvfiCokov %#v s£ «a 

&£tV n{jui$ o-v^CcL^Km Y&i yvavcu jeft id quoaliquidconie- 

ctamus.&cognofcimus. Vocabulihuius multa? fignificatio- 

nes occurrunt i ex q uibus hx funt in primis.Symbolum acci- 

pi vulgare eft pro figno quod epiftola»,vel vafi ,autdolio> 

aut ceteris eiufdem generis imprimitur , ne refignentur a 

quibus minime oporteat : idque nos vulgari lingua Mar* 

quam nominamus. Deinde pro bellico figno , quam TefTe- 

ram vocant, Gallis Mot dn ^«ef.Tertio idem fonat ac collatio 

vel pecunia, qua plures in vnum conferunt ad epulas & con- 

uiuia celebranda:quo fenfu plerique viri eruditi etiam Sym- 

bolum,&Symbolam,vfurpatncutro &feminino generibus : 

& quibufdam rationibus confirmantj Symbolamdedi,apud 

Terentium , non Sy mbolum dedi , eife legcndum. Quarto, 

Symbolum nuptiarum annulum fignificat. Quintd,conie- 

cturam feu indicium, quo pra-nofcimus aliquid,vel coniici- 

mus 3 vel obferuatione dignum putamus , quo lenfu ad res 

varias trahsferri teftantur audorum monimenta. Sextd , pro 

Ptincipis numifmate fumitur. Septimo, pro argumcnto, feu 

etymo, feu deniquc vaticinio aut nota quadam quaquid- 

piamoccultatur, fed tamen do&is auribus intelligendum 

propo.nitur j quo fenfu poftremo nos Symbolum ad Emble- 

rhatis naturam accommodamus ,& veluti ad fincm noftri 

huius Syntagmatis explanare conamur. 

De Symbolis tsfegyptiack. 
Obsb^vamvs itaqucafapientibus^gyptiis Sym* 

bol» 



Bi SYMBOtU. .3 

bola primiim fuiffe vfurpata illa i quae k? Qyxvzntg, nuncu- 
pabanr j quibus fuam raram illam quidcm & reconditam fa- 
pientiam (oiis iis agnjtarri effe volebat, qui ea fe dignos pre_- 
ftarent. Ab ea enim cbnfuko & prudenter hifce ingeniofis & 
eruditis Symbolis,vti iam admonui i profanum vulgus arce- 
bant : eoque modo arcana illa do&rinse reuera primse & ar- 
du3e,caitis beneque rotundis aur.ibus & praeparatis animis 
cxcipi volebant. Infignis eft apud Clementem Alexandri- 
numlocus ^.Strom.qublocoair^gyptios & Hebrasos Sym.» 
bolis vfos fuiffe reconditis.vt fapientiae diuinae e.os participes 
efricerentj quirebus facris initiati eifent. Addit etiam ncfas 
exiftimatum Platoai,eum qui minime purus cffet,ad purum 
quidpiam attre&andum accedere .* quam ob caufam facra 
vaticinia «nigmattsreddita olim fuiffe conftat } nec vera my- 
fteria oftendi iis folita,quitemere &impudenter accede- 
rentjfed qui primum purgati eftent, fefeque diligenter pra> 
pararent. Obferuat idemeos,quiabiBgyptiisdoccrenturj 
primum quidcm arripuiffe viam &rationcm, quasvocaba- 
tur crm<roAoy&i$iKH>id eft ad epiftolas fcribendas comparata 
methodus:akeram , qua facerdotes vtebantur , id eft /2/30- 
y&utxariif : tcrtiam & poftrcmam hf oyhvtptKih nomina- 
bant,ideft facram quandamfculpturam vel caelaturamrex 
quibus maxime celebris fuic^a quse (rv^.CaKim dicebatur, 
Longior eilem,fi exempla Clementis vfurparem,qua? eadcm 
pene funt apud Orum Niliacum. Sed vnum id duntaxat. O- 
mnes quotquot vetuftis temporibus de" rebus diuinis ali- 
quid fcriptis mandarunt, tam Barbari qu^m Grseci , rerurri 
principia occulta efle voluerunt,&ipfum verum^T^Aw^tV) 
amigmatis, fignis, fymbolis, &allegoricis quibufdam figuri* 
tradiderunt. Eadem fuere celebratailla Graecorum oracula; 
quaecaufa eft cur Apollo Pythius cognomen Ao£/<# habue- 
rit,eo qu6d obfcure ac oblique refpondcret. Cum Clementc 
illo polyhiftore vna coniungam Plutarchum, qui difputa- 
tione <zfet I^cT©- yjJi 0'oip /cJ\§- idem omnino docct, inter- 
<Jue alia oftendit hoc veterum iBgyptiorum inftitutunt 
fuiife , vt ab iis legerentur regcs , vel ex ordinc facerdotum* 
aut eorum qui militiar nomen darent: eo quod illi ob forti- 
tudinem 3 hi vero ob fapientiam magni ac celebres haberen- 
tur. Si quis e bellicofis rex crearctur,ftatim fe facerdotibus 
erudiendum dabatjidemquefapientia? particeps efficieba- 
•tur i eius inquam fapicntiae quse fabulis pleraque occultaba?* 

A ij 



4 DESYMBOLIS. 

& obfcuro quodamvcrborum inuolucro veritatem comple- 
<5tebatur.Haec eius verba : <#3vV iyvvn ffihfiavy %gu uiTH^ 

«^tUcT^V iu<$d<ni?Tlis d\tideia$ x&2 <htL<pcL<ri^ £%iv'cryif. Quod 
certe ipfi notant ,cum Sphin^es ad tempiorum iimina focant: 
innuunt cnim eam, quam de rebus facris do&rinam profi- 
tcntur , ea fapientiaconftare 5 quse obfcura fit, & inuolucris 
quibufdamlateat. 

De Pythagotd fymbolit. 
Cirte antiqua illa Pythagora? fymbola huius Philo» 
fophias vfum non minimum praebuere 5 quse cum a Tyrrhe- 
niis (apud quos fuiteducatus, tefte Plutarcho) autabi£gy- 
ptiis, vt relatum eftablamblichonobiliPhilofopho,accc- 
piffetjita excoluit,vt magnam fua» do&rinae partem hifcc 
myfteriis occlufam effe voluerit. Tradit enim idem Iambli- 
chus,eos olim defignaffe per nauis gubernatorem,fupremum 
Deum,primum motorem , & primam illamcaufam rerum 
omniumj vt oftenderent omnia Dei prouidentia curaque ad- 
'rninifttari : vt per mundilutum,materiam aptam ad gene- 
randum,ipfumquecorpusintelligi volebant.Atqui&inter- 
dum non alio fy mbolo Deum dcfignabant , quam oculo de- 
pi&o , cui & baculum feu fceptrum fubftituebant : quando- 
quidem Deusvnus eft,quiorania videat,& penesquemfic 
praecellens & regia dignitas. Nonnulli tamen ftantem bacu- 
lum adaliudreferunt, nempe adnaturamdiuinamct^»9ttf- 
tdv ygl d}tivnTov , id cft mutationi minime obnoxiam,& quae 
nunquam labefactari aut imminui vllo vnquam pacto poflit. 
Hanc i^-gyptiorum Philofophiam Charremon complexus 
eft, vt & Orus Apollo Niliacus : auxit Pythagoras, illuftra- 
runt excellentes quidam Philofophi & fcriptores nobiles 
AthenasuSjClemens & Cyrillus Alexandrini, Paufanias,Por- 
ph> rius,Plinius, Apuleius, Plutarchusrquamque noftia aeta- 
teparne intermortuam magno labore ac induftria , imo ve- 
ro admirabili paeneque diuino ingenio excitauit , fuifquc 
perfecit numeris Pierius Valerianus, magnis illis Hierogly- 
phicon Commentariis. Cuius primsefapientie^vfum, neid 
diftimulare videar , retinuerunt multo ante Pythagoram 
Mofes,Salomon, aliiqueHebrseorum fapientes :funt& qui 
de Chaldaeorum fymbolis ex Pfelli commentariis , quibus 
magica oracula feuChaldaica Zoroaftres exequitur,nonnul- 
la pofteris reliquerunt. Sic enim ex figura plantarum ? flo- 

rum. 



DE SYMBOITS. ? 

rumjanimalium,ftellarum, rerumque aliarum pleraque in- 
uoluebantjvtminime putem commodius fapientia» veterum 
quafdam reliquias ad noftra vfque tempora tranfmitti po- 
tuifle. Id verdfi quis velit oftenfum effe aliqua exemplo- 
rum farragine , ftatim colliget, pro fertilitatis fymbolo Pa- 
pauer vfurpatum , Cupreffum pro morte , Oliuam fignum 
pacis, Laurum &Hederam ingenij femper virentis , Malum 
cotoneum connubij , notam iifdem habitam fuiile, vt Sa- 
tyrum vel Capram libidinis , Leonem terroris , iracundia?» 
dominatus : Solem anni, Lunam menfis , & cetera alia longe 
multa , qua» immenfo labore parique do&nna idem Pierius 
executus eft. 

Vnie profeClus Stemmatum zfts. 
E x qjv o fa&um efTe conftat,y t fapientes quique pofte- 
riinuentioni huic tam ingeniofa* multum ornamentiadie- 
cerintfuis tum libris,tum difputationibus:fic etiam permul- 
cinobiles & generofi, virfque principes,qui bellicis olim ne- 
gotiis praefccu funt, vtetiamhodie, qui eundem dignitatis 
gradum obtinent,quo fui nominisatque familiarfplendo- 
rem quamlatiflime propagarent,ftemmata qusedam & fym- 
bolafibi vfurparunt.Et certe omnibus pa» ne gentibusin mo- 
re pofitum fuit, vt fpeciale aliquod fignum militarehabe- 
rent , quo facilius cogi poffent, &in vnum conuocari locum 
milites, qui velfparfi vel fufi extra caftra effent. Occurric 
mihiquod Diodorus Siculusi.B/£\/o9.retulit,quolocoini-. 
tium eiufmodi fchematum videtur repetere a temporibus 
Ofiris,his plane verbis : tv <fl' qiw O'o7pi<ft a-ui/zspamvod? efVo 
\*yx<nv Civ\A'viiCiv7i XjhicLXJiJtivciitPiatpzpQVTzi? avcfyeiqLichy.- 

$Vri$*f yZJt]<TdL&tU. Tvl? cmKJyifjLOULTOlS Q TThOlf hrtOTlVGi.V fyoMV 

iK cwoiYjtioiv i^f^ti ojuTXf &TokLit&.Vindatusemm te-ftis eft 
Amphiaraum m expeditioneThebana pi&umdraconemin 
clypeo circumtulifTe : Statius Capaneum hydise: Polynicem 
Sphingisimagine,vfos in fcutis fuiffe. InbelloTroiano A- 
gamemnon oictum habebat in fcuto Leonem vna cum epi- 
grammatc, » t@- f^o qqCQt %%i fipQrfiv •• VlyfTes delphinem: 
Typhonem Hippomedon orefumos efrlantem:Perfeiis Me- 
dufa»vel Gorgonis caput. Neque enim dubium poteftefte 
quin & ceteri Nobiles fua» infignia familia» , feu fymboia 
qua» dam propria fibi vendicarint . Homerus alter 8. Aneid. 
id minime fibi prastermittendum putauit , cum Turni auxi- 
iiarescopias memorat, quorum hominum arma figna'quc 

A iij, 



6 BE SYMBOLIS. 

diligenter & ftudiose perfecutus eft. Cimbrorum &Teuto* 

num bello illo horribili, quodin Mario Plutarchus defcri- 

bit j id rnemoria digmim notat,eos populos, quanquam im- 

rnanitate barbaros, fuis in pelrisjfcutis^aliifqueid genusbeL 

Jicis inftrumentis , non modo nitorem armorum fuifTc, fed 

& depi&as ferarum imagines.Nonnulli putant Marium pri- 

mum Aquila pro fchemate vfum,vt prseterceterosteftisoc- 

currit Val. Maxim. Primis enim imperij Romanitempori- 

bus,in expeditionibus bellicis cum educenda effetacies,aut 

etiam manus conferenda^pro figno, foeni manipulis vteban- 

turivnde legiones manipulares primo appellatas efTe con- 

ftat.Sed cum incrcmentum aliquod cepifTet imperium,figna 

alia fibi finxerunt , qualia fuere Lupi,Equi, Capri,Minotau- 

ri, pro vario Principum arbitrio,qui militibus praeficieban- 

tur. Sed vt ea demum Aquila vfurpari ccepta eft pro publico 

& perpetuo imperij Romani fymbolo } fic vfus inualuit , vc 

quazcunque legio diftin&as infigniiim notashaberet. quod 

pofteris ita tranfmifliim eft , vt eius rei memoria,quanquam 

longa temporum intercapedine , longoque fpatio , & pame 

vetuftatis obliuione demerfa , fcriptorum beneficio , tamen 

nondum intermori potuerit. Diotraditin PompeijMagni 

annulo exprefla fuhTe tropa?atria,vtante idemSylla di&a- 

tor fieri fibi curarat. Plutarchus vero aitin eo fummi pre- 

tij lapiilo,qui Pompeijfuit,quique poft mortem eius,Cae- 

farem coegit ad lacrymas, Leonis confpicuam fuifle ima- 

ginem enfemtenentis. Quod genus do&rinse reconditioris 

quanquam plerique ludicrum efle cenfeant,aufim tamen di- 

cerc id fapientibus olim hominibus familiare habitum pra 

certo conftare : quod declarant erudita & literata illa fym- 

pofia: quo maximenominc Principibus digna videridebet 

ea exercitatio , quos fi vere Principes agant , literatis collo- 

quiis fuas epulas condire par eft:non vt inertes quidam auli- 

ci,& (quod dicebatille) arietesinaureovellere,quilapillis 

& teflcris , qui cubis & folioru lufu non modo totos dies te- 

runt, in quibus luditur quidem , fed interea permultum otij 

& pecuniarum impcnditur,multoque plus temporis infumi- 

tur , quam necefle eflet 5 cum in ea fymbolorum do&rina e- 

xerceda, & liberis hominibus digna cognitione,non medio- 

cris vtiliras capiatur, ingcnium intendatur, iudicium augca- 

tur,exerceaturmemoria, mirifica.oblec~tatio capiatur. Sed 

haec mifla faciamus^ Quam enim fup erioribus antea&is fe- 

culis 



DE SYMBOLIJ. J. 

culis hic fyrobolorum vfus magnis quibufdam viris arriferitj 
cxemplis innumerabilibus reftatum habcmus:Quinidan- 
tiquarij & ftudiofi longe ante , & hoc ncftro feculo diligen-, 
ter obferuaruntin quibufdam prifcorum temporumnumifc 
matisarreis &argemeis, tum faxis & ardificiis, kmga feculo- 
rum caligine , & quafi fcnio fere cmnino collapfis,cx quibus 
illorum veterum hominum ftudium agnofcunt in obferuan-, 
disfamiliis,Yelgenrisalicuiusftemmatis,aut effingendis iis 
queipfifuo arbitratu conceperajit, quxque vel multis , vel 
certe paucis , & quidcm eruditis atque ingeniofis propofita, 
cffe cupiebant. Siquidem, vt e multis pauca fublegam, Ale- 
xanderMagnus Serpentis imaginevfus eft ,quod ie aloue 
Ammone patre fub forma fcrpentis effe natum credi vcller. 
Auguftus Csefar magnam fui animi moderaticnem, alie- 
niimque ab omni temeritate iudicium, id eft maturitatem in, 
rebus gerendis oftenfurus, inaltcra numiaureiparte ,quod 
cudendumea maxime caufaiuflerat, Papilionem vnacum 
fluuiatili Cancro cselari voluitjaltcro quidem tarditatem, 
alterovero celeritatem inreiligebat. Eundera & Sphingis 
imagine in f giilo feu fphragidio fumpfiffe memoi nt : quo 
plerique coniiciunt eum defignafle fuam in rebus obfcuris 
illuftrandis,& conficiendis negotiis alioqui perplexis admi- 
rabilcm folertiam,qucd tamen fignum commutauit Repuh. 
primum compofita , & imagine Alexandri M2gni poftea 
fertur vfus, $J$olle vt Monarchiam ,qua fe dignum puta- 
bat, intelligeret:quam vbi magna, planeque inaudita fclici- 
tate confecutus eft,non alia deledatus eft imagine quam fua. 
Mscenas eques Augufto familiariffimus, Ranam vfurpa- 
uitofortaffe Seriphiam, vt quibufdam placct,ad arcani fidem, 
quam vnicc obferuabat ille , defignandam . Titus Vefpafia- 
nus Auguftum armulatus,proprium fibi acpeculiare fcfiema 
vel fymbolum habuit, quo maturandiim efle pra?cipiebat 3 
Delphinum anchorsalligatum. NarraturhiftonisEcclefia- 
fticis,& D.Hieronymi Commentariis , literam Hebraicam 
t a v,falutisfuiffeolim fignum etiamPaganisipfishabitum, 
quod parietibus templi Serapidispaffim vifum fuit. Nulius 
eftex noftris ,quinaudieritautlegerit memorabilemillam 
ConftantiniMagni expeditionemaduerfusMaxentium,qua 
maxime fignis militaribus fignum Dominic^ Crucis tum pii- 
mum ccepit. Et cerre Crux merito pro falutis nota vfurpari 
ccepta eft s quod T literae* quod fuit olim abfolutionisfi- 

A iiij 



8 BESYMBOLIS. 

gnum, videatur refpondercfi pi&urara & lineas fpect.es* 
Quid enim vt externa illa quej innumerabilia funt , tranfi- 
liam , vt quaz leguntur de Athenienfium Noct.ua, Perfarum 
Aquila aurca , vel Solis efrigic, aut igni facro , Thebanorum 
Sphinge > Ofiridis cane, Cyri Gallo atireo , & aliis etiam 
pluribus, de quibus fidem fcriptores faciunt?Sed nefcio quo 
modo nos magis delectant & afficiunt domeftica , vt eft Na- 
uis illa,quam pro ftemmate habuerunt Franci veteresj ficuti 
Sidonius Apollinaris & P.anegyriftes ilie Pacatus teftan- 
tur*. quodidemfignum Parifiorum effe adhucaperte vide- 
mus:vt tria illa Rcpagula rubea feu vecles, quibus in publi- 
co ftemmate Burgundiones vfi funt^ vt Vrfi>quibus Hel- 
uctij : vt Leones , quibus Germani quidam duces : vt Ignia- 
rium vna cum filice,quo equites illi torquati, qui a Burgun- 
do duce primum inftituti funtflongumenimeffetinfingu- 
lisimmorari, &adea omnia explicationesadiicere. Quid, 
inquam , nunc memorem veterum illorum Gallorum ftem- 
mata & infignia,quar fibi vel ingeniofi finxerunt , aut aliqua 
nadi funt occafione, vel tanquam hasreditarioiurepofteri 
vfurparunt ? Quia tamen multus effem, imd verd fortafleni- 
miusinea rerum veterum commemorationcquas fubin- 
de fateri cogimur longa vetuftatis obliuione nobis pene de- 
Jetas & obliteratas:facilius videtur, meoquidem iudicio,in 
iis pedem, vt ita loquar, figere , qua* non tam prifcorum ho- 
minum libris,quam ipfo noftrorum patrucqjtejuidem huius 
setatis hominum exemplo,plane attinguntur* Itaquepraner 
publicum &folcnneimperij Germanici ftemma,quodCa- 
rolusquintus fuperioribus annis pro imperatorio iure ha- 
buit, fymbolum etiam peculiarefibi vendicauit, duasHer- 
culis Columnas, vna cum fymboli anima Vlterivj: 
J,od«icus xii. antequam adregnum euectus efTet,aliqua 
ratione Hiftricem , quem Porcum fpiceum vulgusappellat: 
prancifcus i. felicis memorie; Princeps,tria lilia,quibusalij 
Reges regio nomine fuerunt \(i ad hec noftra vfque tempo- 
ra, & Salamandram aliqua caufa propriam fibi fecit : Henri- 
cus n. eius hlius, crefcentem Lunam , vna cum hemiftichio, 
donec totvm impleat orbem: Margaris 
Nauarr^a Regina, magni Francifci foror,heroina vereil- 
luftris, Hchotropium non finc caufafibi legit: Carolus ix. 
<luas Columnas in fe complicatas vna cum , Pietate 
n Ivstitia 3 defcripco epigrararaate : Catharjna Me- 

dicea. 






DBSYMBOLIS. 9 

dicea, Regum mater , Iridem feu ca?leftem arcum,adiecto 
fymboli argumento,pa>r $£?<( rifz yctKuvLu-Annas Mommo- 
ranciusjmiiitum magifter,nudum Enfem, vna cum verbo 
AflAANOS: Marefcallus Santandreus nodum Gor- 
dium: Plerique idem tribuuntRcgi Catholico,vtIouius 
ipferCardinalis Borbonius,paftoricia? dignitatis notam,En- 
fem feu gladium flammeumhabuit, quo verbi diuinivim 
intelligiaiunt : Carolus Lotharenus Cardinalis Hederam 
alt£ pyramidi hasrentem, vna cum verficuli parte altera Te 
stante virebo: Francifcus Turnonius Cardinalis 
cselefte Manna:ChriftophorusMadrucius Cardinalis Tri- 
dentinus,Phcenicem fe in igni comburentem,vna cum Cen~ 
tentia, Per.it vi v iv a T:Ferrarienfisdenique Cardi- 
nahs Hefperidum mala ab infomni non cuftodita dracone, 
quo virtucesfigniricariconftar. Alphonfus Arragonum rex 
libro aperto,ad iibertatem defignandam, vti maluit. Fran- 
cifcus Sforcia cum ducatum Mediolanefem obtmeret, Ca- 
nis fibi fymbolum pingi fingique curauit , vna cum epigra- 
mate 3 NEMo qjietvm impvne lacesset.Duo 
inter cetera Principum Italorum fymbola, eruditishomi- 
nibus placuerunt,nempe vnum Laurentis illius Medicci 3 & 
alterum Profperi Columnae : Iile quidem tres plumasha- 
buitcolore triplicidiftincras, albo, viridi, rubeo,vna cutn 
S e m p e r adiecto vocabulo,quod eruditi homines ad vir^ 
tutem triplicem,Fidem,Spem,Charitatem,retulerunt:Hic 
ver6 Colurrina,quo tempore Rauennati Reipub.prejfectus, 
vrbem obfeilam defendebat ,dup*liccm ramum complica- 
tum profymbolo circumtulit,alterum e CupreiTo,ePaima 
vero alterum, vna cum fententia adiecta ab eloquenti ho- 
mine Antonio a Cafanoua,E ritaltera merces. 
Illum quidem ramum, mortis j victoria? hunc efTc notam 
volebat:vtfignificaret ineaexpcditionefibi certiflimu efTe 
mori,vel vincere.Qu.ibus profeclo notis & fignis- illuftribus 
magniilliheroesacPrincipesexcelletem aliquamfuorum 
animorum cogitationem non obfcure oftendi voluerunt* 
De qua quidem philologia» parte , ne cogar fingula per- 
cenferccum quofdam viros excellenti do&rina,& antiqui- 
tatis vel maxime ftudiofos aliquando difputare audiebam, 
memini vltrd citroque habitos ea de re fermones eruditos, 
cx quibus tamen ad extremum , vt vno dicam verbo , nihil 
fere pmer conieclanea mihi comparaui.Nam vt prifca illa 



I£> DI SYMEOIIJ. 

&externa pra?teream , quidam auctores funt non omnino 
mali,a quibus accepimuspriorum Gallia* Regum ,qui s. 
Pharamundo profecti funt,infigicia fuifle tres Bufones auc 
l\ubetas : nonnulli tres Coronas malunt : alij Leonem qui 
Aquilam ad caudam habeat. In quo illi boni fcriprores te- 
mereinterdum & fineiudicio caligant: quippe qui quod 
Regum quorundam peculiarefymbolumfuerit, adalios 
etiam ranquam commune omnium referant.Videri autem 
certius poteft,rribus LiliisprimuClodoueumfuiffe vfum, 
cum primum fuadente Clotilde vxore lectiflTima, religioni 
Chriftiana?nomendedit:quodliliorum trium ftemma po- 
fteri etiamReges ad noftra vfque tempora retinuerunt. 

Polydorus Virgiliusin Anglica hiftoria,quoloco vitam 
GulielmfNothiperiequitur, au&or eft Reges Anglosad 
eam vfque regis illius astatem certasinflgnium notas mini- 
me habuifle : ied pro regum varia fucceffione , etiam flgna 
illa fuifle varia.In quibus omnibus primo excogitandis,ef- 
fingendis,exornandis,aliqua ratione pingendis velfcul- 
pendis^non video quid veri certique ftatui certo poflTit.nifi 
dicamus pro animorum & opinionum varietate miram 
femper pameque incredibilem fymbolorum eiufmodi va- 
rietatem extitifle. EiTet quidem imperiti hominis, pariim- 
que in rerum veterum hiftoria exercitati,qui auderet affir- 
mare nullam fubefle fententiamineaingeniofa inuentio- 
nc ftemmatum^fchematum^inflgnium & fymbolorum 3 quse 
veteres ipfi non tam ftudiose^fre&affent , nifi fuce doclnna? 
folertioris, fua?laudis«&*gloria?, fuarumquecogitationum 
aliquam non minimam partem aliis notam cfle voluiflent. 

Sywbolorum triagenerd. 
C e t e r v m ne hoc quidem praetermifllim velim fym- 
bola & Emblemata,de quibushoc agiturlibro,multipiicia 
efle &varia:quorum tamerationemmultiplicemad quof- 
dam quafi cancellos reuocare poffumus. Quardam enim 
hiftorica funt,alia phyfica , alia ethica , & certe allegorica, 
quibus aliquid petitum a fabulis aut rerum natura , inge- 
nioseadmoresvt plurimum traducitur. Hiftorica funr ea, ' 
qua? ducuntur ex hiftoriis,vt Le^nae ftatua serea in acropoli 
Athenicnfl pofita.de qua i^.Emblem.Triumphus M.Anto- 
nij triumuiri de M. Tullio interfefto , 19. Emblem. Hunni 
Scythici defcriptio,37.&c.Ihyfica vero,vt Bacchi &Palla- 
dis fimulacris eadem ara crectis, 2.3. Yt dc Ciconia: 0*77711- 

KOf}icL> 



DESYMBCttS. ir 

M^et>3 0, qusetamenad mores omnia mihi reduci poffe 
facile videntur,quia ex iis omnibus , quanquam non fem- 
peritaperfpicue, moraiis fententia cliciatur. 

^Dijferre interfefebematajmaginesjjeu injignia ,/ymbola. 

Qjf o d cum fortaffe pluribus oftendo, nolo mihi quifl 
piam fucccnfeat>vt qui nullum plane difcrimen conftituam 
inter fchemata illa feu infignia vel arma, que vocatur gen- 
tilitia>imagines, & peculiaria hominum vel publica natio- 
nutn autciuitatum fymbola. Scio equidem vt primo de 
fchematis , id facile vel tacente me intelligi ab iis qui om- 
nino non funt obtufi.-nullum ftemma eife puto, quod fym- 
bolo & nota non conftet:fed tamen non omnia fymbola 
ftemmata effe poffunt . Alterum enim , nempe fymbolum, 
latiusrftri&ius verd &fpecialiusalterumaccipi compertif- 
fimumeft. 

Alia veroimaginum ratio,quamquam ad eundem for- 
tafse finemolim Romani fumpfifle videantur imagip,es, vc 
pofteri, & hodie Nobiles ftia illa ftemmatalj certe nobiles 
erant,qui fui generis imagines poterant oftendere,tefte M. 
Tullio 5 quse caufa fuir, vt farpe imagines pro nobilitate v- 
furpari familiare fit auctoribus.Eas Rome_ patricij in primis 
fibi tribuerunt,&qui foli maioresmagifhatus,nempe J£- 
dilitatem maiorem 3 Pr2eturam,Cenfuram>Confulatum ob- 
tmebant. Qua* imagines quales fuerint, lib.^.Polybius me 
docuitjPlinius 35,vt etiam M.Tullius permultislocis.Eiat 
enim fimulacra qu^dam ons fimilitudinem artificiose fl- 
c1am,coloribus & pigmentis adumbratam referentia , quas 
in infignioredomuspartepoiuas armaria lignea include- 
bant. Easautemimagines diebus feftis exornabantapertis 
armariis : cumque aliquis e propinquis aut affinibus mor- 
tuus elatus efTer,in funere circum ferebantur,addito,vt ma- 
gnitudine quamfimillimi apparerent , reiiquo corporis 
trunco.Eas demum cereas fuilTe me locus admonet Plinia- 
nus,quem citaui proxime:vt inde appareat maiorum ima- 
gines pofteris etiam temporibus nominatas:fed non ita ta- 
men vfurpatas. Nam infignia Nobilium imagines habent 
illas quidem,fed nonhumani vultus,vtfuere olimRoma- 
norum. Pro quibusceneimaginibus pofteriorafecula cce- 
perunt habere fua illa , quse vulgo Arma vocitantur 3 id eft 
infignia gentilitia:que vtad honorem & gloriam veteribus 
vfurpata funt>fk certe vti credibile efhfucre poftea virtutis 



II D5 SYMBOLIS. 

pra?mia,&rerum pra?clare gcftarum aperta teftimonia. 

J§W Jpeclentur infymholit. 
^ Ad cxtremumitaquequid adconficiendafymbolain. 
primis obferuandumfit,adiiciam,vt tandcm(eorum gratia 
maxime,qui hanc liberalem &ingeniofam cognitioncm 
colunt) formulam quandam apponam fymbolorum confi- 
ciendorum,expeditam illam quidem & facilcm iuxta louij 
dodtrinam,qui non modo notas heroicas Principibus mul- 
tis excogitauit, fed & artcm quandam apertam & compen- 
diariam admodum inchoauitpotius quam perfecit. 

Symbolorum id proprium & peculiare eft , vt gyris qui- 
bufdam&m£andris,nempe obfciiris fententiaruminuolu- 
cris obtegantur. Si enimtam aperta & popularis efTetin- 
uemicnihil do&rinse aut gratias in iis ciTe videretur , quod 
fymbolis ^Egyptioru, Chaldaeorum, Pythagoreorum,Gr£- 
corum, &aliorumiam ante quadam cxpartedemonftra- 
tum eft. 

Deinde , in co vel maxime fita eft Symbolorum ratio ,.vt 
cum grauitate breuiratique quadam plurimumfententias 
contineant:quod obferuandum notat au&or grauis & acu- 
tus Dcmetrius Phalereus. 

Id prceterea obferuatur vt plurimum , vt fymbolum ha- 
beataliquamcum adagio feu parcemia limilitudinem. Et 
cjuidem faepenumerofit, vt fymbolorum &adagiorum ea- 
dem naturaefle appareat,quanquaminterfe rationequa- 
dam difFerant. Quod Plutarchus diligenter obferuauit in 
quibufdam : & prseier eum Apuleius,qui etiam exemplum 
apponir,vt cum olim diceretur,Ex quocunque ligno Mer- 
curium non fieri,fignificabant omnia & qu:euis ingenia mi- 
nimead docfrinam capeflendam idonea$neque cuiufque 
animum ita effea natura informatum , vt ingcnij cultum 
tam commode capere poftk. 

Quce tamen fortafle magis attinent ad ea fymbola , qua; 
orarione viuaaucvocevfurpantur,non ea qua» <zp£ptTn i 'Mi. 
& cLpavcL <rv(j.Coha. nominantur/Certe inter vtraque magna 
poteft inrcrcedere fimilitudo , vtnufquam eflenon poflic 
jntcr res & vcrba non minima cognatio : aut R magis pla- 
ceat,vt senigmata, fic fymbola funt alia in verbis, in fenten- 
tiisalia; quxdam etiam in vtroque , imdinterdumliteris 
atque fyllabis. Quod pluribus illuftrarem>fiputaremid 
ftudiofos aliquo taadem modo remorari, 

Ars 



DI EMBLEMATIS. Ij 

t^4"rs (jutdam inuenienctorum O" excogitandorum 

fymbolorum. < ^ 

E i itaquc,qui fymbolum aliquod vel fchcma commode 
voletefringere,fpec~tanda ha?c primum proponuntur» vt iu- 
fta fit animi & corporis analogia ( per animumjfententiam 
vno, altero,velcerte paucis comprehenfum verbisintelli- 
gcnomine corporis,fymbolumipfurn defignari placet.) 
Deindcne ita tenebricofum fit & obfcurum , vt Delio na- 
tatore opus habeat. Tertid , vt facile confpici & diiudicari 
poiTitjfi fortealiquidinterieclum habeat:vtinterdum func 
Gdera,ftella:,Iuna,fol,ignis,vnda3nubes,filu«e,rupes,fpelun.» 
ca? , & alia innumerabilia. Quarto , ne qua humana forma, 
nifi admodum r3ro,depingatur. Poftremo , adhibeatur in- 
terdum anima illa fymboli lingua quadam nobili mini- 
tneque vulgari , vt id ^P^aanuov y&i AyaKfM , ingeniofaque 
inuentio,qua? cogicationtm requirat , & eam quidem cru- 
e!itam,multdplus dignitarishabeat &grauitatis. Idautem 
fieri ab eruditis,vel iis qui a liberali & polita literarum co- 
gnitione auerfumanimum ncn habcant, Grsece autLari- 
ne commode folet: aut denique, fi magis placeat cxtera 
quadam lingua , idque fcntentia breui , arguta , graui, vel 
idagio,autetiam hemiftichio,integro verfu nonnunquam, 
qui vel recens natus,vel aliunde pctitus fit , dummodo ar- 
gutiarumaliquid & falis contineat. Defyrnbolis,fchema- 
tis, & ftemmatum ratione iam fatis :nunc tandem de Em- 
blemate qusedam commentemur. 

Ve Smblemate, 

V l e ri QjfE funt non fatisacuti,quiEmblema cum 
Symbolo,cumi£nigmate,curc Sententia , cum Adagiote- 
mere &imperite cofundant. Fatemur Emblematisquidem 
vim in fymbolo fitam effe:fed differunr, inquam , vtHomo 
& Animal : alterum enim hic maxime gencralius accipi, 
fpecialius vero alterum norunt omnes qui aliquidiudicij 
habeant. Emblema senigma non eft , quanquam interdum 
cum cgnigmate aliquam fimilitudinem habeat:Ratio enim 
qusedaeftapertiorinEmblemate, propter notas quf aper- 
t3E & perfpicua? funt:./Enigma vero in verbis ambiguum eft 
& obfcurum, vtetiam virosalioqui folertcs &ingeniofos 
interdurja longuamorateaeao Ac Syrabolorura & Emble- 



14 B E EM BLEM AT f S. 

matum,de quibus maxime hic agimus,ratio debet efTz 
clarior & apertior: vtquemadmodum ab iisimperitiar- 
centur , fic docli homine^ aliquid habeant in quo inge-j 
niumexerceant.NequeEmblema eft yirdfjw feu fententia, 
quanquamfa?pe Emblemata fententiasin fecontineant:nift 
fortafle qua ratione Emblema fumitur ^ut7wvv[juxxa; pras 
epigrammate feu explicatione Embiematis. yjccy.n enim' 
"verbis exprimitur:& nifi fallor, aliter yvdfxti eile minime 
poteft, nifi pro eo vfurpetur,quod c^Qu^oa diceremus. 
Emblema enim faepenumero eft (tpavov nec iemper neceffe 
cft inEmblemate effeadie&umepigramma. Denique, vt 
vnoverbo,Sententia &Emblema videnturmihi dirrerre vc 
yerba & res,feu figna qusedam rerum,& res fignatse. Deni- 
que non eft adagium vel parcemia : quia Emblema eft ali* 
cmid ingeniose ab ingeniofis excogitatum , vtita dicam 
adagium vero fermo fit in ore omnium verfans. In quo ad- 
uertendum an ijacute viderint, &non potius aberrarint 
qui quafcunque fententias,adagia,fimilia, apophthegma- 
ta, hiftorias ad Emblemata pofle reuocari cenfuerunt,quaf 
cx requauisEmblema cudi & confici deberet. 

Supereft itaque Emblematis nomen explicemus,fi prius 
Alciati yerba ex Commentario in tit. De rer.& verborum 
fignific.appofuerimus.Verbafignificant, inquit, resfigniri- 
cantur:tametfi &resquandoque fignirlcent, vt Hierogly- 
phica apud Orum & Ch2eremonem,cuius argumenti & nos 
carmine libellum compofuimus, cui titulus eft £mblema« 
ta. Hsec ille. 

Emblema quid y ynde dicatur } ct* quom?do id nomen 
proprie, qmmod» figurate accipiatur. 

Dicitvr Emblema, quicquid interferitur ornatus 
caufa,non mod6 parietibus & pauimentis, fed & rebus aliis 
permultis,vt vafis,pateris,veftibus:cuiufmodi funt clauicu* 
li, aut imagines aurea? vel argentea^vniones & gemmae>ce 
teraque generis eiufdem. ^cccoiov vel S"auJk/\/ua. dicitur Eu 
ftatio,nempeornamentum exemptile quod innoxie dem 
potcft vafls aureis vel argenteis,idemquereponi. Id enim 
nominis dedu&um efte conftat <&£p r g'///3csMfceS£ , auc 
imyi^Kn^ /quod eft inferere,interponere, velinncere; 
Antiquitus enim lapillis quibufdam quadratis & minuter 
fe&is politifque , in" quibus eicones quxdam intertexta; 
cflent , aedes magnatum & Principum regue vt plurimumt 

orna* 



BE EMBtEMATIS. lf 

©rnaoantur , vc colligereeftex Paufania , Plutarcho, Apu- 
leio, Philoftrato , & aliis plerifque: cuius etiam rei vfum 
aliqucm videmusinquibufdamtemplis,tum£dibus publi- 
cis & priuatis , vt noftra ha»c setas antiquitatis a?mula prL 
dem effe ccepit. Itaque (junxtpsfimc hic Emblemata vocan- 
cur carmina , quibus imagines , agalmata , pegmata , & id. 
genus alia fcite adinuenta, varie & erudite explicantur. Sed 
& oratio variis verborum rerumque pigmentis & lenoci- 
niis Rhetorica; artis elaborata , Emblematis referta dici S- 
gqrate poteft. Notum enim illud M.Tulli/ ex Lucilioj 
Qttam lepide lexeis compofta -ot te/feruU onrnes 
%^/ine^panimento atqiie Emblemate yermicnlato. 
Verba funtLucilijPoetafComichapud quem Sc^euola ex- 
agitabatAlbutium,quinimiuscrTetin ornatu & ftru&ura, 
verborum:in qu'o non vitabat affedatum dicedi genus do- 
ftis auribusodiofum. NonpofTum fubticerea M . Tullio 
Verremreprehediacerrime, quddEmblematum vim,qua; 
effet in Siculorum vafis,abftuliffet : quodque Suetonius ait 
iTiberium elegantia* vcrborumftudiofiorem, emblematis 
vocem afpernatum in quodam ^atrum decreto: commuta- 
dumenim verbumcenfuiffe, & pro peregrino Romanum 
conquircndum. 

Ceterum plerique vel fufpicari vel obiicere poterunthic 
ab Alciato Emblemata improprie dici.cum ea carminavi- 
deanturpotius expofitiones elfe & explicationes Emble- 
tnatumjid eft eorum fymbolorum vel ftmulacrorum , qua* 
ab antiquis petita hic magna parte repraefentat , & horum 
rationem tradit.Sed dicimus adiun&a non temere aliquan- 
do fubiectorum habere rationem metonymicws, & fenten- 
tiam vel epigramma dici pofTe , quod Emblema in fe com- 
ple&atur, 



GLA- 



CLARISS. VIRI ANDR. 

ALCIATI IN LIBRVM 

Emblematum Prasfatio ., ad Chora- 
dumPeutingerum Auguftanum. 

D v M pueros mdansjuuenes dum tejferafallit, 

Vetinet ^yfegnes chartulapitta vtros, 
H&cnos fejiiuis Emblemata cudimus horis, - jj 

^Crtificum rilufnjignaquefacta manu: 
Vefiibm vi torulos,petaJis vtfgerepafmas, 

Et valeat tacitisfcnbere quifque notis. 
^Stt tibifiipremus pretiofa.nomifmata C<ejaf, 

Et veterum eximias donet habere manws. 
Ijjfe dabo vati chartacea munera vates, 

QuAyChonradejnei pwnm amoris habs, 

%yfi Qhonradum.] De Chonrado illo Peutingero, cui hoc 

opitfculumdicaturnconftat,tantum eadicam &hucrefera„ 

qusfcriptorum noftri temporis le&ione confequi potui. 

Andreas Cratanderin Epiftola quadam , quam editioni o- 

Chonraiut nlnium Ciceronis operum pneiixit, hsec habet : Chonradus 

Ttmiitger. Peutingerus,eximium illud Auguftanorum Vindelicorum 

decus &fpecimen, quiciiincomparabiliauc"loritate,quam 

ingnauiterfuftinedismolibusReipubl.magnanominis ee- 

lebritate adeptus eft,egregiam humanorum ftudiorum pe- 

ritiam coiunxit.Pro quibus quoanimo depugnet,velinde 

fatis apparetjquod mihi aliquot Ciceronianarum orationu 

reliquias,& veneranda» vetuftatis exemplaria tranfmifir,ta- 

quamauxiliatrices copias,&c.Ha?cquidemille.Scd expref- 

ims Henricus Pantaleon Profopographia*parte$. eiufdem 

Chonradi vitam,laudesque perftrinxit.Sic aute:Choradus 

ille Augufta* Vindelicorum ex honefta farailia natus 3 & in 

omni genere virtutum ibidem educatus eft.Is ciim felici in- 

genio eflet prarditus , a teneris annis literis incubuit , & in 

primis legum le&ioni diligentem operam impendir. Hinc 

fadunij 



AND. ALCXATI E M B L E M. \y 

faclum, vtiuris do&or omnium acclamatione creatus fue- 
rit.Accedebant multa? heroica: virtutes,& rerum agedarum 
dexteriras. Itaque patrise vtilis ciuis & fingulare ornamcn- 
tum extitit, atque a Maximiliano Csefare inter fuos confi- 
liarios cooptatus fuit. QmnetiamhuncErafmus Roterod. 
plurimum ob eruditionem dilexit, & inter fummosamicos 
habuit.Scripiic is anno 1506. Sermones conuiuales, in qui- 
busmultademirandis Germania? antiquitatibus referun- 
tur : praeterea de gentium quarundam emigratione Epito- • 
men, quse Procopio, & aliis hiftoricis in editione adiecla. 
Erat enim Chonradus rerum antiquarum fingularis seftima, 
tor, qui eiufmodi incragare, & pofteris proponere magna 
deleftatione erat folitus : tandem aetate confeclus obiit, & 
apud fuos honorifice fepultus eft.Ha&enus Pantalcon,quac 
omnia pene mihi videntur fumpta ex iS.Epift.Erafmi. 

T)um pueros.] Diflimilitudine fuum negotium cum alio~ 
rum otio conferens, tria luforum genera ponit,ex adiun&o ' 
temporequohocopufculum fcripferit. Puermucibus de- 
lcclantur : hincque vulgo trita proucrbia, Relinqucre nu- 
:es$&,Ad nuces redire.Adolefcentes & iuniores teflera de- 
le&antur, quodeftaleatorum. Segncs autem, quiquc cor- 
^joris motum refugiunt,»chartulis pictis oble&antur. 

Uglans.] Nux. 
k Tejfera.] Dicitur teiTera,quicquid ex omni partc quadra- 
:um eft.Gel.lib.i.c.io.& Cad.Rhodig.lib.io.ca-i4.&i7.Cu- 
bus a Gra^cis dicitur : eftque corpus ex ftx iateribus arquall 
latitudineplanitierum per quadratum. Is cum cft ia&us* 
quam in partem incubuir, immotam habet ftabilitatem, vc 
funt etiam teiferse, quas in alueum ludetes iaciunt.Bud^u* 
>. Deaife. 

Smblemata cttdimus. ] A fabris aurificibus, vcl aliis fculpto- 
ribus eLfanyofia,. 

Fefliups h&ris. ] Diebus genialibus, quibus animum remit* 
cebamafeuerioribusftudiis.vel,feftiuishoris,id eft,fubci~ 
fiuo tempore. Sic enim Mar.Tullius,cum dies aliqui dabS- 
tur ad rufticandum , vt etiamnum dantur luftitiorum dics 
noftns Senatorib.ad eorum numerum accommodabat qu£ 
fcribebat, teftis eft ipfe 1. de Legibus. 

^rtificttm iUujlri.] Hic verficulus defcriptionem continet 
*ff i[j.$xvtMu7wv. qua de re iam fatis, fcd hic aducrte mate* 
rialem caufam. 



jg ANBRI* ALCIATI 

Vefiibuu vt torulos.] Finalis caufa, & vfus Emblemat<»p. 
Torulos autemappellat eminentias quafdam in veftibus a 
corollis,&aliisfimilibus. Cicero in Oratore perfedojde 
mediocri genere dicendi loquens , Addit, inquit , aliquoa 
vt in corona toros,omnemque orationcm ornamentis mo- 
dicis verborum fententiarumque diftinguit. Suntitaqu* 
toruli» ornamenta cx auro vel argento , qua? petafis, id eftj 
pileis,aut penulis veftibufque adiici folent. Palam eft illud 
ex Amphitruone Plauti : Tum meo patri autem torulus in- 
erit aui eus fub petafo. 

Fetafit. ] pileis, galcris, &c. Petafum , Arcadicum pileum 
/ignificatione primaria effe, didici ex Hefychio. rrsTzievtT* 
<$T e>Mi2«r popw^fic enim legendum in Hefychio, noo 
^o^«^s,Ytin vulgatis. Suetonius ait, Auguftum non nifi 
petafatum,hoceft velato capite fub dio fpatiari folitum 
Certe & Poerse & petafatum Mercurium faciunt. Id nomi- 
nis a 7n7*.vvv£% , pandere, vel extendere deflcditur: quod 
pilei genusgalero non abfimile volunt. Prudentius 2.111 
Symmacbum : 

$(ec petafo infignU poterat Ldcedtmone capta 

Mercuritts feruare fuas de chde paUfoas . 

V&rmtu. ] Parma, fcutum breue peditum, pclta etiam di« 
&a a Plinio. Nonius in di&ionibus Parma, & Veles. Mar- 

tialis : 

fjacqutfiepe folet yinci^qu* yincere raro, 
Pawdtibifcutum pumilionts erat. 
Varro De lingua Latina, & Alcxander ab Alex.rf. cap.n. 
Tacitts notif.'] Sic fe habent #.gyptiorum Hieroglyphica,vt 
ctiamnum hodie fymbolaea,qu£earmis,fcutis,fignis mili. 
taribus, & ceteris id gcnus apponi folent. De quibuslepi- 
dum &eruditum fcripfit Dialogum Paulus Iouius. nos ir 
noftro fyntagmate quaedam adduximus. 

i/fttibifupnmtu.] Optatio exdiflimilibus.Idcmfcre dif 
fimilium locus eft apud Horat. ode 8.1ib.4.Carmin, 

Doncwtm pateras grataque commodftS> 

Cen{orine } met* xra fodalibttsl 

JD onarem tnpodas t pr^mia fortiu m 

Gworunnneque tu peflima munerHm 

Ferres, dmite mefcilicet artium, 

Q»M aut Tanhafius protulit, aut Scofat, 

$cd nonhtcmihi yk :nen tibi talium .^ . : 



JMEIBMATA, \$ 

Res efl } aut animtts ieliciarum egens 

Gandts carmimbut : carmwa po/Jumtts 

"Donare, &c, 

Huius autem diflimilitudinis haec mihi videtur germaha 
mtentia : PofTum ego tibi, Chonrade, Emblematum quo- 
andam filuam & cumulum ex veterum au&orum biblio- 
iccisaggregare:at magnus lmperator (cuj fis aconfiiiis) 
oteft tibi commode &muniriccfuppeditare vererumar- 
iicum manupretia, ftatuas, imagines ingeniose pictas, fo- 
•rter expreiTasjfculptasjerformatasnpfiiTimas inquam lma- 
ines> nonpiduram quandam nudam aut dcfcriptionem, 
ualis mea ha»c eft chartacea. 

Supremus'C<ejar.] Maximilianus Imperator, cuius confi- 
arium fuiiTe Peutingerum paulo ame meminimus ex 
rafmo. 

Ipfe dabo.] TV <GpZ7n)f in libro Poetico Poeta*confecrato» 
lon enim mod6 videndum quid, fed & cui des.Seneca De 
eneficiis : Vide ne mittas munera fuperuacanea > Vt fcmi- 
x arma, ruftico libros , & ftudiofo retia. Id.enim eft ac f* 
ini dcs paleas, & offa afino. Sic Martialis 14. lib.fed non 
Ddem tamen fenfu : 
Nonfunt munera qu* putas pueUa^ 
Cim donat yasuas poeta chattm. 



H 




iO 



AD ILLVSTRISS. MAXlMlL. DV- 

CEM MEDIOLAN. SVPER INSI- 

gni Ducatus Mediolanenfis. 



E M B L E M A I. 




£ x I L iens infans ftnuofi e fauctbut anguis % 

Eji gentilitiis nobile fiemma tuis. 

Talta Pc!i<mm gefijfe nomtfmata regem 

ytdiniHS, hifque fuum concelebrajfe genus : 

pum fe yCmmone fatttm, matre angui* tmagme luf 

Viuini ey fobolem feminis ejfe docer. 

Ore extt. trddunt fic quofdam emtier argues. 

^/Cn quia fic Pallas de cafnte orta Jcuis ? 

T)Roponit fchcma.gentilitiumfiue infignc Cucatus N 
JL diolanenfis 3 in quo feipens caeruleus in aureo «qu 



ANDRBA-AICIATI EMBtEM.' 2X 

rtfatvcm,vel anniculum puerum rubore tm&um euomens, 
onfpicitur.^Cuius quidem fchematis rationemadferam,u* 
rius huc traftulero, quod idem nofter auctor ea de re fcri- 
fit c.45. Defingulari certamine, vt Alciatus ipfe Alciatum 
narret hac in parte. Sic enim ille:Celebrc eft in Annalibus 
)thpnis Vicecomitis cum quodanfSarraceno in Aiia certa- A/ . . > 
ien,quem ille manu captii confofmmque galea? ornamen- ZT" 
■> priuauit,idque gelitilitiis infignibus fuisaddidichoceft, 
ipera vix natum, & adhuc manantem fanguine infante ore 
uomensmimirum ab Alexadro Magnoacceptum Emble- 
la.Siquidem in eius antiquis nomifmatis idem figilium 
^perlre eft, quo Ioue fe natum rex ille per ambages often- 
cbat.Etenim ferpentis forma pluribus Gixcix locis Iupi- 
;r colebatur. Suntque in Alia genera ferpentum } quos ore 
arere hominum opinione receptu eft. Hadenus iiie. Gcle- 
ratur itaque ftemma eiufmodi a diuina &antiqua origine, 
erennique nobilitate,e fano Sapientiar capite,promanate. 
^ctinftitueti mihi commentaria integra.quoad eius maxi- 
te fieri poteft, occurrit pra;ter alia , qua? de hoc ftemmate 
>ucumMediolanenfiumretulitFrancifcus Petrarcha,Re- Fa * y ' Tt ~ 
im memorabilium libro 4 .ad rinem:cuius hxc pjcnc verba > ' 
mt:Azo Vicecomes,qui deinde Mediolani Principatuob* 
nuit,magni animi luuenis, patris iuflu cum copiis trafmi-» 
: Apemnum. In ea expeditione cum forte defcedens cquo 
.quiefcitjingens vipera,nulIo aduertete comite,in galeam 
rincipis iuxta pofitam irrepiit:quam cum mox capiti repo- 
:ret,famofo quidem & horrifico, fed prorfus innocuo la- 
u,per genas Ducis interriti fluxit.Eam a nemine Isedi paf- 
is adolefcens ille animofus,ad omen geminej vi&oria? tra- 
t.hincque factum tandem,vt ipfe pro figno bellico vipera 
:cretur.Et haec quidem Petrarcha,magni nominis rar^que 
uditionisauctonquam narrationcm,cum adolefcens Bo- 
^njajftudiisoperamdaretjfcfaepeaudiuifrefcribit. Idem r . .. 
3eneGabridSimeonItalusretulit,eoCompendio,quod ^men 
ngua patna edidit de Ducibus Mediolanenhbus:cuius ta- 
enverbahucconferreminimeattinet. Paulus autem lo- Tml. lo- 
tusmoftrapatrumquememoria hiftoria? fcriptor infigniv, "'«'• 
im Alciato conuenit, eo nempe libro, quo Mediolanenf 
rincipum Vicecomitum vitam eft complexus. Ait enim 
'thonem (facro inbello.conrra Turco&& Sarracenos,Bu- 
onio Godofred© duce ),infigni pietate &.magnitudir.e 

B iij 



it AMDRS* AICIATI 

animi virum , nihil territum Volucis Sarraceni ferocitau 

qui medio in campo ad fingulare certamen foitiflimun 

quemquc ex acie Chriftiana prouocabat,cum eo fuifle con 

greiTum>tandemque eum non minore fortitudine quam fe 

licitatc deuicifle: dcque confofli hoftis galea opimum ple 

numque immortali gioria fpolium retulifle , auritam fcili 

cet, viperam inexplicatis fpiris minaciter a cono caflidi 

ereftam,& puerum paflis manibus deuorantem.qucd vnun 

aufpicata? virtutisargumentum, nonmodo getilitia? laudi 

geftamen fuit,fed & pofteris id infigne audacter vfurpan 

tibus,& imperia 5 & opes, & late glonam portendit. Fuer 

* qut exiftiment Voiucem ex ftirpe Alexandri Magni progc 

nitum, tulifle pro infigni viperam > ex Oiympiadis fabula 

puerum parturientem,quodea a dracone fe compreftap 

fuifle, Iouis imagine, piasdicaret. Sic Iouius. Cetcrum i< 

* .^ ftemma nobile &antiquum video. Si quis enim veterun 

pTftitem jfcgyptiorum notas,quas Hieroglyphicon nomine appella 

figjptij dc- bant,obferuarit ex Oromaxime Njliaco, facile difcet eo 

figtabant. i ma gine ferpetis, lmpeiatorem regemque defignafle.Qui» 

enim dommium orbis, quid prouinciar Principem,quid re 

gem optimum & tuteiarem fiue cuftodem, quid heroem 

quidnominis & famaeampUtudinem figura ferpentis ex 

primebant, nifi quod fpectato huius animalis admirabil 

ge.no, condirionem & dignitatem Principum eo fchemat 

,. ingeniofo eruditis hominum oculis proponi volcbant ? Ia 

ftatum cnim fuitolim Gra?ca libertate in potentiores,qu 

populi difpendio fuas opcs aJaugerent Anguem , nifi an 

guem deglutierit,draconem ron heri.Sed & proditum me 

moria? eft, ferpentes olim adiun&os leonibus, qui Opi 

Dea? fimulacris apponi erant foliti , quo figniricabant orbi 

Principatum.Anguis enim circularisorbem,Leo vcr6 for 

St***f*r titudincm vireYquerepr^fentabat.Quodautem ferpens it; 

u^fZ* kp^ depi&us confpiceretur, qui fibi caudam mordicus or 

morMcia retineret,pauci funt qui explicuerinr. Ea vero mihi per 

teneat. placet eruditorum quorundam hominum conie&ura , qu 

aiunt eo intelle&um, & quafi ob oculos pofitum fuifle Re 

gem eum, qui finem fibi a&ionum omnium & confiliorun 

prudenter & accurate proponeret, cuiquc vltima, im< 

vero minima etiam curas eifent. Eo enim nomine Au 

§uftus, Antoninus Pius ,Traianus,Hadrianus,Pertinax 
euerus Alexander ad c*elum eue&i funt : contra mal» 



E.MBLEMATA. 2$ 

reflit Heliogabalo , Caracallse , Commodo , Domitiano & 
ilxis permuhis Reipub. Romana? peftibus , qudd fimul at- 
]ue ad fummum illum Principatum confcenderunt , abie- 
fo cura publica,fibi tantum feruire,fuafque perfequi cupi- 
Iitates,quoiure 5 qua iniuria , voluerunt.Ceterum Anguis 
magine,Rex cuftos & tutelaris indicabatur : nam in bono- 
um Principum monumentis, populus fuum in Regem ftu- 
lium ( cuius bencficetia grato animo agnofcebat) non alio 
nodo pofteris commendabant,quam ferpente vigili,furre- 
io vertice,& elato pe&ore.quod Homericum illud decla- 
at , Ou^M TeUfyv^tov <&£&* jGaAwpo^ ov&fitP&cNon decet 
irum confultorem, qualis Princeps effe debet ,tota nofte ' 
lormire.Apud Horatium eo quidem fenfu,ferpcns Epidau- Strfm 
ius appellatur, vtapud Grsecos o v 0so>? fy/Mt&d vigilatiam ^p»«»f^» 
lefignandam. Denique tam fuit infignc & celebre id Hie- 
oglyphicum ferpentis , vt non temere Imperator clarifli- 
nusEpaminondas vfurparit extremoadMantineamcon- 
e&o bello : cuius memores pofteri columnam erexerunr, 
ppenfo clypeo,in quo fculptus draco efTet.Eius monume- 
i itationem affert Paufanias , quia is Imperator laudatifli- 
nus ex Spartiatarum genere, quod Thebis anuquifiimum 
uit, ortum duxifTe putabatur,quorum id gentilitiuinfigne 
fletjvtqui ab anguineis illis dcntibusa Cadmo telluri 
nandatis effent oriundi.Nondum mihi tempero, quin alia 
[uasdam ad huius magnifici ftemmatis arcanum illuftran- , 
lumadiiciam.Inoftentis enim& prarfagiis, Anguefumma •4*JP™ ., 
lominis dienitas & amplitudo portendebatur , nonmodo H Fiw. 
is, qui ad regij dommatus,aut etiam regni faftigium expe- 
tabantur,fcd & iis,qui arte quadam vel ingenio celebrita- 
em quandam fibi compararunt.Vt enim retulit i. De diui- 
latione M.Tullius;Cum Rofcius in cunabulis effet,educa- T$pftiw» 
eturque in Selonio , qui eft campus agri Lanuuini , noc~ru 
umine appofito experreda nutrix animaduertitpuerum 
iormicntem circumplicatum ferpentisamplexu,quoafpe- 
tu exterrita clamorem fuftulit.Pater autem Rofcij ad aru- 
pices retulit:qui refponderunt,nihil illo puero clarius,ni- 
il nobilius fore.Atque hanc fpeciem Praxiteles celauit ar- 
;ento,& Archias cxpreffit verfibus.hsec Cicero. Spartianus 
lu&or eft , Seuero imperium prsemonftratum : ei enim in $"***# 
rabulo dormienti ferpcns caput cinxit,& fine noxa exper- m ^* 
;efadis atque acclamantibus familiaribus ,abiit. Ferunt & 

B wj 









14 - ANDREAJLlCIATX 

Anguem portendifieimperium Aureliano, quanquamille 
mediocrium fortunarum & parentum efiet. Nam cum eius 
pueri peluim ferpens cinxiifet,neqi;e vnquam potuiffet in- 
terfici , poftremd mater eius anguem occidi noluit. Mulier 
hex tempii Solis facerdos erat,diuinationum minime igna- 
ra, quippe qusefamiliarem hunc ferpentcm, tanquam ge- 
nium agnofceret. Tyberius Cjefar ferpen tem draconem in 
deliciis habuit, eique fua manu cibum miniftrauit: quem 
cum is corrofum a formicis obferuafret, monitus eft cauen- 
dam eflfe fibi vim multicudinis : formicis enim populum fi- 
Imlor* gniiicari.Maximini Iunioris,quia patre regniparticeps fa- 
&useft,dormientiscaputferpenscircundedit,futuredigni- 
tatis pre/agium.Idem pamejquod de Alexandro Magno,re- 
fertur de Pomponia Africani Scipionis matre,& Actia ma- 
trc Augufti O&auij, quas in templo Apoliinis fomniauit fe 
cum Draconc congreflam,indequefacT:um, vtmaculapi&i 
Draconis in corpore conftantcr hajreretjquae nunquam po- 
ftea eximi potuit.Sed hxc fatis. 

Simofi efaucihus 4ȣ*H.]Fauces funt gula? partesinteriores. 
Plinius:Summum gule^ fauces vocan*tur,poftremum ftoma- 
chus. Smuofus autem epitheton ferpenti coucniens-.finuo- 
fumenim dicimusa longo finu, &^TU£0f/>t<5Vapud eun- 
dem noftrum au&orcm poftea, finuofi in faucibus antri. 

Stemma] Nobiliores erant ,qui fai generisimagines & 
ftemmata proferre poterant. Budams Annotatt. in Pande- 
ctas. Vfurpatur plerunque pro corona : deductum enim eft 
idnominisar€p«c£i£, vtilludHomericum, 

Alciat. refert 2.. Parerg. c.30. Lege 6. Mifceltan. P. Nannij. 

Gtntiliiiit.] Pro imaginibus pofteriora tempora infignia 
gentilitiahabuerunt,qu2E arma velarmariavulgodicun- 
tur:qu£ ipfa quoque primum,vt fimilc eft veri,virtutis fue- 
re praemia acrerum prseclare geftarum decora. Budxus. 

PeR<eumregem] fzkjfp^^im? pro Alexandro,vtapud Iu- 
uenal.io.Sat. 

VmsVeUaoiuuminonfufjicitorbU. Aufonius Paulino: 

Ocytts illa iugi fatalts foluere hra. 

Pellsum potuijje deum rcor. 
Sicautem dic~tus a Pella vrbe Macedonis. Pompon. Mela 
lib.i.quam ctiam Plin.Alexandri patriam appellat, 3*.lib. 

Stt*mgenM.] Iuftinushb.it. ait Alexandrum,virum fupra 
fcumanampotemiammagnitudineanimi fuiffe preditum. 



Tykeriut 
Ge/Ssr. 



&Caxu*i 
nut 



.Augufli 
mater. 



Ta»cct. 
Simofut 

avguit» 



Stentmai 



GentiUiid 
ftemmata, 



Telhut 

^Alcxan- 
dcr. 



Tvaclarut 
+Alcx.\ndri 

OitUf. 



EMBLEMATA. 2J 

Qua nocte cum mater Olympias concepir , vifa per quie- 
tem eft cum ingenti ferpente volutari , necDei decepta 
fomnio. Nam profecto-maius humana mortalitate opus v- 
tero tulit,quarn cinn/Eacidarum gens ab vltima fa?culorurn 
memoria,& regnum patris, fratris, mariti,& deinceps ma- 
iorum omnium iiluftrauent : nullius tamen nomine qu^m 
fllij clariorfuir. Plutarchusauclor eft, quod ciim Ammonis 
facerdos Alexadrum falutaturus , lingua* vitio pra^peditus, 
pro tcucF/ov , filiole , dixiftct ttcu J)oV,id eft,Iouis rili,hinc 
celeftis originis gratiam captatam, cui initia dedilTet error. 
Apud Lucianum in Mortuorum dialogis , Alexander fate- 
tur vtile iibi fuiffe ad res gerendas , quod Iouis Ammonis 
rilius crederetur. Formidandum enim erat, nealiquisfibi 
repugnaret. Id cur factum fitjege Auguftin.De ciuir.lib.j. 
cap.4.Preclara extat Alexandri laudatio apud Apuleium 
primo Floridorum . 

Dumfe Ammone fatum.. ] Iupiter Ammon ab arena dicfcus, Xubiiei 
qu6d fubarietis forma coleretur in templo a Libero patre Ammon, 
in arena condito.qua de re multa Lilius Gyrald.Syruagma- 
te x.hift.Deor. Politian.cap. ^i.Mifcellan. Lege&Hygin. * 
lib. i. ^e (ignorum car-left.hiftoriis. 

Traduntfic quojdamenitierangues. ] Plinius lib.8.cap.i3.& So- ^imphi* 
linus cap.j©.Polyhift.Amphifba~nas ore parere tradunt.-his »•****• 
enim caputeft geminum,hoceft,&adcaput & ad caudam. 
Neminem quidem ftudioforum latere velim, id commodc 
atque perfpicue relatum fcriptis a Pierio if. Hieroglyph. 
ne quis me ingratianimiarguat,qui ex tam fcecundo ac 
copioCo rerum fele&iflimarum pomcerio tot flores &fru- 
ctus collegerim. 

£mtier.~] pro eniti ^^. y>y h .Enixa? dicuntur femine,niten- %■»&• 
di,hoc eft conandi & dolendi labore perfun<ffoe. Nexum e- 
nimdicimusafc"him& coiligatum. Nonius. Idquidem ad 
z.one folutionem rcferri non inconcinne poteft,qua partus 
defcribitur a poetis, nempe qu6d omni nexu oportet mu- 
lier foluatur^vtcommodiiis enitatur &pariat.Callimachus 
Hymnoin Iouem: ff , 

i t«' Tiff/j)? c/V f fetn ot ihva-a.To ^Tfnv ,id efbquando T ? 5 ?* 
peperit. quod & admonet Graecus fcholiaftes Alcimede 
apud Apollonium Argonaut.i. rliij difceifum lugcns, > 

— cJ gW yxvto 
fj(.il7fav ^c^TTiv i^.vcra.ifjfJ vretTov.quo locofcholiaftesab 
akcro no di{Tidet,quin & adiicit,o S^y k& hvatyvM cyTtyj - 



l£ AN5RE* AtCIATl 

£& hfov iv aSmvcus. Quorum locorummihf cppiampro 
fua humanitatc fecit loannes Frater , Baiocenfium gymna- 
ftj hac in Parifiorum Academia primarius 3 virvtriu.fque 
linguar peritilTimus , & cum quo > literarom nomine 3 mihi 
nuperamicitia interceftit. 
CurTatUs Anquiafc Tallas.fjrc ] Tcftis eft Pindarus Olymp.ode 7. 
e loim »<*- cuiusreirationem(fed aliamatquealiam) redduntFulge 1 - 
u ccrebro. ^^ Mythologic. 1. Phornutus De natura deorum, Gyral- 
dus Syntagm.n.Ouid.Faftor.5. epimythia etiam fua traditj 
fed longe aliis diuerfa.Ex his enim alij fpeculationem Phy- 
ficam, alij ethicen,alij alia confiderant. Themiftius oratio- 
ne io.crv /fe^o£nc£tA«f TKV^iActnj?«r(3lloquitur Imperato- 
rem Valetem) ? k g.vaj7rowcaoi')t) otmovv cv^ovovt eT*f z/m 
*s&^s /j&i?>cddyyj)$ y*iu.tfi?ti; tu>v Ko^v.toU rgtTnyZoi 
3 0; ^iKoffo^iLOTif iv 'ioy.izpoiSpeicL, yvtvunf ct^ua. )£ <Piwctoia>f 

Cl fae$7rtVX0Y,S-.J)cLyL{> T6T0 %&/ TUU AdlwctV CM Tiff YJc^aKvif 

yivvciioiv oi7romTcuT>} Atos*, ivS~i)mv/u^uoi y^Kaf oti tnporn'- 
JLHTWV (6a,oiKeia>V y.i)TiKoyiV a,T^KTOV,uy\Ti T£$f£/y a.Ko- 
^v^$biTtiv,dKKa) >y t voujj ivttfpvVt)^ yifJLnv vk to dya,' 
5-«j°/oy Exiftimoautem cum Pindarifcholiafteady.Olym- 
pior. figmentum id effe referendum eo, vt dicamus omnes 
artes & difciplinas.e Iouis cerebro> id eft fummi & prsepo- 
tentisDei mente & fapientiaprodiifle. Perfpicuum enim 
nobis cffe debetaVtalia omnia bonaj ficipfas quoqueinge- 
nuas artes 3 Deo nobis eiTe communicatas. Et quanquam 
Dei beneficio nobis h^c Minerua gcncretur, du&ore tame 
& magiftroprimum opus eft.N emo enim eft , qui do&rine 
Jaudatiftimam £tiv comparare fibi queat>qui nonbonis 
prseceptoribusfefe tradiderit inftituendum. Hinc enima 
minuendo quod neruos minuat,Mineruam di&am putant. 
Pallas autem vel amo ts taKKhv to Jif t/,ab hafta vibranda, 
vela Pallante occifo.*qua de rc poftca fufiiis. 

Decapite orta JWs.] Imitatus videtur illud Propert. e.lib.5. 

Semifia curnrum de c*pite orta ttto. 
Mattianus Capella initio libri vi. de Pallade, 

Hincde patre feruntfmemalris foedere natam t 

Trouida confdia cjuod nefcit curia matrum. 

Poftrenaum huncverfum(quodobitermoneam) vna vocc 

corruptum,Beroaldus emendat annotat.in Caligulam Sue* 

tonij,ac pro,confilia,legi mauulr,confilium. Ego cum meo 

• Iureto ita melius & comm©dius , nifi meconiectura fallit: 

Trouida confilij quod non jit euria rnatrum. 



IMBLEMATA. 

MEDIOLANVM. 



EMELEMA II. 



*7 




j? I TV R I c I S veruex, tJeduis datjuculajignumi 

Bis populis vatria dehita ongo me£ efi. 
Quam MedioUnum facram dixere puelldi 

Terram : nam vetm hoc Gdllica Ungua Jenat. 
Culta Mmerua fmt, nunc ejl vhv numme TecU 

Mutato , Matris virgims ante domum. 
Lamger huic Jignum fus est, ammal^ biforme y 

yAcribui hmc Jetis , lamtio mde leui. 

Nlhil mihivideturhicam*ngere,quam qudd Mediola- 
ni , vrbis Infubrum notiflima», notationem eliciat ex 
duaru Gallia» ciuitatii fchcmatibus publicis. Ait enim He- 
duos porci,Bituriges aEietis habuifTe fignum , Mcmineram 



i§ INDM* ALCIATf 

Tfedurum quidera Alciatum Parerg. iuris 5. c. 13. aiterius meminilTe* 
$! BttMr '&'* Huius hxc verba: Habebant & ciuitates fua figna , quibus 
onginem aur cultum teitarentur.Hinc ln nomilmaus Athe- 
nienfium plerunque vidimus noc1:uas.5ic Claudian. 
- — ad mce-nia Gallls 
Condita lanigera fitis oftendentia pellem, . 
Quo fortaflepertinet quac de Mediolani ia&is fundame- 
tis referr Liuius $.ab vrb.cond.Ex Heduorum itaquc & Bi- 
turigum fchematibus publicis hic conftituit. Mediolani. 
g T^/vtw.MedioIanum autem a fue mediatim ianato denomi- 
acedielirii nationem fumpfit.Dum enim prima vrbis huius fundame- 
vndenomi. ta iacerentur(vt prjeter aiios retulit D.Ambrofius)apereft 
natum. repertus media parre lanatus : Alij a Medo Infubrum duce 
nominatum Mediolanu malunt.Vrbs eft merropolis Gallie 
Cifalpina?, a Gallis Infubribus c5dira 359.annis anre Chri- 
llum narum : quanquam Olanum ducem Tufciae primum 
eandera exciraffe refterur Cato fragmento 7. Origin.Hinc 
do&i plerique prodie;e,inrer quos non inrimum,fed menta 
gloria certe infignem Alciatum iure adfcripferim , qui hoc 
emblemate Mediolanum natale folumnonillepide ccle- 
brar.Hocobiteraduertendum . Impcrioin Oriente tr^nf- 
latOjvet^ri quafi fenefcente Roma,Imperarores, Mediola- 
no capi & deleclari caeperunt , vnde in rantum excreuit ea 
yrbs,vt a Procopio i.Gotthici bellLprima inter Occidentis 
vrbes poft Romam dicatur,& facile ceteris anteire , vt ma- 
gnitudme,ita & hominum frequentia, reliquifque fortunae 
bonis.Aufonius Catalogo illuftrium vrbium: 
Et Mediolani rnita emnia } co^ia rerum, 
Jnnumer& cultaque domtn,facunda yirorum 
1 ngenia^antiqui mores- tum dupUee muro 
t^AmpUficatalocifpeciesipopulique -vohptas 
Circtu&T 1 inclufi moles cuneata theatri: 
. ¥empla,palatin£que arces^opulensque monet* y 
€t regio Herculticelebrisfub bonore lauacri y 
Cunclaque matmirtis ornata periflylafignis, 
Mceniaque i;v valliformam circundata limbo: 
Omnia qu* magrin opcrum yelut atmlxfotmis 
€xcellunt t nec iunfia premit yicinia T^oma. 
Adidilluftrandum mulrafuppeditabut Gcographica Vo- 
laterrani & Mufterirille quidem lib.^hic vero 1. i onge plu- 
ra retulit. Qua^dam etiam petenda exhiftoria Liuiana lib. 

5.ab 



EMBLEMATA. S* 

f.ab v.c.vtiam admonui. 

Bituricis veruex~\ Veruecem hic pro ariete fortalTe pofuit v&- T&iturigts* 
*T*ffitiTtK&f> fed parurn refert.Bituriges autem(quorum ci- 
uicas metropolis eftBiturix)Aquitani> populi funt,quoru 
rines ab Heduis Ligeris diuidit fluuius , de qua lib.8. belli 
Gallici Csefar. Vrbs eft Academia florentifTimacelebrisjin * 

qua per quinquennium magna cum laude ius ciuile docuit m m M -&tiiri- 
Alciatus; quod exaliquot fuorum operulocis colligere eft^m frcftf- 
facile,tum vel maximehis veifibus( quorum mthi copiam/^*/^* 
fecit ante aliquot annos,vir eruditus, qui Alciatu do&ore ******* 
illicaudiuit)quibus Biturigedonauit,cum Italiarepetcret: 
Vrbs Biturix inuitus ,amans te defero amantem, 

QttinjU" per tftates terra habitata miht. 
Wttnc opus ad vituhs eft a -veruecibus ire. 
Ergo tyxh^ felixfit tibi lanickm. 
Hisautem alluditadBiturigum ftemma,quodn\nnihilad- 
iuuat huius loci enarrationem.Quibus Alciati verfibus co- 
tumeliolerefponditnefcio quis:quo iurcqua iniuria ,nort 
'eftmeumdifquirere,nifiqu6d exiftimem nihiltam belle 
fieri dici ve poffe,quin maleinterpretando poflitdepraua- 
rier.Huiusanonymihoceft malcdicumtetraftichon, 
JSJonnoStfednofirosnummas Al%atws amabat 3 ■* 

QuiUiilmfpmU -vanuit hofpitivtts, 
llle ergo valeat vitnlos pafturutiatillum 
■ Noftra vel horrentemfrigore lana teget. 
Ceterum cum ait vitulos , porro Itaios intelligit : cuius rei 
caufam ex Gellio petaslicet,lib.nempe n.cap.i. cjua* tame 
a me obiter dicta fint. 

Heduisdatfivulafignum.lHedviiiqui & Auguftodunenfes, 
Gallia^populijinDucatu Burgundise &Francorumregno H 
; fici,olim fratres & cofanguinei a Romanis appellati. Caefar 
Comment.belli Gall.lib.i. SW»/4.]profue;»diminutiuum. 

Vetus hoc Gallica Uwua/bnat.lNimivum Gallice,Mila 3 dici- „, ,. 
rnus,a mediatim lanatofue.SidoniusApollinarislib.7.epi.i. nMGtttii** 

St qtt£ lanigero defue nomen habet .Veterem linguam Gallica 

ait,vei propter Gallos Infubresa quibus Mediolanum ex- 

citatum iam docuimus:vel propter veterem lmguam,quam 

»longe aliam fuiffe quam qua? nunc nobis eft vulgaris 3 & ve- 

fcrifimile eft,& docti plerique autumant. 

, Culta Minerua^tjrc,] Ait olim cultam iilic Mineruam fuiffe, . 

nuc autem D.Teclam a populo Chriftiano coli. Ha?c virgo ^ f4 L^ 
& martyr fub Nerone apud Iconium 3 Pauli difcipula. 



3<> 



» 



: ■ 



fchemtt. 



ANDRE4 iLCIATI 

Nunquam procraftinandum. 

£MBL£MA III. 




^LCIATaH genthinfignufufeinet ^ytlce^ 
Vnruihus &W&vfert&v*€*<^t**vQr. 

Confeat ^/flexandrumfec refpondijfe rogAntt^ 
Qui tot obiuijfet temporegefta breui? 

Nunquam , mcjuitjlifferre volens. quod & mdicat^tcei 
Fortior k<ec dubttesjcyor annefeet. 

PRincipis & patria? haftenus inGgnia quafi depinxirj 
nuncfusefamiliaegentiliriumftemma proponit & cx- 
plicat.Alciatos enim ab Alce fera nuncupatos.a fortitudine 
nimirum & diligentia commendabiies taciteindicat s fum- 
pto argumento ab Alces fera? natura , quae equi robore, 
ceruiceleritate, &, niproceritasaurium & ceruicis diftin- 
gueret,iumento fimilis habetur,audoie Plinio lib-8.cap.ij. 
Quod quidemappofice illuftrac elcganti Alexandriapo- 



BMEtSMATA. Jf 

phthegmare , qui qua?renti qua tandcm tia tanta fibi adeo 
celeritcrcomparaffet,refp6dir(quod vnguibus Alcesinfcr,- t 

tum legitur)^ojc/]g p dva@afao/u$o®-,Y)ihi\ differedo aut re- 
craftinando . Siquidcm optima & accommoda belli comes | 

eftfeftinatio:quo fit,vtquiimperanr,qu6rcrum difncuira- 
tes,qu«enonnihil remorando vltro Mc ofFerunt, arcere fa- 
ciliuspofTint ,e6pedecitifTimo nccefTe fitproperarc.Eam 
cnim ob rem Alexander ab omnibus fcrme laudatur, qu6d jn l '"- ri 
lua prascipiti m rebus agendis cura & lndultna, Prmcipum 
omnium ccleritatcm multis quafi ftadiis antcuerterit.Nar- w : 
rant cnim eum pedites fic inftituiffe,vt fua celeritate equo- 
rum curfum adaequarentripfe ne quidem fibi parceret, no- 
ftcs vt plurimum infomncs traducerct , feque crepitaculo 
cxcitarctjfiquando fomno corripi fc fentiret , quo maximel 
tcmporc vigiladum cffe intelligeret.Itaque cum ab eo Da- 
riusimpeteretur,maxime conquercbatur nullum fibifatis 
longum relinqui fpatium,quo Alexandrum pro viribus , & 
ca qua praeftabat animi contentione atque copiis, retunde- 
ret.Hocenim prafcipuecurabatAlexader^vtdiunocluque, 
magnis itincnbus confectis ,improuifum hoftem offende- 
ret.quemanimumetiamadolefcens habuifle memoratur. 
Huic enim cum Ariftotcles dicerct expe&adam effe robu- 
ftiorem a»tatem , qualonge melius & opportunias ad res 
bellicas animum applicaret:At mctuedura mihi eft, inquit, 
nc dum annos exfpe&o firmiorcs , audaccm iuuentutcm .' * 
interca mihi praeripi per incuriam patiar. Hunc Csefar imi- * %. ¥*" 

] **/- \»r /m • i- ritttltritAS 

tatus,ardua quarque quafi temcre & nne connlio aggredie- 
batur,imo vcro dicebat dc iis confultandum non effe, quod 
ad ea perficienda maximam vim celeritas haberet . Non 
prauermittam Acliani locum de celerirate Alexandri in 
rebus conficiendis , varia» hift . lib. 10. Alexandcr Philippi 
filius ter decem ftadiis continuo itinere confc&is, ante- 
quam quietem caperet» cxercitus cum hoftibus conflixir, 
&eosvicit. Axl^turJlfofWS nosa^aKocria ?a,<Sli&£<pz$;ne 
ymfr Cnrx&v 'oJht7n^traf , crvpCahcov roh TroMfJuoif , nrfiv 
tivaTav&cu to s-gpTo^mJbvJx.ga.Tyoiffi ۥ$$ wy.Rede Flau. 
Vegctiuslibro quarto cap.31. in rebus bellicis celeritatem 
amplius folcrc prodeffe quam virtute.Huc facit M.Tullius 
6.Philipp. Nam cum plerifque in rebus gerendis tarditas & 
procraftinatioodiofa eft,tumhoc bellum indiget celeri- y; r t u tes Ttq 
tatis. Viderametiamquod idem habet orationede Pom-/>i>r4fwi*, 
pcij haudibus,fcu,vt infcribitur,Pro lege Manilia ; N6 enim 



J2, ANBRE^ ALCIATI 

lllae funt fola» viTtut.es Imperatoriar , qua? vulgo exifHman-. 

tur,labor in negotiis s fortitudo in periculis,induftria in age- 

dojceleritasinconficiendojcon{iliuminprouidendo,&c.& 

deincepsrvnde illam rantam celeritatem,& tam incredibi-. 

lem curfuminitum putatis : non enim illum eximia vis re- 

migum,aut ars inaudita qua?dam gubernandi^aut venti ali- 

qui Rouijtam celeriter in vltimas terras pertulerunt,fed hse 

res,que ceteros remorari folent, non retardarunt. Pra?ter- 

mitto qua? de celeritate Alexandri retulit QXIurtius libris 

maxime 5. & 7. Hxc enim prolixiora fortafte. Monemur 

itaquehoclepido C3rminemaximaqueque perficidilige- 

tia,& virium firmitate(qu2 duo apertereprefentat Alce) & 

Cdcritatis a flidua tam animi quam corporis cura & cotentione felici- 

u t& m ~ ter abfolui.Nullus enim eft repertus hactenus(nifi fit a for- 

tuna quadam benigniore lac"tatus)qui abfque aliquo labo- 

re improbo, conftantiaque animi fit aliquam fummam lau- 

dem confecUtus.Citatur ex aliquo veterum: tCK4%tur£g@> 

y£. i.Alexanderaudendo,laborando,agendo,non defide- 
dojfummam celebritatem confecutuseft. Huicconuenit 
illudHefiodi: 

/y.H <T dvACdWi^ sV r tu$§iw£s t ?vvv<ptV* 
& Lucan.i bell.ciuii. 

Tolle morasfimper nocuit dffirre paratis. 
cui affine Ouidianum illud: 
Sedfroptra y nec.te renturas differ in horas: 
JQui noneji hodie,cras minus aptus erit. 
Mamal.Nonbene di]iulerU,-uideas quodpejfe negari. Id vnum ex 
preceptis Socratisrefertur a.Xcnoph.i.d7npviifiuv<&fV.tL7i»V 9 
Quicquidagas 3 pr6ptiirime,atq;optime & diiigeteragere. 

Fortior hscjubites.tyc, ] Id eft,an fortior,velocior ne fir Al- 
ccdubium eft.quo fubmdicat vires celeritate pares, & co- 
tra celeritatem viribussequalem effe debcre:alterum enim 
iine altero non multum poteft adferre comodi ,imo damna 
plcruque maxima, funeftuque cxitiu hinc cofequitur.Alce 
defcripfit Csefar <S.C6ment.qu£ fi quis coferatcu Plinianis, 
facile aduertet id ta facile no poffe cociliari.Didici ex qui- 
bufda Germaniseruditishominibus 3 qua?tradunturaPli- 
nio dc Alccveriora effequam quxa Casfare.Is enim retulit 
aliorum quorundam, qui eam fortafTe fcram nunqua vide- 
rantopinionem:ateara eife.qualem Plinius defcribit > ex- 
pericntiaconftare. * ft 



EMBLEMATA. 

In Deo lsetandum. 
Emblema III i. 



31 




/f sp i ce vt egregipis puerum Iouis ahte pittot 

Vecent lliacum Jumma per as~lra vehi. 
?uijhe louem taftum puenli credat amore? 

ViCy hxc Mteoniusjinxerit vnde Jenex, 
7onJilmm y mcns atque Dei cui gaudia prtes~fant f 

Creditur is Jummo raptus adejfe loui* 

f^Onfilium noftrum fuithac noftra qualicunque commen« 
^tatione, primum quidem fontem Emblematis ex infignio» 
cquodam fcriptore petere 3 vfumque indicarefententia?,quam 
>eritus nofter artifex nonmodo animo committit, fedetiam 
>b oculos pcnit. Ne tamenvidear^quodfaciuntalij norjnulli 

C 






j^ ANDRiA ALCIATI 

nimiam ledionis diligentiam oftentare, non femper initio tam 

ambitiose , vel fuperftitiose potius,vtita loquar, originem 

in<iicabo , fed poftquam quaedam prasfatus ero,de iis quas ad 

fubic&umargumentum neceiTaria videbuntur. Statimenim 

me recipioad huius carminis ingeniofi fententiam,(i qua?dam 

prius vice pradudij &quafr difputationis anticiparo. Vniuer. 

tfvefs pme fam poeikiamigmatumeflc plenam docet Plato in Alcibiadc 

**\*mg- i.quippe quse non (it cuiuis intellectu facilis,quod rcrum vc- 

"** &" ritasquibufdamverboruminuolucrisobtegatur. Huiufmodi 

r " autem figmenta tribus modis explicari pofTunt, vt plerumque 

veterum monimenris deprehendimus:quidam enim pbyficen, 

§Hdt&& alij cthicen imfpiciunt: nonnulk etiam rei Theologica? ratio- 

«fewatTa nem habent,vti exdoarinaPiatonicorum pleriquedoai viri. 

tidcm dec- sicenim Homerusingeniorumvertexquatuor illa prima ro/- 

naa. x*mi- ^ & j ater f e p U gr,antia,& fe^ mutuo producentia cffinxit fub 

u&3£ **" no*™ Q & us Iouis,lunonis,Neptuni & Plutonis. Ad mores tra- 

cJ-plllas ducituralie§oria,vtcum Palladem cum Marte diflidia & pu- 

ci:m hUxtc gnas ciereaiunt,eam nempe animi partem , qua» fit rationis 

iifadatt, eX p e rs , in fuperiorem fefe attoiiere intelligimus , virtutiquc 

vitium aduerfari: quo de genere eft ea , quam nunc fumus ex- 

plicaturi.fabula. Ad Theologicam vero ratione nonnulla refe- 

Funtur,vt cum caelum fuo motu tepus producat,que;que gignat 

perpetuoabfumens,imaginem quandam intelligimus efle Dei, 

Stmms, Cadum,Rheam atque Saturnum filios deuorantem : in quibus 

Mw&ju Cxlus ( vcl Caelius ) efTcntiam diuinam pratfert, Rheam vi- 

s*uZL ' tam , Saturnus autem eiufdem mentem. Qux ante vifum eft 

operej>retiuadmonere,vt maturiusad noftn Emblematis^i- 

fivQtQV deueniamus/Poetafque veteres,quantum fieri poterit, 

ab inepta quorundam fcioiorum c»ntumelia vindicemus. Eos 

gutm ad enim tale quippiam in fabulofis narrationibus obferuare vo- 

f&eni poetA XuiHe crediderim^quale priores iililurifperiti (vt M.Tullius 

fffatf * n lib r * s< * e Oratoie memorat) obferuarunt,qui vtaudorita- 

^ tem aliquam obtinerent, eamque augerent, artem fuam vul* 

garem eife r.oluere, niii ciim Cn. Flauius primus eam propa- 

lauit, qui eamob rem di&us eftcornicum oculos confixifie. 

Eodem piane modo veteres iili poetse fub aliquo quafi velo 

certe obfcuro,fabulofifqueornamentis res fuas occultarunj 

-vt imperitsm plebeculam a myfteriis fapientia? reconditioris 

. arcevent. Quod & Laclantius indicat, lib. i.c. 11.8119. cum 

*Mk*7*- Poetas ait, qu* vere gefta funt , in aliquas fpecies obliquis fi- 

5T guratiouib.cura decore aliquo conuerfa traduxifle, & menda- 



EMBLEMATA.' 



t UMBLEMATA. tf 

:ium non fn fa&is, fed in nominibus admifiue. Quamobreni 
nepti & plane c*/**<re/ funt,qui in poeticisnarrationibus, & 
igmentis explicandis,ipfas tantum voces, nudaque vocabula, 
mt etiam fimplices yapa; confideranr,nec ea potius eliciunr, 
jua* fenfum aliquem abftrufiorem cotineant:vt qui in pi<5hiris 
liiudicandis colores aliquos 3 aut operu lineas quafdam confpi 
:iunt,autvtqui mercibus inuolutis appofuas imaginum tefc 
erulas admiratur,nec quid intus lateat,aut mclufum effe pof- 
it,animaduertunt. Habet enim diuinum hoc ftudium nefcio Uut fo f //- 
luidlatens&reconditum,quod aeque omnibus peruium Sc c ** 
ipertum non fit, fed ei duntaxat homini, 

Jngenium ctti fit, cm mens diuinior } 
h Flaccus loquitur^ficuti no obfcure aliquot difputationibu* 
:ft a diuino Platone traditum. Sed & vt hoc adiiciam, Poetas 
pfos Fhilofophis fapientia neutiquana pofteriores,aut inferio 
es fuiffcpmer alios quofdam Platonicos c5tendit Maximus 
ryrius.Hi enim fefe videntur populari aurar,&infima? plebe- T&JSS* 
ulx accommodaflc a dum fabulofa eiufmodi prodiderunt,qu* S^m 
liuinis raaonibus accommodarut,rem quidem aperta ratione 
tbftrufiorem, a?oigmatis autem dariorem^qualiter a fcientia 
tqueinfcitiadiftantem,iidemfibifacientempropteridquod 
ucundumeft.&admirationem^aliaquenonfatisvulgoperfua 
a:adha>cqu32 animum adrerq exiftentium perueftigationem, 
lceorumqu^remora funt,inquifitionem diligentcm concitet. 
^ua in re prreftanda hi fane homines magnum quiddam efFe- 
ere:quandoquidemauribushumanis infidias quafdam funt 
ommentUj quidem re ipfa Philofophi,nomine autem Poeta? 7ocU „ . 
em muidiofam ad eam artem rcuocarunt, quae populu admo- minc, Te ^li 
lum demulceat. SeCe enim perinde habet erga multitudinem ^ 
•opulare Philofophus,atque diues aliquis in eos qui prcmun- 
urinopia.' Sicautem videmusnaturacoparatum,vtqui vitio 
unt ahcui addidi,virtutem contrariam non fuftineat,nifi eam TceU f* 
uperindudus aliquis fucus adumbrarit.Habetur autem Poeta E?2»T 
nollis & facihs, propterque deledatione diligitur, & propter modmu ' 
Jrtutem nequaquam,aut falte raro cognofcitur. Ira enim me- 
lici falubre quoddamalexipharmacum dulcialiquo liquorc 
fpergunt, ne dcterreatur a?ger faporis aut fucci acrioris ama- 
uie.Eodem planemodo de Philofophia illa veteri fentiendu, 
\Mx fentenths fuis figmentorum ac carminum,tanquam vefte 
ultiique magnifico teclis,prifcorum hominuanimos primum 
:epit atquq deliniuit : neque fecus id quide,quam diftimulaw 

C ij 



3^ ANDSIA AlCIATl 

difciplinas moleftia ad mftitutionem & morum feritatem cicu- 

Toeucaea- randam iltexit.Nec eftatitequod in dubium reuoces,vni mc- 

jcmacfln- ]i u $ de diuinis tra&arint, Phiiofopninean Poeta::quin potiu* 

W **• ft u d iul n vtrumque tanquam inito foedere, mutuo (efc copleCti 

deprehendas,vt eadcmuondiuerfaputes.Cum enim PhiJofo- 

phum ais , Poetam etiam inteiligis : & cum Poetam, Philofo- 

phum quoque innuis. Haec&muita aiiaTyriu*,qua?i:uc co«- 

ferre piacuit, ne in fequ-^tibus repctere fubindt cogar. quod 

femel aduio .ujfle (aris erit,vt quantum Poetis debeamus,phi- 

lologus mtciijgat, noftrumq, con/ihum in narrationibus my- 

thoiogk is,& poeticisallvgoriis planum ahquando faciimus. 

Si enim fabuiam nuda aut hiftoiiam auexere fatis efle ad com- 

mcntationes has, quanquam tenues, exiftiinaffemus, anfam ri- 

dendi,carpendio ; j ha?c,tanquam Poetarum deiiria & nugame.- 

- T - ra pra:bcrenius:(n6nulii enim funt,& fuere iam olim,qui poe- 

faitfla va- ticumhocftudiu vr plane nugatorium afpernentur)& maxjme 

ii;aac£ta. hoc de Ganymede figmentum, qucd reprehendit Lactant. D. 

Auguft. De ciuir.i8.ca.i3.& ipfe Piato i. De legib. fub perfona 

A<henienin hofpitis,nimirum ob iutanum psederaftia? flagitiu. 

Sed quia non video quam fu neceffe flngula tam anxie perfc- 

Quid per quLquinpotiusad propofitu fincmme continuorecipere iam 

Gariyme- tanc i em par fitjage vero, per Ganymedem abaquila raptumi 

Iwmus, animam humanam intelligimus/qua^ vt ait Plotinus,tum co- 

dere caput intra cadum dicitur, cum relida quafi corporis fe- 

cretione,cadeftia mentis oculo conteplatur : quod fane abfquc 

raptu quodam rieri minime poteft.Plato etiam in Pbsedonc & 

The^eteto, cum iubet anima a corpore feiungere, non loco fc- 

gregandam eile intelligirifedmonet necorporianimusadhae» 

,, iefcat,ncque ob corpons comcrcium a mente fuperiore hat a- 

lienus,coneturque,quantu fieri porerit^fubditafibi anima? fpc 

finU Em- ciemad fuperiora perducere. Coftat autemfumptuEmblems 

blcma dn- ex Xenophonris Sympofio, quo loci concinne &appoiite Ga- 

cinm. nymcdis iwfxoy expJanat. Ait enim Deos & Heroas anima? a- 

micitia mulio pluns facere,quam vfum qui excorpore percip: 

tur.Iupiter enim quaru formam (cum eflent mortalcs)amauir. 

has ipfas mortaies eflc fiuit:quorii vero animas eft amore profi 

cuttts hosimmorraiitate donauirjdequoru numero Hercules 

Caftor ac Polluxeifedicutur,cualiquot aliis,quos Heroasap- 

pellabat.Sic etiaaffeuerat Gnnymedemno corporis.,fcdanim 

gratia 1 Ioue in Olympu fuifle raptum.Cuius quide rei & tcfti-' 

monium ex ipfo nomine colligam 9 licec.Habetur enim alicub. 



EMBtEM ATA. 



BMBLEM ATA. ]j 

Ipud Homeru>«m/T« Ji r d^av^x^xwv audiendo:&alibi, 
■tiam 7tv>uvcl tpftot [xnJla, &Jh>? ., id eR ,kpiemia plena mente 
:onfilia fciens. Exambabus igiturhis vocibus 3 non corporis, 
"ed mentis dehciarum nomen Ganymedes referens , i«ter 
Deos eft relatus.Sed dum vacat , huc afcribam verba Philofo- 
>hi^ vt aliquo tandem ojnere candidatos lingua* Grarca? leuare 
joffim : W-mbvfw o mtha Ka.hh.1ct , xgii tivSohoy r,<rcu> co? 2 uovov 
uiSpa7KhcihXci «J $ioi >£ %f&e# tUu jfo %vj$? tpthicw 4kjt Trhti*- 
>®~ njdw-qjjk av>u*T% pgjneivnototwTau. Zdjsn W ocmv/40 
\wtzov *<mv poptiif n&Sin ovyysvouzv®- , £& ax,Tas Ovm*? 
w> q'ov>v Ji «\.v%a? dqa&eln,ddti,vciTvf t£t*s imii' ovn&uthZe 
4u y^ J)ooiupoi etoj , hiy>VTcu Ji yjl ahhot ' xjfi iyi> Ji p lu i £ . 
uvvuMjj « m>{MLT@-> dKXa,«\,v$s sVs^ \aso J/oY «V o v / ufajj* 
u/zve2$h£cu.(xapTV?£i Ji x&a t^vo/jco, hm . £ v r//#» /^ «$*« j^ 

' >«i>fVT<z/cfe' Tdtovav 

$T0 e/V 0^'£« 0*77 , ««jTfeTjU «/V T JxQVCtV.frt e/V *} JhhQ&nWy 

■ ^ 7JV}itvcl pfzcrtunJlaeiJh)?. 
i%a>v fftw*fflo?{fc*v TaW a* nfvcmuaT®- otfo fjut&ots o yct- 
'vpnJbfydhh' fifvya/MM c> Siols Ti77u.HTcu.Hxc ferme Xeno- 
>hon.Facillimum mihieffetrepetere agalmatis hiftoriammifi * "" * 
allora^limo,quifichabethb.34.cap.8.Leocrasaqm 
ientem quid recipiat in Ganymede , & cui ferat , parccntem 
mguibus etiam per veftem, &c. perindeque facile ex Homeri 
eholiaftead 4. Ihad.Homerica?. Std quidopus in tantillo li- 
>ro tam multis?Ceterum raptum eiufmodi Alciatus traducit 
ideos,quipiacogitatione, &ardentiaffe&uanimi > Deiquafl 
lomicilium penetrant^tamque fibi placent in iis qux Deo 
^ratafunt, vtin hac etiam vua nonnihil arterna? beatitudinis 
leliciarumexperiantur.Abhoc non diffentitHomeri fcholia- U ^ r 
les ad 4.11iad. qui Iouis nomine primam iritelligentiam mpa- qHi " 
rov vou£l: Ganymedis ver6 , eum qui confiliis diuinis gaudeat. 
TXtq yO o TctvvvuyfJ\if 3 as voO? fygi oix&iqv to to7? Uihhcn ylv 
>v£zu. Hoc pene fe»fu dixit Naumachius vetus poeta , pul- 
:rum effe virginem purisfemper cogitationibusdeledarijid 
:ft (nara Gra*ca perbelle conueniunt huic Ganymedis ery mo) 
^tAaV r ,. 

vrafpiViKu* i&$#foiw clh ufi.htJ^ucietppiceivSed 8c Gram- 
natici non modo, quin etiam Philofophi non poftremi nomi- 
lis beatos feu felices,quos SJkiuova; rju Mstr@°fa appellant, • 
aon alio fenfu iis id impofitum nomen putant , qu6d habeanc 

C jij 



^ 



' 3 8 ANDREAAICIATI 

aiiqucm cum Diis confenfum. Nam & <&Jktuav£v Ariftotelis 

interpretantur ^^ooinonnulli etianv£_<yf«y. ua.^hf au- 

tern aua,*} ra jguf «.Locus Ariftot.eft Moral.ad Nicomach.7. 

louisalite.] Aquiix <zfetp&at. - Hancauium reginam appel- 

U«/i*»»>e-j crediduqueantiquitaseam Ioui tela miniftrare & ful- 

&,#• 2Vww men. Horatius 4. Carm. 

0/ei . Qudem miniftram fulminU ditem 

Ctu rex DeoYum regnum in auts yagas 
Permifit expertits fdelem 
Inpitet in Ganymede fiauo. 
Phornutuseam Ioui efle facram vult,quod volandi pernicita- 
te aliis auibus excellat. hfot Jt opvi?, inquit, hmi a&rit A,- 
ytreu nvtu [ Jia, td vfyjwmv wtw Vt) vjf aXhw ^jnvav. Legc 
Piinium lib. io.cap.4. & 5- Pierium Valerian.lib.19. Hiero- 
glyphicon, Suntqui alio conuertunt aquilam rnauem enim 
intelligunt, cuius infigne aquila efTetj aut legionem militum, 
qua legione raptus efTe putatur. La&ant.libro i.cap.io. Ful- 
gentius Mythologic. 1. ^ 
tt rr 4 Pferum Iliacum. ] Ganymedem , ab Ilio Troia. ciuitate , qui 
mmMiti. Troem patrem h aD uit Troi* regem: & a Poetis dicitur ab a- 
quilaraptus,S_inc3_lum fublatus-vt Deorumprer.ceretur a- 
qtiaHculis.Martialis lib.i. 

JEtbereas aquria puerum portante per auras 

llUfmn tnmidtsynguibpith&fit oniet. 

Ttmtfis Jguifne Iouem tattum pueriU, eyc. ] Pucrilem fimplicitatem , id 

fmplkt.ts e ft 9 innocentiam & mentis puritatem Deo gratiffimam cfle 

Deogrfit*. pamm teftantur facrs. litcra.. Qu6 illud facri oraculi referen- 

dunr. Sinite paruuliad me veniant. &, Nifi efficiamini ficut 

paruuli, &c. 

Mtoninsfinxerttyndejenex.] Homerus,qui Meonius carcutiens 

« H XT a PP ellatur a Marriano Capella lib. 1. de nuptiis Philologia_,i 

nL d£. Mseone rege a quo educatus fertur. ita cognommatus.Therfa- 

' goras apud Lucianum in Dcmofth. er.comio, ita de Homero 

verba facit : T_m'_# ft&iova tov KV$Vi » 7m&{dv> x) utni&. 

* pfa£-*pW*dmv $&oiv n vvu$nvffi£?v&<k)V. ; ^ 

KfTTTmv. ConfiUum,mensatqtie7)ei 3 vrc.] Mu£oAo>.a efhw qua aducrten- 

Ganym.dis dum, quam graphice & commode Ganymedei nominis vim 

mmtn w CX pri»iat. yLvvui enim, vel yLvvvueu,lztoz eft : refpondetquc 

de% his que, dixit,Gaudia preftant;&^uj'cfe/-- confilia.vnde yivvv^ 

• und\ci 7$ A/oV, Emblematis & figmenu fenfum explanat. 



IMBIE MATA, 

Sapientia humana ftultitia eft apud Deum» 



n 



imbljma y. 




£v i d dicam ? quonam hoc compcllem mmme monflrum 

, Biforme 5 quod m n esi homo y nec efi draco ? 
?ed flne vir ped&t# ^fummis flne partihw angu'ps y 

Vir Anguipesdtciy gr homiceps angptx potetf. 
Anguempedit homo , hommem eruclamt o* anmJi: 

Nec fims h 9m inis efl ,initiumnec efffer*. 
r/c olm Cecrops doftis regnauit ^fthenis: 

Sic O* gtgantes terra mater protulit. 
'Itc vafhtm fjtecies sfedrelltgime carentem, 

Terrena tantum qufque curet, mdicat. 

Ocin monftro defignado verbis vfus eft obfcoris, & fen- 
rentiis plane aznigmaticis.Id tamen quicquid f\t , aperto 
>rimum fonte j deindeau&oris confilio a fi ramen pofiim cors- 

C liij 



H 



40 ANDRE^ AtCIATI 

mode , illuftrare conabor. Totum hoc ferme videtur imitatus 
exgryphismonoftichis, & diftichoquodam,qu2ein colie&a- 
TnsErn- neisepigr. Grsecorum legimus, quascjuehucafcribemus. Sunt 
blewtis. aut em eifygifova l^7toyjcVTOMf oMi.4. Anthologia?, his verbis: 
A'vJ)>o'$w onxtyy 9' i7n?o?)dJVicf})2Luz JV iTrmfttvMf 
A'vrip vor?i7mJh)V)KJtpd\ii? cF arrif ,cuoh@- /Vttd?. 
fTTTr^-ifiv^rcu av^gg) etVMp af kmompcfiTou \7r7zoT 

TttQ- t't)V OJiOflwQ- , dLVHf </l*i*T6Agr@-'' i r K£iTO> 

O r 'v yi$voi$ TcufypdL froto cnx&VT&aiv ittttc». 
ad vcrbum fic effertur : 

Ex viro dcfctni.it ecjuus 5 afcendit auten* de eyio rir, 
yirjitie pedibut ,ftnecapite autcmceler equus. 
EqHtM rufiat -virum , vir autem pedit eq;tum y 
Equm non habebat principium , vir autem carebatfine: 
xnfixif» $ € £ j JU>nc naiUlTit Iwdens acri eqm * mifcuit. 

_. ., . Hocinformimonftro, quodnecomninoformam humanam, 

vwiftsoin- necomninp ferpentmam nguram habeat 5 natura quidem du- 

lcUigattir. plici,quodque necdum certam appellationem fortiri poflit , ij 

notantur,qui anfma rationis participe a Deo informati>terre- 

na tantum fapiunt : &negle<fta conditione fuimeliore,humi 

repunt,in naturam que belluinam degenerant.Moftrum enim, 

vthic exprimitur,inhominem riondefinit,neceftfera;princi- 

fyicurei. pium : tTQti<e««» fmem Tpectant Epicurei hominesy propter 

quem homini iit conceffa ratio,qua mifere abutuntur,eamcjue 

fpotaneaquadam & exitiofaignorationeinriciunt.Tales fue- 

Tbihfofoi. ru nt rigidi illi Philofophise fateliites , qui cum perpetuo dog- 

matis fapientiac veteris,& fibi parum conftantisadha?ferint 3 ni- 

hifaliud fpirarunt quam quse terra? funt,tametfi vnum illis vi- 

dcretureffe ftudiwm cseleftia diuinaquecontcmplandirquos 

ideo exagitat virfen&iflimus Auguftin. libris Deciuit. Dei> 

Lac~tantius,Eufebius, &alij muki. Opinorautemhic Alcia- 

Cccicft U- mm exsmplicaufa Cecropem appofuifTe,nec quidemabre/ 

* Ille emm primus ldolorum cultu totamGra-ciam imbuit , pn- 

mus Ioucm inuocauit > fimulacrorum vfum induxit,aras con- 

ftruxit,& facradiisfecit( tefteEufebio,Herodoto,& pluribus 

aiiis) quasomniaante catempora omninofuerant inaud.ta. 

<Qj/ddver6,primus inter marem &feminam certa connubia 

dicaturinftituiffe,qua. ante vaga effent & incerta,J)^uHr,id eft 

biformis,eft nominatus.Hincque colligcre licet mundi fapicn- 

tiam> quam technis & praeftigiis fatanicis inuexere priores illi 

JPdacipes > meram fuifte ftultidara } cum pcrfpicuum fit eam 






IMBLEMATA. 41 

longe defciuifle ab inftitutis illis prifcorum patrum,qui le- 
ges diuinas a Noeo,& eius meliori pofteritate hauferant. 
Hos itaque vafros, & rtligionis expertes,quibus tantum cu- 
r#terrenafunt,&quorum Deusventercft, exhominumalbo 
teiicimus . Neque enim hominum appellatione digni funt, j^***'" 
quanquam planumfiteos rationis ,dodnn2Cuiufdam &hu« mo}imH ^ 
manitatis haud expertes fuifle : nam ea re caruerunt , qua fola an i ma ubHS 
dirrerthomol reliquis animantibus, id eftreligione, inqua diffm* 
certenos hominisfummumbonum conftituimus.Quanquam 
enim homo fit vera & expreifa Dei imago, ii tamen fic fe abn- 
ciatatque profternat,vt opirlcem Deum ignoret,m belluarum 
nuraerum merito eft aggregandus.Id porro totum poteft con- 
uerti in profligatos,& perditos huius feculi ct^sV, & volupta- 
rios Epicuri afledatores, qui negie&a futuri boni fpe, fuas 
omnes cogitationes abiecerunt in id modo quod adeft , quod- 
que prajfens eft. Id quidem ego argumentum non inuitus ex- 
plicarem copiose:fed fatius eft vtbreuiuscontraham,fi ftudio- 
fumquemque admonuero,id commodius repetipofleaLa- 
dantianis Inftitutionibus,maximequelib. i.cap. 3. &fequent. 
itemlib. 5 .cap.io.lib.?.cap. 15.& iisqu* iequuntur, vt de- 

niquelib.^.capitib.1.7.9. ; . W 

■gmddkam tyoM» &c ] Qua? noua funt , ftupenda , aut ad- WjTgj 
mirationis aliquid pr^ fe ferunt,vt qua: a communi rerum na- i £ 
tura funt aliena.defcribi fere folent quibufdany erborum fub- 
obfcuris ambagibus & rerum inuolucris , vt hic fit ab Alciato 
in monftri huius periphrafi.Totum ccrte A^r/^,vtiperi- 
culofeplenum alese dodis vifum,mihi quidem non potuit 
non videri perobfcurum.Qupd fi rem acu,quod aiunt,non te- 
tigerim,tentaui tamenquidhacin parte viresalioquumbe- 
cilles poflent,& aiiis tradidi lampada,vt maiore tandem mdu- 
ftria diligentiam aliquam noltram obfcurent. 

Quae dum interea meditor , fertafle non inale vno claudath 

ptouerbio , quod hic obfcure proponitur : Id igitur proucr- , 

bium vfurparunt duo ecclefia? Chriftianae lumma,Nazanzerius 

Gregorius,& Chryfoftomus : Ille quidem in epiftohs fic , Tiw 

wi&iv ripyttv tpihm^iaJVy^ v&tw /ifcWtf^pedeftrem ample- 

xarimumique manentem philofophiam.Idem monodia m Ba- 

filiumifl v wSfxmM><hs $ w™ *i*rt«fe /3/ ©• i quorum vi- 

ta feruilis eft .qualis mancipiorum& humumfpedans. Sic 

Chryfoftomusadhortatur,humi repentes cogitationes eri- 

gamus Jiw TtsV aff-w* ffVf iflfyfat Ao>#^*ouV aio^at^ftMitto 



t%% AHDRE4 IICHTI 

cmmquoddepaganorum ftudio multi e noftris tradidertint» 
cjuos alicubi Theodoretus yttyuiifyKM kc/u crmy&zf appellat: 
id eft > rerum caducarum &humi repentium ftudiis addictos. 
Sed Lactanttana qusdam lucem huic loco affcrent , mco qui- 
demiudicio,excap.j.hbi.Quoshomines (dephilofophislo- 
quitur) philofbphus ar poeta Lucrccius grauiter accufat tan- 
quamhumiles &abiecl:os,quicontranatura?fu2rationern ad 
veneranda terrena fe proiternant.ait enim: 
£t faciunt animos humiles formidine Dinum 
Deprefiofijue \mmumadtertam. alioioco fic idem: 
JVecpietas yQd efi , yelatnmfitpe yideri 
Vertier ad lapidem atqtte cmnes accederc aj aras, 
Nec procumbetehumi proTiratum eyc. 
iPaulo poft,non oportet fublimes& excelfos animos aduocari, 
atquein terrampremi,fed nihil aliud,quam carleftiacogitare. 
'Biforme i quodnonefihomo i zp , c.] Secundihi quique verficulife- 
aarij funttrimetri Iambici. Obitcr admoneohicconfundi vi- 
rum & hominem,draconem cum angue fiue ferpente, &c. quas 
aenigmatum lex eft. A dhaec obfcuris verbis de induftria videtur 
vfus,vt rem abftrufam , & quafi reconditam infculpere potius 
«juam delineare videatur. 

1,/fngttem peditbomoy&c ] Hic Grscorum more non abfumit 

vocalem,qua! in csfura hac remanet integra > idque fere fit rei 

, diflrkuhatis aut grauitatis oftendcnda» ergo.Ceterum noue vi- 

mSLre detur vfus his verbis,pedit>& eru&auir, qus vim magnam ha- 

eftce»* bentaddemonftrandam monftri huius obfccenitatem. Rem 

*w. enim turpem turpia verba decent. 

T^ccfinis hominis efli&c. ] Non definit in hominem , quod fi- 
nem non fpectet,cuius maximecaufaconditushomo fitrnec 
habct ferse pnncipium , qudd primo anima rationis participc 
donatum a Deo fit 3 vt omnibus aliis animantibus excellerer» 
ficuticopiofadifputatione Cicero i. De legib. 
Tmtf.*ab m Sicolim^ecrops, ejrc.] Cecrops regionis Atticejrcx primus, 
5*« quiAthenarumarcemextruxit.hinc CecropidaeAthenienfes. 

Crcroft Paufanias ait eti c/)pi;«,hoc cnSnarura? duplicis,fuperiori parte 
•aJzL viri,inferiori fera?> quod coniurria primtitn inftituerit in Attica 
regtone.Malim tamen rererre ad id quod lupenus attigi,de lu- 
perftitione nimirum,& idolomania>quam primus iilic dicitur 
iaduxifFe.Lege D.Aug. De ciuitat.cap.8.1ib.i8.Iuftin.lib.i. 

Datfa Athenis.] Doc"tis,/^7tt.pȣ$f epitheti.Do&as pofuit,pro- 
pter celebratilTiml toto orbe fchola.Hinc cnim magni Orato- 



EMBtEMATl. ' 4$ 

res,hinc Rhetores, hinc Sophifta? , hinc clari denique legum- 
latores.Plutarchus huius epitheti vim expreflit commentario, 

7toTZ?QV dSlwoUOl Xj 1 7l6hilAQV , « xj 1 ffOQltLV C*e&go*7*f O/.Reiie- 

raha?cvrbsjinquit,multarumetiam.aliarummater,artiumque 
benigna parens,quarum alias prima reperit , inque lucem mi- 
fit,aliis honorem , vim , incrementa contulit. Gra?cc ver6 fic: 
TnMv juSfi Jli)v& £tim£ mM* n& tf-*M$ *} Tfdpos &f&vij 

Ti^VOV yi-pVi , Tcl? (J$p iv&.p&H Ygi cLVcLpi vcLVcL 'tyaiD' TCUS 

fi My*LUV<BpQ&e4f* xj* 77 y.tk*tLi twfycnv. Cicero r.de Orato- 
re,omnium do&rinarum inuentrices Athenas appellat. Sic 
idem pro Flacco:Adfunt Athenienfes,vnde humamtas, doclri- 
na,religio,fruges,iura,leges ort2e,atque in omnes terras diftri- 
butse putantur.Hsec funtpredara certe &antiqua vrbis Athe- L**t**the< 
narumeulogia. Sed occurrunt etiam aliorum quorundam non n * fiim * 
pcenitenda tcftimonia : ficenim Velleius Paterculus ad fincm 
l.hift.Rom.Vna vrbs Atticapluribus annis eloquentia?, quam 
vniueria Grccia, operibufque floruit ,aded vt corpora gentis 
illius fcparata fint in alias ciuitates.Ingenium verb folis Athe- 
nienfium muris claufa exiftimes. Apuleius enim i o.Afiniaurei: 
Quale autem & illud iudicium apud legiferos Athenienfcs & 
catofillos,& omnis fcientise magiftros. Idem Apolog . i. Apud 
Athenienfes cattos Melecides fatuus. Et Iuftin.lib. f. Athenas 
vocat patriam communem eloquentise.Lib.i. idem fcripferat, 
literas certas ac facundiam,& ordinem ciuilem, difciplinas ve- 
luti templum Athenis. Mamertin . oratione panegyric. quam 
Iuliano di&am volunt : Ipfa? illas bonarum artium magiftre & 
inuentrices Athena?. Quid enim tranfiliam cum aliis quaplu- 
rimis Caffiodorum,quilib.i2.Variarum.epi{t.i$. Athenas fede 
effe fapientium di&as abantiquisait? ( ^ m 

Sic zrgigantes, qec. ] Gigantes terrigenae dicuntur a Poetis, 
id eft:,terrae filij - vt vi nominis intelligitur, yti, t c ^^a, yivofitfh 
fio,nafcor.vel,<ss^ tq ik yns Uvcli , quafi ix, yiis yfyvft$hi. 
fuerunt autem ftaturae admirabilis , quorum pedes in ferpentu 
volumina definebant,iique inDeorum^perniciem natiputa- 
banturrcum quibus pugnare aufi,fulminc concufti funt. Pugna 
hancattigit Pindarus in Nemeis. Huius figmenti rationem 
Mythologi adferunt, eamque traducunt ad homines quofdam 
impios,qui Deos negligerent, aut etiamnegarent: quoruni 
pedes in draconum volumina defiiflc aiunt, qu6d nihil fupe- 
rum , nihil rcctum cogitarent , totius eorum vita? greflu ad in- 
ferna mcrgentcMacrob. Saturnal.i. Quod epimythion hexa- 



44 ANDREA ALCIATI 

fticho complexus eft Bartholom . Anulus in picl;a Poefi : hunc 
cnim fcriptorcm,alioqui recentenbemditum tamen & acutu* 
citare nihfi verebor: 

Talegigantaum legiturgenus, -vt nihilaltum 

Cognet t at fpernat^vd neget e/Je Deum: 
£t tantnm^uantumfenjuexteriore jmuetttr, 

Commodat adprafhsfe, vel ad id quod adeft. 
Uoc genus ancruipedum mythicifinxere Poet<e y 
^uorum affeclus humi (fegnts ad alta)repat. 
Si vacat,lege Pierium Valerianum lib.16. & if. Hieroglyphic. 
MnTos facio,qui multi multa de Gigatibus,quorum alij, fuifle 
ncgant 3 quida contra &certe plures,non enim vacat fublegere 
qua? de gigantibus tradunt Herod. in Clio. Plin. 7.C.16. Solin. 
cap.f.tantum admonuiifc far eft . Ego quidem facile mihi per- 
fuaferinvhoc gigantum nomine intelligi veteribus barbara & 
impiam gentem , qua; fubhominis Sgura feritatem exerceret, 
a quibus honeftarum rerum inducla fuerit e47a£/ct,quales de- 
fcribuntura poetisCyclopes 3 Laiftrigones, aliique qui ferinis 
moribusvagabantur,infontes &probos quofqucimpune las- 
debanr,nullam diuini humaniqueiurisrationem habebant. 
H<ecvafmmfj>eci<!s 3 &>c.c7n{ji.vdiov,feii figmenti fententia. 
p*afir. Vafmm^ Vafrum, callidum 3 & quafi valde Afrum.Nonius. 

Cicero Derepub.j.Non funt in difputando vafri,non vctcra- 
tores,non malitiofi. 
'Retigo ho- RelUgione carentem.] Ia qua tamen fummum hominis bonum 
tnim pro- e ^r e iiq U icJ5 conftat: cetera enim qua? putatur effcliomini pro- 
f * pria,inceteris quoque animalibus deprchenduntur. Religio 

fbla differetes homincs a belluis facit:quam qui non admirtir> 
alienus a naturahominis v vitam pecudumfub humana fpecie 
viuit. Iia&ant. lib.i. cap.3. &lib. 5. cap.io. &de ira Dei,cap. 
Humma 7*& &Nqrabo a d extremum humanam fapientiam( qua; apud 
fapieatia Dcum ftuititia dicitur D. Paulo ) hic potiftimum reprehendi, 
cnrjiuhitia quippe quse religione caruerit. Vulr autem Lactantius vnam 
i'£*!? r ° cum a hera, id efhrehgionem cum fapientia infeparabili nexu 
' •^* 11 ' colligarLinquibushominisofficium, &vcritatcmomnemin- * 
clufam efTe colligat.Religio enim , qua» fine fapientia fit , non 
religio,fed fuperftitio putanda efbfapietia vero ftne rcligione, 
£Ai9. mcra eftftultitia,de qua eftillud Propheta^Perdam fapientia 
\Ahd, 1. fapientum &prudentiampmdentumreprobabo >&D. Pauli, 
1.C0T.1.& |.ca|u 



/ SMBLEMATA* 

Fi&a religio. 

.EjlJBLEMA VI. 



4* 




i^E G A 1 1 rejidem meretrix pulchernmafe\U % 

Purpureo tnfignem freflat honore peplum, 
Omnibus grlattces phno e craterc propinat: 

yAt ctrcum cubttans ebrta turba taceU 
&icBabylona iiotanfrqua qentes tiltce forma y 

Etfittaflolidat relltgione capit. 

QVam varie hoc a^alma nonnulli hoc tempore 4ccipianr 9 
quamqueobliquis inrerpretationibus contotqueant , & 
ad fuos affectt-us accommodet., Vt pote odio partium laborates* 
certe tzct nferepudet .Quanquam c-nim falua fide & pudore» 
aliorum fementiasinmedium afferre poflem^ne cuitamelto- 



46 ANDRE^E AtClATl 

machum moueam > tutius efle iudico veterum hominum do- 

Talfareli- ctrinarH potius , quamnouorum placita confe&ari. Id ex D. 

£ioqn<t, loannis Ij^nj^Au^gwfiy.fumptum efleclarumefhquod qui- 

dem de cmentita religionis obferuatione , & vera? pietati op- 

pofitaintelligirur.Eaeft collcctio rcproborum,qusemererrix 

dicitur,qu6d Deo rerum omniu auctore negle&o,& vero fpo- 

fo Icfu feruatore,jmpuro,illicito & nouoquodam cultu,id eft, 

fucata; rcligionis ritu,impura» ac formidabili belua? dicitur in- 

*Annum fici ere .Aureum poculum manu tenet,id eft, hypocrifim perfc- 

■ * quitur,quadiflimulatis vitiis,&fapientixfucata?auro,pietatis 

vera? pretextu,quaplurimis imponit,qui ebrietateplusquam 

fanatica correpti,mifere praecipites irvima ruunr. D. Augufti- 

nuslib.io.DeciuitateDei,idem plane hunc locuminterpre- 

tatur: Quxflt ifta beftia,inquit,quamuis fit diligentius inqui- 

rendum,non tamen abhorret a fide refta, vt ipfa impia ciuitas 

intelligatur,& populus infidelium contrarius popalo fideli & 

ciuitauDei.Imago vcr6eius,fimulatioeiusmihividetur:ineis 

videlicethominibus,qui velutfidemprofitentur,&infideliter 

viuunt.Fingunt enim fe efle quod non funt , vocanturque non 

veraci effigie 9 fed fallaci imflgine Chriftiani.Hactenus llle.Ca- 

lixaureusadagij vice vfutpatur aD.Hieronymo:Multa deper- 

fectione dicuntur,ait,vt qui volumcnPhilofophi nefciunt,fub 

martyrrs nomine bibant de aureo calice Baby lonis, Origen.de 

vana & fucata eloquetia totum hoc intelligi voluit. Eos cnim, 

quiapud gentiles,inquit,eloquentiae laude florucrut,peflimo- 

• rum dogmatum fermoncs mortiferos,id eft,venenum in calice 

aureum infuderunt.Lubcns equidem huc referrem , quse in ea 

ipfam rem commentati funt nonulli e neotericis viri certe eru- 

diti doctrinajque veteris amantes. Sed ex auctorum recentium 

fluuiis meos agellos ta fa?pe irrigare iam no eft animus,ne quis 

philologus mihi pro fuo iure dicm dicat:quod longe pulcnus 

fit(vtVarrodicitapudM.Tullium)adirefontes,quamriuulos 

confc&ari.At vt ad rem propius : Promptum quidem id nobis, 

verumque efle conftat:decipimur fpecie re£h" . Nam vt prude- 

•Uirtuici* tiam malitia,& temperatiam immanitas in volupratibus afper- 

ijitUimita. nandis,& magnitudinem animi fuperbiain animis extollendis, 

tm * & defpicientia in contemnendis honoribus , & liberalitatcm 

cfFufio,& fortitudinem audacia: fic fuperftitionem reiigio imi- 

tatur. Vtenimolimapud Grsecos nonnulli Philoforhipallio 

T[etido r o- harbaque promifla raram quandam fapientiam pollicebantur, j 

fbi. J femperc|uchabcbantinorelibertatem&honeitiftudium,cum 



imblemAta. 47 

cxiislonge multi vitiis plufquam vulgaribus^planeque ferui- 
iibus laborarent: Vtqireapudludaros Pharifan& EfTxi trifti T&^jSfc 
vultu>latis pbyla&eriis ) & cultu quodam fucato,apud imperi- 
tum & rude vulgus venabantur fan&itarjs opinionem:ita etia, 
quod dicere nos admodum pudet & ta?det,fed dicedum tame, 
inter Chriftianos homines fuere iam olim,& adhuc hodie sut, Tpaibctui 
reuera nimismultijqui fuis prseftigiis fi&aque do&rinaimpe- 
ritos homines inefcant, quibus crrorum quafi poculo miferri- 
me Si fallacifllme imponuntriiquctandem fa&i ebrij, crronea 
pcrfuafione tanquam mente captkpurifTimos verae & fimplicis 
doftrinae fontes afpernantur, & itainfanientesad belluej nucu 
te(e totos componunt,vtnunquam poftea de commutado vitx 
tnifero ftatu cogitenr. 

^egali refidms 3 &c.] Adiunc*ta funt maieftatis & regise cutuf- 
Jam magnificentia?,Turpitudo & impuritas regio in folio locu i>W n ^ 4 
babet, qui foli virtuti debebatur. At nulla vitta prsefentiorem v*xim4>g lir 
inuehunt pernicie,quam qux fplendoris & honefti vefte tegu- mcio £&* 
tur.Sedere enim in Hieroglypn . maieftate* & auguftum hono- 
rem cxprimit,vt eft a Pierio relatum lib» 43 . Vcms purpurea, 
pudoris & verecundia? notamjidem lib.^o.Hierogly phic. *#*««. 

T^/«m.]Sacrum &folemne veftimentum.Prouerbium hinc «p . 
luxit,Peplo dignus,ab Ariftoph. dedu&um , de ftrenuo & in- ' * 
igniquodamviro.Suidas tarrfepeplumaiteffejjuocTToy^vya** 

l£oy ^'OT/«/Aoy,^'3fe/97?A©-77«■ dSv, 

Latices,] Latex 3 quod intra aliquid lateat , di&us humor qui- 
tiis«Hic vinum facrum,vt apud Vjrgil.in 4. 
—Laticcsnigrefcerefaeros. 

///*rcy»rw4.jllliciente&feducente. Illicere eft illaquearc 
N6nius. vel illice* ab illex 3 id eft > fine lege.Plaut. Le&us ille* 
efhefca meretrix. 

Capit.] Decipit & allicit.Virgil.i.Georg. 
— Neque infidiis notlii capitre firenx. 
Cicero j.OrHcex veterum ltgumformula: Nam quanti verba 
illa , vti ne propter .te fidemue tuam captus , fraudatuule fim. 
Et in iure fe_pe,capere pro decipere:vt,Non capitur qui ius pu- 
blicum fequiturXu6.de reg.iur.D. Sa»pc ctia titulo de Mino- 
rib.vtl.3.l.ir.&l.i2.hinccaptioncmaccipiprofraudatione»fal« 
lacia,damnononraroreperimus,l.i.deinintegrumreftitut.l.r. 
in fin.de vacat.mun.L3.de coll.bon.D.Et captiofum pro fallacf 
2tque damn0f0J.4i.dftvfu.cap. vc & aliquot locis aiiis* 



iwm* 



ANDRS^ ALCIATI 

Non tibi,fed religioni. 

Emblema VII. 




Saccrdotct 



/s I D i $ effigiem tardus geflabat afillus, 
Pando verenda dorfi habens myflena. 

cbuiui ergo Veam quifiquis reuerenter adorat, 
Tiafiquegembu4 concipitflexis preces. # 

^fl aflnm tantumpraflan credit honorem 
Sibh & intumefat>admodumfiiperbiensi 

Dojjec eumflagris compefiens y dixit agafi, 
Non es Veus tu 3 afiltefid Veum vehis» 



hnortaffi- £Acerdotes,Epifcopi,& qui rcbus facris prarfunt , in honore 
umdi. Ofunthabendi^ob id nnxime^uod facris pr.sfinr 3 quoru fun« 

admi* 



t U B L E M A T A» 4^- 

adminifcri,licet interdii aut vitiis plufquam vulgaribus imph- 

cati,auc ignari & ftupidi habcancur.Hi vero vt fuum munus & 

^fEcium curare vcl maxime debec,fic quanca dignitatem fufti- 

neant, ipfos fubinde animo fecum reputare par eft. Memine- 

rint tamen fe homines effc^ necfibi arrogent impenfius,qu6d 

■antum minifterium geranr,& rerum diuinarum cura,quafi hu» 

tneris lmpofita habeant,ne,vt afinus audiuit,Non es Deus 3 fed 

Deum fers,illi audiant:Non vobish£ec,fed Deo foli omnis eft TrafcBUe 

tnbuenda gloria.Itidem dici poteft de praefe&is Imperatorum mnfri 

iliorumque principum cura popularem applaufum excipiunt ^^S ttM * 

audacius quampareft in prouinciis,inquibus vicemregiam 

obtinent.Sic enim adc6 modefte,tamque circumfpedte fele ge 

rere dcbent,vt priuati honoris nomine nihih ipfius Principis 

(audi vcl minimum detrahant,& fe interea norint quales funt. 

Eft enim o^peraepretium r*V <w dticbfjMei TjfjuafMpxs ytvcotooiv» 

971 a$'%pG>7mi eioiv. Succurrit mihi exemplum nobile Cornelij 

Galli iEgypti prouinciae praefedti-is quia CcCc geffiflet infolen- 

tius,multaquenagiciofe feciffet,ftatuas etiam fibi locari pafTus 

& Pyramides in altum tolli,quibus a fe gefta cotinerentur; ac- 

cufatus eft a Valerio Largorcognicioni praefuit Auguftusiigno- 

minia notatus eft Gallusrvetuitque Csefar,nc reus prouinciam 

poftea obtineret.Retulit Dion lib. 53. Huic penc fimile quod 

tiarrat Corn. Tacitus lib. 4. de Lucilio C3pitone;qui procura- 

cor Afiae fub Tiberio accufatus eft in fenatua prouincialibus, 

guod vim praetoris vfurpafTet, militumquemanu ad comitatil 

vfus efTetritaque conuicl:u3,in exilium pulfus eft. Laudatur a 

Plutarcho Vticenfis Cato, quod quaeftor fa&us fcribaruro, of- 

ficiorum, alioriimquc generis eiufdem minuerit eam praeroga- ■ 

tiuam, quam longo tempore vfurpaucrant : iuffit enim, mini- 

ftros n©n magiftros fe effe meminifTent. Sumptum eft Ejntdc- J° n \ P** 

ma ex Gabriar apologis. Sic enim ille: 

€V'fMif qv®~ Trapyjiyiv apyvpovv @$>$7d{y 

C?7rb? <rui»cu^yf ttcl? 77? ew £<zsf>sxr**vvi> 

Tvpa e/T iwapSii?, urj ^ixm/Jpiv ov@-» 

U nwiv,ii SsoV crv\ t*V ^tov e/P &ryi?. 
Qui verficuli quoniam commode (led <zfcA$e$<?ix£t) redditi 
funt a Gabriele Faerno Cremonenfi\conferam huc perlibccen 

SimuUcrnm afeUns hamlans argenteutn. 

Ctm idtttnfeuntes ftexo adorarent gentt, 

Sui hoc honorvs grdtia e/i fiert ratta : 

lamque infolenti elattts arroganti* 

f{olebat (tmbidare, donec <$>&• & \ ' 



5° ANDREA ALCIATI 

Probe iolatus fujie clttnes, attdiit : 

O JtvXte, non e$ t» e Dtm i fedfers Deum. 

Se norit h o m i n e m, qjv i magistra- 

tvm gerit. 

Fabula» huius rationcm vno difticho complexus eft Ioan. 

Mercerus,Hebreje lingua» Do&or regius: quod mcmini ab 

eodem non femel in fuggeftu obiter di&um : 

^uidftbi •vult ajinus tergo myferia porur.s} 

Indoclos videa* fepe pretffe Jitcris. 

J>W p r Non erit a re alienum,fi adiecero,afinum a veteribus ^Egy- 

*fini fym- p t iis fapientia!jfortitudinis,laboris indefefli,& frugalitatis efle 

m inttUt- fy mD olum.Qui enim fapientia?fit operam daturus,eum opor- 

xtrunt. tet viclueftetenui,omnia quaein vitam humanamcaderepof- 

funtj aequo ferrc animo , ncque ad vllam excandefcentiam aut 

contumeliam fefe conuertereranimo efle paruum,fimplicem & 

inopem,vt afiriuseftjqui nullum inter carduos & laducam di- 

fcrimen faciat:nullum deniquefit onus quoddctrcc"cet:& vbi 

opus fuerit,pro boue terra profcindat,fitq j totius humanac co- 

moditatis afliduus minifter,vt etia,quod adagio dicitur,porta* 

*4l ' enco- re m y^ eTla copcllatur.Lege Pierium HierogTyph.lib.ii.Et hec 

minm per quidem mihi meditanti>fuccurrit llla mordax & acuta Corne- 

Comclium lij Agrippa? declamatio, qua De fcientiaru vanitatc infcripfir, 

idgnffiun. 3( J cuius finem adiunxit Afini cncomiu. de quo hominc quid 

omnino fentiam, nihil habeo necefle dicere : nifi qu6d cum in 

literas declamitauit,videri voluit egregie litcratus.-quanquam 

tamen non minus apud fanos videatur aucupio vanitatis dele- 

cT:atus,quam otiofe folers in vanitate artium infe&anda. 

jfis. Ifidis rffigiem, eyc. ] Ifis, vxor Ofiridis , j£gyptia dea , inuenit 

hordei fegetem.vnde & Ceres appellatur.Eadem aute qua? Io, 

dequa Ouidi.Metamorph.Diodor.lib.i.ca.z. Cuius&memi- 

nit D.Auguft lib.S.cap. vlt. aliifque locis. La&ant. i cap. n.& 

xr.quidque ea fignificetunenarrat Macrob.cap;2o.primi Satur. 

& poftremo Lilius Gyrald. Syntagmate 11. 

Pandodorjo.] Reflexo.curuo propter impofitum onus.Otii. 4. 
Metamor .Sujlinet .& pando nonfurtiter htret afello. Idem i.Faftor. 
Venerat cjt* fenior pando Silenus afell*. &j. 

ytque piger pandi tergo refidebat ajelli. 
Item i.Amor. Cwrit m inwienfumpandacarinafolvm, 
Myfteria, Habens myfteria.] Alludit ad parcemia^Vor etyov (JLVrnfstct.Stit 
autem myfteria,arcana queda vulgo mmime comittenda,&iis 
tantiim cognita,qui iifde facris initiatur;i/7U ^ n (xvenv iv ?o'fta 9 
ab ore obfignado.omnibus enim myfteriis filetij rides dcbctur. 



IMBJLEMATA. 

Qua Dij vocant, eundum. 
Emblema vii r. 



V 




In triuio mons efi lapidum ifupereminet iUi 
Trunca Vei effigies, peBore fatlra tenu*. 

Mercunj efi igitur tumulut.fufiende viator 
Serta Peo, rettum qui tilt monfiret iter: 

Omnes m triutofumus, atque hoc tramite vit* 
FaHimur, ofiendat m Deus ipfe viam. 



D 



Idiamus ex Stcphano & Hefych.Grccisaucloribus,Mer: MercurJus 
cunum Hodium & Hegcmoniufiuflc prifcis appellatum ZSSL 
,0 J)& *, Mpovi&fiwK) tum iviis & femitis/in quibus * H %<™ 
ftatuebatur ad viam monftrandam pcregr^ proficifcentibus """**"- 
^romde Herms,id ctt.tau* «^.ifJaSSft Jfc* 



J2. ANDRI^eALCIATI 

cippi folebant in triuiis erigi ad indicanda viarum difcrimica* 

cjuia wma Jiov eit e ra,<re!M <®pa.%iv tfyfMVt %£$*%, ait Phurnu- 

tus.Viatores itaque ftatuis folebant lapidum aceruos cumula- 

re:ficenim Deumputabanthonorari,ea fcilicetrequae in pro- 

ptu eflet & obuia:vel quod ita viam repurgare viderentur 5 vel 

quod eo japidum cumulo Dei effigies pranereuntibus eflet no 

tior.Vlpianus,audor Gra?cus,annotat ad oration.Demoft. ad- 

Ucm** uerfus Leptinem , Hermas , id eft , Mercurios eiufmodi fuifle 

quadrangulos,fuperiore parte Mercurij figuram referentes, 

inferius infcnptiones viarum oftendentes. Qua de re Gyral- 

dus Syntagmate ^.Iuuenalis huc refpexit,ciim ait,* runcoaue fi- 

miUimtu fferm*; & Prouerb. Mercurio dextro > & Mercuriale, 

& Bifrons Mercurius. Hocautem quafi amigmatio monemur, 

Stquenda ea tantum fequenda eife , ad qua* Deus & natura nos idoncos 

natnra. ^ voluit.cum fummas fatuitatis & dementiae fit,aliquid inui- 

ta,quodaiunt 3 Minerua fufcipere & perfequi. Reciedicebat 

Cato apud Ciceronem,naturam optimam ducem fequendam, 

nihilque aliud fuifle olim gigantum more bellarecum Diis, 

nifi natura^ repugnare. Sed & D.Paulus adbortatur.eam vt for- 

iphfl' temvira?que rationem teneamus, cuinosDeus addixit. Sed 

quoniam menti humanae ea eft innata ca?citas & ignoratio, vt 

quaviafit eundumplane ignoret.omni pijevira* cuku,&fum- 

mifla mente ad eum perfugiendum eft qui fe viam, qui verita- 

tem,qui vitam efTe fafius eftsquem qui fcquitur,ifi tenebris no 

ambulat : continuoque illud Dauidicum nobis ardenti anima 

Tcycicn<ium> yco fiavv {AQt xjjpitoJtiv wy iro^un^aj'. Oftendc 

Tfal 143. mihi,Domine,viam inquaambulem. Certe & Socratesapud 

Platonem in Critone, pergendum ea folum efle via,qua Deuj 

nos ducit,affeuerat.Qu6 pertinet illud Perfij e j.Satyra: 

«-_— rfj/ce quem teVetu ejje 

Iufiit, O" humana qua parte locatus es in re. 

Gudnomi- Ceterum nc tranfijiam quod adrem pertinere videatur, hl< 

m Mcrcu- Mercurij nomine olim Deorum nuncij,vel facras lireras (qua 

r '> nobis diuinam voluntatem aperiunt)intelljgimus:.vel Prophc- 

tas & Doc~tores,facri & caeleftis oraculi nuncios, ex quibus or- 

thodoxam falutisasterne; viam &rationemexcipere eftnccefle 

Serta. Serta autem fufpenfa,honore cultumque aliquem obferuantit 

exhibendum eflefi gniricant: Hocaddampoftrem6:videri ho< 

Emblema non male referri poffe ad cuiufque vita? genus & iri 

ititutum,ad quod ingrcdiundum cum dirHcile fit, opus eft ali- 

quo Mercurio,id eft preceptore fcu do&ore,qui viam doceaj 



E M BI! MATA, £| 

Jdercmtj eft igtur tumnlns.] In aliis quibufdam exemplaribus 
legitur Cumulus:fed vtraque le&io tolerabilis.Tumulus,quafi Tvwb* 
tumens telius,pro fepulcro frequentius vfurpari folet.Qui ve« 
10 loco vocabuli tumulus,aut cumulus.legi malunt,facies,no 
mihi probantur:quia vocabulum,facies,pro effigie aut ftatua 
hic veram Latinitatem non fapir. Non definam prius, quam 
quodimprobale&ioneobferuaui,ftudiofisrerum antiquarum 
communicem-Olim confuetudine receptu fuicvt fuperftitiofi 
temere oblatos in via lapides ftipitefque,tanquam numina co* 
lerenr. Apuleiusde Afino : Neque iuftius religiofam moram 
viatcri obiecerit, aut ara floribus redimita,aut fpelunca frodir. 
bus inumbrata, aut quercus cornibus onerata, aut fagus pelli- 
bus coronata : yel enim colliculus fepimine confecratus, vel 
truncusdolamine effigiatus, vel cefpes libamine humigatus, 
Yel lapis vnguine delibutus.Propertius: 

Et quicunque /acer, qitalis vbiqne lapis. 
Xenophon:Kfit/ tsV p. *& Upav^Tc &o)y.av, «V <*M<w r btit** 
i<tiv T^aivraV J£ £ A/9*r k} %vki*m tv%ovj*,Kj fypU oiCefy. 

Sujpende yiator Serta Deo,] Plinius hiftonx mundi zr.cap i.ln- De ewonU 
ter facra tantum & bellicos honores,coronis nomen fuum \hv l u * S** 1 ** 
dicantibus.Idem ^c.Et iam tunc coron* Deorum honos erat. f c Z e \ a T 
Quibus ex locis intelligirnus, coronas ftatuis rebiifque facrisi. T , 
oiim folitas appendi.Quod d quis au&oritatem etiam aliorum 
fibi dari poftulet^adferte poffum Apuleium,qui fic 3. De afino 
aureo:Inipfo vere meditullio, inquit, Hipponae Desefimula- 
crum refidens edicuLe,quod accurate corollis rofeis,& quidem 
recentibus fuerat ornatum. Et 4.1ib. Iamque per plateas com- 
meantem,populi frequenter flofibus,fertis, & folutis adpre- 
cantur.Idemque libro vndecimo,fimulacrum Luna? defcribes: 
Corona,air, multiformis variis floribus fublimem diftinxerat 
verticem.Et paulo poft:Dextra proferens finiftram Dece coro- 
nam,mihietiam Hercules coronam confequenter. Itemque: 
Namfibi vifuseft quiete proxima , dum magno Deo coronas 
cxaptat.Adhuncveterum ritumrefpexit Ouid.Faftorum i.dc 
Arione loquens, qui citharoedus a piratis captus , iamque de 
vita defperans, 

— - capit ille coronam 
«^W pojfet crihes, Pbabe, decere tnos. 
Apponam & Tertulliani locum e libro Dc corona militis, vbt 
aic Pandoram primum a Charitibus coronatam,honoris caufa 
fcilicet, ciim a Diis omnibus mimeraretur. 

D iij 



s 



54 AKDRE* ALCIATI 

VUtoves Vi&tor.] Quicunque fis hacin vita hofpes , vt omnes reuera 

homims. funt. Plato vitam noftram mod6 vise , mod6 peregrinationi fi- 
milem facit. napzmcftifMci yaf o £/©-. 
Omnesin triuio jttmus^c.] Iuxta OuidianumilludjFaftor.f. 
Vt Jtat y zpincertns , quafiifibi nefcit eundtsm, 
(*u>m yidet ex omni parte yiatoriter. 
Theogmsiov TfioJte sVw : In triuio confifto. vt enim viam 
faepe proconfilij ratione poni folemne eft Gra?cis:fic7e*oJbV 
pro incertitudine confilij. Itaque Plato 7.Legum , v^&tTref <w 
teioSb, ycVotJJiVQr y &c. monet ne ad rem nouam & mufitatam 
amplectendam accurramus, fedconfiftamus, quafiadtriuium 
aliquod venerimus.& MinutiusFelix in O&a.vt quire&am 
viam nefcit, vbi,vt fit, in plures vna diftmditur , haeret anxius, 

[;, necfingulas aud«teiigere,nec vniuerfas probare.jSiccuinon 

eft veri ftabile iudicium, &c. Sic hac in vita tot tanraeque fefe 
offerunt diffrcultates & falebra?. Adde quod tam crafla,tam- 
que fupina hominum mentibus infita fit ignoratio,vt quid po- 
tifTimum fequidebeat,quiuis ignoret,&nifi adiutus ope carle- 
fti, incertamaliquam viam fe recipere non poteft. Dicebac 
enim ipfe falutis inftaurator:Sine me nihil quicquam efficere 
poteftis. NecverofumusicLonei ad aliquid vel cogitandum 
tanquom ex nobis; fed fi adaliquididonei videamur,id certs 
ex Deo eft,ait D.Paulusji.Corj. 

Tramcr. Tramite -vit*,] Curriculo vitar & decurfu. Toto difticho ean- 

dem continuat dtiwjfipioM a viatoribus. Trames , tranfuerfa & 
obliqua femita. 

OfiendatniDeusipfeyiam.] Aliufioad illud Pindari : A/oV 1& 
tzpooiuix , ab Iouis procemio . quo fignificatur conatus omnis 
noftriprincipium a Deo fumendum effe . Anftides oratione 
panegyrica :d>^ &m? £&l TrivS'*?®- , SioJ <hi%curTof afy\w> 
«JY? JV TD^wAuo^.SedjVtaitPindarusjDeoinitium oftenden» 
re,mhileritimpedimenti. Idem au&or alioloco eandem fen- 
tenriam vfurpauir^tou JV, pvm -mvS"af@- 3 <hi^dLVTo^ af%luj, <&- 
ZfrieLcftixjiXevSv? <£>p£v 70 <®poKeiUiVov:Deo initium monftran- 
te , ait Pindarus, facilis eft femita ad inueniendum quod pro- 
pofitum eft. 



1E MBLE MATii 

Fidci iymbolum. 

I M E L E M A IX. 



*; 




r T e T depittus Honos tjrio veUtus amittu, 

Eiusj^ mngatnuda dextram Veritas. 
W% ^m o R mmedio cajlus, cui temfora cinum 

%ofc it, Diones pulchrior Cupidmc. 
?onflttuuntheecfigna Fidem > J^euerentia Bonorh 

Qmmfouet) alit ^/£mor i pa,rtuntj 3 Ventas* 

EX amiquitfimo marmore,quodetia vifitur hodie Rome 5 ^. f , 
fumprum Emblema. EftautemFidij fimulacrum , quod f^J^c^. 
imagine imberbi, fed a?tate matura , cui adieclum nomen Ho- LL m a. 
i o k. Hic V s R. i T a t i>qu3E virginea eft facie , manum por- 

D iiij 



■'$£ ANDREA AtClATI 

&des ad- rigir *in medio Amor puer. His tribus fimulacris Fid b i 

r"?rT" defcribitur 3 quippequa; veritate , fide & amore nitatur.Veri- 

tta ' tatemmatremhabet, iilamquidem nudam &fimplicem non 

1 comptam fucoaliquo, nonveloredtam.Etquidem fides defi- 

Tidcsanid* nitucdi&orumconuentorumque conftantia & veritas,quas 

ideo parentem habere Veritatem dicitur,& eam nudam,<judd 

in pactis,c6uentionibufque nihil fucatum efTe,auta. vero alie- 

Verltas num debeat : cuiadha^ret Honos porrecta dextera ,tanquam 

nuda. ftabiliscuiufdam,firmique padipignus. Is Honospurpurea 

Hvies. indutus vefte,qudd veritasfacilHme poflltimrriinui&labefa- 

ctari,nifi adfit honoris & reuerentias quejdam ratio,qua eadem 

fulciriopportune&cum dignitate poflit. Hocetiam virtutis 

pramiium,& honcftatis omnis tanquam patrem nutricium, pi- 

amor^ ^otts & plafta* nobis adumbrarunt. At locum medium occu- 

pat honeftus Amor,qui veritatem & honorem nexu firmo col- 

ligat & deuincit. Nifi enim tanquam condimento aliquo ami. 

citia? & beneuolentia? mutuse confocientur h^c inter fe alioqui 

diuerfa,vinculum nullo pene negotio diiToluipoteric. Id ctia 

SanBtt totumreferre pareft ad antiquam illam veterum Sabinorurr 

«tttc/4 prjefigurationem facrofan&as i&ciJbr, apud quos, diu antc 

Sabinit C R i s T 1 £eruatorisaducntum,erat fimulacrum quoddam trr 

trxfigura* plici facie,cuius etiam nomen triplex, nempe San&us , Fidius 

& Semipater,haud dubie preapuum religionis Chriftianej my 

fterium reprasfcntans. Quodab Ouidio defcribitur <$.Faftor 

1 • »<p„ ^ aR ^ Diony f.Halicarn. lib. 4. ait Ioucm , Piftium efTe dictum. 

fhm 's\n- cjuem Romani SancT:umappellabat,qui & Sagus, Piftius,San. 

ctnslssgw. ctus,& fidei fponfor aliis nominibus efferebatur.Coniicere ef 

Piftium eundem fuifTe cum Fidio. Nam vtWr/fGrsecc fides 

ita Tris-iorHgl T7Z r(G^ , Fidius nominari commode poteft. SedS 

'Jtdijjtmf hodiein Romanis antiquitatibusFidijfimulacrumita cfficft.i' 

confpicitur.Marmor eft in feneftra? modum formatum,in qu( 

tres imagines effi&ae ftatuuntur. Dextra quidem virilis habiti 

pacifico,finiftra verd vt muliebris , eodem habicu,coronam ii 

capite laurcam geftans,qua? dextram dextra? iungat cum prio 

re imaginc. In harum duarum medio ingenui pueruli effigie 

cernitur , cuius fupra caput hoc legitur , Fidii simvla 

c r v m : apud imagincm dcxtram viriiem Honoh: infini 

ftra imagine muliebri, V e r i t a s. Gregor .Gyrald. Syntag 

i.a.& lo.Hiftoria? Deorum. 

Stet depiclttt Honos,o*c ] Honorem pro deo coluerunt yete 
res,vtetiam Fidem& Vircutem.&Ouid.Faft.f.exHonoris,^ 



iacrwn* 



Hofiof 






" imelemata. 17 ~ 

Reuerentfa: coniugioortam effe Maieftatem voluit. Plin. 37. 
cap.io.Auguft.Deciuit.4.cap.n.&2,4.Adiiciam obiter: Amoc 
honoriadiun&usverecundiam creat, imo veroipfamet vere- 
cundia dici non inepte poteft , quo fpectat illud M. Ciceronis 
ex L3elio:Maximum ornamentum amicitie tollit,qui ex ea tol- 
ltt verecundiam.itaque in iis perniciofiis eft error quiexifti- 
mantlibidinum , peccatorumquc ouiniumpatereinamicitia 
liccntiam. 

Tyrhamitlu. ] Purpurea vefte.Ex Tyro vrbe Phceniciar con~ 
chylta,&muncesaduehuntur, quorum fanguine iit purpura. 
Plinius lib.f. cap.19. Nunc omnis eius nobilitas conchylio at- 
quepurpura conftat.Etlib.3f.c. 6. Quare Puteolanum potius 
laudatur,quam Tyrium aut Ga*tulicum,vel Laconicum , vnde 
pretiofiffim2epurpura?. De purpurse auteminuentione>fi va- 
cat>1ege CalTiodorum initio libi.Variarum formularum. 

Jungat nudd dextram V E R 1 T A s-.] Fingebatur aAhQ^, vt Vtrkat 
fcribit in Amphiarao Philoftratus , virgo niueisinduta vefti- De *q u0 ~ 
bus.Hippocratesinquadam adPhilopcemenem Epiftoia,eam ^.° 
depingit mulierem pulchram , magnam , fimpliciter ornatam, 
illuftrem ac fplendidam,cuius oculorum orbes pro lumine ni- 
tebant , vtaftrorum &ftellarum fulgorem viderenturimitari. -KndaVe* 
Nudahicdicitur,quodqui eamcolunt, apertifuntac fimpli- ritascnr, 
ces , nullo modo fraudulenti,autinfidiofi jaut qudd veritatis 
oratio fimplex eflfe debeat,aut quodin luce & oculis omniura 
agnofci velit.Hinc Horat. 1. Carm. 
- & Jttfiitix foror 

Jncorrvpta Fides ,nudaque Veritas. 
CeterumFidei fymbolum in dextris iun&is confpieiebatur, 
idqueNumas Pompilij inftituto.Morisetiam fuit,vtfideifa- <^ / B/W 
cienda? & comparanda? gratia dextras coniungerent. Quod Fidci. 
multis auctorum meliorum locis facile eft obferuarc.Ventatis 
nudse rationem doCuit libro 44.Hieroglyphicon Pierius : fym- 
bolum yero dextrarum coniunctionis Gyrald. ;, Syntagmate 
Hiftoriae deorum:poft ceteros omnes vir eruditus Ccelius Cu- 
rioappendice Hieroglyp. Pierij qua?dam non pcenitenda re- 
tulit, 

Diones pulchrior Cupidine.] De duplici Cupidine, & Venere 
«luplici,maturius poftea. £>ione Veneris mater ex Ioue j vnde 
Venus Dionea. Virgil.$.&neid. 

Sacra Tliinx* matri 3 dimffte ferebam. 



** 



ANDREA ALCIATI 

Fcedera. 
sj€d M<*ximdian. Mediolanen. Duccm* 



E M BLE M A 




Kanc citharam^a lembi qu^frma haheuticafcrtur, 

Vendicat O" propnam Mufk Latma Jihi x 
^ccipe Dux iplaceat noflrum hoc tibi tempore munn4 y 

Quo noua eumfoais fcsdera inire paras. 
Difficde ejl , nifi dofto homim 3 tot tendere chordar. 

ynxque fi fuerit non bene tenta Jdes, 
J^uptivc (quod facde ef)perit omms gratta conchd^ 

llleque pracellens cantus , meptus erit. 
sic Itah coeunt proceres in fasdera : concors 

Nil eft quod timeas >fi tibi conflet amor. 
^/ft fi altquis defcifcat f vtiplerumque videmtu) 

In nihilum illa omnts foluitur harmoma. 



BMBLEMATA^ %9 

PRincipi fuo indicat,quanta vis concordisfitjfumptacom- 
paratione a lyrar temperato, aut confufo concentu:ea enim 
conftans ex fummis,mediis,& infimis chordis concinnam red- 
dit harmoniamjfi tamen eam vir artis peritus aptauerit.Eodem 
quoquc pado Refpublica omnis varix ac diuerfa? conditionis jfeipubL 
hominibuscompo(ita,rlrma&concordi pace iigatur,fimodd eumljra 
Principem habuerit idoneum,qui & confilio &vfu reru valeat, "ȣ****'* 
quiquebeneuolentiam,afTenfum,&communepacis vinculura 
inter ciues fouere norit. Ea ratione prai aliis quotquot vfquam 
fuere ab omni feculorum memoria terrarum Dea gentiumque 
Roma perftitit,quadiu Principes habuit pacis & traquillitatis 
ftudiofos,iideque au&oritate dignitateque comendabiles.Ci- 
cero de Republicadifputans,inducit Scipionem eunvquiCar- 
thaginem deleuit,de Republ.verba facientem,quando ia iam- . _ 

que pentura pranentiebatur.Cum emm Scipio m ilib.nne dl " ^ i % dc 
xiffet 9 vt in fidibus ac tibiis,atque cantu ipfo ac vocibus,conce- ■^jpub.ci- 
tum efTe quendam tenendum ex diftinctis fonis ,quem immu- ctronis. 
tatum ac difcrepantem aures erudita: ferre no poffunt,cumque 
concetum ex difTimillimarum vocum moderationc concorde 
tamen effici & congruentem:fic ex fummis & mediis,& infimis 
interiec"tis ordinibus,vtfonis,moderata ratione ciuitatem con- 
fenfu diflimillimorum concinere: & quce harmonia a muficis 
dicitur in cantu,eam effe in ciuitate concordiam , ar&iflimum 
atque optimum omni in Repub. vinculum incolumitatis, quae 
[ine iuftitiaefTe non poteft: quod a Cicerone petitumconftac 
S4.Derepubl.Platonis,cuius ha?c verba;o e £^>- ouu,nv ^'s'- 
yd , ou crmeiM? ifxctVTivofUTcL clJti , coc OffJJOvicL nvi a e cm$po- 
rvvn ofjjoicoTcu \ 77 dM Sn i*% cocmip tj cLvJ)>e4a. ojj « cnxpia. iv 
uipa tjvI znspji&t cvovcra njuSjp cropw>i) Jt cLv£f&cLV tOjj 7to- 
Mv Toyeiytro , iy %tw tOjj wsXiv ftotH cwth> dh\d ai. ohne ctTi- 
yvu? TiTctilau &id Tracmv 7rapt?ofj£vri %und<Jbv7Uf tvlZ Tc d£re- 

ViTATOUZ TOJJTOV 3 X£U ToU /^UfOTUTOt^ , XSf* ^tf LCiODlf , €i fJfc 
G>OVhH , <ppOVii(T<i , H Si fcovKti , 1%V& ' ti<N TTXnOi U ?fc*'l/ML<7IV , n 
!S"MW OTtdOVJJTWV TOlOVTWV' »S"S p&OTO-T CLV tpcUfliV TOJJTWJ TUJJ 

iliqvoiclv 'cmpfocrvvljJJ Vt) •/Lipuvos Tc iggie dfJMW®- Kp evoiV 

\vvZCdvioV j 07T0Ti^V «T« Of>%lV XefJL iv7Hihei YJU VV iVlil&fU» 

Hsc ex Ciceronis libris de Republica retulit diuus Augu- 
ftinus libro z.capitc n. De ciuitat. Dei . Sedhoc loconon erit Qujdperly 
alienum , fi admoneam Romanos veteres per Lyrar Hie- ™™™te?ts 
roglyphicum concordiam dengnafie , vt & veteres ali) iu- 
dicium compofitum , concordiam inasqualium > reclarq 



60 ANDREAALCIATI 

bonamque inftitutioncm , rationem , amorem > fedatum ani-» 
mum , & alia pluraj vt commodius ad concordiam fuadendarn 
fymbolumab AlciatominimevideaturexcogitaripotuiiTc. In 
lyraenim diuerfae chordajfimulcomponuntur, &adeundem 
tonum temperantur :quod prudens&fedatus homo preftac 
velin fuis affe&ibus rationi fubiiciendis, vel in ce-conomia 
moderanda,vel denique gubernatione Reipubl.in quibus ho- 
mines varij ac diuerfi, cum finguli fint,non polTunt non habere, 
fingulas de rebus opiniones.Ted fapienris tamenPrincipis mo- 
derationeinvnum quafi harmonisconcentum conueniunr. 
Ifidorus quidem Cynicus merito Neronem incrcpabat , quod 
cumMufica? arti operam daret, Nauplij mala benecanere*, 
fua verobona male difponeret j neque (ibi vilum m vita con- 
centum proponeret- Et Diogenes Muficosftultitisearguebat, 
cjui lyr^ chordas optime iuxta fuseartis leges compararent, 
animum vero minime componerent. Ea quidem ratio fuit,cur 
Platoaniraum harmonie- & concentus nomine appellarit : & 
Ariftophanes fapientem hominem & Gratiis ornatum , opti- 
mum Muficum & citharcedum efTe. Nam idem Plato putauic 
Mufarum nomen a ^'«^quod fonat idem ac honefte inftitue- 
re.Sedinter ceteras fymbolihuius fignificationes,mihi placet 
admodum ca,qua ratio, qua mens , qua iudicium,& recTi per-. 
fpicientia intelligitur. Sic enim plerique optimi fcriptores 
( inter quos principatum quendam fibi fuo iure Cicero ven^ 
dicat)cocordiam a corde defle&unt: cor enim aniraus videtur, 
CmcwQix e oqu6din cordefitanimi principatusrvnde cocordes, vecor- 
des,& excordes denommantur. A!ij concordiam achorda de- 
riuari malunt , quod varias chord^ cantum vnum faciant.Iam 
vero quiaftudiorumconfenfus atquefimilitudo amorempa- 
riat,Platoni ly ra confecratur,& annumeratur inter ea quf func 
amoris monimenta. Cumenim infelyrafuauitatemMuficaru 
contineacnon male videtur habere quandamcum Venerc, 
Amore,Gratiis fimilitudinem:quippe qua? blando ad fe homi^ 
nes illico pertrahat. Ccterumea fedatianimiiucunda grata- 
que imago ,imo vero laborum , ftudiorum & pcrrurbationum 
dulce lcnimen , belle fuit inftitutis Lacedannoniorum expref- 
fa,apud quos erat folenne, vt adiyrsaut tibia?, vtalij vo- 
lunt,fonum aciem inftruerent:& Achilles non aliaratione 
furibundum animum fedabat,quam lyraj modulis :vt plane 
mihi Hieroglyphicum iftuc mirabile effe vide'atur.Sed de ly ra 
plus fatis , & fortaffc wcyzfya. : niii quod huc referrcm lubeas>. 



IMBIEMATA. £i 

iquae de lyra retulit Stobseus ex Eury phamo Pythagoreo , cap. 
ftfet <&v£cuy.QViac > quo loco humana vitam cum lyra no inco- 
cinne confert.N 6 pofTum etia, quin hoc loco memorem , quae 
Diogenes Pyrhagoreus difputat apud eundem Stoba?um, cap. 
cfei j&zarAs/tf^Regis effe munus vtRempubl.lyr^inftar mode- 
returj nempe > vbi prius fibi ipfi imperarit ex prsefcripto legis: 
quippe qui nofle debeat populi,quem fibi commifTum habeat, 
harmoniam & concentum ad eam legem fibi accommodanda 
effe. 

Hanc cithdram&c. ]Hic\yram pro teftudine, qua? vulgo eft ty'*fi» 
Lutina,accipit : cuiusmuentionem Mercurio referunt. Polv-^ 1 ^ ' 
dor.hb.i cap.if. 

A Umbi qpiaftrma haliemica.'] Qua? formam habetlembi, na- icmiM 
uicula? breuis & celerrimse.Lazar.Baifiuslib.De renauali.Ha- 
lieutica aute per fimilitudine fcapha» pifcatorise.Hinc Halieu- HdUutk** 
ticum opus,in qtio de pifcibus tra&atur.a A/suV enim pifcator. 
vt Ouidius Halieutico opufculu fcripfit : quod tame plerique 
viri docli Lucano tribuunt . De Halieuticis qua?da Plinius lib. 
3i.cap.2. 

yendtcat &propriam,a'c.]V cndicct Hbi propriam quantum- Lyravmte 
uis,inuentioncm tamen Grjecis debet.Sedtamen Italosidfibi *«* 
vendicare fufpicor,qu6d apud eoslyra» vfus fit frequens habi- 
tus. Nonerit incommodumrepetere,quse de Mufica?prima 
inuentione collegit Polydorus Virgil.lib.i.cap.if. 

Qttonouacumfociifi&c.] Hiftorias Italicorum bellorumtibi 
compareis ex P.Iouio,Guicciardino,&aliis permultis, fi vacat: 
Gwri4.]Concentus,decorum,fuauitas. 
Conc /?«c.Ly rae,teft u dinis. 
Nileftqtiod timeattfitibiconftetamor.] -S-gWadmodumeni- 
cax,planequeiisnecefTaria,quifuumimperiumvoIuntefTefta-^ /W * 
bile &permanes.SicIfocr.ad Nicoclem: pvhcwlw d0-p&*ircl-%"#^£. 
?U> ny*oi»tMT@-V[)7{uj7i twv phcov oiiTiu*^ tlw Tuvtmte' 
twv «tfWtfPajsu t(w <rcwTij<pfQvt}(nv. $iek$ t*t&v w* tvrsfyX} 
'Actozbgeiv Tztrw&vviJhLf fx&Kt? wlui /twcuro.Et Claudian. 

JNonftc excnbUjion circumjiantiabila, 

Vt tutatur amor. 
Preclare Agefilaus,cu rogaretur cur Sparta no cingeretur mce- 
nibus,ciues armatos,& inter fe confentientes,fatis efle ad vrbis 
prefidium refpondit.Dicebateriam ciuitate non faxis,aut val- 
lis,fed incolarum virtute muniri,quos nimirum fi iungat con- 
cordia,nuil 9 poteft firmior efle murus.Ad id refpexic Cicero s. 



'4l AKDRE^ ALCIAT! 

Philip.Nonneigitur millies perireeft melius,quaminfuaciui 
tate fine armorum prsefidio non pofle viuere ? Sed nullum efl 
iftuc,mihicrcde, praefidium: charitate &beneuolentia feptum 
oportct efle,non armis. Plutarch. iv TFoKtTtYJis e &^.yyiK^ct i 
nihil comendatius efle viro ciuili ait , quam vt fuos ciues ami- 
citia mutua,concordiaque deuinciar,litium & difcordiaru oc- 
calionem omnemtollat . Kei7nrau eN tw 7nKi77Ka " llqvov IwPfil 
\ssyoK£i/4uct)v <t?yov> o (JWchvot i'Kailo'v %h r dytbtov, o^hvoiajt 

€fJL7Ki£v Kj fylKlO» SpoV d\\tiKK? dti TQiS (TIWOIXX07V, Hot^Ct; cAs 

y d <^^o<P^^aua^ Kj ^Vofjfyl &OM i ^au petv 6&Vct0-gj>,&c. Nec vero 
afpernanda vox eft Agaficlis,qui rogatus,qua ratione Princeps 
tutus haberi abfquc ftipatoribus & fatellitio poflet:Si fubditis 
itaimperaretjvtpaterliberis . Quid enimPeriandrivel Anti- 
goni prarclarahuc rcfponfa conferam?Horum enim alter dicti- 
tabatjfumma ope nitendum efle iis,qui tutd rcgnarc vellent,vt 
beneuolentia potius quam armis ftiparentunalter, amicis fua- 
dentibus , vt fi Athenas caperet, firmis & validis eam praefidiis 
muniret ,rec~tiffime dixit, nullum imperij firmius & ftabilius 
cfTe pr^fidium, quam ciuiumbeneuolcntiam. Idemquepene 
Synefius: ^voia^cova ngu [/.dkts-a, fictoixiaf i?iv i%vpov pvKa.K- 
TWf /oy.Nec verd mihi temperare pofliim , quin adiicia iftuc cx 
Arato Plutarch.Veram ac ftabilem ciuium beneuolentia,opti- 
mam efleprincipis cuftodiamtKcTgV, oiov dKtidtv»)&i €i@cuQ- 
tvvot* $vKcLKTn$iovo\v&§ eVctp^oyT^.Graflatores enim & la- 
trones fe(e tutantur praecipitiis & rupibus , quantum poflunt: 
Regi autem nihil fide & beneuolcntia fuorum firmius aut mu- 
nitiuseflevnquam poteft. 
T>ejcifcat.] Difcordet,aut fa&iones conciter. 
Soluitur.] Difloluitur. 
H rmema Uarmonia.] Fidium concordia & concentus, ab afftoty *coa- 
<vndsdiH(t» ptarc.Fab.cio.lib.i. Inftit. Orator. & Macrob. i . Saturn.c. 6* 
Laudatur Iuftiniano^Nouella conftitutione S.y&kh' 75 yjl crvy^ 
QMo?7wvTZcy%o'v7wyx&™vdp%/>&avaf[XQviccqua folutafe- 
ciuitur drafya. & perturbatio omnium Reipubl.ordinum. • 



IMBUMATA. 

Silentium. 



«3 



IMBUMA XI. 




V M tacetjjaud cjuicquamdiffertfaflentibus Amens: 
Stultmx, efi mdex Imguaaue voxquefa&. 
rgo fremat labtajigitoque filentUfignet, 
£tfeferharium vertatin Harfocratem. 

' D exprefTum eft U W n*M*<r£i.Anthologia> Grarcorum 
. epigrammatum: 
*r«f77t<iircufcvT&p? ovi^TATQ- M otawuy. 
TovKoyv eyKpvirrav at vcLQ& <wVWt*7»k. 
Dum tacet twio&tHfoterit cor dattu haberix 
Js morbos animi nam^ut tacendo tegit, 



'^4 ANDfi.il ALC.IATf 

Sic enim Fere non diftinguitur imperitus a doc"to,a circurrifpe* 

Ttudnfei ^ Q pru dentiq^ehomine imprudes.fi linguam cohibuerir.Eam 

1 ' obrem facile eft coniicere.curquos Homerus,ingenioruver- 

tex,fapientiflimos effinxerit,eofde & filetes fere,aut certepau- 

ciloquos cfle voluerir.Nouerat enim filentium , & parcum fo- 

briumque orationis vfum.fpecimen habere grauitatis: c6traqj 

apud fapientes maxime 3 loquacitate indicem efle ftultitie.Ne- 

Therfitt; que enim alio nomine Therfitem morionem vituperatione di- 

YLom.ricut. g nu arguit.quam quodloquax eflet ,quam qu6d obftreperus* 

importune garrulus & feditiofus. Is enim no proprie loquitur, 

non verba facit,vt alij, fed tumultuatur : Stpo-iint 4 u£ v©- &U&4 

Uefior ch- fpciTHs ^K.oAo / tf.Neftori cofultiflimo feni tribuit oratione meile 

ac> ncU dulcius ab ore fl uentem : tk x^ 0J7tq yKaosns- we A/toj- yKVKtay 

traiii cor- /ggpauJJV.Menelao arguta illam quide , & nunqua a re difce- 

4ma. dentem breuiloquentiamixau/^ uiv,d}Ka, (JctKa. KiysadTrei 

« 7TOAuuu<37jV.Vlyfli grandem & vehementem.fed diu tame co- 

'Plyfi'**'*- gitabundum facit^antequamloquiincipiat.ReftiiTime di&ura 

imtbcmis. ^ ^ q UO dam ex veteribus,loquendi magiftros nos habere ho- 

mines,tacedi ver6 Deos.Proinde vt laudatur i^sfiv^riet Py tha 

Twha »- gorica&Spartanus ille Lycurgus, qui fuosapuerisfiletioini- 

recrnmftli- tiari voluit.Notum eftadagium Gr^corum,Tutum filetij pre,- 

iiumi mium:& lliud Simonidis,Locutum fuifle poenituit,tacuifle ve- 

ro nunquam.Succurrit Zcuxidis pictoris ad PrincipemMega- 

bizum fermo.Is enimPrinceps cum>animi caufa,in pi&oris of*« 

*l<gabitsu fi c inam defcedifTet,& vnacum fuis de arte pingendidifputare 

r£f ' £* adoftentationemauderet: Cum primum huc venifti(inquit 

mxi ». 2 eU xis)& linguam cotinuifti, pueri mei nefcioquid de te ma- 

gnifibipollicebantur,quippe qui tuumcultum tuamque pur- 

puram obferuarent:fed vbi dearte,quam non tenes.loqui cce- 

piftijtecontinuovtridiculumhominem efle putarunt. Quida 

captiuus cum duceretur ad Antiochum regem , qui hominem 

comitabantur 3 iubebant efle prsfenti animo , experturum for- 

Jcent me- taflfe regis clemetiara.vbi ad eius oculos pcxueniflet: Nulla er- 

fcj&mfn go mihi fpes,inquit:alludensadlufcum regem.qui iocus inte- 

peftffiUaftus homini fuit exitiofus i Merito apud Pmdarii ce- 

" lcBVar;L4ThebanusEpaminondas,quiquanquam multafciretj 



UniEtwi paucatamenloquebatur.Et certe frequentervfuuenit ,vtquj 
* * plus habeanrpe&oris,vt ita dicam, id efUn quibus & eruditio 
.& prudentia maior ,ij"minus habeant lingux * Deraaratus cum 
toemar*- in c ^ cffxx qupdam* fileret,rogatus an id faceret ftultitia.an fer- 
tnt. monis inopia?Atqui,ioquit,ftukus nuquam tacere poteft.Non 

poiluoa 



I M B LE M A T A. 



poflum tranfilire abfque piaculoauream Zenonisvocem,qui 

Athrrnxs excepms ^ quodam Principe vna'cu regiis oratoribus 
Cquod llle fciret eos eruditis fermonibus obleclari, curauit 8c 
quofdain Philofophos arceflere) folus nihil dicebat. Itaque 

comiteralegatisappellatus:Detever6,Zeno(inquiuntilli) Zcno ft- 
quidrramhimus noftro Principi renunciaturi? Nihil,inquit, nex,incer 
ahud,quam Athenis efle fcnem,qui tacere fciat inter 00^' pocuIa ta " 
Quod non fimpliciter dignumlaude habitum eft. magnum CltUrnUf * 
enim eft fenem taciturnum efle,cum eaartas flt admodum ear- 
rularfortafle maius,qu6d inter pocula,vbi non vno nomine ad 

loquendumhominesprouocantur:deniquequ6d Athenis )V r- 
be omnium loquaciffima. Itaque olim didum eft i n nefcio 
quem,qui quamdiu flluit.tamdiu magnus &grauis habitus eft: 
1 mlofophus hic viden poterat,fi tacuiflet.Pindarus Ifthmio- 
rum 1. Herodoti Thcbani encomio , Samcnumcro tacuiiTe, 
glonam maiorem afferre dicit:» e ^7rotta'*# Kff*Tvcnn>T4r 
<4vov, A&Jiueunuify <pc'pi\d eundem omninofenfum occur- 
rit ex Plutarchb id 3 m quo gloriatur vel in primis Ino Euripi- 
dea, nimirum fe fcire cnyiv 75 <faw AT, £ xiyw fy' *WYft 
Non dehnam pnus> quam huc retulero pulcrum certe Pytha- 
gorarSamij elogium quod fcriptum reliquit Apuleius i.Flo- 
ndorus quandoquidem de filentij laude mihi verba facienti 
occurrat, quod aliqms ex veteribus longe ante dixerat,nullos 
certe fore fapientiaf fruclus, nifi qui 3 radicibus filentij profi- 
cilcantur.Sic lgitur hic nofter Apul. Tot ille doaoribus eru- 
ditus ( Pythagoram mtellige ab JEgyptiis, Chaldeis,Phereci- 
de Syro, Anaximandro Milefio,Epimenide Cretenfi, aliifque 
mulus edoclus ) tot tamque multiiugis comitibus difciplinaru 
toto orbehauftis,virprefertim ingenio ingentLacprofe&6 fu« 
pra caput hominis animi auguftior, primus philofophi* nun- 
cupator &creditor,nihil prius difcipulosfuosdocuitquarri 
tacercpnmaque apud eum meditatio,fapienti futuro linguam 
qmnem coercere : verbaque qux volantia poctaa appellant, ea 
verba dstra&is pennis 5 intra murum candentium dentium pre- < 
mere.Prorfus inquam hoc erat primum fapientiserudjtiteloimj, • 
«neditari,condifcere:loquitari,dedifcere:&c.Idem fujt larrtbli» *3i ' 
™^ P y^ a g or ei Feceptum, yMnvntf fff &ton k&™> ' ' 
vtoif imv&Qt, lmguam cohibc prc aliis omnihus ad Dearum 
exemplum. Sedad :id argumentum cbpipfe locupletandum, 
confulto repcte quae habet do&iffime congeftaPlurarch.com- 
mentano X>e garrulitate, & tra&atu De Ifidc & -Ofiride: quo 



66 ANDRIA AICIATI . 

locodocet quid olim Harpocrates apud jEgyptios myfterij 
habuerit.De filentij vtiiitate Gellius lib.n.cap.io.Plin.j. ca.5. 
& i8.ca.6.Prouerb.Tutum filentij prsemium. 
Amens. ^4mtm. ] Qui mente eft minuta,vel qui a mente defcendit* 
Varro. hic, pro ftulto , vel eo qui non male Abderologus dici 
poteft, id eft ftulta loquens.quique nihil nifi ncnias,nugafque 
meras effutiat. 

. StultitU efi hdex y &>c] Stultitia: argumcntum mamifeftinV 

mum eft lingua effrenata.interpres eft enim mentis & confilij. 

Ergo premat labia.] Ad id luuenal.Satyr.io.apparet allufifle: 

, Digito compefct labellum. 

labravn- Labia.] Plutarchus 8.Sympofiac6n,problem.6.Labra,qudd 

<U di&a. iis cibus capiatur, appellationem fortita efle vult* id eft, A*/x- 

&dviv -duj @o&V. Sed id fbrte nihil ad rem, vt pluribus difpu- 

tare, an labia , vel labias fit legendum. neque enim me mouet 

Gellius & Apuleius , qui labias vfurpant in voce femmina. 

Geliius quidem lib.io.Nodium, cap.4. bis vfurpauit labias m 

feminmo.Et Macrob.i-Saturn.cap.i citatquofdam verficulos, 

in quibus eft, Cucurrit ad labias roihi. Sane Apuleius lib. 3. 

Afini aurei. dixit labias pendulas : lib. 10. contorta in modum 

linguas extrema labia grandifllmum calicem vno hauftu pcr- 

haufi.hic enim labia extrcma, eft feptimus cafus'.Eodem:labias 

modicasambrofio rore purpurantes fuauiari. At,quid opus 

pluribus ? certe labias & labia citra differentiam veteres dice- 

bantrquanquam Donarus adEunuchum diftinxent nonaptc 

profedo, vt labra, fuperiora; labia ,inferiora fint ; & virorum 

labra, mulierum labia ; & labias afinorum:quod an verum vn-. 

quam fuerit, ceteris relinquo diuinandum. 

1)igit6qt4c fdentia fignet. ] Alludit ad illud Ouid.ex Metam.ix. 

Quinue bremit rocem , digitoque Jilcntia fuaiet. 

Martianus Capella lib.i.Verum quidam redimitus puer ad os 

compreflb digito falutari,filentium commonebat.Et Apuleius 

Serapidi Ub.iDeafin.aur. At illedigituma pollice proximumori fuo 

pratpofx- a dmouens J & in ftuporem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Ref- 

tus Harpo -^ autem a( j |j ^ uo ^ j c fimulacro Serapidis audores refe- 

runt, cui prarpofitus crat filenti] Deus Harpocrates, digito la- 

Reddere, biacomprimens,aut Angeronaore fera obfignato.D.Auguft. 

& faccre Deciuit.18 cap.5.Gyrald.Syntagi. 

Harpocra Tharium vertat in Harpocratem ] Apud Catullum reperirur for- 

tcm,<iuid. mu j a ha;cloquendi proucrbialis,Pattuum reddidit Harpocra- 

tem : pro eo quod eft,irnponere filentium. idemque dixit, Ec 



iMBtSMATA. f 7 



faaum me efTe pura Harpocrarem : id eft oramnd tacirurnum 
&filenrem.Poliuan.Mifcel.cap.83 Prouerb.ReddiditHarpo 



crarem. 



Vtrtat in Harpocratem.] Verba Plutarchi funt ex difpuratio- 
ne de^Ifide & Ofiride : rov apTKK&rfaj #71 Stwv d^hii xgu y^ 
wo£ /71 x<P?Q7mv Ttvd vo^uTibVy «iMa n «fcl Stav iv av^pa- 
w>if hoyv v*&? « nu dTthxs k& d<hap%pai* ^o^diiw x#* ct»- 

<P?0VJ?»V. efto' TCei TOfMTJ TVV MkTVKOV itf IBpOCKH (j%uq V , c'^. 

vmipi? om; hiy\tm,y*aartL riyt, yhaos* Jki c Mv.i& cft, Har- 
pocrates non eft habedus Deus rmperfedu^aut ctiam infans 
vel certequileguminibus pra?ficiatur,fed prajfcs atque ccnfor 
aliquis noua: , lmperfe&ae & incompofira; hominum dc Diis 
fcntenti^.Itaquc & digitum ori admotumhabet,qu©d fignum 
pr* fe fcrt racirurniratis &filentij:proindcqui mcnfe Mefo- 
reofFerunt ei legumma, dicere folent,Lingua forcuna, lin- 
gua genius. 




M 13 



m 



*s 



. 



ANDREA. AICIATI 

Non vulganda confilia. 

E M B I E M A XII. 




Minotau- 
rl efiigies 
in fi^nis 
miliuri- 
bus. 



L I M i n e ciuod cgco^objcnrd & caligme monfirum> 
Gnofiacis claufit D*dalu4 m latebrx^ % 

DeviElum F^omana fhatkrix mfr^ha^efi^t^ 
Semiuiroque mtcntfigna Juperba boue: 

Nofiaue monent^debere Ducum fiecreta latere 
Confiilia. au&on cogmta techna nocet. 

Mlnorb-iir^efHoriem inter %na militaria Romanis ideo" 
fuifle fcribit Feftus,qudd non mmus occulta eife debeac 
confilia Ducum & Principum , quam fucrit olim domicilium 
Minotauri labyrinthus:idque vel maxime in bellicis expedi- 
tionibus obieruari dcbet. Vt enimmomenti plurimuad vi&o* 



•- ■ 



I'M BlttfAT A.' $3 

,.am habet tacitumitas , ita fepenumero ingentcs adfert cala- 
mitates lingua: jntemperantia.Dion auctor eft, Tiberrum CaJ Tiberius. 
•farem, cum aliquando apud eum quifpiam percdtaretur,quid 
caufac eflet cur fua cofilia minime committeret iis quibus tutd 
fidere poterar,refpondiflTe, Aut nulli,aut paucis cognitum efle 
oportere Principis coniilium. Id quod nouerat exade ■& Me- Metellus 
telius Macedotficus, qui fcifnranri cuidam examicis, qiia ra- Macedo ~ 
tione tam fubitoconfilio vtererur: Si ipfam,air,ve{rem fcirem "^™ 
confihorum meorum effe confciam,eam confeftim abiicerem. 



E 

in 



temm <rv(jX*\o? tzpo y hp ^«^Confultor reseit facrarpro- 
ide no, cuiu-15 comunicanda. PiucarchW -mKvlrfyy^twnf 
fcj -nttffpei/Q vm y^yj, &nvP>kf -ytytidtkhifflti r/V yf%Hi& 
tewTUfjQm porcnuorummalainquirunr,fepea-;e feipfos 
-peilundan^quamcognouerintqirodqu^rebaiVr. Ktenim^qui 
fohs radios,& fplendorem oirinibtfVapertum di fFufurrrqrie no* 
lunt mtueri, icd ad ipfum folem conuertunt ocuiorum aciem, 
excecantur. Itaoue Pfailippidcs Comiciu,cum Lyfimachus iofi ThU - - 
dixurcr, fe velle de fuis aliquid rebns impartin, Quiduis ( in- £SE 
qmc ; o Kex,modo ne quidpiam arcani. QurcnM fhauiffima eus apud 
& viiu pulchernmaRegeshabenr, ea liberc oftcnrari volunt, LyGma- 

vt fplendida conuiuia, opes, munirlcenriam : fi quid autem iit chum * 
arcanud quidem non eft mouendum,neque vehrnnimum ac- 
tingendum,&c.-Nota eft hiftoria de Fuluio,cui'pefiime ceflir , . 
quodarcanum Principis Augufti Oftaui/ crederc vxori non f^fik* 
tlubitafler. Scnbic Q.Curtius lib. 4 .de AlexandrA-ebus gcftis, ob dete- 
Perfarum morem efle vt arcana regum mira SrMe Cclent: vtnon fium prin 
metus neque ipes vocem eliciacqua prodantur occulta: vetus ci P is *'<*- 
entm difejpima Regum filentium vicc periculoTanxerat. Lini. nurn ' 
guam gratiius caftigari, quam vllumprobrummec magna rem 
fuftinen poileputant abeo, cui tacere grauefir, quodhomini 
facilhmum natura eife voiuerit:hxc ille.Huc repcnenda vcrba 

CaftiodonexformulaNotariofum/iibrofexto^af-rarum.-Non 
dubium eft,ait,ornare fubiedds Principis fecretum,dum nullis 
aslhmantur neceflaria poife committi,niiT qui fuerinc fidc fi**- 
gna fohdati. Pubhcum eft quide omne quod agimus:fed multa 
non funt atfte ■fcienda , niii cum fuerint Deo auxiliante pcrfe- 
ttarqua? tanto plus debenc ocuii, quanto amplilrs defiderantur 
agnofci,Rcgis coniiiium folosdecet fcire grauifiLnos. Imitari 
debent armaria,qu^conrinentmonumenta charrarru,vt qusn- 
do ab ipfis ahqua inftruaio qu^ritur,tunc loquantur. Tctu«i 
autera diiiimulare debent 3 quaiifcientcs nefciant.NamfoIicirii 

E ixy ■ * 



«70 ANDKSA AICIATI 

inquifitoribus fsepe & vultu proditur quod taeetur,&c.Leo im 
perator,lib. Debellicoapparatu:In rebus (ait) occultis & ab' 
ditis fideles adhibe tibi & temperantes viros & taciturnos , & 
qui in fua & non aliorum poteftatc funt, cum fecretas res ifta?, 
vt fecretiores fiant,minime ad cognofcendum multitudine in- 
digent.Onofander lib.De optimo imperatorcca. De confiliis 
non cuulgandis, fcribit, Stulti inconfidcratique effe temere in 
vulgus coiilium promere, & mukitudini arcanum intempefti- 
ue committere.lmprobi enim,& qui de Repub.male fentiunt, 
eiufmodi obferuant occafiones:quasnacl:i,in hoftes confeftira 
transfugiunt,eum nuncium allaturi, vnde flbi honores & prse- 
tnia confequi pofle rentur. Nec fuit vnqua vllus exercitus, de 
quo plerafque ob caufas tum liberi , tum ferui in hoftes haud 
comigrenr.vbi prefertim arcanum aliquod atque feriu tra&ari 
fentiunt,vel conferendi manu,& proeliandi tcmpus aduentare 
animaduertunt.Ha*c fere ille. Ceteriim acerba certe lex fuit o- 
lim apud i£gyptios,qua iubebatur iisabfcindi linguam qui 
Reipub.arcana, qua? te&a effe oporteret, alicui detexiiTcnr, vt 
retulit Diodor.Siculus.Laudabile fuit inftitutum maioru quo 
obferuabatur vt fi quis de Repub.quidpia rumore aliove mo- 
do,id ad magiftratum defcrret antea, neve cum alio quoquara 
comunicaret,ne inde publicis rebus detrimenti aliquid impor» 
taretur,Magiftratus qua» accepiffet,vei occultaret,fi ita viderc- 
tur,vel multirudini proderet.Eam ob rem Athenis,cum hofpes 
venifTetinomcinara toforis.narrare coepit viclos cffe Athenie- 
fes in Sicilia.-tonforftatim ad magiftratu renunciauit:hofpes, 
quia non faris conftanter amrmaret, vel quia vrbem totam eo 
rumore perturbaiTet,vinctus,tortufque eft,donec certiorc nun- 
cio de vcro conftitiifet. Rcuera mulium refert in rebus ta ma- 
gni mometi non temerc fpargi rumores falfos,vel parum veri 
fimiles:vnde ex fumma profufaque lf titia mseror acerbiflimus, 
fummaque confternatio:aut contra,ex marorclamtia nimia & 
immoderata. quo nihil vel corporum valetudini, vel publicn* 
fecuritati pcrniciofius. Referrcm exemplum Val.Maximi dc 
Publio Vatieno, fed obuiii eft cuiquc,lib.i.cap.8.cui etiam ar- 
gumento belle conuenit,quod ide fcribit initio lib.i.Valerius: 
fingula cnim exfcriberc non vacat. Interea tamcn non pr^ter- 
mittamquodAmmian.Marcellin.n.apud Perfas ncminecon- 
{iliorum fuiffe confcium,prxtcr optimatcs taciturnos & fidos, 
apudquoslilentij quoque numen colcretur- Vide Vegetium 
De rc militari cap.6olib.$.Frontin.Stratagem.lib.i.cap.i, 



KMBLEMATA. yi 

Limine quodc*co t &c.] Defcriptio pcriphraftica labyrinthi, in Minotau- 
quo reclufus fuit Minotaurus. Plin. 3<S.cap. 13. Monftrum h©c *"»• 
ex Pafiphae & tauro procreatum Poetae tradunt,idquc arte 
Da?dalea,quod fuperiore parte hominem,inferioretaurum 
referebat.Ouid. z. Dearte: 

Dtdaltu occluftt conceptum /eminematrts 

Semibottemque yirum , /eminirumqtte bouem. 
Hiftoriam refcrunt Hygin. Pabephat. Jib.i. Fabulof. narration. 
Virgil.in 6.0uid.8.Metamorph. 

Dtdalus. ] Daedalus ingeniofiflimusfabcr,cuius inuentaplu- Dxdalus. 
rimanarrat Plin. lib. 7.cap.$6. 

Inlatebris GnoftacU.] In tenebris labyrinthi Cretenfis. Gno- Gn ®&S' 
fos vrbs Creta» clariflima fuit Minois regia. Hinc Gnofiacus, 
& Gnofiusadieft. 

Romana pbalanx.] Exercitus Romanus. Phalanx vocabulum Phalanx. 
Maccdonicum, procuneo&acie militari , connexione atque 
teftudine quadrata militum. 

Signafuperba.] Vexilla militaria. 

Techna. ] 75^«*pro fraude , cauillatione : alias artem fi- Techn* 

gnificar, 

_ .... 
E nij 




7* 



ANDREA ALCIATI 

Ncc qu^ftioni quidem cedendum 9 

1 M B LE M A XIII. 




CECROP IA effitlam qudm cernis m drce Le<zmm> 
Bdrmodtj^ dn ncfcU hoftcs ? ) dmica fuit. 

Sic dnimum pUcuit monfrdre virdgims acrem 
More fer£ ^nomen vel quid tale tuht. 
uod fidibus contortd,Jui nonprodiditvRum 
Indicio , elmguem reddidit Iphicrates. 



T) Atientia & fortitudo plufquam virilis in muliercufa extre- 



lerns 

vwcntix * m * s ezlam cruciatibus affeclia , tenacem fidem & illibaram, 

in torme &ad miraculum conftantem arguit. Fuit Lexna fcorrumHar- 

tis. modij & Ariftogitonis^adolefcentum in Athenieli ciuitate no- 

biiium,qui ciim inter ie coniiiium iniflent de tollenda Pififtra- 



E M B L E M A T A. 7J 

iidarum tyrannide , & Hiparchum duntaxat ,e tyrannis alte- 

j:umj de medio fuftuliifent:(Hippiam enim fuerantadorfi)fuc- 

ccffu, conatus caruit:Ha?c capta fuit,& torta fidiculis , vt confi- 

Ji3 iuuenum proderet: fed cruciatibus,quanquam grauiflimis, 

no ceffit:quin in his poft multos cruciatus,animam exhalauit, 

Eam ob rem Athenis , vt honor ei haberetur ( non tamen tan- 

quam fcorto ) animal nominis eius eredum fuit , & vetitum in 

opere linguam adcii ab artifice,vt honoris cauia intelligeretur. 

Exemplum hoc conftantiftima: mulieris adfert Tertullian. & 

in Apologetico,&ad Martyrcs.-qudnoftri fierentanimofiores, 

&conftantioresintormetis qutbufcumque perferendis Chri- 

ilianse perfuafionis nomine:quandoquidem leui aded de caufa 

xeperta? mulieres effent, quaetamfortianimo proamicorum 

falute ac fama non modo cruciatusintolerabiles paruifecif- 

fent,fed & fpontanea? morti CcCc dedifient. Hec enim ipfa,car- 

nifice iam defeifo, poftremo linguam fuam comeftam in fa- 

ciem tyranni feuientis expuit, vt expueret & vocem , ne con- 

iuratos proderet ,fietiam vi&a voluiifet,ait.idemTertuliian. 

Exempla permulta eadem pene funtapud.Valer.Max.iib. j, 

cap.3 ldemque omninoPlutarch. in vita Hyperidis Rhetoris: 

& hoc memorabile Le^n^ facinus celebrat, commentario <zfc£ 

ce.JbA.s^i«^.Ead.em in tormetis patientia, vel pcrtinacia potius, 

prodita mem'ori| fuit de quodam , qui Principem Gonzagam 

proditurus erat , & inhoftium manus rradirurus.quamhifto- 

riam petas licet ex Cardani 8. cap. 40.Dc rerum varietate.Hi-. 

ftoriam hanc de Le^na plurimi retulerunrjvt Paufanias in At- 

ticis.Atheneus Dipnofoph.13.cap.14.Plin.lib. 7. cap. i^.idem* 

quelib.34.cap. 8. Gellius5>. cap. z. & 17. cap. 11. & Lactantius 

lib.i.cap.10. 

Cecropia inarce. ] Id eft , Athenienfi, a Cecrope fic dicta > vti 
fup.memorauimus ex Plinio. 

FiragivU.~\ Virago a»7id>ei£(?. , velcM^/V. Symmachus ojjivi Virago* 
yJ\}]%>icr$7cu dLvfytf, 077 oa tS cwfyos ihn $Sh oufo.hoc eft, voca- 
bitur hf c virago , quia ex viro fumpta eft.Ouid. Metam.i. 

de Pallade loquens, que virih fit animo & virtute.Et Martian, 
Capel.lib. 6. deeadem: Confultifque virumprefis,hincdicl:a 
virago, Aufon. epigr. 1. Treft^que viraginis arma retractat. fic 
appellatur Iuturnan.iEneid. 

Fiiihui. ] Fidicule^ dicuntur chordule;, non etiam vngule, vr Fidkute 
putatlfidorus $.Etym.cap.z7.quoloco fcribit,Vngulas dictas, vclfidcs. 



74 ANDRiA AtCIATI 

qu6d efFodientrha? & fidiculse, quia his rei in eculco torquen- 
tur, vtfides inueniatur. .At Val. Maxim. Jib.^.cap.Depatien- 
tia ,aperte oftendit fidiculas efTe funiculos feu chordulas: Ru- 
pit verbera,ait,fidiculas laxauit,foluit eculeum.Sucton.in Ca- 
Jigula cap.jj.Qjin & fubinde ia&abatexquifiturumfemel fi- 
diculis de Csefonia fua,cur eam tantopere amaret.Idem in Ty- 
berio rcfert 5 eum Imperatorem excogitarTegenusrprmenti, vc 
repente veretris deligatis fidicularum fimul , vrinaeque tor- 
mento homines diftenderer.De his Seneca lib. 5. De ira,cap.j, 
Apparatulque illi reddendus eft fuus , eculei,& fidicula? & er- 
gaftula. Ammian. Marcell. lib- z$. Intenduntur eculei , expe- 
diuntur pondera plumbea cum fidiculis & verberibus , &c.l.i. 
C. Theodof. De quarftiomb. Nullas omnind ob fidiculas per- 
fercndas incofultis ac nefcientibus nobis , &c.& l.i.eod.Decu- 
rionesfiue obalienum, fiueob fuum debitum exortes omni- 
no earum volumus efle po?narum , quas fidiculse & tormenta 
conftituunt. Extat in iure mentio eculei, viagularum 3 feu fidi- 
cularum 1.4.Cod. ad leg.lul.mai.l.16. Cod.de quafftionib. 1. 8. 
Cod. de malef. & Mathem. Curtius in 6. de Alexandri geftis, 
Philotam ait poft fidiculas lampadibus ardentibu* tortum 
fuifle.Sed defidibus aut fidiculis plus fatis. 
fphicratcs fphicratts. ] Huius mcminit Plinius 34. cap.8. 




IMBIEMATA. 



7f 



Confilio & virtnte Chimseram fuperari,id eft, 
fortiores & deceptores. 



EAJBLEMA XIHI. 




3ELLEROPHON vt fortk eques fnferare chimaram 

EtLycu potuitfemere monfrafoli : 
Uc tu VegAfeis ve^lm petzs <etbera fennls , 

Canjilioeme ammt monstra foper&a aomas» 

NVlIa eft tanta difficultas ,aut etia vi$, quse confilio & ma- Con nn,-& 
gnkudine animi fopiri.&tolU tandem non poflit.Quan- fortitudi- 
juam cnim nobis interdum fic cocertandum cum fortioribiis, nu vis. 
k fraudum omni genereinftruttoribus, pugnf tamen minime 
aftcedendum , fi modopanopha tirmiffima .prudentiaecoftan- 
iseque munici & inftru&ifimus.Nouu&cnim eft quam vt con- 



7& AND RE & A L C I A TT 

firmare neccffe habeam a nihil tam arduum tamqueinaccefTum 
eflcquod dexteritate ingenij attingere & affequi no poffimus: 
nullas demc; taras vires aut moliminaimpetere poffe,qua:to- 
lerantia & mentis dexteritate non retundantur.quod hoc epi- 
mythio belle proponit.Belleroph.5 eques preftatiflimus, & a- 
dolefces formf dignitateinfignis, ab Antia Prceti Regis Argi- 

uorumvxorefolicitatusadamorem,idquecumc6ftantereifet 
Bellero. auerfatus,mulier doloris & odij impatiens, ad maritu detuiir, 

Eiftoria. feqUC ab adolefcenre fuilTe appellatam mentita eft.Itaque exul 
fadus,& vt quoquo modo de medio tolleretur.expedit lonibus 
aleifque valde periculofis expofitus^non tarnen animum abie- 
cit,fcd permultis laboribusexantlatisvic1:oreuafiii& dcnique 
ad Chima?ram delendamn5 tam vocatus,quam coa&us,Pega- 
fo equo alato ve&us 5 monftrum virtute incredibili cofecir.Fa- 
bulam hanc copiose & erudite no modb retulit,fed & ad hifto- 
ricam fidem reuocauit Sabellic.$.Enn.i. Non grauabor autem 
hucattexere mythologiam Plutarchide Bellerophotc,deque 
Chima?ra,ex lib.De virtutib. mulierum . Huius hxc eft fenten- 
tia:Fabulofam eft quod in Lycia dicitur eueniffe , tametfi hoc 
publica fama receptum fit.Narratur itaq; ad eum modii: Ami- 
fodarus,feu Ifaras,vtinominaturaLyciis, ex Lycioru colonia, 
quauuxta Zelia erat,venit vna cum nauibus piraticis 3 Chima- 
ro ducejhomine bellicofo , fcd crudeli admodum & efferato. 
Huius nauisinprora Leonis,inpupi Draconis habebat infi- 
gne.Cumque noxa? multum Lyciis mtuliffet , mareque infeftu 
habuiffetjVt ne quidem traiici tut6 poffet,neq; vrbes mari timg 
proindehabitabiles effent,in eum quidemexpeditionefufce- 
pit Bellerophontes,& ad extremum interfecit,fugientemque 
Pegafoinfecutus:atqj Amazones expulit,& bellica virtute do- 
muit,&c. Deindefequitur: Sunt qui afrlrment Chima?ram iU 
jam Poetarum figmetis decantatam, montemfuiffe S6I1 oppo- 
fitutiun quem Solis radij cum retrofle&erentur, & vehemen- 
tcm a?ftum in planiciem retorquerent, fa&um effe vt indefru- 
ges marcefccrent.Qua; mali caufa cum nota cflet Belleropho- 
.ti,cxcidiiufTitipfe precipitijpartem eamiqiuEleuiflimaputa- 
batur,& plurimum folaremseftum refleciebat.fed quod non ei 
cflent habita? gratia?,iratus ad vlcifcendum Lycios fe contulit: 
tadem tamen a muheribus placatus cft. Eandem hiftoria com- 
plcxus eftintegram enarrator Homeri ad Iliad.^.vt & lib.i.Pa- 
Ja;phatus:ct>Aw^/^ autemFulgetius i.Mythologicon. Vidc 
Prouerb.Bellerophontis literas. 



SMBLEMATA. jf 

Belleroj}hon.]A Bellcro Corinthiorum Principea feintcrctn- 
>to fic denominatus 3 quafimalorum occifor.W £VMS£$f enim Bellero- 
nala dicunturrvel quafi @*Kti$epW7*9 fapientem confuitorem j? h ° nvn<ic 
lixcris,vr apud Homer. fixKupopov avfya^vt vult Fulgentius. 

Chimzram] Ch'imsera,monftrum tnforme, priore parte Leo- 
iem,Draconem pofteriore, media Capram referebat,flammas chimxra 
>re euomebat.Homerus: <5po'&s teav^omStv <JV<Tf dx,aV;(jioJii qualis & 
IV yjfuu&i fzijov dm7rveiv<rciKvpo\/4vQ-- Promde Virgil. qui<ifuerit 
n dflammisarrnatarnait.quo loco SeruiusafTeritreueramo- 
em efle in Lycia,cuius tum cacumen arderet,iuxta quod Leo- 
tes effenfmedia ver6pafcua,&imaferpentibus plena,queha- 
>itabilem feciffe poftmodum Bellerophontem. A qua fentetia 
ptum difcedit Palaephatus, cum ait s ante planitiem montis 
Zhimxvx Leonemfuiflequendam,Draconcm autem retro.ex. 
juibus paftores lasderetur.Ad quse loca Belleropho vbi accef- 
Iffet,moBtem occupauit,poftcaque inie&o igni fera* perierut. 
rriformiseftautem Chima?ra(qua notatur amoris petulantia, chim3B ? 
d eft,;tcl]u' gf&)T©- )quia voluptas corporis infultu leonino pri mh? 1 **" 
niim inuadat,deinde procacitate & lafciuiam inducat , poftea 
'ero pcemteruiam & vencnum.Fulgent.3. Pierius i,& 14. Hic- 
oglyphic. 

^rf/e«^e»»w.]Pegafumnauim fuifTcqua ve&us eft Belle- pegafos 
ophon,traditPala?phat. Nauigiaenim cum ex alro cernun- quid. 
upfi forte remisagi contingatjob celeritatem,mobilefque v- 
rinqueremorum ordinesproculfpe&antibus , alatorum pra- 
>ent animalium fpeciem.Ad allegoriam vero fi referamus 3 per 
?egafum(cxMeduf3rc^deprognatum)famam &immortalita- c 

:em nominisintelligimus. Virtus enim cum terrorem ( qua: 
3orgone figuratur)amputauerit,famam procreat. Fulgent. & 
?ierius lib.4. 

Petis *thera,] Prouerbialis formula,pro,laudem confequeris 
mmortalem. 

Confilioque animi.]V\us confilio & animi dexteritate cffici, 
juam viribuscorporis,exemplisinfinitisperfpicuumen\ M B 

Mcnjhafuperb* ]^ W /x» ft prO dolofis fycophantis, obttC- hominttm 
ftatoribus, & aliis gcncris eiufdem . fycofk^c 



7« 



ANDRB/E ALCIATI 

Vigilantia & Cufiodia. 

^MBLEMA XV. 




/NSTantis quodfigna canens detgallus eot y 
Et reuocetfamulas ad?iouapenfa manw. 

Tumbus tnjacrts effingttur <erea peluts, 
isfdfiperos mentem cmodreuocet vtgtlem. 

Bfl leofed cufiosocults cjuta dormit apertts, 
Temflorum tdctrco ponttur antefores. 

Duo pafto T\V^ sut Epifcopi neceffaria? dotes 5 vr eius cui animaru cu- 

ftiVTmu-* JL-/ra demandara jfit: niminim vtiis quibuspraefit, continuo 

ncra. itudeat,vt nihil eorum eis defit,quod fpe&ct ad fidei vere^ pro 

feclu &augmetu:neve quis l recta via de fcifcat,aut (acr^ do&ri 

n% terminos tranfiiiat.Nec ver6 cft fatisjvigilante eum eire,nifi 



I M B L E M A T A. fp 

wa cuftodefefe fortiflimfi pra*beat,id cftScum cura & vigilan- 
ia,qua> perpetua fit oportet, cft etia ncceffe habeat coniun&a 
u moribus doCtrina,qua & fuos inftituar>& alicnos etiam ho- 
ks, atqucerroncos homines fortianimoretfidar, verequc & 
anae inftitutionis quafi hafta percellat.Quod duplici fymbolo 
iic ofteditur,fumptoargumetoab iisammalibus,que & facris 
n turribus,& pro foribus temploru apponi foiet 3 gallo nimiru, 
t leone : quorum alter vigilantiam, cuftodiam alrer deilgnat. 
►anenoucitramyfterium vcteresgallum cditiorifacrorute- 
lorum loco coftitui vo!uerunt,quo paftoris potiflimum vigi- 
intiarcpraefentaretur.Quo fpe&atillud D.Gregorij ex homi- Oalluscnf 

iaquada:Quifquispopulifpeculatorponitur,inquir,dcbetin facris tur - 
Ito ftare pcr vitam,vt prodeffe poffit per prouidentiam. Sunt [J, bus **** 

rxterea qui Dodores facros hieroglyphice galli nomine, vc- 
int intelligi; propterca qu6d illi inter praefentis vita? tenebras 
entura lucem,quafi cantado prarnuncier. Vt vcro gallus inter- 4 

allis aliquot noctis , modo hos, mod6 illos excitat,& tcmpus • 
ntelucanu difcriminealiquopartitunitaprorarioneperfona- 
um,aliarumque circumftantiarum ,do&rina falutaremani- 
lisinferere debet.Quantum veroadieonem pcrtinet,Aegyp- . 
j vigilantem innuere cum veilent,aut etiam cuftodem,leoni- ^oncm** 
um caput appingebanr.leo enim claufis oculis vigilar,dormic 
pertis.quocirca no ab re ad facra clauftra & fana leoncs erigu 
ir,tanqua cuftodes,ait Orus , & Pierius lib.i. Hieroglyph. ex 
uo cetera petas licer,fi quid prsetcrea defideres.No poffum il~ 
id Piutarchi rranfilire,lib.De Pythia»oraculis.o'c/V *kzk7?vq'~ 
*7ro/«^'(y vif^ifof <ni h/7i6fa0VQf>eadtvtw thnMm^iv 
£$v> v^ vtgjifQV vmioi\f dvcLTQhfif : i. qui gallu in manu pinxic 
pollinis,matutinum tempus,& folisortum inftantem fignifi- 
irf voluit.Apuleius lib.2.Commodum no&is indutias cantus 
erftrepcbat criftata? cohortis.Ouidius inFaftis gallum Nodti 
edi fcribita Romanis: 
JVofte dex Noclis crtftatus cxdilur ales 9 
Jjhod tepidum vigiii prouocet ore diem. 
telegantiflimcPliniuslib. 10. cap.21. Proxime,ait,gloriam 
:ntiunt& hi noftri vigiles nocturni , quos excitandis in opera 
iortalibus,rumpendoquefomno naturagenuir. Norunrfide- 
u&tcrnasdiftinguuthorasinrerdiu cattr.Cum Soleeunt cu- 
itUjquartaquecaftrenfi vigilia.ad curaslaboremque reuocat. 
lec Solis ortu incautis patiutur obrepere, dieqj vemente nu- 
lant cantu,ipfum vcro catum plaufu laterum*&c. Aelianus 4. 

animah 



8 O ANDRE* ALCIATI 

animal.hift©riae,cap. 19. dhZK7fvm Ttjs cnhnvnf stvi^xcnif l#. 
Quna '<pa.cn y yju <TKtpTcX' ^htQ-'^d.H%av^KAv vnrn ojj rov Jiz- 
Kcifo r aJt kmt&t <& Si t cwtx {j.a>j\ov t&iTyvixJ.ck.i. Gallu ^al-. 
linaceumexoriente Luna, vtafriatum diuino quodam fpirku 
bacchariatqueexultare ferunt. Oriens autem Sol nunquam 
ipfum fallit>tum vehementiilime vocemcotendes.Lucre.^.fic: 

Quinetiam gallum^noClem exjtlattdentibus alis } 

^Auroram clara corfttetum -voce -pocare. 
Poeticamrationemhuius anteiucani gallorum cantus tradit 
Lucian.in Somn.iiue Gallo.-Philofophica Heliodorus ^thio- 
pic. 1. his verbis : y&W ovyaf k&*?ov d\SK7?vovz? dJbvoiVi&T*, 
G)S Koy<§r 5 <uejno-<t <pvoiK$f Ttir t» ifhiv KgS n{JLdLf7n?t<rpopi<; 

im TtJV T0V%riK<Z5f>Q<r$V01V KlVX/ufyjOl, HTc\ZSV SifLLQTATOf, &(JA 
YglTiif Itfet TO Ktvftc^X&i OITiic^ ^ct^OV iTn^rV^Acte TXf OiUJOt" 

Xjovvtos lS"i<j> KHpvy fJM.77 im to\ i'pyjv iyeipovTcf . At vero pul- 
cherrimum D.Ambrofij locumcxlib.vcap.i4.iibri,quem He- 
xaemeroninfcripiitjapponere non grauabor,qu6dfit huicEm- 
blemati vaide accommodus;Galli catus fuauis eft in nociibus, 
nec folum fuauis,fed etiam vtilis, qui quafi bonus cohabitator 

&dormientemexcitat,&foUicitumadmonet,&iterfacientern 
folatur, preflum no&is canorafignificatione proteftans. Hoc 
canente,latro fuas relinquit infidias:hoc ipfe Lucifer excitatus 
oritur,cadumque illuminat.hoc canente, moeftitiam trepidu» 
nauta deponit , omnisque crebro vefpertinis flatibus excitata 
tempeftas & procellamitefcit: hoccanente^deuotusafFectus 
exilit ad precaridumrlegendi quoque munus inftaurat.hoc po- 
ftremo canentcipfaEcclefia* petra culpam fuam diluit, quam 3 
priufquam gallus cantaret,negandocontraxerat . Iftius cantu 
fpes omnibusredit,segrisleuaturincommodum,minuitur do- 
lor vulnerum, febriumflagrantia mitigatur, reuertitur fides 
lapfis,Iefus titubantes refpicit,errantes corrigit. Ha?c ille. quo 
exlocofacile videmus ,quidnobisftaruendum fit in vitse& 
ftudiorum ratione , cum vir ille fan&iflimus tantum elaboret 
in eo cxplanando myfterio. 

Infiantis eoi.] Lucisaduentantis.f/as-, aurora Gra?cis. Aufon.in 
Xidylliis: • 

— ter clara injfantis eoi 
Signa canitfems deprenfi matte fatelles. 

£treuocetfamulas.] Ouid.i.Amorum,eleg.ad Auroram. 

Tn,ne feminei po/fwt cefjare lacerti, 
Lanijicam rettsca* adfuafenfa mamm, 

Idefll 



EMBLIMATA. Il 

Idem de Lucretia i. Faftorum: 

Lnmen adexigunmfamttU data penjk trahebant, 
Ec in Epiftolis: 

Nette traham ferua grandia penja, manU, 
JErea pelnis. ] Tleffy&oit nolae fiue tintinnabuli , cuius in- . Nola f ** 
uentionem repeteex 6.Poiydori cap.ij. De pelui xrca ipfc buSS?" 
Alciat. 8. Parerg. cap. 1 1. 

Cttfios octtlit yuia dormit i crc'] Sic Orushabet lib.r. i^mppiyju Quid pes 
MtttpQVTif* n K5W WKcl^ A^opt©- tfcipvn JUtpeLhLa, fV.^ o' leon «» 
\ea>y iv ral iwpgivcu, lvcllvki t«V q<p$*.XuqU , xotuo/ufaQ- fi^j > " , " 
c»s &viuy>TcL$ ja? ** s;^ o;ts/> 6£t to tpvhaosiv ohlhiov. 6)om» ban£ ' 
K5" o-VLL^oKtmt 3 to7? KKHSfQis >r$f hpav hiovTcts ds ^kak&s 
7rapiKripcLoi: Vigilantem & fedulum hominem & cuftodem 
cum jfcgyptij volunt oftendere,leonis capunt pingunt, quo- 
niam leo vigilans oculos claudit; eofdcm ciim dormit 3 apertoi 
habet.-quodquidemcuftodiseatqueexcubiarum fignum eft. 
Vnde & non abfque fignificatione, templorum clauftris lco* 
n«>qui fint cuftodum loco,appinxerunt. Lconemquidem 
<&£c/i th Arf^jA^i/javidendojdcdudumvolunt. Et Fulgen- 
tiusgallumMercurioattribuit,obmcrcatoruna vigilantiam. 




%t ANDRES ALCIATI 

E M B L E M A XVI. 




/sft? cfcdas^ni' ( Evicharmw. ait^nonjebriM cjio : 
Hi nerui humand membrlqu- ' mentis erunt. 

Ecce oculata manwi crcdens td quod videt : ecct 
Pulegmm anticjiA& (obnctatx olus: 

Quo turbam ojrenjo p.dauerit Heraciftus, 
Mulxent cr tumida feditione grauem. 

DVo hic pnecepta cuique honefti ftudrofo traduntur,nimi- 
riim vt fobrietatem amet, & credulitarem leuem & teme- 
rariam viteuquam adre duabus ((uo more)notis vtitur,nempe 
pulegio, & oculaca manir.ilio quidem, vt fobrictas paruo con- 
tenta fignificeturrhac vero, qua rerum cerrarum fidci inteili- 
gatur.Cicero i.Epiilo ad Atticum 3 carmen hoc Gra?cum citat: 
Priuatis rebus meis,inquir,propter inhrmitatem bonorum,ini- 
quitatem makrrum,odium in rae improborurn,adhibea quan- 



IMBLEMATA. 8$ 

iJam cautionem & diligentiam , atque ica Siculis infufurret M.Tuliij 
Epicharmus cantilenam illam fuam; iocus, vn- 

N« ps, *} [AkuvcLGQ dmrfiv, apSpa, tkJtk ffi pfsv&y : d J Jf^J* 

Ac noftrae quidem rationis ac virae qu5dam formam,vt opinor, matis^epi- 
vides.Alteram autem partem idem vfurpauit lib.De petitionegraphcf 
Confulatus. Quamobrem 5 ait,Epicharmion illud teneto, ner- 
uos atque artus efle fapientias non temere credere.hex Cicero. 
Relatum eft eriam ab Aiciato noftro lib.Parergon 4.C.8 Sobrie 
tas virtutum pene omnium feminarium eft: qua* vnam qui ha- Sobrfet«- 
beat, & cxteras etiam faciliime habuerit. Elato in Charmide tli lau *= 
tempcrantia^vicaehominum cuftodemappellat.in Gorgiapre- 
cipit,vt qui fanus ac beatus effc velit,hanc virtute exerceat. Ec 
Xenophanesnihil in homine nafci mali polTe,qui teperatiam 
fueritamplexatus. Itaque quotquot fapietes olim habiti funr, 
temperatiflimi pr*edicantur:vtSocrates,qui qudd tenuividu 
effet^ea pefte fa*uiflima taclus non eft,quse Atticum inuafit. Er 
PIato,apud quem cum nobilis imperatorTimotheus camaffet 
moderatis cibis exceptus,poftridie illi fa&us obuius,dixit,Qui 
apud te,Plato,ca?nant,fequenu die bene fe habet. Nominatur 
& Pythagorasinter fobrios,qui etiam dicebat, Venter pmguis 
non gignit fenfum tenuem.idem cum orfenditfet aliquem infi- 
gniter obefumjNon defines,inquit,tibi moleftiorem carcerem 
ftruerePPretermitto Graecorum vcterum frugalitatem laudata 
rapientibus,qui femel tantum interdiu epularetur. Ergo Plato 
delatus in Siciliam,cum nullum ifthic patriasfrugalitatis vefti- 
gium obferuaret, admiratus eft infula; corruptiffima; depraua- 
:um morem, quemadmodum refert ipfemet in epiftola quada 
id E)ionis propinquos. Apud veteresRomanos,frequentior 
pultis vfus , quam panis fuit: & eorum bona; valetudinis quafi 
lusdam mater erat frugalitas,inimica luxuriofis epulis,& alie- 
ianimia2viniabundantia?,&abimmoderato Veneris vfuauer- 
a.Val.Max. lib.i.cap.<. Ha?c etiam virtus non modo philofo- 
)hos,fed & Imperatorcs commendauit,vtFabricium,Curium, 
Coruncaniumi Catonem, Caefarem Iulium, aliofque multos. 
Sredulitas veroaut maturcadmittenda,aut ftatim repellenda, Credulj- 
:um nemo citius fallatur , quam qui temere creditmemoque tas ? 
edius iudi cet & certius , quam qui rem exploratam habet. 
rheocriti proinde laudatur illud; 
M« 5»V<£ s TtL-xtscL <oph d7f4k&c*777{&.t V 4«. 
iVe crede citifiime y niprim fnem -videas. 

lctulit etiamid Epicharmium Clcmens^ Stromatunb &a<l 



^4. ANDREA ALCIATI 

inftitutum Chriflianum accommodat.Dc credulitate,quec!arji 
moxadiiciam. 
Bpichar- Epicbarmw.] Siculus,Philofophus & Pocta,Comcedia? in« 
mus * uentor,Suida tefte. * 

Nenonfobriwsefio.] Duonegatavni afrumationi sequiualenr. 
Nerui, membtdfte. ] MiTcttpo&tt, quibus vim vtiliilimi prasce- 
pti illuftrat. 

tii nerui Immana^c.] Vafj.tt ^v^jf (TWQpecruifit , vt refcrt ali- 
animi ro- cu ^' Stob.quo fcnfu dixit Iuitir.genimcem virtutum frugali- 
feuv. tatem.Hic neruos &membra fumit fiATtt^nftms : vtapud De- 

moft.^«v^?7?DAs'/twu7tt p^w^7tt:vt M.Tullius,vectigaJia,ner- 
uos Reipub.dicit.fic Fabius lib.i.mollem educationem neruos 
omnes animi & corporis frangere, & Dion in Vcfpafiano, pe- 
cuniasneruoseifeimperij femper dixerunt, id eft.ygv §a, yif 7* 

Oculata Oculata manpu.] Adagium, quorerum certitudofignificatur, 
manus. vfurpatum a Plauto: 

Cu>m a pijlore panem petimut ,-vinum ex cenipoljo, 
Si *i habent , dant merccm: eadern net dtjcipUna vtimur. 
Semper oatlat&> noHrtfmt manus, credunt quvd yident. 
Vim Prouerbij videtur exprefliffe Terentianus ille lcno, cum 
ait Adelphis ; Nunquam ego adee aftutus fui,quin quicquid 
poifem,malIem in prasientia auferre potius.Et facras literas ad- 
monent omni fpiritui credendum non eife. 
. Kon ■***" Credtns id quod ridet.] Herodotus : ct-m 7vy%avi aJSftoimoi? 
dum Cn " ^ *" 7 * & 7rj s' Q '7~ : &t o$S*ktM)v : Aures funt hommibus magis iu- 
credula? quam oculi.Heiiod.autem I. zpyav fub finem : 

n/Vc-ff Jl'd'g£ 0{ict)fY&td7?i?ia£ eohnrOM OMfyac. 
Cuius fententias vim tenere debent qui vetfantur m Rebufp. 
& negotiis grauioribus implicantur,fed maxime teporibus pe- 
riculoiis.Si enim propter amicitia multorum fucatam vix fratri 
fides interduiithabenda,perpetu6meminiifedebemus Pytha 

foricaz pareemiar, Ne cuiuis dextram inieceris,quandoquidem 
ominum ca iit improbitas & verfutia,vt non modo fcrmo,fed 
&frons 5 Yultus&oculi ipiiperfa»pementiantur.Apollonius ro 
gatus a rege Babylonia?, qua ratione quietus in fuo principam 
perduraret:Si,inquitjpaucisfidemhabueris.Nulla enim rcgi- 
bus maior pernicies impendet,t _iam cum delatoribus facilem 
ad fe aditum prebent.Platode Repub.magiftratu optat.qui iit 
t* cJtcl J)a.Tz5pvh\V/u%oos , idcft,qui aures obtufas habeat ad 
rumores &fabulas pcpularcs.Adda & id Plautinu cTruculetcc 
T^on laudandm ejl is^uiplm credtt %u* attdit ^uam 



I M B 1 1 M A T A. g j 

Quf *idet,non placet,c»m iUtplus laudantqu* dudhnl 
guam tp* vtdent pluris cjf oculatut teftU >»«*, quam aurhi 
Decem. qui uudtunt 3 audtta dicunt : qui rident } plam fciunt. 
Quod tamen non probatur Apuleio,initio Floridorum,qui vt 

inlcruiat argumeto quod tradat 5 plus fidci aurium qu^m ocu- 
lorum eife adhibedum vult. Huius he.c verbarNon itidem ma- 
I6r mens Socrates:qui cum decorum adolefcente, diucj; tacen- 
tem confpicatus eflet:Vt te videam , mquir, aliquid eioquerc. 
Scihcet Socrares tacerem hominem non videbat: etenim arbi- 
trabatur homines non oculorum , fed mentis acie & animi ob- 
tutu coniiderados. Neciftarecum Piautino militecogruebat, 
qui lta ait:Pluns eft oculatus teftis vnus, quam auriti dccem.I- 
mo hunc verfum illead examinandos homines conuerterat: 
Pluns eft auntus teftis vnus,quam oculati dece. Atqui fi magis 
pollerent oculorum quim animi iudicia,profcfto de fapientia 
foret aquikeconcedendum. Homines enim nec; lon^c diffita, 
neque proxime adfita poifumus cernere, &c. Apuleius tamen 
ahd fententiam torquer,vc dixLnequc propric contrariu quid 
a Plauto ftatuit,fed certe diflimilc. Ad rcm redeo.M.Tullius in 
Lelio,Hee in fabulis ftultiftima perfona improuidorum & cre- 
dtilorum fenum. Non minimumcommendarunt^r/flwqui- 
dam ex veteribus , non quidem vt omnino ridem omnibus ab- 
rogemus , fed vt nullo non loco circonfpeai fimus, videamuf- 
que quatenus dextra fir huic velilli admoueda.Demofthcnes 
hanc dmrlcw vnarn ait omnibus qui fapiunt coiaceifam a natu- 
ra cuftodia falutis & fortunarum.Homerus Vlyflem quem fa- 
pientiflimum facir,nonalio vfum praefidio dicit,neque aha ra- 
tione terrae marifque periculis euafifle , quam quod nemini fe 
crediderit,& callide cofilia fua texerit.Hefiodus non ab re mo» 
net, vt ncque frarri quifquam adeo fidem habeat,aut etiam ne- 
gotium ahquod yel ioco trafigat nifi tefte adhibito. Nullus eft 
qui nefciat ab inimicis nobis importari grauiflima incomoda: 
fed longc perniciofius damnumab amico creatur fepenume- 
rojquia fit alioqui facile inimici erTugere infidias:ab amico ve- 
ro^ut eo qui amici nomen mcntiatur,quis ita prouide cauteq; 
fitu caucrit quin interdu opprimacur?Nifi molcftu eirer,often- 
derem multoplures ab amicis quam inimicis oppretfbs eiTe: 
plures yrbes proditionc captas,qu5. vi expugnarjs:p)uresin 
prcteru libris, ipfiq^ vita quotidiana rcperiri amicoru queftus, 
qua inimicoru accufationes.Veru logior effet oratio ex multis 
cxeplii,queda fatis erut.Dion periir, quaqua fufpicaretur inii- 

F iij 



/ v 



g£ AKDRIA AICIATI 

diasfibi ftrui a Calippo,fed verit* eft obferuareamicu & hofpi 
te.Antipater CafTandri filius/vocato ad carna Demetrio,ill6q; 
viciflim fequeti die vocato,verit s ei diffidere,a cena oppreflus 
eft.Sed ne 16giorfim,legeorationem Dion.ChryMtfe*eKnrid£« 
Pulcgium Pulegium.'] Siti & vinolentia? contrarium. cuius vires per- 
multas habet Plin. lib. 10. cap.14 & Apul. De herbar. virtunb. 

cap.£i. multa. 

Heracli- jjeraclittu. ] Heraclitus iu feditione quadam rogatus a ciui- 

tusvt co- busjvtconcordiamfuadere^fuggeftum afcendit,cahcefrigida 

fuaferit compleuit, infufam digito farinam mifcuit vna cum pulegio, 

idque bibit, & hinc difceffitinimirum reipfa loquens, plerum- 

que feditiones ex luxu rerumque fuperfluarum yfu oriri: inter 

eos autem facile conftare concordiam, qui modicis ac tantiim 

neceffariis efient contenti.Plucarchus De garrulitate. 

Magna vis JQuo turbam oftenfi i e?-c. ] In eo nonnullis fortaiTe MQTJvof ha- 

eftoratiQ-beduseftHeraclitus,fedcertehacambage,&fymbolisaphonis 

nis no mo pj us f ort £ perftiafit, quam alius quifpia oratione prolixiflima, 

eeVuT & "qui^ mfow **w $ (**.*.?£ v*fc**&>v ivf^ua^ vivjjct ot- 

boni. S Vm **¥ i r %?V7Vf mfywrix >cu?iaTlpov nyitTcu: Plerumque vir,cuius 

petfpeAafideseft^vnovcrbovelnutulongasalioruorationes 

fupcrat.Sicenimridefecit Amafidi Pittacus,cumlinguam im- 
molatitiae vi&ima? remifit,tanquam membru omnium vel opti 
mii,vel peilimum.Sic Anacharfis,cum apud Solonem repertus 
cft eo geftu dormies, vt dextram haberet admota ori,finiftram . 
pudendis:vt fignificaret maiore ftudio & cura linguam efle co- 
hibenda,vr pars omnium maxime rebellis.Quid enim vel Sci- 
luri facinus ad cocordiam ftios liberos adhortatis,vel Tarqui- 
nij fuperbi fumma papauerum capita baculo dccutientis huc 
commemorem,cumha*c iam vulgo trita fintfOlim enimcum 
nondum Plaronisopera,vel Carncadis,aut Chryfippi fapieria 
loqti3X effe didiciffet, omnia breuibus oraculis , aut fy mbolis, • 
in.terdumque dscivotf, non minus commode tradebantur,-qua: 
pertineret ad vitae humanaz cultum & informationem.Sed au- \ 
diamus Plutarchu ea de re itudiose commentario riti ete/cAS- : 
o£/tf£ difTerentem: 0/ J£,inquit, arv^CoKim? ctvcb pcovnf ct cT« 
fygjL^ovTtS b'« £TcuvxvTcu,yjy $#,v/uJ^gvtcu JiapzpcvTW?, a? 

W^KhiTOf^chfyoVVTWV CVJTOV ffl 710 Kl<ffl y<V &(J.UJJ 77 V& «V«V 

g&i o(JAVoia$,dJV^(6ci$i™To(6n{JxL^ KdCav^v^ \UjUy^^ <H? 
AhtpiTwv orni-rclo-cuid, tJ yhn^avi yjv^cu-^Yjmccv chw>£KV' er- 

&t£d/J%t>0? CtJjTois 71 TO ToU TWY6CT dfKfr&Uy *} fJ.i} <P£eHl T$f 

ut>hVT$h(*ViWftivy K) ouQvaidLdicnijfti ta^ttgk^» 



EMBLEMATA. %y 

XI» 7ra?iCnv 5 77 ?/*fgj 77 [mi Jiov owc iTihiSni 

EMBLEMA XVI I. 




T A l ic^ SavnwsfeSbtt celeberrimus auttor 

JpJ e fuum claufit carmme dogma breui : 
} uo prttergrejfm ? quid agi* ? quid omittis agendnm ? 

fianc rationem vr^ens reddtre auenaue fibi. 
] uod didicijfe Gruum volitantum ex agminc fertur y 

*~/frreptum geffant qu<t pedibus lapidem: 
Te cejfenr, neu tranfuerfas malaflamina raptent. 
Qua rationejjommum vtta rcqendafuit, 

'_ T Vnc Pythagorae verficulum in primis obferuari «?iligen- 

I ter,&addifci cuperem,ab iis maxime qui ftudia liberaiia 

c~hntur , & ex iis fiuctum aliquem fpcrant vberrimum. Per- 

r nij 



8S ANDRl^AtCIATI 

Erfores multi enim cx iis peccant,quod no fatis atteti fepta,vt ita dica, 
eoru qui i c #i on j s tranfiliuntj & aliis rcbus animum applicantes, non 
difcunt* 1 " v ^" fcabfccdere ab eo laudabih & ingenuo inftituto,cui no- 
men dederunt.Ahj funtjqui quanquam laboriofi, non funt at- 
tenti fatis,aut adiiciunt animum ad ea que^ agunt:Alij denique» 
quanquam multa,& quidem faepe diuque agant , tamen innu- 
merabilia,aut certe multa prauermittunt in tranfcurfu,qua: ad 
inftituti laboris perfettionem valde conducerent. Sed praeftat 
Alciatum magiftru audire citius,qui ita fuos auditores adhor, 
LocusAl- tatuseftquadamprade&ione^abiifdem primumrogatus,qua 
ciati cx prsecipue methodoin ftudiorum curfu eifet vtendum : Prareat 
praele&io- no bis(inquit ille)veruftitTimus Italic* Philofophia? au&or Py- 
" e q ua * thagoras , qui difcipulos fuos carmine Gra?co , quod maxime 
am * neceiTanum adipifcend* difciplina? eiTet,admonuir, quodque 
cjuotidieeos in orehabereiuflit. Ideft eiuCmodi:7n trctfiClwi 
71 JC s v f s|*> w f^i Jioy ovk iTZhi&ri; Etenim harc tria non tam 
pr^cepta, quamoracula vnicuiqj noftrum femperante oculoj 
efle debcnt.Ii» primis fcilicer,ne qua in re aut excid£s,aut traf- 
i Quo uerfusabinftitutotramireferaris.quodiiscotingit,quialiisin 
tranfgref- rebus animi intentione occupata , ad fcholas tamen accedunt: 
{usi vt qui vel amore capti,vel armis rixifcj, dediti,vel alea» lufuicjj 

mancipati,vel artibus illicitis addicti, iiholaftici tamen nome 
feruant. In hos Annaeus Seneca veteris lurifconfuki verbisin- 
uehitur. Etiam magna,inquir, pars vitae elabitur male agenti- 
bus,maxima nihil agentibus.Qui enim auribus folis prefentes, 
mentem alio intendunt , ij aliud agere Latinis dicuntur. Alte- 
rum eft\vt attendamus ad id quod agimus: vt cum quid boni a 
nobisfacl:umfuerit,magna voluptateafEciamur:fi vero quid 
* male vertiiTc viderimus,in futurum abftineamus. Etenim pra> 

mium virtutis maximum ipfa eft animi voluptas.Iifce enim m- 
uenibus.qui in fophifttcis cauillationibus,vellegum optima- 
a. Quid rumambagibus diutius immorantur,rccle quis dixerit : Vidc 
agis ? quid agas.Cuius rei exemplum in huius anni lecTionibus acci- 
pi poteft.Fuerunt florete Romano imperio varij in eorum Re- 
publ.magiftratusrvt Prxfe&i pra?torio,vt Proconfules, vt Pra> 
fides prouinciarur8,vt clariiTimi,vt fpe#abiles,vtilluftres:& fi 
quaalia funt huiufmodinomina. Hsechodiemurata Reipubl. 
forma exoleuerur,nec vlloin vfu nermanferunt, fed vnufquif- 
quciudexeamhabetcognominationcm,qusefibivellegemu- 
nicipij , vel Principis fui diplomate concefla eft. Ideoque pa« 
rumrefertdiutiusinveterummagiftratuu muneribus digno- 



IMHSMAT A. ^ 

fcendis verfari.Bartolus certe & veteres no vltratres,autqua- 
tuor lecYiones hac in re vidcntur confumpfirTe. Qu6d fi quis 
maiorem anni partem hoc in argumento tranfigere velit, huic 
recte preceptu. Pythagoncuminfufuriabitur, Videquid agas. 5 . Qaid 
Supereft tertiuro,ne quid agendu omittamus,in quo fane adeo omircit 
peccantvniuerfi ftudiofi, vt vix vliumfuperfitremedium. Et*gedum? 
ha?cquidem Alciarus.-euiusdifputationem, &apertam diluci- 
damqj huius carminis explicationehucattexeremalui , quam 
quidpiam aliudcomminiici,autaliunde minusopportunein- 
culcare. Conftet ergo internos omnem humanae vitae lapfum Triplex: 
intribuserTe potifTimumjaut cumfecus quam oporteatjfaci- hor * inun * 
mus,quod eft plus,quam deceat;aut quodomifTum oportuit: ™ * ^ 
automittimusquod erat faciendum.Priorirefpondetillud,T« 
wapi Clur,quo franfgrefTus?alteri vero,77 cT' gps^jquid feci?ter- 
«0,77 (aoi Jiov ovKtTZKe&Hhquid feci non conueniens?Solebat 
itaque fuos hortan Pythagoras ,vt perpetuo id carminis in Aurea Py- 
animo verfarent.Sic autenullein Aureis carminibus: thagorac 

M » Jt $7ivo v (JA.h&Koicrtv irf oy.fxa.in <&po crH^a&^ , carraiaa. 

Tlf / v iwv fi(M?ivc0V i^yav 7£*V g'^ro v imhiHiv* 

TT jT fafi CUjj j 77VT £f i j~a, i ii uoi Jiov ovk, iTZhi&n; 
Quae interpreratus eft auctor epigrammatis de viro bono ,his 
quidem verbis: 
• ' Non prius in dulcem declinet faminafomntnn, 

Omnia quam longi reputauerit acla diei: 

Qn<e pr&tergrejfai > qnidgeflumintempore, quidnon? 
Cwt ifii fatto decus abfuit , aut ratio iili ? 
Lepidiflimum hoc Pythagorae carmen vidit Seneca lib. 5". De S e^ C 2 Uf 
ira,c.36.cuius verba non piget huc adiicerc : Omnes fenfus per locus. 
ducendi funt ad firmitatem.Natura patientes funt,fi animus il- 
los definat corrumpere, qui quotidie ad rationem reddendam 
vocandus eft.Faciebat hoe Sextius, vt confummato die cum fe 
ad nodurnam quietem recepifTet,interrogaret animum fuum, 
quodhodie malumruum fanaftifcui vicio obftitiftifqua parte 
meiior es?Definet ira,& erit moderatior,que; fciet fibi quotidie 
ad iudicem effe vemendum.Quid ergo pulcbrius hac confue- 
tudine excutiendi totum diem? Qualisille fomnus poft reco- 
gnitionem fui fcquitur, quam tranquillus, altus ac liber, cum 
autiaudatus cft animus , aut admonitus,& fpeculator fui,cen- 
forque fecretus cognofcet de moribus fuisJVtor hac poteftate, 
& quotidie apud me caufam dico. Cum fublatum e confpeftu 
lumencft,& comicuitvxor,moris iam mei confcia,totu diem 



90 ANDRE * ALCIATI 

mecum fcruto*,factaac di&a mea remetior. Nihil mihi ipfe 

* abfcondo , nihil tranfeo . quare enim quicquam ex erroribus 

meis timea,cum poflum dicere , Vide ne iftud amplius facias, 

nunctibiignofco,&c.Neque eftalienum eciam quodrelatum 

Apulcius eftapudApuleiumi.Florid.de Gymnofophiftisloquens:Vbi, 

de Gym- ait,menfa pofita,priufquam edulia apponantur, omnes 2dole- 

nofophi- fcentes ex diuerhs locis & officiis ad dapem conucniunr. Ma-! 

giftri perrogant.quod factumalucis ortu adillud diei bonum 

fecerit.Hicaiiusfecoraemorat inter duos arbitrum delectum 

lanata fimultate,reconciiiata gratia,purgata fufpitione,amicos 

exinfenfis reddidiffe. ltidemahusjfefe parentibus quidpiam 

imperantibus obediffe, & alius aliquid meditatione fua repe- 

rifle, vel alterius demonftratione didiciffe : dcniquc ceteri co- 

mcmorant.Qui nihil habet adofferrc,cur prandeatjimpranfus 

ad opus foras extruditur. Hex Apul.Confer Hieroclis comme- 

tarium ad carmina Py thag. & Arrianu differtationum Epicte- 

Grui - $ tilib.4.c.6.hucenim transferrefingula, nihilattinet. Ceterum 

fymbolu. Gruem cum lapillodepictam^prudentiae fymbolum fuifle no- 

Gruum tum eft. Docentenim probatiflfimi auftores ,lapillum Grucs 

volatus. jj e £ f errej dum m f u blime volant,vt lllius lapiu explorent,fu- 

pra tenamne an marc volitcnt: quod ex fono intelligunt , ac 

proinde confidedum,an vlterius progrediendum fit. Maximus 

Tyrius difputatione 40. lapilli arrepti aliara rationem adferr,. 

nimirum quod propter imbecillitatem corporis alafque pa- 

rum fultasyinftar nauis fluitenta ventisimpulfae.quod cum in- 

telligunt 5 non ante fe volatui credunt,quam lapidem apprehe- 

. derint,firmamentum videlicet vacillaturi volatus , falutifque 

cuftodiam. Harum prudentiam cum nonignorarctcordatus 

homo DeucaHon > adiluuijflu&ibusferuatuaiuntgruum be- 

neficio :quarum quidem fuperuolitantium clangore admoni- 

tusenatauit,tefte Paufania. Non erit huc conferrealienum, 

quod fcite & ad hunc locum accommodate Plutarc.rctulit lib. 

feSTggge r ^dcov <pfovi{x&7i£9- 3 TTLpgpecuoL n t* iVv^&t.Gc enim 

habet:«W yc^veov LUiTa.Coxn tvc Tjjn&ioof&pof clv'sliov,ov% (vot 

ylvoitb#v , dhXcL tovto Koivn tclptk tySvsf voovvTif , dn <®pos 

xZjucl H&t fouZ ctv7nt}%cvTcu , y^2 ^^.fvxdilovoiv 7m? Li.fi yp 

ovggv <®f>0Q-%i$0LLkv* Td 'miv^xLTQr^rihirin^ dJVcfnjvosoLti^ XV7m 

VOO&fJM yVLLVOVLUVOV XCLi <hcLT(W.yUJj6 LUV6V ' O^iVclH &UJJ<s%)V- 
fftV itLUT9u} (WTriDfcSfVr.ftt^O/J&il 3% «7&> xj 1 KOf V$UJJ » SdXcLOTety 

ttLTi C&yx'* W&te&M > *) x? 1 f cm<paM^cLs fiwrcL XtiWmi- 
la , w* §vK djifHffj tq tpftxajJlf. ideft* Illa vero gruum ad ven~ 



emblemataI 51 

umaciei commutatio,non vnius,fed & vniuerfi maritimi ge- 
eriseft:fiquidem &2ftumflu<?tufque contra natando niti,£c 
ademdecaufaaquaticisomnibus moseft:caucntquippe nc 
entus a tergo incumbens , fquamas fubrigat cieatque , atque 
i nudatum & exafperatum corpus yulneret. vnde in ventum 
bnixique flu&ibus curfumdirigunt: fic enim a vertice fcifli 
u&us & branchias cohibent,& per fumma delati minus infe- 
:ant,&horrcremnonincutiunt.Ha?c ille. Afcriberem alium 
ocum non minus commodum ex eo quem fcripfit ipfemetDe 
nimal.folertia librorfed indicare duntaxat hic mihi fatis efto. 
.mmian.Marcellin.lib.18.de Barbatione garrulo quodamne- 
ulone,eodemqueproditore:Ignorabat,inquit,notumArifto- 
elis fapiens di&um , qui Callifthenem,fe&atorem & propin- 
uum fuum, ad regem Alexandrum mittens , ei f#pe manda- 
at,vtquam rariflime &iucundeapud hominemloqueretur, 
kx poteftatem & necis in acie linguae portantem. Ne fit hoc 
lirum homincs profutura difcernere nonnunquam & de- 
entia , quorum mentes cognatas cadeftibus arbitramur : ani- 
lalia ratione carentia falutcm fuam interdumalto tuerifi- 
rntio folentjVtexemplumeft perquamnotum :Linquente$ 
rientem gruesobcalorem > plagamque petentes occiduam, 
im montem penetrare cceperint Taurum aquilis abundan- 
:m,timentes fortiftimas volucres,roftra lapillis occludunt,ne 
iseliciat vcl neceftitas extrcma clangorem :iifdemque colli- 
usagiliorc volatu tranfcurfisproiiciunt calculos, atqueita 
curius pergunt, &c.Nefcio an huc conferre aufim Virgilij il~ 
idexio.iEneid. 

- tjuale % f»b nubibtts atris 

Strimoni* dant fignagrues ,atque athcratranant 
. Cum fonim y fugiji;itc[ue notos clamore fecundo. 
ide Plin.lib.io. cap. 13. Pierium Hieroglyph. lib. 17. & Pro- 
erb. Grues lapidem deglutientes. 

halic* Samiy* fefta , ejrc. ] Pythagoram Italicorum Philofo. p yt ha- 
horum fecta» au&orcm fuifle teftaturCic.i.Tufcul. & D.Au- goras. 
jftin.in lib.De ciuit.8.cap.z.Venitautem in Italiam Tarqui- 
Superbo regnante , tenuitque magnam illam Graeciam 
imhonore & difciplina, tumetiamau&oritate. Multaque 
)ft faecula fic viguit Pythagoreorum nomen, vuiullidofti 
i) viderentur. Samius autem ab infula Samo denominatus 
t. Huius vitam pete ex Laerti© , Plutarch. Plin.lib. x. Gellio 
b.i.& 4-.De huius do&rina Ouid.Metam.ij. 



$*> ■■ ANDRI* ALCIATf 

£>uo praterzrefftti?] Lege Prouerb.Qup tranfgrefTus? 

QuodddiciJJe gruum. } Ex volatu gruum prudentiam hanc 
inrebusagendisnobis propofuit, nimirum u?cu%uvi£x i%\ 
Koyvpts mi&y $ fpov&v a.y.nr' opvirzr.vt veren addifca nt ho- 
mines rationis participe^fi deteriores ie pradtiterint auibus in 
Yit«eac~tionibus. 

Malaflumiua.] Aduerfi & impetuofi venti. 



Prudentes, 
Emblema xviii. 




/ A N E bifrons^qui idm tranjaftafuturaquc cdles 9 
Qutque retrojannatjicut & anre y vides: 

Te totcur oculis ,cur fingunt vultibu&an quod 
CircumJfeSium hommem formafuijfe docefi 






8MBUMATA. 



IAnum biformem feu bicipitcm veteres quida plafta? & pi- 
^ dores effinxerunt,vel quod ferinu & filueftrem cultum fuo- Ianusbf- 
uhominuin ciuilemutarit: vel qudd pater Gra?ca? & Latinae ce P s cur * 
;etis crederetunaut quia Solem,quem cundem cum Iano vo- 
ebanteffe,cxleftisaulaManitorem putarent, quippequieam 
•riens aperire,occidcns veio claudcre videretur.Sed tamen id 
am celebre, variisquc nominibus decantatum Iani bicipitium 
uamplurimi ad folertiam prudentiamqueregis retulerunt:fi 
uidem prudentiseftprseterita noffe , futuris veromuko ante ?J?4^ 
rouidere.quod fignificauit Perfius.inquiens: ofecxum. 

lane,atergi> ymm nulla ciconiapinftt. Terfent.in Adclph. 

IJluc tjf/kf) re,non cjttodante^ides modo ejf 3 

Vtderefed etiarn iila qua futurafunt, Trofpicere. 

:tcertehicregisoptimi typuseft, cuicum ceteris pra:fit,de- Typu50J , 

etetiam prudetia,a]iisqucvirtutibusanteccdere.Neqjenim timitegui 
ha ratione putOitgyptios ocuium in fceptro regio fuis hicro- 

;lyphicisdcfignaire 5 quamvtinPrincipibus,fummifqueRc- 
ibusmaxime, prudentiam/tanquam Reipub. vigilantemac 
rofpicientem oculumefTe debere fignificaret. Hoc de figme- 
o multi Poeta? luferunt,quorum alij ad alia ingeniose traxc- 
unt.Ouid.rf.Faftor. 

■*. -V idet Janw qu<e poflfua tergageruntur. 
>ed maximein pnmo, vbi faciei duphcis rationes alias adfert. 
iacrob. i . Saturn. Crcditur , inquir, gcminam faciem prsetu- Macrobij 
tffc,vt qua?ante,qua»que poft tergum efTentjintueretur.Quod loc05 « 
roculdubioad prudentiam regis,folertiamquereferendum 
ft.qui & prarterita nofTet,& futuraprofpicerct,ficut Anteuor- 
a & Poftuorta,diuinitatis fcilicetaptifiima: comites apud Ro- 
aanos colutur.Quo fpedat adagiunvspoW^ oWcra , A fron- 
c &a tergcjquod eft diligeter infpicere,& praeterita cum pre- 
cntibus & futuris conferrc. Eundem fuifTe Ianum cum Noeo T ,- 

qui poft diluuium vitem vinumqueadinuenit)audoreftBe- Saew 
ofus, (nifi tamcn nos fallit Berofi nomen) quanquam diflen- 
lat Lilius Gregorius fub finem Syntag. 4. Sed bicipitij huius 
aufam aliam,& eadem pcne attulit Plutarch.in qua3fti0n.R0- 
QanisrNempe quod genere Gra?cus ex Perrhcebiafucrir,atquc 
n Itaham profeaus,fedibusapud barbarospofitis,lingua vi- 
xqtie rationcm murauerit. fic enim fama receptum eft; vcl 
juod Italos,qui ferinis effent adhuc moribus,quiqs iniufte vi- 
terenr, ad aliud vita: traduxerit & reuocarit inftitutum , ita vc 
•gncukuram & ciuilem cultum eos docuerit.Sic veroillc: M 



*4 



ANDR!* ALCTATI 



77 tdV I&Vb V thsfyoozmw Qiwrcu ypvi veu, k$w ypd^acJV *TUf x 
^rKaiif^ffifj 7rJ7Jpor ©"77 t<£ /o^e/ }*v« ^Mh p oh< 7?i??cuCicu lw( d 
irof*ffi)J}<t£t&f <A* «V hafJjMi y&to-iwQiMffctc ToifcwTodi Ca 

CcLfQlfifJVclifcdLKl K5W yKUTJrW XCfl McUTcW i n UaK\OV 077 T6f <3fe 

T-fou JTetA/GW cwtoV o^/ok XS" dvQfMifygp/rftftftStfftvHf inpo 
Cia %%{*& y T£<rctf l&jl yWfy&V Wi7mKlTdjid$ ,tfjc7iCcLKi w 

fcmtoV/utfffi; 

Imagolanibifrontis, fed corona fpiccain numisetian 
nunc confpicitur , tributa Pompeio ob curamannona?,de qu; 
Erifius in Nomifmatis : qua fimilitudine deceptus Theodot 
Canteruseandem efhgiem Iano tribuitlib.vltVariar.ledion 
-Sanna. Sannas.] Irrifiones ab occipitio diftorto,& labris contortis 
Perf.i.Satyr.0co/>w uco^ojliu occHmtefttnn*. 




IMBIBMATA. 



9$ 



Prudens magis quarn loquax. 
Emblema xix. 




O c t v A Cecropiis injignia frxttat ^4thenis % 
Inter auesjkm nottuactnjiitj, 
frmifcr* mento obfeqmisfacrataMincru*, 
CarruU quo corwx cejferat anteloco. 

7 Erborum parfimoniafapientes maxime decer, eorumque 
* perfpicacitas in rebus obfcuris & drfficilibus agnofci ver- Pauctto: 
iquedebet. Eo cnim prarcipue difFert abimperito &ltulto V» &t& 
udens,rerumque fciensjquod pauciloquus,quodqueocula- '"' 
siniisiit, adqusalijconniuent, veloculorum menris ob- 
lra cahgme carcutiunc . Eius quidem rei fymbolum eft No- 
ia , olim Athcnieniium infigne, a* Mineru* facra,nimiruna- 



££ ANDREA AICIATI 

propter ocules csefios : quod indicat paroemia^Aav^ ?fl"7*7i: 

Cur uo- prilcis enim Athenienfibus Noctu^ volatus,vidori£ fignu cen- 

auaMiner { eD arur.Iuftin.lib. 13. reihuiufce caufam Hieroni duci afcribit 

A h nar* cu * ac *olefcenti prima belia ineunti , Aquilam in clypeo, No- 

fymbolu? ftuam in hafta confedifle refert.Q^uod oftentum, & m confilio 

cautum,& manu promptum, Regemque futurum fignificabar. 

Alij malunt referre ad numum aurcum & argenteum , in quc 

infculpta erat No&ua.Vnde fluxit prouerb.Noctuas Athenas: 

Pierius lo.Hieroglyph. Gy rald.Syntagm.n. 

Sed quorfum hoc Emblema,dixeritaliquii,aut quodnam ar- 

gumentumhabet?Nimirum ciuicatem optimis monbusac .e- 

gibus inftitutam fapientia,confilio maturo,re&a prudwnria fir 

mari,fpretainani hominumloquacitate. Itide de fingulis ma- 

giftratibus, quique Remp. adminiftrent , eft ftatuendum :-qu« 

ratione Demofthenes,aiiique boni oratores auerfos habeban 

demagogos,bladosque concionatores qui vulgi-cupiditatibu: 

inferuiebant: necminus eos infedabantur quamiophiftas ob 

ftreperos optimiquique Philofophi.Certc epigraphesargum* 

tum,quod habetinftar oraculi, Trndensrnagis quam loyttJX, poJ 

fem no incommode illuftrare Fabij Maximi exempio, qui qu< 

tepore Annibalemiuueniliterexfultatem fuapatientia fregii 

multis couiciis militari lafciuia impetitus,non ponebat rumo 

resantefalute: nifi occurreretiaudatu Eteonici tacinus. ls La 

ced^moniis prarfec*tus,cu accepifTet fuos milites in infulaChi 

annona laborantes tacite coiurafle in infularcs Chios:vtqj fe( 

difccrnerent,arundinemmanu pileoue circuntuliiTe : cenfu: 

ille non aperta vi(quod fier i commode non poterat) agedun 

fed quindecim deledis comitibus per vrbem incededo,qui pr: 

mus eiobuiamveniebatarundinem habens, obtruncari iuffi 

Cauflam fcifcitantibus nihil aliud refpodebar, quam id a fe fi 

ctum,qudd geftatfet arundinem . Itaque ceteri coniurati arur 

dinesftatimdepofuerunt.Imo Etconicus Chiisconuocatisu 

vllu quide de coiuratione verbu fecit,ne metu aut fufpicionei 

iniicerct, fed pccuniasimpcrauit,quasiuflit militibus diftr. 

bui,ne quid noui molircntur. Ii ftatim paruerc. Sic paucorui 

pcena periclitantibus multis occurfum eft . Retulit Xcnoph. 

rerum Grjecar. 

». Cecropiis istthenis.] Athcnas CecropiasaCecropeRege v 

vndenc- Athcniefes Cecropidasappellari,iamin fuperiorib.attigimu 

minati. Athena^autem cwro nfddUjja.? ( nc iteruadhuc repetere c< 

gamur ) hoc eft> Minerua , quaj nomcn huic ciuitati impofu: 

• D.Ai 



J 

ZMBLSMATA. ' f 7 

D.Auguft.18. De ciuit.cap.c?.ex Varrone diuerfum abaliis fei\- 
;ic. Vide Platon. in Cratylo. 

<_Armifij<e tflincrux. ] Minerua exccrcbro louis armata pro- Mljiers*- , 
iiiit.Mihi fuccurrit iliud Anacreontisderofa: cur arma- ' 

-r»r , , '■■■■ » »&/ r , ta c Iouis 

IToAg^tfttAoPop T cf.ZNVlw cerebro 

'KopvpufiAi}iyvzZ<&f, ' profiluc, 

deft, vtcume verticelouis exiliitarmata fcuto~&haftaMi~ 

lerua: & Ouid:6. Faftor. 

Ctediturarmiferx fgnum cxlejfe Minerue. 
'.deni 1. Amorum, eieg. 6. 

Vmt CT* armifcr<e cornix inuifa Mimru<e. 
Viartial. inirio epigramm. 

Jlccipe bdligera crudum thoraca Minertne. 
Vleminit & in Oiympiis Pindar.Ode 7.Armata autem fingitur Armlta 
' ait Phornutus ) in ipfo ortu, qudd fapientia liiis ipfius prsefi- CBr ^ ^ 1 * 5 * 
liis fatis inftruda fit ad maximas & dirfi cillimas res obcundas. 
Dcinde artium omnium &belli Dea, quod & difciplinaru H- 
)eralium vfum, & bellorum adminiftrationem fine fapientia 
nancam, & inanem efTe intelligimus.Pindar.SchoJiaft. 

yfrmifer* merito, &c.] N o&uam dicatam fuifTe Pajladi , re- No 5j[j! 
iudiata cornice,copiose tradu Ouid.i.Metamorph. Mincrua di facn^re 
Erichthonium Cecropis filiabus ciftelh viminea inclufum, iefta cei- 
eruandum tradiderat,& ne aperirent,interdixerat.Quod cum nic *« 
ieglexiifent,Coronis fa&um Minerua? indicauit,vnde ab eiuf- 
lem comitatu repulfa eft > & in cornicem miltata. Sic enitn 
ronqueritur: 

-^—MibigYatiatalis x 

t F y cdditur i vt dkar tutela pnlja Minern<e\ 

E* ptnar pofi noclts auemmea poenamlucres^ 

^sfdmonuijje potefi^, ne yoce piftcWa*qmerant. 
Zwiws poftrema verba mythologiam habent. Garruli enim* 
juique nimio lingua* vitio laborant, haud vnquam pofliint 
:um fapientibus & cordatis viris habere commercium : quin 
'bi apud eos aliquid erTutierint , tandem odiofa infamix labc 
ifperguntur,& a conuiclu laudato virorum honeftorum3& vir- 
ute infignium abeffe coguntur. De noclua? prudentiaDion 
[Jhryfoftomus do&e ac lepide oratione 01ympica,quce eft it. 
^bc etiam addere non grauabor, quod Alciatus fcribat, Mi- 
ierua?nocTuam merito confecratam,nempeabEuftathio in- 
'eniose ad i.Iliad.rationemredditam -.yKcw^ facram cfleT^ 

G 



5$ ANDREA AlClATI 

Ttt : quia nimirum *S]p« v & ^aaare*? idcm fignificent. 
Cornicu Garrulaquocomix.] Mcmini legcre mc apud Plutarch. Dc 

?<rd Ular& °^° & """^ia ' * ntcr corn i ccs & vlulas peipetuum effe difli- 
4ifli mm. ^ um ^ q Uarum vc ^ occ if arum fanguinem permifceri quidana 

negancrvt ctiam fi quis confundat, vtrumque fcorfum diffluc- 
rc narrenr. j«ETian. lib. 3. cap. 9. de animalib. perfpicue idem 
tradit. imt M nyhtw^ S£t> <um y ( iupple Kopav») TKiiyuw^ 
K5" vvaitop csmCovtevet iois aoU 7»* Kopavnt, tf'<h yu$ $(&* 

£$V GKeivlw TttcJVo c/^f W7* ff^ij* {^{V 'M 0*4*1' tku yhC&ty 




'BMBLBM AI A, 

Maturandum. 
Emblema xr. 



5> 




tfaturare lubent propere, £r cwttarier omnes, 
I Ne mmiumpr^ceps.neu mora Un<ra nimis, 
Wjrc tibi decUret connexum echeneide telum : 

H*c tarda ejr, volitant fiicula mifa manu. 
r N rebus arduK,& quibus neglectis aliquid periculi efTe po- Yitind* 

l telt.cauendumanimiacelenrareratqueetiammora.-red vi- nimia cc " 
cndum maxtme^vt mature nonmodo fufcioiamusXed 8c con- leritas & 

^emurquodnobis?ropouWeft 3 nehac Vel illac aberran- diST^ 
o parte nos quodammodo poeniteat. Plutarch. orationc ad ' 
Lpollonium : cv^ A , ^ ^V fyj, , ^, rfW*, «fc^, i 
■apientes iftud quidem, Ne quid uimis, pra-ter modum cclc- 
rarunt.Laudatur & i)Iud Phocylidis: 

•o emm vel maxime qomine Ariftidem vibcpcpulcrfic Athe- 

9 y 



IOO ANDRBAi.AlCIATI 

nienfes s qu6d nimis iuftus eflevideretur. Eodem pene modo 

Ephefij Hermodorum. Atvrmodumaliquem cxcmplisetiam 

imponamus, hoc vnum addamus ex Liuio:In belloPunico fe- 

cunio/Terentio Varroni,homini iuueniliter exuhati & teme- 

rarlo datus eft collega Paulus iEmilius,maturus a?tate & confi- 

liq,v't fua prudentia feruorem alterius temperaret.Sic Fabiuru 

Max.creatum aliquando belli ducem memini , eum quiderc 

cun&atorem & maturum, vt Marcelli celeritatem repnmeret. 

Id ii placet ad nimiam quorundam ftudioforum induftnam rc 

ferre,fic ftatuo. Pra»ceptum hic eft rebus in omnibus agendij 

validiffimumjquoaureamediocritatis regula commendatur 

Sicuri nihil magis expedit quamagru optime colere : ita fasp< 

putatur inutiiiilimum nimio fe labore conbcere. Planta? aqu; 

mediocri alunturjimmodica furfocantur:(ic tuuatur ingeniun 

labonbus ac ftudiis moderatisj contra obruitur fi immoderat< 

excrceas. Nam vt pleruque lufciniis euenir ob nimium ronen 

di ftudium,quomiriricedelectantur,vt m eo exfpirent,nemp< 

quas,vt ak Plinius,fpiritus deficiat citius,quam camus:Ira*r.6 

nuIlUludris intenti plus quam par fit,in ipfo conatu interdun 

cmoriuntur.Caeterumnullaopera,quanquamab illuftri arti 

fice profe&a,commendatur,quse immoderatafu , vt Apelle 

Protogenis tabulasadmirabatur quideni,vt immenii laboris 

inhoc tamen non laudaba^quodmanum^ponere de tabula vi 

vnquampoiret.fignirlcabaterfiocerenimiam diligentiamrqu 

ctiam in compofitione Ifocratea repreheridit Fabius : ade 

modusin rebus , & cenidenique fines fpectandi funt in omr 

capicndoconn*lio,labore fuftinendo, aggrediendo,perhciei) 

doque negotio, vt quod ait Flaccus, 

Jnfani fapietis nomtn ferat, <tqutti iniqui, 

Vltra qnam fatis «/?, yirtutem fi petat ipfam. 

Quibufda certe in ncgotiis celeritate opus cft:mora obeft.hc 

cnim citat exnefcio quo Plutarch.77$t/4<W cLytvcov <3fo$&oi 

etfiTiv eV cu7riv i'(Za\z <r*07v?: Certaminibus lam propofiti 

cun&atiovirtutemprofundas in tenebras deiicit. Jtaque h 

Curcius Dentatus Conful,cum delectum fubitum coa&us eff< 

cducere.nemoque iuniorurefpondiiTet,coniectis infortem i 

bubusomnibus,Polliaj>qua?proximaexierat, primum ncme 

extra&u vrna citari iuftit.eo non refpondentcbona hafta? ful 

iecit. Quod cum illi nunciatum eiTet,accurrit ad tribunal C< 

fulum,coilegiumq; tribunorum appellauit.At Conful Detati 

appellatione non recepit,bona eius & ipfum vendidit,non t*. 



„ . V« M B t E M A T A. IoI 

reftinarione pcena>, quam prameniendi periculi caufa,quando 
•es,tumuitufque belhmoram dilationemque non reciperer 
lum mterim cognofceretur de excufatione aut imrnunitare. 
letuhc Va..Max.lib.<5.Alus in rebus probatur tardum confiliu 
I muito pra?itantius:contra nimium praceps danatur,vt quod 
diundam pceniteutiam habeat. Sic Lucian.cpigram.' 
' H e fc&MTmis /2«A>» ^ky a,[j.eivcov. n Ji 7*^«* 
A'/g> itptkVjo/j&bjjTUjj (jvndvoi&v i'yi. 
ed debis iam fatis. Virtus ea maturitasappeliatur,illaqui- Maturi- 
c media lnter celeritatem nimia & tarditatem.Nigidius apud tas * 
Jellium hb.io.ca.ii. Mature,inquit,eftquod nequecitius eft, 
eque ferius,fed mcdium quiddam & temperatu eft.Bene at- 
ue proprie Nigidius.Nam & in frugibus & ia pomis matura 
icuntur, qua; neque cruda & immitia, neque caduca & nimitl 
D&a,fed tempore fuo temperate adulta.Interpretationc hanc 
hgidiana duobus verbis eleganter expreflit Auguftus Carfar: ^P Ri 
am & dicere m fermonibus,& fcribere in epiftohs folitum fe- ** 
mt a-PnOch 9>&Si>M, per quod monebat, vt ad rem agendam 
mui adhiberrtur & induftria? celeritas, & tarditas diligentia?: 
tquibus duobus comrariis fitmaturitas.Sic Poeta Neptunum 
Hucit difceffum ventis imperante,vt &cito difcedant,tanqua 
igiant,& tamcn flandi mediocritatcm in regreflu teneant^a- 
uammature,id eft,tempcrateabeuntes. Vereturenimme in 
>fo difceflu clafli noceant,dum raptu nimio ranqua per fugam 
;deunt.Cetefum id duabus notis Hierogtyphis ob oculos po- 
tur.Telumenim velociratisagilitatifque indicium eft,vt ex- TeIuas 
.lcat lib.Hieroglyph. 4 i Pierius.Remoraaute impedimetum quid * 
tarditate defignat,ide lib.30.AIij re plane eadem fignificates, Remora 
elphmu Remor* adiunxerunt,v C Paul.?. Pont.Max. Alij an« quid. 
lora Delphmo copularunt, vt Aldus Manutius nobilis typo- 
'aphus. Erafmus Prou. Feftina lente, id pluribus explanauit: 
quod vberrimum copiofae orationis quafi fluuium congeflir. 
EchemUe.] Rernora, vel echeneis,a fiftendis nauibus fic ap- 
illata , <&y, 7$ i\iv i*V vad?, voZ$> de qua in fequentibus 
^portunius. 

W 'olitant /picttla mijjfamam.] Ouid.fere fici.de Ponto,eleg.4. 

~_ Sarmatica fyicula miffi manu. 
efcio an huc etiam recte contuiero quod de Cymodocjea 
jympha Virgilius in decimo: 

Fugit illa per -vndas 

Ocjor & iaculo, ®> yemtot dfiante fagtta, 

y*s •• • 

O nj 



10% 



Fugax 
tandem 
depre- 
henfus. 



ANDRIA AICIATI 

In deprehenfum. 

EMBLEMA XXI- 








/andvdvm quacunque fugit , teperfequor : atnunc 

Cafibus in noslris denique captus ades. 
tSCmplius baud potcris vites eludere notfm'. 

Ficulno anjruilldm frrinximus infoho. * 

ALlcgorica profopopceia in querauisdeprehenfum, &fu : 
gacem, qui ob fcelera notatus femel atque iterum e ma 
nibus iudicum fublarus , & pro tcmporis occafione fubterfu. 
eiis vfus,non tamen poffit effugere & expedire (cCe , fi tanden 
corrcptus at&iori nodo illigetur. Id facile & commode potei 
iHuftrari nobilibus hiftoriis,de PcrfcPfcudophilippo.Iugur 
tha,qui Romanorum infeftifTimi hoftes dolis , fraudibus, lub 
terfugiis vfi , vt vix capipofle viderentur , tandem tamen luc 



cunucrunt.-fed libri funt in omnium manibus.E multis qux oc- 
currunt , vnum fublegcre placet ex Iuftino : Hanno Carthagi- 
nicnfis aded diues erat, vt ceteros ciues opibus anteiret.is de 
occupando regno cogitauit, fed interfcdo primum fenatu: 
quod machinatus (imulatis filia» nuptiis, plebiin porticibus 
publicis , Sena tui fuas in domo cpulas parari mandauit, vt po- 
culisveneno infe&is fenatores te&ius enecaret, &itaRemp. 
inuaderet. Quo tamen confilio ncfario per miniftros dete&o, . 
magiftratibus placuit fcelus declinari, non vindicarij pericu- 
lum enim erat nc plus negotij exhiberetres cognita,quam co- 
gitata.Itaque decreto cohibuerunt,vt modus nuptiarum fum- 
ptibus ftatueretur. Quo confilio pramcntu* Hanno , feruitia 
:oncicar,rurfufque conitituta caedibus die,cum iterum fe pro- 
iitum vidiffet, munitum caftellum cum viginti fcruorum mil- 
.ibus occupauit, Ced comprehenfus eft ad extremum, dum fibi 
:onarur Afros & Mauritanos conciliarc. Virgis caefus, efFofTis 
3culis,& manibus cruribiifque fractis,necatus eft : corpus ver- 
jeribuslacerum cruci affigitur.Filij quoquecognati4ue,qua- 
quaminnoxij, vltimo fupplicio affecU Sed oefimlongior,i'd 
% opportune torqueri poteft in eos qui fallacis funt fidei, qui- 
^Jue crebro furtim fe fubducunt ab iis,apud quos verum dicc» 
eneceffe habeanr:vtiplerofque (heu nimium multos)noftra 
lac tempeftate vidimus, quialiudinorc promptumhabent, 
tliud in pectorc claufum cenent ,quod deCarilina Salluftius 
iitificv|ue imponere aliis affueuere, vt non vereantur perfri&a 
rontepertinacius obfiftere iis quos fibi iufteinterdum aduer- 
arinorunr. Quod &accommodaripoteftin perrinaces quof- 
lam & refradarios,qui diuinis oraculis demum innoftram 
ententiam pertrahuntur, ciim eos nihil morenrurhumana. 
>uda eft fimilitudo a natura angufllae, quse quiafitlubrica^fa- 
ile contineri ncquitmifi folio hci fcabro & afpero. Lege pro- 
ierb. Cauda tenes anguillam: & Anguilla in ftrigmento , in Anguill* 
irafmicis & Iunij ad^iis. lubrica, 

ficHlnoangmUam, &*c. ] Allufio ad Prouerb.Folio ficulno an- 
uillam. Cui poteft videri aliud finitimum quod referturab 

\\ * * r * 

iiis , f nter Orci cancros adharrere.-pro ar&e irretiri , vt nulla 
ateat effugij ratio. 

G iiij 



104 



ANP RE A AlCIk?! 



Cuftodiendas. Virgines, 



EMBIEWA X X I r. 




fERA h&c effgies innuft* efi Falladis : eim 
Hic Draco , ctuy dominx confitit antc pedes. 

Cur Dm* comes hoc animal ? cufodia remm 
Huic data \fc lucos \facrkque tcmpla colit. 

Innuptas opu* ett cura ajferuare puella* 
Perumli.laqueos vndique tmdit amor. 

CarPalla- TTxHidias claritTimi nominis ftatuarius ,Palladis fimulacrt 
disfimu- l^T3 raconcm3 pp f u i C3 que.mpedibus Dea coprimeretrquc 
DracTne fignificabac virgines & puellas(fuit enim Pallas virginitati. 
premerat. nume) peruigili cura continendas efFcvt ea racione fu optim< 



Draco vn- 



EMBtEMATA. 10? 

jnuliebri pudicitia» confukum. Nunquameft enimcommit- 
tendum,vt otio ftfe dedant, aut plus quam fatis eft , vagentur: 
quandoquidem eo fexu nihil fragilius fit aut imbecillius.Val. 
JMaximus lib. 6. refert exempium longe prxclarum de Publio 
quodam Masnio , qui fe p.udicitiae acerrimum vindicem pra> 
ftitit.Nam in libertum fuum, quanquam admodum gratum (i- 
bi , animaduertit , quod filia? fua* lam nubili ofcuium dediffetj 
cum prsefertim n on libidinc,fed errore lapfus videri poffet. Et 
quide pcenx grauitate,tenerisadhuc pueila^fenfibus caftitatis 
difciplinam ingenerari magni,aeftimauit : eique tam trifti exe- 
plo precepit, vt non modo virginitatem iilaefam , fed etiam 

r \ i ' r c r^T> » :/ juiaco vn- 

olcula ad virumnncera perterret. Sane Draco aviiu, quem a- At > nArn( , n 
cutiuirnumhabebat,nomen apud Grascos habuit, ldeft^^s habet» 
<ni c/V_f^«5r - nam Ji°KQ[J&! eft,acutiiTime video : vt & tfftfh fer- 
pens,ab ol^» j ideoque Palladifacer eft ,quia vocabuium id 
«a^^t 7« Tcu/TU. dtyeiv K&i Qhimivj&Ltv&Ji 7rcLV7zov fO^Vjfadum 
pienque tradunt, prudentiamque hinc inrerpretantur , quas 
omnia perfpiciat r & ante omnes intelligat.Porro qudd hic fcri- 
bat veram eife Minerua» virginis effigiem , nec tamen explicet 
per partes, fed Draconem tantum adiungat , vigilantia? veluti 
miniftrum 3 non videturalienum,n*Dee panopliam fubiecero. Cur ar- 
Puella igitur armata virum fapientemaduerfus omnes animi mata P* 1 * 
perturbatio nes fe armantem , & vitiis animo forti refiftentem las * 
iig;niiicat;vel quod virtutem fuis ipfius prsefidiis inftruclam fa- 
tis elfe intelligimus , vti iam di5tu eft.Galeam habet criftatam G * lea « 
in capite,quod refcrendum eft ad iudicium,& coftantiam, qua 
velmaxfme fapientis cetebrum^arx&propugnaculum animi» 
potiiTimum vaieat: haftam ver61ongam,quod oratione per- 
cutiat eminus: Scutum cryftallinum viri fapientis magnam fo- Scutum. 
lertiam repre-fentat , qua feipfum haudaliterintusdiiudicat, 
quam fi in fpeculo cryftallino ea quasexterna funt.contemple- 
tur.Sedillud Gorgoneocapite terribileapparet, quod formi- G ^l n \ s 
dinis & terroris imaginem effe volunt : quam alij pe&ori Pal- ln c lype«. 
ladis appingunr, quia fapiens in peftore terrorem habet , quo 
aduerfariosafficiat, Inde enim Tritogeniam di&am effe vult 
Phornutus,qu6dmalis terrorem & metum ingeneret.Pallium Pallium* 
triplici coiore tin&um, quod fapientia fit multiplex,feu quod 
tecla & operta fit, neque cuilibet feipfam confpiciendam pra*- 
beat. Candidus ineo color fimplicitatem refpicit.'aureus in- 
te*riitens,vimfapientia?fulgurantem:purpureusfulgorem pe- 
i\euixnx.Qm.yKcwwms ideo eft, v^l pQi^-^ ^fosro , ?gw <hi~ 



| I06 ANDREA AtCTATl 

vat OMcfyiKH , qu6d vc illuffcris eft & confpicu3 s vt quidara yo- 

* * lunr,(ic & formidabiiis.Non cnim ram ;:a»<ios habec oculos, vc 

acute non vidcatio'^^ cfytfAV vnde Si. 6 <p§a,t\fJUTK &) ofiihiite 

di&a, templumquehabiiica Diomedepoficum ,nomineo'£u- 

<hfx,x d^fc^.Cecerum alij, & Homerus maxime, tradunt eam 

Draconcs elaucis effe oculis & ca?fiis:qua radone huic confecrentur Dra- 

p 11 3* c®nes, & Vlula? , nimirum ob fimilirudinem oculorum:acun£» 

confccra- ^ mo en * m v -'^ u cft Draco, & quandam excubandi vigilandi- 

tur, 4 !je v * m aaber > nec venatione capi pofte videtur. Draconi au- 

tem fimilem eife virtutem indagatricem aiunr,qua? diligencik 

fime omnia perfcrucecur,rimerurque ftudioindefeiTo:ide6que 

abacuto vifu illi nomen faclum,vtiam diximus. Sed placet 

hucnon prseterrem tamen ,attexere quod perfpicue docuit 

Ponricus Hcraclidesinallegoriis Homericis-H/fcVvi/pfojVfrtf 

fUi7Ttvoia,£}(&®f c$7v7?7n)i>{rjAsvs d^/a, vofju^ZTcu-^z&vytf n 

€>soV,k« ah\\s TJVBf>n <rujj{<na>? ijTWtVftAf '6&v,a%pnva, ns v<ra, 

%} ^CtVTTLTOtff K£7jJ0/TttTVlf OfJ.UM.at TWV 7\0}4<T{jJdV J)a$pOV<ra'J)o 

JV j{cij irap^nvov ax> tuj> i~dcn<icw ■ a<p5v? ov. ytf alei ii tpgdvvfjLa, 

tvJ\fjJct KY\ \iJ)[M£V%V7CU S*lwdu.<iVOV j ifl.75 7j}V 7? JlO? WL$a,X\)$ 

ytyiVYi&aj. Jox&i .tqvtov (dp yjf dmpnvdyA^a tov %apov /cftW 
hoyt<rtta>vVP) jautz&Quz coniuncla eft cum prudentia pceni- 
tudo, iureapud Poetas Athena ,ideft Mineruanuncupatur. 
Etenim eiusnomcnnonaliundeducitur, quam abincelle&u, 
vt Achena tanquam ddpvva vocetur , hoc eft contemplatrix, & 
nihilnon infpiciens acutillimis mencisoculis. Itaquevirgi- 
nem eam manere dicunt:quia prudencia; vis non peric , neque 
vlia fcedari macula poteft. Adha»cputature Iouisorcacapice: 
quem locum pra?cipue ranonum elfe macrem oftendimus.Sed 
ha&enusfatis. LegePhornurum lib. De nacura Deorum, Ful- 
gcnt. Mytholog.z. Gyral. n. Syntag. & Pierium Valerian. 14. 
Hieroglyphic. 
Pallas Innupt* Palladis. ] Hinc Ttf^v^-difta.eo enim nomine cul- 

vir g°» tacft in Acropoh AthenienfT.vnde & remplum Parthenon. 
eius aurem virginitas puri & incorrupci effe fymbolum,Phor- 
nucusait. 

fur T>iu* comes hoc animd ?] Huius quidem rei meminit obi- 
tcr Plutarchus, comment3rio Delfide& O^iride. 
^ Zucts facYajuetsmpla.coht,'] Nimirum vt cuftodia» fymbolum: 

eadem enim ratione hortis Hcfperidum feruandis prarfcftus 

Vxrginum e{ t Drac0 P erui | iL ' ni :,. ; _ 

cuftodia. Jnnnptas ofvs eft, crc ] Phocylidis eadcm eft fententia : 



IMBLEMATA. I©7 

YI±f%fVl)duj Ji $vKdLOSZ 770Al>;cA«VoK SnXdfMIfff* 

M«c/V (xiv &XP 1 y^ a6)V ^ fopav ofQuZaz iavys. 
r«M@- Svrnpwm i'<pv waifov toxdtaft. 

Claufa tibi ytrgo thalanm ferueturhoneflis, 

Jtecfinxtohancadconnukittmforis yjque videri. 

Forma pttdLrum fmata garentihtts <egn efl. . _ Vnde 

Quofpe&atetymon nominis T^f^eV^-jquod Grammatici ^-^Q/ 
deileftut a net&SieiV Tnftnvfl qudd virgo apud matrern ma- v q. 
neredebeat.quemmoremveterum Hefiodus attigit z. (fy»V. dicatur» 

Scd & Homerus in perfona Penelopes,vult pudicam mulie- 
rem vix folam in medium procedcre,fed aacillls comitibus fti- 
patam.fic enimille: 

OVK tlYlztyut TiHye. X& £u.p'K0\0S JV tw&AA cft, 
HaHdfoU>aftilUmdH£famiiUcQmHabantor. 
Val.Maximus exemplum feucritatis memorat in QAntiftio, 
qui vxorem repudiauit,qudd illam in publico cum quadam li- 
bertina vulgari fccreto loquentem vidiflet.Is enim maluit oc- 
curreri incunabilis & initiisculpa?, quamperfe&ufcelusvin- 
dicare. Itide fecit Sempronius Sophus,non aiia de caufa^quam 
quod vxor,ignoranre fe,ludos fpectare aufa efTet. 
£a<jueos vndifie tendit amor. ]yva>y.n. 




3<-S 



ANDRI£ AtCIATI 

Vinoprudentiam augeri. 
Emblema xxiii. 



k 




B AE c Bacchus ftte*j&* Vallai communiter amb% 

Templa tenent>foboles vtraaue vera loms. 
Utfc caputjllefemurfoluitibuic vfm ohui 

Debitpitjnuemt jjrimut atillc merum. 
Iunguntur meritoiquod Ji qui abfemim odit 
VmA)De& nidlumfentiet auxdium. 

QuiDij T\Rodiisfuifl"c veteribus habitos , quiflbibeneflciishuma- 

veteribus A num genus deuinxiflent, notius eft ex M. Tullij libris De 

iubiti. nat. Deor. La&antio &Eufeb. quam vt confirmarefitnecefle. 

Tanmm obiter admonebo,quofdam Deos iifdemolim teplis 

& aris fuifle culcosjvc Cerere & Neptunum , quod abfque falc 



IMJBLEMATA. I<5£ 

cibi pene oinnes infipidi fint,refert PlutarcSympof 4. Vt Her- 
culem&Mufas,quia£uandrumliterasdocuit Hercuies,idem &H m«Ici 
teftis eft in quaeftion.Rom. Sic denique Mercurium iuxts Vc- "^ 6 aris 
nerem ftatuerc, vt oftenderent matrimonij voluptate maxime P ofia » 
orationis indigere.-itemque Suadam & Gratias , vt innuerent 
coniuges inuicem qua: vellet, perfuadendo impetrare debere. 
Certereperioapudauftoresquofda Graecos^nomine pecuiia- 
ri Deos nuncupartos efTe (riwctxr, quibus delubrum commune 
fuit.ij etta di&i Qy.M^tou vt apuc! Thucydidem.Vt ■& metapho 
ricos Synefio epift. t. piw&QfviminTtzi) ta s/Aocrep/V Roma»> 
etiam in infcriprionepriuatae cuiufdam domus,tefte Fabricio» 
t/]t} ihlcpyjcyLKG) o-ctgctTritftjiyyi nne erujjctol^ Sso7r.De his vero fa- 
tis-Piinius autem lib.23,ait,Vino ali vires,fanguinem colorem- . . 
quehominum,&mentem augeri cura nobihoribus par.tibus. V1S * 
Gcliius lib.if.cap.i.ex Platonis fententia 3 vinum ingenij fomi- 
tem effe refert,Yirtutifqueincitamentum,fi mes &corpus ho- 
minis eo flagret: Quod quidem male a nugatore qiibdam ci* 
tatumfic ernendat Geliius:Sed e-nim 5 inquitinprimo & fecun- 
do Dc legibus,non vtille nebulo opinabatur,ebrietatem iftam 
turpiflimam,qua! labefacere, &mmuere hominum mentcs fo- Platoqaa- 
ktjlaudauitrfedhanc largiorempaxilo,iucundioremc|uevini tenusvinu 
inuitationem,qua* fieret fub quibufdam quafi sr b-itri5,& magi- ia "<ict. 
ftris ccnuiuiorum fobriis.non impfobauir.Nam &modicishci- 
neftifque inter bibendum remiffiohibus reflci ihtegrarique ani 
mos ad inftaurada fobrietatis ofrkia exiftimaui*!re\dditque cos 
lenfim lartioresjatquead intentiohes rurfum capiedas heriha- 
biliores.Hejc Gellius.Hinc illud vulgo tritumematiafle iufpi- 
cor. Vinum acuit ingenium.Commode itaque ctyctKfjut propo- c . ur Bac * 
nit Bacchi, & Palladis, eodem altari erectis, v^nimirum figni- p^f 
ficetur prudentianncrementum eife aliquod , if Bacthi , idcR 3 demlra" 
vini generofi,fed moderati 3 vfus aeccfferir. Etenim vinum pr6- locarctur 
ptifiBmumhabeturlibereloqucnditanquam ealcar: itaque & 
vino facundiam & inuentionem tribuit Plutarchus. •Adhxc 
Snnttts ipfepater numquam nifi pctui ad arma 
'Pt^jflttit dkcnda, 

Et^fchylus,poeta:clariirimus,nonifiinterprocula,trageedias' ,J 
fcripMefertur. Qmd plura? Narratur & prifci Catbnis Sa?pe 
mero caluiiTe virtus. Praterire non pofTum quod fcffibit Athe- , 
neus Dipnofoph.io.cap.i^exPolybio,vinum muliefibus olim 
interdi&um.-cauiam vero adiick; ©V Kct§£v iavdcTivvctTxty' 
jlwyatjcu>& ™*<t&v o/Voy,fieri non poffe,vt qua? mulicr vihurh, 



KO ANSREA AtCIATl 

biberk»!atear. Ea caufa maxime puto ab eodem Gellio fcriptu 
T" lib.13. cap.n.Conuiuarum numeruma GratiisadMufas defi- 

nere.Sic veteres Bacchum Mufis adiunxerunt , quta vino noa 
minimum viresingenij excitentur: quam ob caufam laudata 
funthominumvetcrum fympofia: eoque nomine Homerum 
puto fuos HeroaSjipfumqueVlyircm inter pocula de rebus 16- 
gc feriis facerc differentem. quod Virgil. egregie imitatus eft. 
6'cio quid Plutarchus fentiat quo loco difpurat,An fic inter po 
cula de rebus grauibus differendum : {ed locum indicare mihi 
Jatis eftadaliaproperanti.Videtur porro Alciati carmen coiir 
fi&umex agalmate illo &twv'rxi&* d&ciy&t hb .4. Epigram. 
Gr«ecorum,quod tale eft: 

'B.tTri 77 <m£vvov xg* TraKKciJi , Tyydf akovtic 
Kstt 7roKi[jLOi,f&^c£ tjoi S^ JjctJiov tiKtvmvcu* 

tAri <WpQ7K7W$,C0 t£vi>%iUV 7Tif>l TOlct (JUtTctK^ct., 
fV<S» F6'<7Dl$ tKZK®- ScUfJLQVt TH <h TnKa. 

Kcu yctfcifjLQt Troxly.oav pKtov KKiQr otS\v.ct7rcte (jloi 

H'w Q- efy/tf-3-ffV tvSot Ct7T C&KiUVC(f. 

K«u (jt&po7my jy Qvtiy-iytfyjigpiJi&v Jf/^V eAofy, 

AVTCtO iy* iyKVKifOif CoTfVGIV VUZfiS®'* 
KcUfJLtlV HcFgV i{Ml (JAmp C6^lVCUV7IiTKrt t 

A(S<ra, Jiiycl (jwpoV TraTft o'v } t) «T« , W«- 

Quem dialogilmum fic Latio donatum reperi: 

ZJtcitorfuidcwnmunetibieflcumTallade! natnqu* « 

SpicuUjuntillifedtibivinafacra. 

talia netemere-DinosJpeclanttit qytras, 

t^dttenOjdifiuri quin cape yerba prim. 

Bellamtincur&Jumbelligloria^ejriftud * 

India teflatur robore yicla meo. 

Trodejt illa >ir'n (uccofrondentis oliua, 

Toculafednojiro munete UtabibU* 

*Per me n r gemtrix yllos efi paffa dslorer. 

Femur egofolui } fedcaput illapatris, 

Raccbuipater ] BacchusXiber pater,vt Neptunus pater, Apol- 

Sacchus lo pater.Liberum autem patrem nominatum aiunt 3 quod cum 

«ur pater. jn Indiabellaffet,multas fecumfeminasabduxifTet > quseBac- 

chae dicebantur. 

larchus Soboles itraquevera 7o««.]BacchusIouisex Semcle hTus, de 
gPallas n. -n 11 t • r \> r 

<ur Ioue ^ uo P°fte3. Pallas ex Iouis capite nata, vt 1 uperms expcfuum 

jatrcnati.-cft.Sufpieor hocin Joco noternereBacchum vnacum Miner- 
ua coniungi 3 & Ytrum que fobolem Iouis dici:vt notet duo pre- 



£ M B L E M A T A. fjf 

lantiflima munera homini i Dco concefTa , quorum alterum 

id animum,nimii lim prudentiaj alterum ad corporis vires in- * 

!taurandas,nempe vinum,pertineat. 

JllefimurftUu.] Koc vberius in fequentibus. * 

Uuk zfm o/iw.]Oiea Mineru* tribuitur,qu6d femper virear, Olca «juid 
& aliquid femper habeat glaucedinis,& qu6d oleum nihil co- Mmeru* 
ineat humidi admixtum , fcd femper finceru & ebai&uov per- facr *? 
eueret:ita &yirginitas,ait Phornutus.Suntquifeitum ole* 
iflignent, quod arbor hxc pacis fit fymbolum , ideoque arma 
erri dicuntur,bellaque fufcipi,quo tandern commodius in pa- 
cviuatur.Gyrald.Syntag.n.aliam habetrationem. 

■' fnuenitprinus4ttUgmrum.]Vtxtera\ios quamplurimos,tc- 
tiseft Plin.7.cap.<6. 

Jungunturmerito.] Antiphanes proinde ro ^Ut idem ac 7» w- \ 
nv^utTneiv figmricare dicit^d eft,viuereeffe bibere. 

Abflemius. ] A vino abftinens.temetum, vinum amiquis fuir. . „ 
5elliuslib.toOuid.Mctamorphof.if. Abflemi^ 

- ►- Qaudetque meris abfitmitu yndit. Varro: » 

Juantopcrc abftcmias muliere* voluerinc ciTe,&c.Nonjus ! 




m 



ANDREA ALCIATX 

Prudentcsvino abftinent» 

* Emblema xxnii» 



< 




j0v I d me vexatis ramitfum Palladis arbor, 
yAuferte hmc hotrvs } Virgofu£it Brommm, 



V 



Ideturhic TaX/ywcTHy.Superiori enim dixit epigramate 
eum quiavinoabhorreat,haudqnaquam prudentecua 
dere:quod rationibus aliquot,fi non omnino neceffariis^falren 
tamen probabilibus confirmari poteft.Nunc autem prudente 
a vino abftinere debere ponit. At ha?c inter fe fic conciliare c( 
facile,fi dicamus prudentis effe vino moderate vti: fecus eniq 
fumptum, rationemobturbat^curas jvigoremque animiim 
peditavtmeritb cefferitin Prouerbium, Sapientiam vinoob 
umbrari , ait Plinius . Quius quidem rei non infcius Romuj 
lus , vino femper cft vfi& parcifljmo . Capitale fuit Romani 

matroni 



£ M B I- 1 M A ? A.- tij 

matronis vinum attingcre.vnde inftitntum, vt cognatfs ofculu Roftulut 
ferrent,reprehendcndi caufa,qu© indicium odor faceret d bi- ^° ]?tms - 
biffent.Sed & M.Cato refert,no folum probro aife&as,fcd mul £'2 
ftatas quoquea iudice mulieres non miniis fi vino vfa? effent, non attin- 
quam fiadulterium admififfent. EgnatiusMetellus vxorem, gebant. 
qudd vinum bibifict, interemit.-cuius faeli necaccufatore,nec 
reprehenforem habuir,vnoquoque exiftimante optimo exem- ' 
plo illam violatse fobrietatis pcenas pependiffe, ait Val. Max. 
iib.2.ca.i.Et fane,inquir,qu2ecunque femina vini vfum immo- 

ierateappetitj&virtutibusomnibusianuamclauditj&delicliis 

iperit. Polybius etiam teftiseft, matronas iiberas vinoabfti- 

iiuiflc, vt etiam feruos, irem & ephebos Omnes ad ahnum vita? Quibw 

:ricefimum.ctuod & apud Maflilienfes in vfu fuiffe nonnalli vin J™ m " 

:radunr.Proditum eft aj>.>Eliano,lib.2.cap.37. De var.hift. Za- tur. ^*'*" 

icuci legem apud Locrenfes fuiffe,qua fi quis merum bibiffet, 

lifi valetudinis caufa medico id iubente, morte mulctabatur; 

Ex quibus perfpicuum eft, quam olim odio habiti fint ebriofi, 

/inoque dediti. Porr6hicoliuajMinerua»arbor,vitemincre- 

^at, qua* fuos ramos implicet, & admoueat oliuis. Sumptum 

:ft autem diftichon ex eo Grsco incerti: p ons En^ 

3^iod Iambicis dimetris fic reddidit Politianus.* 

Quid me implicdiis palmites, 

Plantam Mineru*, non Bromu ? 

Procul ratemos tollite, 

Ne -virgo chcar ebria, 
lletuli pauloantemonitum Polybij certe graue, ao&hV Sjr> 
iS^vvcLTov liu) yimtuyg. ttcSV^ oivov y rieri non poffe, vt qua? vi- 
lum biberit mulier, lateat. Belle confentit illud Varronisex 
f^gathone: Virgode conufuioabducatur ideo,qu6d maiores 
loftri virginis acerbse aures Veneris vocabulis imbui nolue- 
unr. Ouid. $.artis: 

Turpe iaccns mulier multo madcfafta Ly<eo, 
*Bigna efi conctthitus qmflibet illapati. 
Kti vero etiam conciliabimus ad epigrapham huius diftichi 
?lautinum iftuc? Non vinummoderari,fed vino folent, qui 
juidem probi funt. 

Swn Pallada arbor. ] Plin. lib. ti. cap.i: & lib* I7.cap. 44. teftis 
ft. Phornutus & Martianus Capella lib.6. 
rfinerus oliua facra,Pacifera di&a:bumanis.vfibus no pollue- 

H 



114 ANDREA AtCIATI 

batur, ncc temere Deorum aris accendebatur. Gra?ci quidatri 
negabacab impudias plantatam crefcere,frucl:umue ferre.ita- 
que a virginibus, & caftisduntaxat inferi volebant. 
Botros. ] BoT^.gemmajpro racemoaccipitur crtwiKJb^tnJof, 
tV*rgo fugit Bromtum. ] Abhorret a vino. 
Bacchus Bromius autem Bacchus dicitur : *&£$■ tCuj (spovT&uj refertur* 
Bromius. fa e ft a tonitru, qui dum nafceretur, eit auditus, vt fabulantur: 
vel a fiptfMi, fremo. Ouid. Metamorph.4. 

— Bacchum^ue vocant, Bromiumque Ly^m. 
luuenal. 6. Satyr. 

— Bromium committere noU. 

Et ad rem appofite Theogonia: fcriptor non inucnuftus* Py« 
lades : 

t^fftrepitu Bromius, quod -vociferefur lacchtttl 
Quod curn /olu-at corda, ly<eus erit. 
Repcri citatum ex Ennio Athamante.* 
H» erat in ore Bremius, hts "Bacchut £ater s 
JUis Lyxus yittt inuentor facr*. 




EMBLEMATA. 

In ftatuam Bacchu 

DlALOGISMYS. 
XXV. 



"* 




Bacche pater, quis te mortali lumine nouit, 

Et dotlra efjinxit quis tua membra manu ? 
Praxiteles, qui me rapientem Gnofiida vidit, 

^/fttjue tllo pmxit tempore^ qualis eram. 
Cur tuuenis, teneraque etiam lanwrine vernat 

Barba, queas Tylmm cum Juperare fenem ? 
Munerwut quandocpue meis Jiparcere dijces, 

lumor, £T forti pettore femper eris. 
Tympana non mambm^ capiti non cornua dejunt: 

Quos mjidementeis taha figna decent ? 

H ij 



116 ANDREA ALCIATI 

/ ffoc doceo, nofiro quod abufus munere fumit 

Cornua, cr infanws molliafisira quatit. 
guid vult ille color membris fene ignem ? omen 

^Abfit^ an humanis vreris iffefocis ? 
Cum Semeles de ventre farens mefulmme traxit 

Igmuomo, infeftum fuluere merfit aquis. 
Hmc fafit hiCyliquidps qui nosbene diluit vndisi 

Qm non t ardentt torret ab igne tecur. 
Sednunc me doceas, qui vis mtfcerier ? gr qu* 

Te fanus tutum frendere lege queatt 
Quadrmtem addat aqme^caluem Jumffijfe falerni 

Qjn cufit, hoc fumi focula more wuat* 
Stes tntra hemma*'.nam qut frocedere tendit 

Vltra, alacer,fed mox ebriut, indefurit. 
I{es dura hxc mmium.funt fendula guttura, dulce 

Tu fluis. heu facile commoda nulla cadunt ! 

Vini inco- TD Acchica»'ftatua» profert crniy.vdiQv rlZnyjov per DialogiTmu, 

moda. JDquo demonftrat incommoditates & damna qua» temulen- 

tiam confequantunnam ex immodica vini potione ebrietas,ex 

ebrietate furor,quo nihil vel miferiusjvel exitialius videri,ne- 

dum cogitari poteft.Deinde fumendi vini legem quadam pra% 

fcribit omnibus vtilem,&plane neceiTariam.Omnja figiilatim 

diltgentiiis aperiam,ne quid interturbe.De fugicnda ebrietate 

Plinius fufum orationis riuulum exprompfu lib.14.toto n.ca. 

Prouerbium, Vinum caret dauo:&,Vinum fenem, etiam no- 

lentem,faltare impellit.Plato }.De Repub.& 6.Deiegib, 

Bacchus BaetJje pater, ] Cur Baccho Liberi patris impofitum nomett 

Liber pa- &\ 3 Plutarch. explicat Yji$eLK. $cd{juiiv£>v libro : quod nimirunt 

tcr. bibentibus libertatem ingeneret. Nonnulli enim per vinole- 

tiam liberi & fercces efBciuntunaut quia liba exhibuerir, aut 

quod ille apud Eleutheras vrbem Bceotiae,Eleutherius, i. Li- 

ber appellaretur. 

JUortaU lmnineJ\ Humanis oculis. haec ad figmentum. Narm 

nefas ohm fuit Deos fui-ffc homines putare. 

Praxitelcs Traxiteles, qm me, &>c. ] ld Plinius attigit inter plurima Pra*j 

xitelis opera laudatiffima lib. 34.cap.8. Oriundus hic celebri^ 

artifex ex ea Italia^pane , quse qu©ndam magna Grsecia dicc- 



. BMBtEMATA. IIT / 

ibatur,& ob artis excellentiam ciuitate Romana donatus, 

£*Mfl»tem Gwyfofe ] Ariadnen intclligit , Minois Cretenfium Ariadne k 
regis hham, qu* Thefci amore capta, Minotauri necandi ©<v Baccho r * 
cauonem ei pr*buir,ea legevt fe vxorem duceret. Scd cam ptJU 
Thefeus m mfula Naxo fomno fepultam reliquit,cuius mifer- 
Dus Bacchus eam fibi connubio iunxit, quam in cselo raptam, 
Loronam Gnofliam appellanr. 
CmimmMt 9 o*.] Ouid.^.Faftorum: SSiK!?* 

Aw c 5 «orf i/>/e puerfemper tmenifiue yiderts, chus, ' 

£* »Ww e/| *t^ f»^r vtrumque tibi. 
5t inMetamorph. 

T*W e»*w inconfumpta iuttent* 

Ttt puer tternns, tu formoJi/Simttt 

touenis ideo effinghur, qu6d ad iuueniles annos molliter tra- 
lgendos maxime confcrat,ii parcius,&,vt decet, fumatur : vcl 
^uod hilares & lanos faciat.Gyrald. Syntag.7. 

Lanugine. ] Barba molii, a lana? fimiiitudme , vt eft in coto« Lanugo. 
icis malis- * 

| £>ueas Vylium cumfnperan fenem. ] All ufio eft ad Prouerb. pro- 

time citatum, Sencm vel nolentem vinum faltare compcllit: Vinum in- 

\ui conuenit illud ex Athenjeo: fanhx f*- 

OivQ- k& tpweovntr £t d<p°o<nwbx> #v&€dfo4 : hoc cft, cit - 

Infanireftcitjanos^uoqttecopiayini. 
■luc fpeftac quod Piato De legib-j. ait: non folum fenem fieri 
us puerunr, verum etiam temulentum. Per fenem Pylium 
rtwejiJbyjyJ ? } {cnem qucmuis fapicntem hominem intelligit, 
malem Neftorem Homerus celebrat in Iliade. Quem tamerr 
ocum de Bacchi iuuenta.non de vi , fed de artate & tempore 
nteiligcndum effe mihi facile perfuadco cum Ioan.Fratrc vi- 
ofane do&o;mirari enim poffit aliquis Bacchum iuuenem 
smper videri,cum fit ille Neftore annofior.Nam & apud Lu- 
lanum Iupitcr ridet Gurndinem , qui fe pucrum eife lacier, 
um fi ap%aiQ7ipof 7tokv tS Um7ou. Quam amici hominis cx- 
■licationem lubens admitto,vt cruditam dignamque qu* pro« 
•etur omnium calculis. 

Tympananonmanibus^ejrc.^Tympanum Iuxuria>inftrumentum r Y m P**" 
icitur a Iuftino.lib^o.Sufpicor Baccho tribui ty mpanum,tan- aum^Eac- 
uam hilaritatis fignum notifTimum,vel propter ftrepitum in- c ho~. 
onditum , quem edere interdum folent qui vino funt bnufti. 
Plutarchus de Ptolemeo Iuniore,qui temulentus in palatio, 
ympano complofo obambuiabat. Graue, inqmtV & calamiro- 

H iij 



IlS ANDRSA ALCIATI 

fum 11 Cleomenes opperiretur otiuni diflolutu Regis Cybeleij 
pracftigiatorisjvbi primum ille tympanu pofuerit,&tripudiaru 
tium ccetus dimiferit.Gtsece ita:JtyoV $ « Kaso/^V yJSutcu 
lJLH7fc&x,v?Tov QctaxzG); ^oxtu/ cLvct/Jpcov , otclv <&fodTov a/7n%n- 

TCU TO TVyLWdMOV, >Lj ¥&Ti7r CW ?* TOV SlcLCTOV. 

Cornutus C apiti nen conmadefunt.] Ouid.ir. Epift.Sapphus: 
accnus. Accedant capiti cornua , Bacchus erU. 

Nam priiis ab Orpheo in Hymnis (6*yJ.§g>?, jl) Jlxtpat eft ap- 
pellatus.Diodorus in 5.raticncm reddit, quod prius boues iu- 
go iunxerir,vel quod Ammonis filius fuerit, qui capite arieti- 
no pingebatur. Cornua pro audacia Phornutus accipit, qudd 
audaces vinurn reddat. Veteres cornibus pro poculis vfos , & 
eam ob caufam Bacchum dici cornutum & temulentum fcho- 
liafta» quidam tradunt- 

Vini vfus. Hocdoeeopopo, zjrc] Sic Plin. cap. i. libro 13. Vino modico 
nerui iuuantur,copiofiore lseduntur^fic & oculi.Stomachus re- 
creatut.appetentia ciborum inuitatur,triftitise cura hebetatur, 
vrina & algor expellitur,fomnus conciliatur : Contra,fi nimius 
adhibeatur vini vfus^belluina cornua capeiTimus 3 & in furorem 
„ intolerabilemnonnunquam ruimus. 
OwQr iio C dffceo } noJlro quodabu>ftu i &c. ] Non me fugiebat,vnde vini, 

Zt tt dl ~ 78 atw, appellationem Plato in Cratylo deduceret, nepe <<&W 
to otncnas tov Koci^g/^7-7//x^c/^quodopinionemente oppitat: 
vel, vt etymolog. hm £ ovncrws, eo quod iuuet & recrect. Sed 
adhuclocum mihi fatisfecerit Plutarchi monitum ex 7.Sym- 
pof.Probl.io.cuius hasc eft fententia:Quod vero fummum eft, 
vt in confultatione derebusarduis imprudens atqueimperi- 
tus rerum fequatur prudetiores,hoc vinum ebriis adimit.Ideo 
enim Plato vino nomen ait impofitum effe on'o*-,quod efficiar, 
vt qui biberint, fapere fe putent, ohc&^ votwi^iv. 
Sguodabufiit munerefumit cornua. ] Atheneajus hb.13.om yj*T?ov- 

10S Hf TO cm/JUL, iTTCUtcLTThki Y&Y& ilOA *J T& LLOU V0/u9pcL\ VinO 1Q 

corpus defcendente,afcenduntverba improba & furiofa. 
c Sumit cornua. ] In effufam prolabitur audacia. Ouid. 1. Artis; 

quid. • Tunc pauper cornua /umit. & 4-Tnft. 

Jam ferro in pugnas y & nondum corma fumpfi 5 
Nec mihi fumendi caufa fit vlla yelim. 
Idem 3. Amor. eleg.io. quo locofignificat fe refipuirTe, & ab . 
amoris laqueis extricaiTe fe, ait, 

Venerunt capiti cornu4 fera meo. 
Plato Dialogo De impofitione nominu-olroy di&ii yulb cma- <; 



iMBtEMATAi II£ 

fio/Vtwnempe,eOc«7o ritm®?n{Aas iymyL^Kwf. quod Hora«« 
tius i. Carm. videtur circumlocutione expreiTiiTe: 
.. feuatenecum "Berecyntio 

Qornu tympana , qu<t fubfequttur c<ecm amor fui, 

%s4itollens -vacuum pltts nimio glori* verticem 3 

t^iddis cornua pauperj. 
Ouid. 4. Faftorum. 

tfditte ptter caput huc , placataque cornua yerta*. < 
Quo loco admoncndi mihi funtPhilologi , Bacchum veteri- cornutT 
bus;t€^^o'foy depictum,ideft cornutum, aut cornigerum: quidfin- 
velquodprimusrationemboumcopulandorum adagricultu- xerint. 
ram inueniie credatur : vel quod eius pater Ammon cornutus 
colebatur.Platoaliam caufamhiftoricamretulits.Legum, & 
poft eum Atheneus Dipnofoph. t.Olim foliti erant in eapien- 
do potu cornibus vti pro poculis. hinc verbum ka^ctou , pro, 
vinum fundere:& x^fW^quafi ju^vff , quod a nemine xi&e 
deflexumeft. PompeiusFeftusad moralem fententiam acce- 
dit,quod qui temulenti funt , adeo interdum truces app3rent, 
vt cornua habere videantur. & Scholiaftes Horatij ad Odam 
19. fecundi Carm . ibi , 
Te -vidtt infons Cerbertts aureo cornu decorum — 

lit cornuaBacchotribui folita , quia ebrietas arrogantiam & 
ludaciam gignat. 

Mollia fiftta^ Ebriusadmuficam,vtafinusadlyram. Siftro Siftrum »' 
3ulci& fonoroinftrumentoin facrislfiris vtebanturveteres. 
Martial. 

Hac quatiet tenera garrula fifira mdnu. 
Ouid. de morte Tibulli, 
I JQuid nos facra iuuant^ ftid nunc Mgyptia profunt 

fifira ? 

De fiftro , Pierium Hieroglyph. 48. diligenter euolue. Inftru- 
nentu hoc ameum fuit, curuumad lebetis formam 3 vt Plutarc. 
:ommentario de Ifide retulit : circum erant parua quardam 
ymbala feu tintinnabula , & in eius parte fuperiore fculpta e- 
at felis humana facie : in ima vero , figura Ifidis & Nephthys. 

QtUd yuit illecolormembris&c.] Nuda fiebant Bacchi fimu- U j 
acra,inquit Phornutus,vt naturam vini oftcnderent, quod ar- Ba^cchus 
tana detegat. Horat. 1. epift. 

J§uid non ebrietas defignat ? operta recludit. . 
lubedo autem colorem fatis indicat>hincque cognome IgnL IeneU s 
5enshabuit.Strabolib.1j. Bacchus. 

H iiij 



Fabulade 
oru Bac- 
chi ad 

quid, 



Bacchus 

Nymphis 
tcmpe- 

/ 



Nymphas 

Eacclu 

nutrices. 



ItO ANDRE/5 ALCIATI 

- . Cum ScmeUi ie ytntteparens, z?c ] Notiffima eft fabula - quam 
fuse tradat Ouid.$.Metamorph. dicirur opera matris Bacchus 
vtearo prodiilTe , fabula nimirum calorem eius & feruorem in- 
nuente, ait Phornucus : tali enim natura eft vinum , vim obti- 
nens igni parem.Sed apud Poetas eft:Femori Iouis infutum ad 
perfectionem veniffe , qu6d fec.undo femoribus vinum matu- 
refcat ac perficiatur. ciim primum enim maturum eft, vfui 
prorfuseft imperfedum : fed pedibus calcatum,h"t perfeclius. 
Namprimailla generatiofit in autumni maturitate,quje eft 
ctiam tumseftu vigeme.At cum calcatur,& pedibus exteritur, 
id femoribus conhci videtur.Et ha?c quidem $v<jims. Alij mo- 
do alio enarrant.Prouerb.Perdidifti vinum infufa aqua 5 fabulej 
huius prigp affertur. Veteres enim merum bibebant > non fine 
noxa, donecStaphilius Sirrheni filius docuiffet vinidilucndi 
rationem.Piatoetiam admonebat,Bacchum temulentum Deu 
fobriis Nymphis temperandum efie Adcd^ vinumaqua mi- 
fcendum. quod hoc Epigrammate Meleagri compertius eft: 

At VVy.$CU TOV BclK^QV QT CM /T^foV tiKttty Q KjOVpQ- 

Ni*\,w )\5®f Tivfnt cifTi yjuhiof/Avov. 

Tqvvzk& crvYvif.tqxus $fo{uQr $ih®-'yvJ£ vtv ^§y*s 
Mia-yc^u, , Jify tt»? Hti xjuJcmvov» 
Id ego ita olim conabar reddere: 

Proftliit tapido cum Bacchus ab igne puellus t 

> EJl Nympliis lotus puherulentus adbuc. 

£um Nympkis ideo gtatus fit Bacchtts: at iUum 
Ni mijcere ftnas , igneus ardor erit. 
Ponticus Heraclides lib.Deallegoriis Homericis,id perfpicue 
docuit,citans iilud ex Illiad, £. 

&V miifJuiLiVQfJ^VQiQ ^.tovvanto ti^avoc > &c, 
Ait enim Bacchum feu Dionyfium fjuuvo'fMvov appellatum a 
Eoetajid eft,infanum,& furentem,qu6d nimio vino infani ho« 
minesfiant.Bacchi nutricibus,vites intelliguntur,quas Lycur- 
gus pepulit per montfm Nyferon: quia confuetudo fuit affer- 
uandi vini caufa admifcere marinam aquam. Idem videtur 
fentire Athenasus Dipnofophift. ir.cap.j.quoloco rationem 
reddit^cur Nympha: dicantur Bacchi nutrices , nempequod 
aquaimmiftavinumaugeat,&temperet. Prifci autem illi Io- 
m duasnutrices , Iunonivnam,Apolliniduas,Baccho plures 
attribuerunt,quod oporteathunc Deum pluribus nutricum 
Nympharum menfuris manfuefaclum cffeac domitum. Huc 
adfcribere non piget lcpidum .Ccelij Rhodigini Epigramma* 



IMBIEM^TA. Itl 

^uod,ni fallor.e Gra?co conmixit: 

jirdentis Semeles audens puer excidit alm y 
^Ardebdtque vno mater &* tRe fogo-. 
JEt fyes mlla fuper miftr<z~f»ccwfete matri, 

At puer m flammu mn tamen vfttis ernt. 
Ogygis occmrit } fed non prius attigit illttm, 
Succubuit multx. quam louis ig>iis aqu<g* 
Jgnis abityfed. non ahiit vis ignea prorjws, 

JQutque ctttt fumm<e panit , in ima furit. \ 
Ttympha igitur procul : pmrum ne tangrto , clamat, 
JQutfquis es;ignis enim efi , niprius imbre laues. 
Huc facit illud Plutarch.difputatione, An feni regenda Refp, 
Aquam mero mifcemus,quo Deum furentemjVt cum Platone 
;ftuc)fobrio altero caftigatum tempererrms. co? $noiv TIKcstvv 
vm rs /ji.jflUfjt&vv <mpos vJko? OAgejnx, f/atvofisvov 0«oV iiift* 
0*3 vijpovn oapfovigkfy yjohct^ofuvoy.ldem dephilofophis, 
}ut non minus literativ fermonibus condiunt apparatum con- 
jiuij,quam vinum aqiia diftufa Bihm.ouy^iijjov j&i$ Mouocu? 
riy £io'vuovy nitbif Nu^p> ite{$tovv7Zf : non minus Bacchu 
Mufis,quam Nymphis permifcentes.Huc pertinent Gnemonis 
rerbaad Nauficlemjib.^./Ethiop.rr ; Apud Heliodpr.jcgi ^*o* 

JbK&ifKj TtiScUfMViQU /LA&KtFet OOA j . vcu,Toy i fy.il v tw Aioyvow 

Tvyy^rt^pocdVi^Ko^wv tjJ^vo/Mt twttotco^ oiwctyctyg&v.Videvis 
nihi facra: rei tenere optime rationcm 3 qui coniungis Baccho 
Mercurium 3 & orationis condimentum poculis admifces.Eiuf* 
iemlegcquseftionem primam Sympof. 

Hincfapit hic , Hepidu , ©•<•.] Idem eftillud Antinoi, nifallor^ 
ipud Homerum Odyff. (p, 

— _. oivQ-oi Tfa>i uzKti)Sv>s , oV 75 KS" dtWov; 

BKd^iy dV wv U4V %avJb s y ^Am» fj.ii </T cuor^xa 7nvv\. 

Vinum Udit dulce quod &* atios 

L<edit , qukunque ipfum abundanter capit, neque decenter bibit» 
At qua? caufa incufandi vini,fi quis damnum inde confequatur? 
iy6 oivQ-TcwTct.ouJ^ o e Aidwoo? tpuzi.to <fi afMTfov th? ttoows 
ygi to 7iigjt TV v&Kas $%ovto? typofet&^ tS clz^tT^ ' 6 / ?o r i' i\J.u*~ 
7fcf.7nyy}.jKcLocdTif@- l u^i x} i)<fio)vyc,vvoiT ctv. Theocritus Ei- 
dyllio i3.a Baccho dari hominibus laetitiam & dolorem ait: 

Of^ AiwvosiQ* M)£ tiuy^&oi %d?y& K5^ ^^*©'» 
Fabulam hancfcio avariis accommodari varie-. Referam,n 
commode poftim , qus Philo Iudseus habet lib. Qudd omnis 
probus, liber j de Theodoro & Lyfimacho loquens : Cum ? ait, 



. 



*!*- AHDREA AtCIATI 

Lyfimachus prsterea rogaffet, num & epatria fugatus efTet 
propter fuorurn inuidiam ciuium:refpodiffe.Nequaquam,fed 
propterexcellentiamingenij,quod patria minime capiebac 
Sicutenim Semele Baccho grauida cumnon potuiffet perferre 
vteru,Iupiter eam miferatus, abortiuuambuffit&inter Deos 
retulit:fic cum patria mea mtnor effet , quam vt caperet Philo- 
fophum,bonus quifpiam , fiue Deus, fiue Genius, Athenas, in 
locum fortunatiorem commodioremque me tranftulit 3 &c. 

Torretab igneiecur.~] Horat^.Carmin. 
Comejfaheremaximi y 

Sl torrere iecur yuterts idoneum. Idemque : 

- meum 

Feruens difficili bile tumet tecur. 

Vide Athensum io.Dipnofoph.cap.^.Plin.lib. 14. cap. 1 j. $c 
Alexandri vinolentia. 

mlld qU ° Se * nH ™ me docea4 ^ c I Non *" at fuit oftendiffe incommoda,& 
vtendum ? g ritudincs » nin? remcdia quasdam adhibeantur. Pra?ceptum 
* itaque eft de vino temperate fumendo,nimirum vt quarta pars 
aqu^femperimmifceatur.quod tamen prejceptumproratione 
locorum,temporum & pcrforiarum ad um&yuuaM reuocandum 
eft.Prouerb.Epifcythifare.Athen2Bumio.cap.8.&lib.i5.cap.ij;. 
Quo etiam peninet illud ex Grsecis epigrarrtmatis: 

BaJCJ£tf [MTfOV Otft90V , (/i) 7TOAU (Atlc/TiKd^iTQVi 

EV/ ytp n KVTm? cu'77®- , $ Liavins-. 
, Xa/f i Kftvci{jutv©r TCtai Nvfxpeus- tst^t©- ojvt&^ 

T^©-^ SzcKctfloi? %itV €t01LLQ7&tQ: 
Jitcft 7TOXUS" 77VSUJ5/SI/ , &7dsp&T7tLt fjflj/U ^pcOTU?) 

BcL7ffi<r2Tcu <T' V7rvq) yitTovt t2 -^fctT». id eft, 

Wec minor eslo wW»# Bacchi,nec largior aquo, 

Hinc m<eror mentet occupat y inde furor. 
^uartus tres fecum Nymphas admtttere gaudeti 

Sicthalamis apttts } coniugioque -venit. 
Namquefolet temros contemnere inuittts amoreSy 
St fommum morti concihare parem. 
_ Intraheminas.] Significat vltra medioeres menfuras nihil ad- 
iiciendum^velfobriismenfurisvtendum.Nequeenim Gr^co- 
rum veterum , bibacitate infignium , aut Germanorum noftri 
huius temporis confuetudo probanda , qui inter conuiuan- 
dum potando certent. 

Moxebrit€s t inde furit. ] Gallis veteribus non ebrietas modo, 
fed cbrietatis comes rixa & concertatio a Platone , aliisq; qui- 



E M B l E M A T A, IIJ 

ibufda notatur .In cuius culpas focietatem Germani a Cornelio 
Tacito vocantur,parique & vinolentif & contentionis appel- 
lantur nomine.-ficenim ille:Aduerfus fitim non eadem tempe- 
r3ntia,diem no&emque continuare potando nulli probrum. fi 
indulferis ebrietati fuggerendo quantum concupifcunt , haud 
minusfacile vitiis,quam armisvincentur. Crebra?,vtintervi- 
nolentos rixse,rar6 conuiciis,fa»piusc2ede &vulneribus tranfi- 
guntur. Ha»c Tacit. Obiter adiiciam quod memini legere me 
apud Firmicu Maternum, au&orem non poftremi nominis, li- 
bello quo Paganorum errores conuellit:Lycurgum Thracium 
ideo vites excidi iufliifejquia vinum in Thracia infaniara furo- 
remque pareret:quo pertinereputoinitium Odeslib.i, Carm. 
Horat. 

Natis in yfitm Utiti&fcyphif 

Tugnare, Thracum eJf.tolUte barharum 

JM onm^verecundumque Bacchum 
Sanguineis prohibete rixis. 
Qua ratione etiam Ailyages apud Xenophontem , cum Cy- 
:um rogaifer,quam ob caufam a vino abftinuiifet inter conui- 
aandum : quia metuerem , inquit , ne in cratcre mixta venena 
^ffent.ciim enim tu ad natalitia amicos adfciuiiti,facile obfer- 
jaui venenameromixta.Sed quo tandemmodo,inquitille? 
Videbam enim vos,ait,neque mentis neque corporis cife co- 
>otes. 

Hesdurah£cnimium,0>e.] Dura quidem,iispotiflimtim 5 qui 
ibi omnia effuse licere volunr. 




114 



ANDRE A A L C I AT I 

Gramen. 




CRAMIneam Fabio fatres trlbuere corolUm, 

Fregerat vtPosnos, ffanmbalimtme mora» 
Occuht mflexo nidum fibi gramme alauda* 

Vulgo aiunt ,pullos Jic fouet illa fitos. 
Saturno Marti^ facrum , quo Glaucw adejo 

Polybides tfattpK creditur ejfe Deus. 
ffis merito arguitur nodis tutelafalus^ : 

fferba^ tot vires h<ec digitalis habet. 



&rameti S~> Ramenherbam 3 quealiis eft fanguinariajceiebratyvttutc- 
luidfi- \jj 



Cramen 

«juidfi- \jrl^pra?fidijfalutisquefymbolurruExea enim coronagra- 

gnihcet. m i nca ficbat. apud Romanos maximo in pretio Jiabir*. Sed 8c 



IMBIEMATA. xl - 

propnas quafdam in ea vires efle exemplo eft Alauda , Martis 
Hii^quemdum gramineisramulis vallarefoleat.AdhecSatur 
ao & Marti gramen eft confecratum , ne quis eam in mimmi* 
labendam putet. Poftremocomeio gramine Giaucus.Deus 
narinus cft habitus. His omnibus canquam notisarcanis defS- 
lonem , famtcn^ueintelligimus :quibus vti licebit, quoties 
:ftugij,aut praeiiaij fpem voiuerimus oftendere:vtii potentioc 
diquis nos opprimere corictur, aut quifpiam in nos maie affe* I 
:tus noxaminferre ,nosm legum tutela , fciuris noftriinno- 
istia fiduciam collocado, prouerbiali hoc fchemate vtemur, 

licemufque nos grammeas haberc frondes. Vt a utcm varii fcfc 
afus offerunt,ita diuerfis modis iftuc vfurpari poteft . Grami-. 
iisfymboium figmficare mihi videtur certiftimum arrumna- 
Jt omni ™>* pto™™™* quafi pra-fcns alexipharma- 
um. quod & dedifaphnishumanioribus, integntateanimi, 
liisque gcnens ciufdcm, quorum portus tutiftimus eft, intcl^ 
«gifaciie poteft. De gramine Plin.cap.vlt.14.lib. Arbcnams 7. 
I ha-c, P rima mca comeclura fuit,inops quidcm cohfilij.quod 
er,um faten cogor,vt anas in qua minutias hafce commenta- 
a^nuncvcroEmblematishuius veram fententiam repeto e* 

ictum me fateor figmficat: quod eft ahtiqu* & paftoralis *£ 
b indiaumrnam qui m prato curfu aut viribus contendebanr, 
um iuperati erant,ex eofolo in quo certamen erat 3 decerptam 
erbam aduerfano tradebant.Citaturex Attic* 
I Gaudent^Hrmnt.celebrantJierbam conferunt 
•lmius de obiidionalicorona,dari folitam e graminc teftatur, 
uod gramen dcccrptum erat quo loco obfeflbs feruaftetaii- 
uis.Summumenimapudveteres viclori* fignum fuir.her- 
am porngere viclos , hoc eft terra & altrice humo & huma- 
one etiam cedere.Idem Min.de elephantelib.S.Mirus pudor 
| viaiuque vocem fugtt ^idoris , tcrram ac verbenas porri- 
t. Itaque hcrbam dare fiue porrigcre gramcn , eft fefe faterr 
iclurn ; agnofcere vi<3orem ..prafidij & falutis audorem rc- 
cren. 

fcffiTk^ ?- ,] Corona s raminea (q««»oMdio.- 

o£ fi.h 5 m -° " S QU0S ° bndione Kberarawit Gellius: Corona 

fer t ouf TrTu^ e „°- l0C ° namm eflct ' intra <>«»"&* 
rfV B, .9™ obfidebantur.Hac coronam s.p.q^. Fabio Ma- 

^n A ft- ^^T"™ T fe "'^ ><l«od vrbcm Romam ob- 
dione hoftium hberailec . Hac nullam aJiam fuiffe nobiiiore, 



\ 



Patres» 
Senatores. 

Fani. 



Fab.Maxi* 
mus. 



Animaliu 

quorunda 

folertia. 

Alauda in 

graminc 

«idificat. 



Glaucus. 



ll£ ANDRI^ ALCIATI 

qua? niiquam nifi fumma defperatione daretur a Plinius n.lib 

cap.^.^.memorat. 
P^«.]RomaniSenatores,quod ergaRempubl.patemo e(T< 

animo. deberentjfic nominati.Salluft.in Catil.hi vei xtate, ve 

curae fimilitudine,patres appellabantur. 

T>a>nosH*nmbakmque.] Ideft, Hannibalem Carthagjnenfiun 
Ducem.Pceni,quafi Phceni,quia duxerunt originem i Phceni 
cibus. quam tamen deriuationcm ab aliis vfurpatam refelli 
Pompon.Sabinusad principium i£neid. 

Mora] Cunftatione.Hinc Fabius cuftator appellatus ,dc qu< 
Poeta 6.Aneid.Ennium imitatus,fic: 

Vrws qtti nobis cunflando nfituit rem. 

OccuUtinflexonidum&c) Quibufdam auibus &belluisher 
barum quarudam cognitio eft a natura infira, vc quod arte ma 
xima & diligenti obieruatione horoines ipii fciunt, hx natura 
beneflcio fentiat. Quod autem alauda fiue galerita nidum fih 
ex graminc conficiat , ex veteri Frouerbio fic expreflum eft; 
CaffianoBaflb fcholafticoJib.De agricultura:Galerite.,inquit 
in gramine nidiiicant.vnde etiam Prouerbium, 
' EV Kopvfu KohdL eyjcKthY-izfVVTcu a^«r/: 
T^amofwn^ramen nido occultaiur alaud*. 
Soletenimalaudapeculiari quodam amuleto fuum luftrare 
nidum,impofitis quibufda ramulis graminis,ficuti aquiia calli 
tricho,cornix verbenacafupina, turdus myrto, paiubes lauro 
vt ex Zoroaftrs magi if. yamiVimv retuiitliteratiflunus vi 
Belgij decus Iunius,adagio, 

A Uud*. m nidi latetgramen. 

£>uo GUuctu adefo, ©*j Id variis modis ab Athenso hbro 7 
cap.i6.& aliis narratur. Hic pifcator fuit Anthenodius, narart 
di peritiflimus,quivel cunftos fui temporis natatores m vndi 
exuperabat,aitPatephatus: nam folebat e portu fpeftantibus 
doneciam extraeorum eiTetprofpeftum,enatare.Cum autej 
rediret , perfuadebat fefe in marinis fluftibus vixiffe ; hincqu 
marinusDcusptimum eft nominatus . Traduntahjeum ali 
quando ob nimiam pifcium,quos ceperat,muititudinem fuiff 
dcfcffum,onufque in media via abicciflc: vnum ex pifcibus mo 1 
ribudum herba guftata reuixiflTe, & in fluuium profiliiife.quo* 
cum Glaucus obferuaifer,eadem herba comefa, lmmortahtar 
adeptus putatur . Prouerb. Glaucus comefa herba habitati. 
mari.Plinius lib.9.capi6.&lib.3z.cap.n. Aufonius: 



** Smue mata; :-- 

Stc^fnthenodituBceotiapcrfretaGlauatt, 

Graminaguflatupofiquam exitialia Ctrces 

Expertus carptas moribundis pifctbus herbas 

Sumpfit.Carpathiumfubiit nouns accolapontum. 

Jlle hamis &> rete potens fcrutator operti 

Tjjreos, ^mreamfolitus conuertere Tetfjym 

Jnter captiuas fimtauit prado cateruas. 

A id rcfpcxit Franc. Picus Mirandulan.in Voto pro falute ciS- 
igis(mihi enim aliud agenti pridcm locus ille occurrit.) 

tfum mi\n firmari pofjent msa rota, malignt 

lmpete depulfo morbtmnm pallida tabes} 

N«t» tetrispellipoterit mors improbafuccis} 

Cramine vel Glauci -velprifca Paojiii arte> i 

luod dixitgramen Saturno & Marti facrum , Aifchyrion Sa- rfam 
ius , n quodam Iambo ait,Saturnum feminaffe gramen,quod 2 W 
>cat gramcn Deorum : Marti autem , qu6d u campo Martio nSr. 
oms crefceret,* Martiali donaretur prsmio. Horat.princi- tif * c ™^ 
o^.L.armi.num: r 

Tepergramina Martij 

f Campi,teper equas.dure.volubiles. 
oratius^.Carm.Od.y. 
guamuis non aliusfieflere equumfciens 
Aeque confpicitur gramine JMartio 

Mct^Tn i\f m <' dd ™>™ g*«nen Marti facrum Gv.Sc 
ilt i Faftl 1 s .' Reuera S ramen &in n °minis ratione 5 & 

TrnTnTr ^ e ahquam J faab ^ C ^tudincm videturmam 
2 Gradiuus(quod Martis cognomen) a" gradiendo & 

^/^ r dentUr;&CUm fi ^altrametatio,Iocuscom. 

L au6 Wi P r | MU ? Campl ddigitUl ' 3b Weratorum ™ni- 
s 3 quo loc folet effe gramen , cuius omnino tollcndi vel a- 

lendi nulla ratio efle potcffcidcoque puto ab Ouidio . epi- 
«fe^^^ te0 • ine ^ U ^ abilc S— a PP^- 
Polybides] Polybi filius.In eo patronymico fateor me h*mTe: p riAl < 
hunc, quanquam leuem , fcrupulum exemerunt profopo- P ° hbldC * 
^."^^"^"^Apollonij fcholialte.Plerique noftraf A- 
icmiae Panfienfis viri eruditi mihi pridem fignificarant, Po- 
idem Glau cu m , JW TO > mK J v £> lQV ^ > fM ° .. eSh fo „ * £j 

Tiinatum,quodipfum non viderecur abhorrere^ Glauci 
acis tabula:Sedhuictamen conieclaaeo vt nonplanefum 
-niusjiic neque ommno repugnaui. 



lz § AND.HEAALCIATI 

2vW/>.] Nf otis 5 fy mb oiis. 

V^itaUs. ] Jkx-jvKtof 5 vt Ariitoiocrna ^Jy^AnJkyJjvKim 
di£ta.-a digitoriim forma 3 qui interfecti funt.q.d.herba he-c vioj 
tantas habecetii digitum non exceciat.Plin. 14. carM^. Surit 
oui aculeatum gramen vocant trium gencrum,cum* in cacun 
ne acuiei lint,piurimumquini,daCtylon vocant,&c. 



Necverbo/iecfa&ocpenquamlsedendum. 



Emblema xxvii. 




^fs SEqviTV ^Kemefisejiie virum vedtgUferunt^ 
Continet & cub'itunt,durAquefrend manu. 

fje mde auidfacias.neve improba verba loquans'. 
Etiubetmcunclis rebus adejfemodu&h 



11 



BMBLEMATA. II 9 

|L T Emefeos nomen, vt hinc ducam initium,dmv <t£ vefjwrav, 
iNLmdignari , fuccenfere , iufte accufare. vipAois vero apud 
.atinos nomen non habet, Plinius teftatur lib.28.cap.i.& Au- 
onius eidyllio de Mofella: 

Lathe Nemefis non ctgnita Uwua> t 

Ldraftia etiam di&a vltrix fuperborum & arrogantium verbo- 
um,77/«afoV v7rtp oymv k) &%olkivg)v xoydv.zii Suidas.Paufa- 
lias Adraftiam krm <ra [titMy djjTiuj 0j7n>Jicfyd.(rA.e-iv: %tf W » 
y^d 7% ^vol/ Hky\ &v4jtf£VK7ov 71 k) d.vct7r6Jpd.?ovqvbd nimi- 
um ipfam nihil effugiar.nam diuina vltio elt ineuitabilis^qme 
[ue non poteft effugi.Quo fenfu puto di&um a Catuilo* 
>. - ■ Precefque nojirat 

Gramu* caue dejjmas ocello, 

JVf poenat Nemefis repofcat a te t 

TLfl yehemens de* } Udnre hanc caueto. 

Idem Paufanias in Atticis,auc"tor eft,Nemefim,fiue Rhamnii* Nemefii 
iam fcelerum vindicem habiram, potifTimumque cotumelio- v * n< * €x * 
\s & elara? mentis hominibus fuccefere,illofque iufte perfequi 
k punire. Macrobius i.Saturn.i7.eam contra fuperbiam coli 
iiilTe folitam fcribit : nec defuere qui apud HeJiodu Nemefim 
uftitiam interpretentuncum cecinitjO/efoV a} viyjifn?, Pudbr 
k. Nemefis homines reliquere,& ad immortalium ccetus euo- 
arunt.Saepenumeropingebatur cubitumfiftens,&frenum ma- 
lu tenens.De qua illud eft in Graecorum colle&aneis lib.4. 

H vitJ&ais <®f>oh.{yt-i t&J idjgi tw TlyaXivay 
M»t' d,uz7fdv 77 7ro/«V,/ujjT d^dKtvct Kiyetf* 
. Vnamanws cnbitum oflentat > gerit tltera frtmmx 

llla modumferua:h<ec admonet csithibe. 
it aliud eiufdem ferme argumenti : 

H vip&dis Tmyvjj vgni-xa.TivQr %vix& $ f\(^$ 
Ud,ffiv d.TTd.yykWm iwSiv VTn^ 76 fMTfov* 

. Contineo Ncmefis cubitum. qu<e caufa, requiris ? 
l?r<ecipio cunclis rehws adeffe modum. 
Plato Dialogo ^.De legibus Nemefim iudicij angelum appel- D«u* om- 
atj cuius fententia proximeaccedit adnoftra religionem:No- nia vidct* 
ms enim ex diuinis oraculis vere perfuademus fupremum re- 
:um omnium opificem nihil latere, nihilqueomnino impunc 
felinquere:quippe qui,vt cecinit Orpheus, 

HdvT itpOty, k) TrdvT dKHiXj r 7r&V7Q>$£$€&i. 

Idem Tragic. Seneca: 

D ominare tumidtts 3 ftirit tu a Uos gere 5 

1 ; 



I30 ANDRIA ALCIATI 

Sequltur fiperbos vltror atergo Ditts. 

Prouida itaquefuitadmoduveterum in moribus coponendis 

cura,diligentiaque,qui vt oftenderent fuperbia Deo prse aliis 

vitiis inuifam effe,dixerunteos qui haccorrepti effenr,no mo- 

docenfura diuina^fed etia indignatione puniri : ideoque pro- 

priumadhancvhionemnumen adhibuere,Ncmefcos nomine 

nuncupatum .Colligere cft cnim e multis,quatuor potiffimum 

(ait Ficinus) nempe legem,iudicium,iuftitiam,Nemefim.Ho-- 

In mcntc rum exemplum quifque noftrum in fehabet,in menre legem 

lex * quid agendumfit, quidnon,communi norma di&iraniem, & 

honeftumquidem fequedum,eius veio contrarium fugiedum. 

^SS^f Habct m ratione iudicium diftinftiori quadsm argumcntatio 

luaiciam. , i-t 1-11 cl- r 

nu difcurlione difcernens,quod m hac vel illa actione poiitum 

In volun- eft honeftum effe vel turpc.In voluntate eft iuftitia,qua? eligat 

tate iufti- aut profequatur,quodratio permetis leges fequendum vei fu- 

« a « gicndum dictauerit.Eft & in imaginatione Nemefis,qu2 turpi- 

bus aclionibus verbifquc fuccenfeat,ac legirime indignetur, 

!n lmagt- Arift.z.de aite diccndi,vz'[M07V pro animi commotione accipit; 

Nemefis. & P ro virtute,2.,Moralium ad Nicomach.mediam illam quidt 

inter pQovov v^ <ym%cufSK£}ucw,idtft inuid)a & peruerfsm \ztl 

tiajdefinitur itaque in Rbetoricis, Kvmbm ts-j $cuvcjufya> dvetr 

\icLf djTsf&y&v ,dolorobeius felicitatemqui eafitindignus. 

quod ita velim apertius explicari. Opponitur mifericordia 

Nemefis.id eft indignatio;funt itaq; quodamodo intcr fe con« 

trariae:fed no tamen propter fe,at propter res fubiecxas:bonun 

enim bono nunqua contrarium eft. Mifericordia,eft argritudc 

exalterius miferia,iniuria laborantis^&isquide affectus nafci- 

tur ex opinione mali,non cuiufuis,fed eius tatum quod vel do- 

lore,vcl interitum afferat.dolore quidem,vt fi quis vir minimi 

malus p ellatur in exilium J & ab amicis deftituatur,aut aduerfa 

fortunaecafualiquo concutiatur:interitum> vtfi qucm innoce- 

tem torqueri,vexariue videamus. At Nemefis profpcra fortun; 

improborum excitatur.In vtvaque dolor quida eft:nam miferi 

cordia dolemus mnoceris afflicti infortunio: Ncmefi dolemu: 

fclicitatehominisimprobi. Quain repletiquefallunturqu 

eandcm efic Nemcfimatque inuidiam putat, propter aliquan 

motuum fimilitudinem. Nam inuidianullum inter bonos & 

malos difcnmen ponit, (cd bonis alienis cruciatur , feu illa di 

gne, feuindigne accidant:& interarqualesacfimilespraecipu» 

regnat.At Ncmefis segre fert tatum indignos & improbos opi- 

bus & honoribus florerc:qua ratione laudabilis animi comoric 






! M U E M A T A, Ijl . 

eftjVt vfrtus exiftimetur,& in probis tatum viris eft. Cum enim 
sequitas poftulet, vt malis male, bonis eueniat bene ; certe vir 
probus & iuftus maxime gaudet,cum iuftitia feruatur : vt cum 
rceleratos homines,ficarios,graiTatores, prasdatoresaliofqs id 
^enus de medio tolli videt : uc neque minus gaudet quado vi- 
ris bene meritis aliquid optime fuccedit. Quas omma paulo 

>6ftexemplisiiluftrabimus.DeNemelificAmmia.Marcel.lib. LocU s cx 
r 4.ad finem:Ha*c & huiufmodi innumerabilia vltrix facinorum Ammiano 
mpioru honorumq; prsemiatrix aliquoties operatur Adraftia, 
uque vtina femper, qua vocabulo duplici etiam Nemefim ap- 
>ellamus. Ius quodda fublime numinis efficacis, humanarura 
iientiu opmione lunari cir-culo fuperpofitum,vel(vt dcfiniunc 
ilij)fubftantiaiis tutela generali potentia partilibus pra?fidens 
atis:qua Theologi veteres fingentes Iuftitia? filiam^ ex abdita 
juadam seternitate tradunt omnia defpedare terrena. Haec vt 
cgina caufaru,& arbitra rerum,ha?c difceptatrix,vrna fortiura 
:emperat,accidentium vices alternans,voluntatiimque noftra» 
um exorfa interdum alid quam qu6 cotendcbant exitu termi- 
ians,multipliccs adus permutanao conuoluit.Eademqj nece£ 
itatis infolubili retinaculo mortalitatis vinciens,faftus tume- 
es incafTum,& incremcntoru detrimentoruque momenta ver- 
*ans,vt nouit,nuc cre&as mcntiu ceruices opprimit & eneruat, 
mnc bonos ab imo fufcuans ad bene viuedum extollit. Pinnas 
lutem ideo illi fabulofas aptauit , vt adefTe velocitate volucri 
runctiscxiftimetur.* &pra?tendere gubcrnaculum dedit eique 
ubdidit rotam,vt vniuerfitate regereper elementa difcurrens 
>mnia non ignoretur. Sic ille:qui etiam lib. *z. Quem ab ima 
brte adufque iubendum Imperatori pene elatu,ideoque into» 
erabilem,humanorum fpe&atrix Adraftia,aure (quod dicitur) 
fellens, monenfquc vt caftigatius viueret, relu&anrem pra?ci- 
>item tanquam e rupe quadani egit excelfa. Audiamus ctiam * j , 
Vrtemidorum,qui lib.i.Nemefis,ait,femperbona eft viuenti- r ii 0C us. 
>us fecundum legem,& moderatis hominibus,& philologis:at 
r cro contra leges deliquentibus , & bis qui aliquibus infidias 
truunt,&magnas res aufpicantur. Namimpedimcnto cffc,& 
jbftare his qua» inconfulte & praster animi noftri fententiam 
iunt,Nemefim vocamus.Quidam produnt,qu6d Dea ha?c bo- 
«aquidem m pcius vertatimalaautem in melius. Decadera 
^emefi Plutarch.difputatione De iisqui fero corripiuntura 
iumine,multaerudite collegit, vt & Gyrald.Syntag.ij. flc 
irafm.in Prouerb.Adraftia Nemcfis. 

I ij 



IJL ANDRU ALCIATI 

VtfttgU feruat. ] Epigramma Grxcoru i.tyaun ea ob re difta» 
ideft,veftigiana,qu2e veftigia hominu in(equatur,eft &quarda 
ad prouerbiii allufio, tyos f^7*A3**Vj & tyn flaKeiv: id eft ve- 
ftiVits infiftere,&veftigia perfequi:quod Piatoni familiareeft. 
Cmtinet o* cubitum, dara^uefrena.] Hxc temperantiae fymbola 
diligenter annotat Pierius Hieroglyphicon 36, & 48. 

Nemalequidfzcias.] Sic tandem Nero pcftmulta impia & fce« 

lerat3 facinorofa perpeiTus eft fuam Nemefim. Is enim matre 

interfe<fta,iudiciumnon eifugit eorum qui prehendi non po- 

tuerunt.cui enim fenatus coactusfuerataffentiri, huiusftatua* 

populusno&uculeumfufpenditj palam etiam vocesaudieba- 

tur,his conceptx verbis.Nero matrem imeifecit:quas multi ad 

Neronem deferebant,non tam vt aiferrent interitum delatis, 

tjuam vt Nerone apud Neronem accufarent.Tande poft mife- 

ram , impiam , & indignam omnino vitam, a fenatu iudicatus 

eftjVt nudus per publicum duceretur, furcaeius inferta capiti, 

virgis ad mortem vfque C2efus,atque ita praeceps de faxo dare- 

tur,vt retulit Xiphilinus,& Eutropius. Paflus eft etiam fuam» 

certe vt atrociffimajfic iuftiffimam Nemefim Seianus , magno 

quide fed fallaci honore fub Tiberio lactatus,ade6 vt impera- 

tori pro collega haberetur, fed & Liuia Drufi,filij Tiberij ab 

eodem ftuprat3,& Drufo veneni potione per Eudemum medi- 

cum extinctojquod denique Prauorianos militefque alios mul 

tisacmagnis largitionibus fibi deuinxiffet,eoque in principe 

coniuraflet,Tiberiushominemnon3pertavi,fedpaulatimde- 

preffum irretiuit.eumque infenatu accufauit.Crimine patcfa- 

cto Patresitacenfuerunt; vt Seianus capite multaretur,eius 

corpus in Gemonias proiiceretur 3 in liberos etiam animaduer-. 

teretur:qua de re multa Dio lib.58.C0rn.Taci.in 5.Val.Max.£. 

cap. De improbe di&is & fcelerate fa&is,aliique multi. 

Nene improba yerba loquaru ] Demadi peffime ceflit, qui dum 
funeribus neceflaria venderet, optaffe dicebatur vt in hac artc 
fua grande maiiifque folito lucrum obueniret; itaque damna- 
tus eft,quia id votum nifi ex mala mente,peflim6que in Rern? 
pub. animo proficifci iudicatum eft : adeo id lucrum non poffe 
frne multorum morte contingere.Retulit Seneca debenefic.tf. 
Sic Theodoro pra?ceptori Ptolomxi jSLgyptioru regis fua lin- 
gU3 fuit exitio:nam cum Pompeium interfici perfuafifletjquia 
mortuos nonjn^ordere dixiffet, imo vero feCe ia&affet Csefare 
lulio fortiorwnin Afia tandema M.ikuco deprehenfus,mcri- 
tas pcenas luit , vt cft apud Plutarch, 



IMEIEM ATA, 



Tandem tandem iuftitia obtinct. 



XMBLEAJA XXVIII. 



*55 




JE A C I d JE HeEloreo perfufitm fangume putum, 

Qu^dGrxcorum Ithaco concio tmquadedit: 
lufiior arriputr Neptunm in <tqu*ra taffum 

Naujragio , vtdommum pojfet adire fuum: 
Ltttoreo <y£iacis tumulo namque intultt vnda, 

Qu& boat , jprj t alt voce fepulcra fent: 
Vicittt Telamomade tu dtrmor armh* 

yAffeftm fas efi cedere mJittiA. 



A 



Pparetid fumptum efleex duobus Epigrammatib. Grx- 
cislib. u titulo «V JjikLuj : primumquc fic habet: 

I iSj 



Ij4 AKDRBS AtCIATI 

AasicF &X 1 ^ Q'. 7 ^ %w™$ Qr &*{** ™*ff**9 

J$dun)po Ji ^ihaojA j&TiaiTcLffi w «®^6 tvuGqv 
A)Wr@- vhktuu a>$(juffiv 5 ovk i$a,KU. 

"Pelidtt clypeum non <equo cefl$t VlyJJes 
ludicio,plenum pwguinu Hecloni. 

Sedmare naufragio detraxit-, namyue natando 
h tumdum Aiacis y non Ithacampetiit. 

Quod autem fcquitur, Alciatus ipfe exprefllt, fed Mufa pau- 

lum fufiore, addiditque poftremo &myLv5iov '• 
K*Kci TroffiiMm fiysffiv vrukv uah\ov dSvvns*, 
Kod K^iatvi Ktivav <rvytetia im^i^ ^lKcloscl. 
Aame iv aiyta.Koi<n /3oct, kW ffv.ua, 77Vclojh, 
Avtov </ hay^hsyffcLrov cl^iqv ciazrichcoTUu, 

EVSO HtU TiKafM)VO?i £%& ffcLKQ- GUCLKicrcLQ. 

A Vir miS C*ceriim de Achillis armis inter Aiacera & Vlyflem coorta eft 

•ontentio nobilis illa, Poetifque dccantata controuerfia, quae fane Aiaci 

cedere coaclus eflet aftutus & vafer Vlyfles^nifi fua eloquentia 

tanquam fafcino aliquoiudices Grarcos in fuam fententiam 

pertraxiflet.His tamen armis iniuria & dolo partis.nom diu po- 

Paufaniae titus eft malse fidei pofleflbr. Retulic enim Paufanias non po- 

locus prae- ffremi nominis fcriptor, fe audifle ab iEolenfibus , qui Ilium 

clarus. p ^. e j us eue rfionem tenuerunt, de armorum eiufmodi prodi- 

difle iudicio,illudquein primis: Pofl Vlyflis naufragia,arma 

de quibus certamen fuerat, ad Aiacis tumulum tempeftatc dc- 

lata. Td Deo volente fadum colligit hic Emblematographus, 

vt alludat ad vulgatum miferorum & afflic~torum conqueftum, 

Veritas, & Iuftitia verumque laborat, fed tandem eluc~tatur:& quanquam 

ius,premi- p rematur> nori opprimitur tamen. Cicero pro Qluentio: Mul- 

opprimi-" torum improbitate deprefla veritas emergit , & innocencia: 

tur. defenfio interclufa refpirat. Et pro Ccelio. cxclamac magnam 

efle vim vcritatis, qua? contra hominum ingenia, calliditatem, 

folertiamque,contraque fi&as omnium infidias facile fe per 

feipfam defendat. Idem in Sextiana defenfione : Alia qua> 

damciuem egrcgium iniqui iudicij procella peruertit,c£teri 

aut repentina vi perculfi,ac tempeftate populari,per popu- 

lum tamcn ipfum recreati funt atque rcuocati, aut omnino 

inuulnerati,inuiolatique vixerunt. At ver6 qui fenatus con- I 

fllium , qui audoritatem bonorum , qui inftituta maiorum # 

neglexerunt, & imperita? auc concicaca? multitudini iucun- ; 

di eflc voluerunt, omnes fere Reipublicx poenas aut pra> 



EMBIEMATA- SL# 

fenti mortc > aut turpi exilio pependerimt. Pcrmultts fa- 
ne exemplis confirmari poteft > plerofque iudicum iniqui- 
tate,aut etiam populari rumore , vel alio» modo damna- 
tos , deque honoris gradu decetrifle , qui tandem vita fun&i, 
certiflimis coniecturis infontes,&ab omni obiecto crimine 
immunes deprehenfi , concitatamdefeopinionem nonmodo 
abfterferunt,fcd immortali gloria tandem donati funt.Oppor- 
tune crgo di&um eft a Liuio : Veritatem laborare faepe\extin- 
gui nunquam. Vt enim qua*fal(a funtj velnullo certeiabo- 
rante delentur temporis aliquo tra&utveraautem & iufta vio- 
lentishominum iniuriis interdumcedunt> fedtandem emer- 
gunt.Recfce Menander: 

EV 7TCW77 JV< l{g2° 6) 70 cOj^UOJ/ C7nK£#7UV> 

E/V 70; SingjttQ- fjLVfiav ov% ivJYxav 

Kg#T«»7D SilQV lUjJ Ji)WV 75 <7UM5&£g>J>. 

Tempore omni quod iuftutn eji -vincere par eft : 

Vnus -vir iujltn infinith non iuftis 

Prtftat , Deo &* iuftitia adiuuantibus. 
Qu_amuis monumenta prasclarorum hominum fitu fqual- 
.eant, eorum tamen virtus nullis vnquam fec±ilis obfcurari 
Dmninopoteft. Huc forte non incommode illud Pindari ex 
Od. 8 Olymp. 

Ka7»;cf i/7#« cT'8 kovi? a-vytfvav YJL<h&iv y&§iv> 
Ideft, Nec pulueris fitum occulit congenitorum inclytam 
gratiam. 

JEacid*. ] Achillis : ab j£aco Telamonis & Pelei patre. 

"Perfufum fanguine Hefloreo Jcutnm.] Id dicit, propterea quod 
Achilles He&orem interfecit. 

Conciainiqua.] Iniuftumiudicium Gr^corum procerum : vel 
niquaconcio Vlyftis : quamrepete ex Ouidij Metamorphof. 
[j.Conciojtria fignificare Gellius lib. iS.cap. 7.norat ex Ver- 
rio Flacco:locum, fuggeftumque vnde verba fierent : item cas- 
:um populit&orationemipfam qua; dicereturadpopulum. 
lthaco.~\ Vlyfti , ab Ithaca patria. 

Iuftior arripuit yfjptmus.] Aqua marina fuit aequior Aiaci, 
jusefcutum &armailliarrepta reddiderit. Tacite videtural- 
iudere ad id quod poftea dicet, plus ineffepifcibusmarinis 
iumanitatis & fidei , quam hominibus. Seneca Declamat. i. 
Controuerfiarum 7. maria iuftiora iudiciis , 6 mitiores pro- 
cella* patre ! Sic Ouid.i. Triftium eleg. 4. vbipoeta fuos labo- 
res cum Vlyflis laboribus comparat: 

I iiij 



J$£ AHDlEA A t C I A T I 

Cumpie minor touefit tumidis qui regnat %n yndis : 
lUmn T^eptum , me louts ira premit. 
Idem *.eiufdem operis elegia vndecima: 

Neptuntqne minor cjuam Iiuts ird fuit. 
Apud eundem , Dido Mnex. 

hijiior efl animo ventfti , O 1 "vnda tu$. 
In quibus ego comparationibus Yideo Hyperbolen:& quidem 
inari nihil eft implacabilius. 

Vominum fuum.] Aiacem,qui dominium quidem iure, poft 
Achillem mortuum , animoretinuerat.-pofleftionem vero mi- 
nime, quam VlyfTes eloquentiae viribus obtinuerar. 

Boat.] Ciamat.tranflate a bobus. 

y§ce.] Catachrefis ,pro fono, 

Vicifti, crc. ] ^^amrvmiiet. 

Telamoniade. ] Aiax Telamonis fili. 

lAffettuifas efi >p>c. ] ityyims & &m(Av$iw , ad quod illu- 
ftrandum fuccurrit iEiiani exemplum nobile ex lib. r*. var. 
hift. de Macareo quodam facerdore Mityienenfi , fed quia li-» 
bcr eft in omnium manibus , non akribam. 




IMELEMATA. 

Etiam ferociffimos domari. 



i)0 



£MBLBMA XXVIX, 




J^o M A n V M foftquam eloquium , Cicertne feremfto^ 

Terdiderat fatna feftis acerbafux: 
Jnfcendit currus vitlor , lunxitc^ leones 3 

Comfulit O" durum colla fubire tugum: 
Magnanimos cefiijfe fuis ^Cntomm armis > 

^mbage hac cufiens fignificare duces . 

TEflis huius hiftoria? poteft videri Plinius 3 qui ficlib. 8. Emblema 
cap. 16. Primus Romae leones ad currum iunxit M.Anto- «a&i?™ 
nius , & quidem ciuilibello cum dimicatum eflet in Pharfali- ggjcicew*- 
cis campis,non finequodam oftento temporum 3 generofos ne 2 .An- 
fpiritus iugum fu&ire illo prodigio fignificante.Plutarchus au- toniana. 



Ijg ANDREA AtGUTl 

tem fn Ciceronis vica copiofa oratione recenfet interitus eiufc 
dem caufas,quibusM. Anthonius eumadnecem poftulauit. 
Nul!atamenpor.iorfuit,quam quod Cicero,cumfibi(e re fua) 
maximeeffec opus,feruiretemporinon potuerit. A&ionibus 
cnim Philippicis in Senatu habitis fic excanduit Antonius, vc 
- inde omne, quod aiunt, lapid emouerit, qu6 Cicero de medio 
toileretur. Cum itaque ex vrbe difcedens primo in Tufcula- 
num ve.iifTet,indeque tranfuerfisitineribus inFormianum, vt 
nauimconfcenderet ,in altum proue&us effet , ventifquead- 
uerfis agitatus , & vicas & fugae eum cepit taedium. Itaque re- 
uerfus in Formianum ab Antonij militibus petitus eft,& Popi- 
liusLsenas (quemaliquando Ciceroin Senatu defenderatpa- 
tronus) prominenti exle&icajpraebentiqueimmotamcerui- 
cemcaput amputauit,&ab Antonio inter duasmanusinro- 
ftris pofuum fuit,quo loco orationes in Antoniu Cicero habuc 
rat.Val.Maxim.?. cap.j.multa Seneca 7. Controuerf.i.& $ua- 
foriarum 6\cap. Seuerus Cornelius fatum hoc planefuneftum 
itadeflet: 

%S£bfxulit -vna dies £ui dectti , ittacpe btttn 

Conticuit Latia trifis facuniia lingwt , 

Xfnka follicitis quondam tutela falufae 

Egregium femper patri<e caput : iile Smdtus 

*UindcX y iliefori , legum , riiufcjue togecme : 

Fublica voxfeuis aiemum obmutuit armis- 

Jnformes vultus , jj>arfamque cruore nefando 

Canitiem ^facrdfque manus , operUmque miniflras n 

Tantorum , pedihm cuna proiecla fuperbis 

ProcuUauit ouant : nec lubrica fata t deo/qui 

Refpexit , nullo htet hec ^Amonitu euo , &*c. 

Mcminere alij quidem facinori* huiufce Antoniani,vel potius 

infolenti^ plufquamnefarieinfani huius hominisiugatosleo- 

j tam nes ad currum iungentis. Ec hoc quidem certe fat nobis intel- 
durum .... 11 /r • e r 

quodfra- ligi datur,nullam eue tanram vim, aut hrmumammi propofi- 

gi non tum , nullius tam praefractam vocem & fententiam » quae non 

poffic. coerceri aut edomari queat, Quoties enim vel libertas vel vir- 

tus oppreffa , & quafi fopita eit tyrannorum violentia ? Vlf ro 

fefe mihi oiferunt exempia longe muita de iis quiindigna & 

immerita cxtin&i nece a rnultis iam antca<ftisannis,defide- 

rium fui nobisreliquerunt, vreorum nonpoilimus vel finc 

lacrymis, vel iufto dolore meminiiTe. 

Sed vt ad Ciceroncm reuertamur : Caifarem in fenatu con- 



emblematA. 119 

foflam accipimus a ciuitatis Komana: principibus , qui tyran- 
nidem pcrferre non poterants qui tamen cum aleam periculo- 
fiiTimi & funeftiflimi confilij fubiiifent , longe aliud cecidit 
quam putaiTent; tyrannum enim demedio fuitulerunc, acip- 
fam tyrannidem tollerc non potuerunt.Statim enim perturba- 
tis rebus, & omnium confternatis animiseandem potentiam 
nefcio quo fato M. Antonius occupauit , quanquam moribus M.Anto- 
&vitae inftituto difTimilis aliifque partibus Cazfare inferiorj ni " s c y- 
cui aperte omni contentione animi reftitit M.Tullius , & ple- rannus# 
rique alij nobiles Romani \quos ( inito fcedere cruentifTimo 
Triumuiratus) profcripfic Antonius,ex iifque multosinterfe- 
cir.Eam quidcm quam non modd ante praefentiebat, fed plane 
cxperiebaturinfanam M. Antonij rabiem nondiiTimulatipfc 
Cicero r.Philipp. cum ait : Doletis tresexercitus populiRo- 
mani interfectos?interfecit Antonius :auc"toritashuius ordi- 
nis afflicT:aeft. ? afBixitAntonius:de(ideratisclariiTimos ciues? 
eos quoque eripuit vobis Antoniusromnia deniquc quf poftea 
vidimus(quid autem mali non vidimus ?) fi recte ratiocinabi- 
mur.vni accepta refercmus Antonio.Et deinde fubiecit:Verfa- 
tus in bello eft, faturauit fe fanguine difnmilimorfi fui ciuium. 
Itemquej. Philip.ait, eum in hofpitis tecris Brundufij fortifTi- 
mos viros,ciues optimos,iugulari iuffiffe , quorum ante pedes 
eius morientium fanguine os vxoris refperfum fuifTe confta- 
bat. Certe Pliniuslib.14. cap. n. Antoniumfanguineciujum 
ebrium , & eum fitientem nominauir. Et hxc quidem forte fa- 
tis. Quanquam enim ad Emblematis explanationem v i^ c # a - Fons Em . 
muradduxiiTequa?ftudiofocuiquefatisfaciant:tamenadiicie-b lcmat i s# 

musjquod non parum fortafTe conducat ad materiam feu fon- 
temcarminishuius explanandum. Si enim locus eft conie- 
ftura? noftraj dandus(in quo tamen nihil cuiquam velim pra:- 
iudicatum) videturidAlciatus duxifle potius ex Antoniana?!» 
M.Tullij loco,fed (vt plerifque do&is videtur) corrupto, qui 
C\c habet : Vehebatur in efTedo Tribunus, &c. fequebatur eum 
rheda cum lenonibus,comites nequiftimi. Nonnulli hic le- ' 
gunt, leonibus, quod non probatur criticis,& iis qui maiorem 
probabilitatem fectantur, quique cenforiam virgulam in fcri- 
ptis auctorum meliorum fubinde adfcrunt.Quo ex loco fuum 
videtur Emblema confinxifTe Alciat.& ,leonibus, legifTepro 
lenonibus : adhsec non recte temporum rationem habuiffe. Si 
quos moueat Plinianus locus quem attuli , nihil certe moror, 
cum nihil prcfra&e hac in pane aufim affirmare. 



I4O ANDRU A 1 C I A T f 

.. Ifymanum eloqttium. ] y&ra. 777V * ^o^/K.Romana? princeps e!o- 
-Th Iij quent^ vocatur Cicercvt etiam difertus artifex Reipubl.ad- 
miniftranda?a D. Auguftin. Plinius fenioreum ficlib. 7. c.^o. 
falutat:Salue *inquit,primus in toga triumphum jlinguseque 
lauream merite,&c. 
Peftis pa- Tatnspeftis acerbafua.'] Allegorica nefarij hominis>Reique 
trix. pub.perniciofi hoftis,defcnptio, quam fa?pe orationibus vfur- 

pat,vt Catilinariis,Poft reditum,pro Sextio ide orator: vt cum, 
Clodium aliquado tetram &immanem belluam,fa?pe furiam, 
* fsepius peftem appellat.Sed & Gabinium atque Pifonem,duas 

imperij Romani pcftes memini nominatos eade oratione Sex- 
tiana.Sicin Politic.Plutarchus Reipubl.Hoftes Ariftiona,Na- 
bim, Catilinam, peftes, morbum & vomicam patriasappellat, 
id eft, voawfjut X£ud7ros-tipa ir&h%Q$. fic Virgil.Aen.j. Harpyias 
peftem & iram Deorum:& n. 
— - Tumife peftis ad ora> 
Fenc^ue^refertque fonans, 
Non mihi tempero , quin & hxc adiiciam , in eorum maxime 
gratia,quosin politioribus literis inftituimus:quicquidletha-; 
le,noxium & damnofum eft , id peftis nomine folere appellari. 
verbu enimjpeftis,^^ 70 TncTeiv.vnde dudta vox antiqua 3 pe£. 
fum,pernicies etiam a pernecando di&a. Salluftius : Et fi certai 
peftisadeiTet,manfurum potius,&c.Catullus feipfumalloques 
itadeamorefuo, 

Me miferum afpicite\O t fi yitampuriteregi^ 
Sripite hanc peftem^perniciemc^ue, mihi. 
. Idem ad Rufum: 

Sripuifti hett heu noftr/t cmiele -venenum 
Vit&Jjeu heu noftr<t peftis amiciti<e, 
M. Tullius i.in Catilin. Hoc autem vno interfe&o , intelligo 
hanc Reip.peftem paulifper reprimi.& ibidem : Atque delebi- 
tur non modo hxc tam adulta Reipubl,pefti$,verum etia ftirps 
ac femen malorum . Idem i.in Anton. vt Helena Troianis , fie 
ifte Reipubl.caufa belli,caufa peftis atque exitij fuit. & Philip. 
7. Tetram & pcftiferam belluam ne inclufam & conftricfom 
dimittatisj cauete. Apuleius 5, Afini aurei , De fororibus Pfy- 
ch2e:Sediam,air,peftesilla5,teterrima?qifurieanhelantes vipe- 
reum virus nauigabant.Idem lib.7. Verum fortu na meis crucia - 
tibusinfatiabilis aliam denuo mihi pcfte inftruxit.Eodem fche 
mate dixitidem Apuleius? . Afini. De muliere quadam : Sed 
omnia prorfus vt in quadam ccenofam latrinam in eius animu 



IMBLEMATA. I4I 

ronfluxerant flagitia.Et Arnobius lib.^.contra gentes, de Ioue 
[oquensjVt eflet, ait, criminum fedes , malediaorum niateria, 
locus quidam expofitus,in qucm fpurcitiae fe omncs fcenarum 
:olluuionibus deriuarent,&c. ^- 

lugum.] Nolim prxtermifTum quod netatPierius 48.Hiero- Iuguqui*. 
»lyph.iugoferuitutcm fignificari,& fatigationem.vnde vulga- 
Kn illud,Subdere colla iugo, proeo quoddicimus ,inferui- 
:utem trahere,a bobus fumpta metaphora. 

Ambage hac.] Signis & mutis demonftrationibus eiufmodi, 
Leones enim iunxit , vt fignificaret fe fortiflimos quofque fub 
iugum mififle.Leo in Hierog^yph. fortitudinem, robur, & alia Lco ^ 1 *** 
nulta fignat: qua de re Pier. Valerianus lib. 1. Ambages autem 
primariafignificationepro verborum circuitu,& fententiarum , 
aliorfum tortarum d uc"tu accipi foletrat hic,quantum coniicio, ■ 

fchema vel pompam, aut faftum infolentem arguit, quo tacite - - 

quidfibi vellet,innueret Antonius.Scio quidemapud au&ores 
frequenter fumi fjjsiapopim^ pro verborum circuitu,qualis ia 
criminibus excufandis aut velandis adhiberi nonnunqua folet. 
Liuius i.Per ambages tegens ingenij fui effigiem.&^.Vix pue- 
ris dignasambages,fenes & confulares fallendas fideiexquire- 
re, & id quidem tranflatitie, proprie verd ambages funt flexus 
lcmxandri fluminum. Claudianusitaque iEquoris ambages 
dixitjfic fspe apud Cornel.Tacitum Annalib. 




I 4 i 



ANI5RE/E ALCIATI 

Gratiam referendam. 

Emblema XXX. 




: l ^erio infignis pietate Oconianido, 

lnuefies pullos pignora gratafouet. 
Taliaque expeSlatfbi munera mutua reddi, 

y/fwcilio hoc quoties mater egebit anu*. 
Necpiafpem feboles faltitfedfejfa parentum 
Corporafert humcris,prjes~tat <*r ore cibos. 

OMnibus iis qui humanitatis iura colunt,ab ipfa omniurn 
magiftra natura perfuafum debet effc quantum parentiJ 
«aantum kus debeant, nifi tamen omnem humanitatcm fibi detrahi pa- 
«ebeamus tiantur.Siquidem no homines mod6 arcano aliquo fenfu pie- 
ratis in parentes, fed & animantium qua?dam , a quibus abeft 
ratio, adraonentur. Ciconise enim 3 vteftapud Solin.c.43. Po J 



I M B I E M A T A. j^ 



lyhift. quantumtemporisimpenderinrfo?tibuseducandis,tan- 
tum & rpfa?a pullis fuis inuicem aluntur. Quamobrem JEpv. ciconia 
ptij cum fignificarenthomincm,qui patris curam gereret , Ci- picuw. 
coniam & Cucupham depingebant,quod ha? foleanc genitori-. 
busfenio confe&is eodem modogratiamrependcre,quoipfa; 
ruerinteducaca-.Iisenininidum paranr, pennas velJicantinu- 
tiles,& pabulum fuppedicant : idque quoad refumptis pennis 
fibnpfisqueanc fufficerc. Itaqueha*&piecacis,&gracianimi 
fymbola gerur,vc vidcre eft apud Pierium h'b.17. Hieroglyph. 
Pudcac nos hac in rc inferiorcs, auc etia deteriores auibus effe! 
ktqui pareft eo lubcntius & alacrius naturse nos reddci e quod 
iccepimus , nimirum vitam eorum conferuarc tutarique , qui 
aobis auftorcs vita? fuerunt.-&quo nobihor eft noftra conditio, 
jo affe&us debet effe pararior ad human*vita?offiaa obeuda, 
& pietatcm omnem exerccndam. Nobis enim artate iam affc- 
Sis,& imbecillioribus fadis,itidem liberi reftituent. Ncc vcro 
:ft quod pluribus has natur* leges commonftrcmus, quando- 
juidem omnesnorintpoftcriailla,qux ad diuinum cultum 
peftant pra?cepta,primum rerum humanarum decretum effe, s 
rrparences ipfosin honorc habeamus: cui & fpcm certumquc 
>ra!mium vica? longioris adiecit fupremus ille legis auctor 
)eus ; adej)ccicandamhominumcardicacem . Heflodushucal- 
udens,i. s>yw, feculum impium defcribic ab effe&is hominu: 
celeratorum,qui probro contumeliaque afficient, cofquefc- 
lio affedos non fuftentabunt. Iupiter, inq*uit, perdet hoc ge- 
iushominum,ZguWA/tf-tf*}^|o7» 
'£ p©- dv$pd7n*>v o?yne$crxo V 7a? ctTtfjLtiovvffr TOKtietf, 

Mt^QVTVt JVf? TOVf ^LKlWOif &d(oVT'47ll iOSl 

ZxTMotJvJi&kuv oW ^Mmf^vhfSp ofy 

zifo&ivgx. 
Jed vbi cftilla nariir* vis(air Cafliodor.variar.epift.14.lib. 2.) 
[ua? amplexu copula; deftinacur ad pofteros?ferarum caculi fe- 
[uuncur parenccs:acefpicc fuo virgulta non difcrepant.-propa- 
;o vnis • propria? feruit origini,& difcrepac homo a fuo fus' ini- 
lo.Qmd dicamus illa beneficia,qua: vel excraneam perfonam 
cttunc obligarefNucriuntur a paruulis : ipfTs laboratur : ipfis 
mmx conquiruntur :& cum fibi vnufquifque credat abun- 
arequ-odpoffideccuma patribus adhuc quanritur , pro al- 
cra po tms *tate peccatur.Proh dolor/non mcerebimus eorum 
frectum,pro quibus fubire non rccufamus exitium? Mariaip- 
ifeuis tempcftatibus exeitata genitoris curano refugir a vcpc- 



j j 4 A N D R E tf. ALCIATI 

regrinis mercibus acquiratquod propne, foboiirelinquat.Aues 

ipiie,quaium vita femper in efcis eft , nacuram fuam excranea 

fordenon maculam.Ciconia,redeutis ariniiugucr nunciatrix, 

eiiciens triftitiam hyemis,iaMtiam verni temporis introduces, 

magnum tradit exemplurn pietatis. Namcum parenteseorum 

pennas fenio coquente laxauerint» necad proprios cibosqux- 

rendos idonei potuerint inueniri , plumis fuis genitoroim me- 

bra frigida refouentes,efcis corpora lafla reficiimt: & donec ir- 

priftinum vigorem alis grandasua redierit,pia viciiiuudineiu- 

uenesredduntquod a parentibusparuuli acceperunt. ideoq! 

non immeritd vita longa feruantur,qui pietatis officia non rc 

linquunt.Hacten.Caft]od.Ethancquidemnatur^lcgem,qu6« 

plerumque afceleratis quibufdam naturse monftns violaretur 1 

iura ciuilia confirmarunt>vt 1. 5 . Si quis a liberis , D. de liberi 

agnofcendis:& de alendis liberisac parentib.Cod.vbi refpon 

fumhoclegiturAntoniniPijrp aren tv m necessita 

.TIBVS J.IBEROS SVCCVRRERE IVSTVM EST. e 

tamen alimenta prxftari debent pro modo facultatum:& fi no 
pr^ftentur.captis pignoribus & diftractis cogetur quis fatifda 
re fententiae. Tractauit hoc argumentum Bafiiiuv Magnus ora 
tionibus «Wgaa^pov.Nonnulla exPlatone i.Alcibiad.peta 
JicetjAriftotel.i.De animal.hiftoria,Plin.io.cap.i3 & Val.Ma: 
iib.j.cay.^Vroueib.civTiTrckcipyfi?. 

Aerio nido.] Alto,ex fubiedo,adiunaum (jMVWiMxat.vt apu 
Virg.i.ecloga: 

Necgemere deria cejfabit turtur <ib -vlmo. 
& 3,Palumbes eadem ratione dicuntur aeria*. 

Jnfignn petate. ] Petronius Arbiter Cicomam pietaticultr 

Iffigies cem appellauit,hinc in numis Adriani fculpta eft * cum infcr 

Ciconifcin p t j onej p IETAS Avgvsta. Reges enimantiquitus iun 

lccptxis. mo in fceptro ciconia- geftabant effigieJn imo Hippopotan 

ait Suidas : vt admonercntur , pietate plurimi eife faciendai 

feuitiam & crudelitatcm cohibendam atque comprimendai 

t ft . lmtejles .] impuberes,& quibus propter teneram anatem nt 

1 ' la pars corporis piiat ,ait Nonius. de hoc verbo multa do< 

Fornerius nofter Selection.i.cap.i9. 

Tullospignora.] A.ppofitio. Liberrinter virum & vxorrm ra 
quam vinciui & charitatis mutusehabentur pignora.Ouid. 
Faftorum: 
Libenpi- Incfttefinunatospi^noracharatenent. 
gnora. Sic Nouella Valentiniani de libertis : Itaque libentus , qui 



I M B LE M A T A. f 4 y 

jis Romani priuilegium fueric confequutus,fiue vmcuEft pi- 
rnus, fine plures cuiuflibet fexus habeat fiiios , cum mori cce- 
5eiir 3 foboii fua?omnes propriasfi maluerit faculrates fupre- 
no fecurus dimirtat ai bitrio. Claudia.i. De raptu Proferpinar* 
rbi Piuto queritur fe priuariTpe fobolis: 

%Ajiego defirta marms inghrua au!a 

Jmplatidas nulhfolabor p.gnorecuras ? 
It paulo poft de Cerere : 

Commendat Stcuits furtim fua bWnota- terrif, 
dem 3. eiufd. operis, 



~—Reuocat tandem cufiodia chari 



Tignoru. 



Abftinentia* 




Urmore* m tuwulis vnafiar parte colunma 

. Vrcim^ ex du mnere mallumum efi. 






I4 £ ANDREA ALCIATI 

IU6 hdtcformAmonet diiBum fine fordibm efe, 
VefunBum fum Atcjue habmjfe manu*. 



H 



JEc Epieraphcnon plena fatis efTe,& argumento carmi- 
, ^ nis accommodata mihi videtur.Velim itaque repom fic, 
Arlftexlo ^ymnauiaamuneribnscapimdu. Ceterum cum nuper rorte ror. 
cus de Iu- ' ipcjdiffem in Ariftca: Graeci fcriptorishbrum,qui eft De 
« i« U m " lege diuina, commode fefe iocus obtulit huic : Emblcmati non 
nibus a- parumaccommodus.Illefic:^^^^^ nnijyot&tif 

<?t/ xJpw'f iov «i « f**«» «>3^ «^; ^* ?\^i?f* «^ 
^/yiv yv€T«, <**»* ti ooiaf yj-wifWTX cm tOjj dJ«w- 
//JLu xj ititiMu*» *cLW.id eft,Interrogarunt(Iud$os in 
tellieit) cuius rei caufa manus abluerent vota fofturi. fignih- 
carunt itli id.fieri in teftimonium & argumentum nullius ice- 
leris perpetrati. Nam quod per manus omncs conatus folean 
expediri, ita pulchre & fande ad iuftitiam omniareferebant 
Nonnulla funt apud Caffiodorum prarclara monita, qu* ad 1 
maxime faciant. ex eo petat qui volet Iib. 9 . cpift.i*& lib.n 

cpift. 8. ...•«- : 

Anuzlis & Marmore* intumulU.} H* funt mdicis aquiffimi notae, qui 

«Sluuif bus poft mortem vel maximc celebretur. Siquidem vrccolu 

vel aqualis vna tumuli partesmalluuium cum mantili n alte 

ra depidum , arguit fepulti hominis in adminiftranda luttm 

aequitatem & innocentiam. Quae virtutes vt ludicem quem 

que maximecommendantjficabeofi abfcedant, non iude> 

Virtutes f e a impius & inhumanus carnifex habendus eft. Keclamar 

indicit. enim a a U erfus iniquos mdices , & diuinae & human* conft: 

tutiones,qu6d in Republ.bene liberaliterque inftituta . mh 

debeatincorruptius obferuari,quam ludicium ,quod lingu 

feoius quam nummis peruerti foler.Quamobrem non miuri 

Cicero dicebat fe non mtelligere, cur qui fententiam pecun. 

corrumpit, poena dignus fit:qui autem orationc 5 laudem tera 

At prscipue iudicis eft nec muneribus,nec affechbus priuat 

ab fcquitsite dimoueri; dcbet enim ipfe perpetuo mcmmii 

Deum haberc fe iudicem,cuius oculum nihil eftugere aut pr; 

terirepcffit. Adh*c, quantumad fymbola propofita fpecta 

malluuium & vrceus integritatem mdicis, &a muneriDUS Cj 

, /inn? piujidis abftinentiam reprefentant.Manuum fiquidcm ablue 

ablaere darum gcftusolim fuit innocenti* quedamaperta demonftj 

quid olim t io. Cum enim quis fe infontem & immunem a crimmc aJ 



EMBLEMATA. I47 

juo vellct indicate , Ced nec vllum in eo admittendo afTenfum 
>ra?buifTe x prsefentibus quibufdam manusabluebat, vt ex ea 
nanuum^munditie puritatem animi declararet. Huc quidem 
pe&at illud rcgij Pfaltis , Lauabo inter innocentes manus 
neasridemque eit intelle<ftum a peruerfo noftri Redemptoris 
udicePilato, cum acceptaaqua manus abluit, innocentiam 
•rofeflus, crimenque in Iudaeos reiiciens. Quodannotauit 
^ierius Hieroglyph 3? . 

Vxctut. ] Vas terreum aut aeneum ad aquam excipiendam aut Vrceus. 
iauriendam.Malluuium,(iue pollubrum, vaseftiiue lebes ad 
aanus abluendas, quafi manulauium. 

lmdiclum. ],Iudex, vt vuit Varro , iun&o verbo dicitur, qui Iusdicc- 
ns dicit. Ius dicere ipforum eft magiftratuum. Cicero pro rc * 
lacco: Qui anno ante ius dixerar. Idem ad Atticum ; Quip- 
e ius Laodiceae me dicere cum Roma? Piotius dicat. & 10. 
intoniana: Qui cum Praetor vrbanus efTet, vrbe caruit, ius 
on dixit. 

Sed id p3ul6 diftin&ius eft explicandum , ne mihi diem di- 
ant iuris ftudion". Didicimus iraque ex Vlpiano, L Ius dicen- 
s, D.deiurifdic. omn.iudic. Ius dicentis , hoc eft Praetoris, 
fficium eff? latiftimum.At non modd prsetorem intelligimus 
iris dicentis nomine,fed & prsefe&um vrbi> vt D.dc on\pr2ef. 
rb. 1. 1. &, Dc in ius voc. 1. z. prGefidem prouinciae, 1. cum hi. 
. fei nec mandare,D.de tranfacl. & aedilem curulem, qui 
^rtis de cauiis ius dicebat, l.i. de aedilit. edid. fuit tamen ma- 
is vfitatum, vt ius dicentis verbo,Pra?tor appellaretur , veluc 
iri dicundo praealiis conftitutus,l,i.§.populo,D.de orig. iur. 
t de vrbis praetore id modd intelligimus:alij enim qui creati 
int Repub.augefcente,iusnondicebant,fed tantumde capi- 
libus quasftionib.cognofcebant, quae ipfis obuenerant forte, 
ide Quefitoresappellati. Ne longior firn, itaftatuo,aiium 
ifle a Piaetore iudicem, & a ius dicente: quod planum eft ex 
'.Tullio^.in Verr. &proRabir. Poft. Itaque diftinguimus 
ficium Pra?toris,& ius diccnns : vt ftipulationem etiam pra?- 
'riam a iudiciali.tametfi aliquando iudicis & praetoris nomi- 
t confundantur. Etenim tcmporib. Imperatorum ( quo anti- 
ia pene omnia obfoleuerunt vna cum linguae Romane puri- 
te) iudicum nominequicumquemagiftratusetiam maiores 
>pellari cceperunt. 

Puras hstbnijje manm. ] Hi puris manibus viuere dicuntur,qui p URC ^^ 
ireatquc incegre Yicam cranfiguncqui neque dolo neque nus. 

K ij 



i 4 3 andreaalciati 

aftuaUisnegotium facefFunt: qui denique funt (rthic Alcia 
tus intzl\izu)ciJeo?ocFoKii7vi , igUM muncribus accipieiidi 
alieni. Horatius pauio defiexit: 

. Bene fi quify inquit, 

Et yiuatfurn manibw.] Sic dicuntur in Nouell.8. )&$a.& 



. 






Bonis a diuitibus nihil timcndum. 



E M B L E M A XXXII. 




hin&M cinrl&^Mmm mihi pariete,nec non 

. Subbarduf y noJfri nominamta fort, 
2&&&fiaani h°ne nummati,fatagitntque vtl vltro 

objlriterc hcu nojtrk vndique luminibus. 
Me niferum Vje-niinz quem tanqufon ihtnea raptant 

&arby'i#) vt froj>rus fedibus euciant. 



E M B I. E M A T A. x ^ 

Integritcu nofira, Atque animns qutfitor hom(!i y 
Hk mfi fint Zetes y hps mfi fint cdais. 

QVerela eft de duobus fuis vicinis,qui aedihcando lumini- 
bus fuis officerenc, ficque ab eis importune fatigaretur, 
flolim Phmeus ab Harpyiis , vf parum abeffet quin propnis 
tdibusexpeiieretur 5 niiifuccurrii]et animi probitas & mte- 
jritas.Sic enim viri boni fsepenumero ab importunis dominis 
lecurbantur Cv:c vila legum & honefti ratione,nifi arquanimi- 
ate,v el potius numinis aliquo pnariidio, & qua/i arietc vindi- 
entur. Demofthenes in Caliiclem : tv ya\<b7mTi? ov a eAV , « 
«fwwOT^;^ vteovtKT* n>x£v:id eft 3 Nihii moleftius 
•Jje poreft; quam in vicinummaium & auarum incidere.Qud 
uain llJud Pindari non inaie qua^lrabit exNcmeor.io.XaAs- 
lmttl\e.?t£ ew%p6nKi<nv o^Aeiv.Kpiojovay: Periculofum eft 
ontenderecumpotentionbus. , . 

Pariete.] ProceJeufmaticus, dadyli vice.- 
Satagtmtque yelvltro^c.] Arguitur iniuftus & violentus di^ 
itum ammus , i quibus in primis eft timendum , quippe qui 
eque lus neque bonum,fed nec asq.uum coiunt. Qua ratione 
utodiduma Platone 5. Jegum : valde diuites hommes non 
lc bonos.Refert Plutarc.ita quendam dixiffc Sylla? glorianti: 
tuomodo vir bonus efTe potes qui tam magnas opes poffi. ■ 
:as, cum nihil a patre acceperis ? 

■Obftwtrenojh» lumimbt*:] Obftruere luminibus vicini 2 > : Obftruere 
idi^eiv -m amoA.ixft ftru&uram aliquam iuxta cius a:dificium luminibus 
cere,qu* lumen eidem eripiat. Obftruere emm lumin^us, 4 uid » 
rrbum antiquum iuris ,.vnde Cicero pro domp fua:Cum ilie 
^garet, inquit, pnmo fe luminibus eius obftruciurum mina- " 
[ ™i' ld ~™ ' ln Bruco: Vz -horum concifis fententiis (de Piniifto 
Thucidide loquitur) interdum.etiam nonfatis apertis cum 
euitatctum nimioacumine. orncit Theopomous clatione 
que altitudineorationisfua? ? quod ide' Lyii* Demofthenes: 
•Catonis lummibus obftruxit hxc pofteriorum quafi exag- 
Tata aJtius oratio. Quod diclum a Cicerone^per metaphora' 
:mo non videt,pro eo quod dixiifet fine troposimpednnento 
lt ne oratiouis Catoniansjiuniina viderentur. Rede Thucy- 
des-.^o $ TaV drvyeiTvvas ira<n ro avii-Trahov *J ih&tepoy y&- 

raTo/.Exvicinismaiumbomimveproncifcitur.Harpyiarum 
ro fabuiam Plutarch. iib. De vfura vitanda,torquet in debi- 
fies,qm grauentur xre alieno:toierant enim ac fuftinent taa- 

K iij 4 



ttarpyi* 
quot, & 
vnde di- 



Phincus. 



Zetes & 
GaUis. 



Harpyiae 
^uid. 

Cur volu 
crcs Har 
pyix. 



I<0 ANDRE* ALCIATI ^ f 

quamPhineus Harpyias illaspennatas pafcentes,&c.»*<>*l- 
SUr frmU iiw****lp<™ /3oV« W.Rcferam Alciati vcr- 
baexCommentarioadtit.De verb, hgnihc. l.i 5 S>.Finge,m. 
quit:Concedit lcx volenti laute sdificare , vt vicinum ad pro- 
ximz rei venditionem cogere poffn.an eum quoque adiuu» 
bit,quilautum sdificiumpcrfecit,fcd addere ilhaliquid dcfi- 
derat, puta hortum ampliare , vel impluuium ? qua m re curr 
eeo impetercr.negabam adiuuari.Cum enim ornatus vrbis r* 
tioneita conftitutum effet, &qui ciues ad expo henda *dihc« 
incitarcntur,in eo qui iam perfeciffet,hec ratio locum non ha 
bebat. Paulopoftita: Verumcum nontam lurimeoquam iu 
dicibu S difidcrem,tranfcgi,vtvcriffimumfitiUudHcfiodi,u 

r m /33V bti>K*i¥ « (*>» }*'mv *&»* «a.quod,vt aitC olumel 

la,non folum dc boue dicitur,fed eriS de omnibus pambusit 

familiaris;ade6 refert non haberc malum vicinum. h*c Aicia, 

Gemin* q»em tanmam Phinea raptant Harpyi*. ] Hefiodum lecu 

tus 5 duas tanmm Harpyias ftatuit.Virgil.trium memmit, qua 

rum nomina Aello , Ocypetc, & Cela.no. Fmguntur volucrc 

monftrof*,facie virginca,vnguibus vultures referentes im* 

<rfW«*adiripiendo dift^.vnde Suidasait,^**™*^ 

La/a.Sicautem habetfabula. Phineum vxorcmduxifl 

Cleopatram , Borex & Orithi* filiam tradunt 3 cumque altc 

ram ffomine Idzam Dardani filiam fupermduxiflet , eius nc 

fario fuafu filios cx Cleopatra fufceptos exc^camtmua d e cai 

fa dicitur &ipfea Diis «carcatus , in eumquemifl* Harpyi. 

qut cibo. & menfam eius diriperent , & turpiffime fcedare, 

Quod vero Zetcs & Caliis cumargonautis Colchos probc 

feTntes a regePhineofufceptifuiffenthononfice, vtcumh. 

intolerabili moleftia liberarent , Harpyias magna dextcrit; 

tc pepulerunt, & in Plotas vfque infulas perfecuti funt. Cej 

ra «3. iEneid. Virgilianz, 6M 7. Metamorph. Ouid. pctj 

Videctiam Valer. Flaccum 4 Argonautic. Sed quonia 

•nobis propofuimus fabulis ipfis allegoncas cnarrationcs a 

iicercnon videbitur ^re alienum^fiexplanemusquidH^ 

pyiarum nomine intelligatur. Sane vt vis nomims mdld 

Harpyia rapacitatcm notat: vndc Harpax , &harpagare v< 

bumapud Plautum. Fulgentiusait,ideo virgmcsfingi,quj 

rapTr^omnis fterilefcat , nullidfque fit frugis : Volucres p 

pter celeritatcm qua fcruntur , qui ™?™< 'V lumlS ? ?C " 

qudd latitet quicquid ab iis erufcatum eft.Tres vcro , qu 

niam primd aliena expetuntur, cui fucccdu iniwfio. & po» 






I MBLEM AT A. IJI 

mb abfconduntur. Hinc enim nomina e re fafta. Aello , tan- Cur plu - 
quam ihcov&fo* , tollens alienum : Ocypete , citius auferens: ™ ls pr *~ 
Celamum vero nigrum.Sunt qui per tres Harpyias , auaritiam, QuTttts. 
inuidiam & fuperbiam intelligi velint. Opinor autem hic AI- Acllo . 
ciatum de induftria duarum tantum meminifle , vt ad rem Ocypcte. 
fuam,ideft, duosvicinosaccommodaret. Illequidem i.Prae- Ccl^no. 
termifTorum ait, Harpyias ira tonantis aduerfus Phineum im- 
pulfas a Poeta fingi, qudd quarcunque maxima oriantur mala, 
irx diuinse foleant afcribi : & Theophraftus hafce tempeftates 
fterilitates, & alia generis eiufdem , qua» non vitio terrae , fed 
caditus proueniunt , d/7ro 1% fcupov Q- cutjm appellat , id eft, 
caufamDeorum numine vrgentem. Siplurade Harpyis re- 
quiras,confuleSyntagma 6. Hiftoria? Deorum Gyraldi. 

Intcgrtta* nejlr* ,crc.] Accommodat fabulam. Propriis asdi- 
bus cedere cogar, & his expellar,nin* mentis integritate & ho- 
neftate vindicer,meque tuter,vt olimPhineus , Zete & Calai 
idolefcentibus fortiflimis . Vita» innocentis confcicntia ( vc 
hoc velobiteradiiciam ) eftinftarmuri ahenei ,quanimirum 
quisfuftentatus,noneget Mauriiaculis,necarcu ad retunden- 
fos infidias iniquorum & violentorum hominum. Itaque ro- 
ptus Bias quse vira metu carcret ? innocens,inquit,& eius qui 
it fibi bene confcius : nam omnes animum innocentem amanc 
k charum habent,vt eft ap.ud Pindar. adeo vt innocentem da- 
lare pro grauifTimo crimine fit iam olim habitum : erg6 male 
:efTn Archia* quod Archilochum interfeciffet: Cx cilio Metel- 
ode Dalmatis citra caufam triumphanti: Attalo regi A6z 3 
juod infontes amicos occidifTet. Sed ha?c fatis : longius enim 
iratio euagatur. 

Hti nifi Jint Zetes , eyc. ] Pindarus Py thior. 4. 

<&V{JUd ytKAVH dzlosov i'v - 

Tviv BctCTAfeoV tuvi^MV 

^'rav T&KeuvTtTrcLiy? fcofiac 

A*v<P&tf iflefoitn vavk m. 



$fiK0V7*t &u.q>a Tlof^vf go/s*. Id eft: 

Udenti animo'velociter ornabat rex vetorum Zeten Calaim- 
jue paterBoreas viros,qui alisintergo mouebanturambo 
wrpureis . Boream autem ventum efle Septentionalem ne- 
no nefcit, cuius filij dicuntur Zetes & Calais , fictis ingeniose Zctei"& 
rocabulis.Exnominuetymononeftdubium quinloneemul- ?HrI*, 
apetipol4int,quaequafinosmanuducantad cognmonem re- j a nom j,_ 
fum vberiorem , & quidem magis apertam. Certe mihi placet na. 

K iiij 



Ift, ANDREA AICIATI 

fcholiaftis Pindari acume,qui eo loco giTtw «V ^clyituu, nem- 
pe &ym&w , quod nimiurn net , interpretatur : y&Kcuv ver6 , vj 
qui ^artfW.quialenitcrflet- Atadrationem phyficam nor 
vfurpat Alciatus,fed ad mores conuertit, quo facihusingenio/ 
&s hominibus fuum id. carmen oftentet. 

Integritas nofira, ahjue ar.imws quxfite r honefti. 
Narn j^AaiV.fortafle a^ruji^hou , quo ammi defignatur inte 
.gcitas : animusautem qu^iitor honefti > eft ilie fyitne a £ijth 
nomen habcns,quod quaererefignificac. ldem video poife ob 
feruari faciiein Homericis nominibus permultis, & iia perfo 
nisqusra Platone inducuntur rquae nomina mterdum totiu 
difputationis argumentum implicant. 



■»■ ' fc 4 



Signafortium. 



DlALOGISMVS XXXIII. 




mm 



• 



. 



pv & ts canfa mo.net volncrK Saturma , magni 
■ yt tumulo wjideas Ardna ^nSiomcnis ? 



IMStEMATA. IJTJ 

JJec moneo ffMntum inter Aues ero robore prxfto, 

fdntumfimideos mter ^/fnsiomenes. 
Infidemttimid^, fymidorum bufta columba ; 
Nos aqwlx tntremdk figna bemgna damus. . 

HOc ex Epigrammaton Gra?corum libro 3. fumprum pul- Aqulla 
chreeftasmulatusiquofubnomine Ariftomenis Impera- pro item- 
rorem Carolu V.ceiebrat,aliuditque aperte ad acjuiiam,quam mate Im " 
in fcuco habuit j & imperiali ftemmate 3 qux forntudinis no- P eratons# 
tam pra: fe ferat. Eaenim vtdignitatecasterisauibus antecel- 
lit:ita ille Princeps alios &fonitudine &fpiendorenominis 
Ipnge antecedit. Epigramma eft Antipatri, quod huc adfcri* 
berenon piget: ■_. •" 

O v f vi </)oV npoviJ&o <f}c/K7Q?z, rkya.^iv 1^04 

Topyp? v^' ^myahov tvijlCqv ajig-o^kvoi^y 
A^fyifaa ^omostv 3 o&' ovvzxjtv 'oojov ctfig-Q^ 
Olcovav yc.V0fAO.Vy ToxsovJicfl^yiyjSiav ■ ■ 
, Aahca to; (^eiholeiv ipefyiio-ovoiTtiheicu • 

, A*{AfM? ttf , &7f i?Qis m£^M Ttpmi(jUi$x. Hocefb 

Nuncia fare Iouis pr<epe'fijue -z/olatibus ate$ 3 

Cur magni adtmmlum fidisiAtiftommis} ' 

H&c homines moneo 3 -volftcrum quantum optima iuuo* 
-Tantum hic heroas optimminter «rat. 

Stiparint pauid<e timidorum bufia columb* y 

x_Afi ego deiefior fortibitt vfque yins. . 

Volucris Samnia. ] Quarl dixcris Iouianarnam & Jupiter-di- satutniu. 
citur Saturnius. Vigil. in 4. 

Nec Saturnias h<ec oculis pater accipit aanU. 
Sic apud Homerum muitis in locis x.povi<hf. 

MagmArifiomenU.] ^/ro^JK, optimae mentis hominem fo- Arifto- 
fiat,ait PiridariScholia{tes,& Paufan.in MeiTenic.eum Gra?co« meaes, 
tumomnium optimum Apoliinis oraculo iudicatum refert: 
quod & alicubi confirmat D.Hicronymus.Virfuitadmirand_e 
planequc flupend_e dexteritatis,qui de Lacedaemoniis vido-. 
r-ias nobiles retulerit, a quibus bis arque iterum captus, mira- 
bilitereuaferit.fed tandem ab eifdem occifus,exe&o eius cor- 
pore (videndi eaufa ) cor hirfutum eft repertum. Plin.lib. n. 
cap.j7*yaler. Maxim. hb. 1. cap.8.meminit Dion Chryfofiom. 
oratione jy. initiofere. 

fguantum inter aues.] Collatiopartium.. i 



I£4 ANDRIA ALCIATI 

Semidei. Semideos Inter. ] Seraidei funt Herces illuftres 5 & nobiles vi 
ri,qui quoniam ad Deorum immortalium naturam quam prc 
ximeacceiferunt,ab imperita plebecula,& Poetisipfis ( qu 
vulgarem opinionem velis remifqueconfcclati funt)in nume 
ro Deorum relati creduntur. Heiiodus: 

2*t>V Kfovithtf 7n>incrz JiK&JQTZpav j($u aipeiW 
A^vdp&v tlfeoav Stiov yivQ- s 0/ Y&hiovTcu 

H'ui%ioi. Ouid. Metam.i. 

Sunt mthi Jemidei fyiueftria numina Faunj. 
Et Sratius in x.Reges femideos appellat. Lucianus in mortuo 
rum dialogis fub Trophonij perfona, %g eof, inquit. S£iV 0' uni 
aifSpom&lfel uurzQzof 5 dh\a •/yl<rtw<Luq l QTc?ov £2». Mitto qu: 
Plurarch.de oraculorum defectu difputat> qua*c]ue diuus Au 
guftinus 10.de ciuit. Dei cap.n .aliique certe multi retulerun 
deheroibus. 
Columba Infideant timidt, eyc. ] Columbam pro trepidatione & timidi 
pro trepi- tatJS f vm bolo p onere vulgatiiTimurn fuitantiquis, nam &no 
menilliapud Graecos Tfngov hocidem iignificat: deducitu 
enim a Tfi&v, quod eft trepidare. Homerus enim fic: 

Af Ji fcardw 7ftjpaoi 7nhei&<*v )$[/£.& ouoiac. 
Hoc eft, 

H& paaicU greffufimiles abiere columbis' 
Otiid-J.artis. 
Vt fugiitnt aquilas bimidiftma tnrba columha. 
luftum Etcriiiip Hierogliph. lib. xx.id fcite perfpicueque dcclafar. 
B»fia,] Sepulchra. Iuuenal. Satyr.3. 

! — trortandum ad bujta cadnutr, 

O uidius Faftorum j. 

fomf>oftique nepos bnfta fiabat ani. 
Et Virgillius; 

^—^.femiuftdquejeruanfteufla. 

Cicero in PiibnemrQuorum ego furori niii eeflifTem,in Ca 

tilina*bufto,vobis ducibus^madatus eifem.Mortuorumcada 

uera olim cremabant,&cineres,qua?religioscafleruabant,bu. 

fta dicebantur, quaii combufta. Cicero tamen 3-De legib. bu- 

Aquila in- ^ utn P ro monum cnto accipit,vt & Suetonius pro fepulchro. 

iigne Ro- ?{ 9S aquila. ] Aquilam Romanorum ( rerum domino 

roanoru. rum ) infigne fuiife quamplnrimiauctoresreferunt. Neqm 

veroidiine caufa fac"tuni'c©niicio,nam vetufti quique aqui 

lam auium pnncipem vocitabant: vt Horatius proinde dixeri 

ci Iouem perrmfiiTe rcgnum in aues vagas. Obferuant enin 



IMBLEMATA. *5? 

eius auis prsftantiam virium,eam politam, concinnam, mtre- Aqml* 
pidam,ftrenuam,liberalem:que, adiunftapcrpctuofortem de- P 1 * 1 
bent Principem comitari. Sed & aquilino nafo homines regios 
appellarunt, teftibus Platone & Plutarcho : ita vt Pcrf* ad re- ^ 

Enum nemini aditum libcrum concederent,nifi qui ea nota m- nafo homi 
Senxs efiet,atque Cyrus iiie,qucmaquilino nafofuifle memo- nes . 
rabant. PyrrhusetiamEpirotarumlmperator ,Aquilecogno- 
men fibi datum a fuis lubens admifit . Cum enim mihtes eurn 
Aquilamappcllaflcnt^T/^inquir, tf^T^w^^mpoi^o- 

» w«r«p dwm&tMstffrm qbM vero * on debeo ve ; SSTfc 

ftrisarmistanquamalis pernicibus m altum tolli? lmovero ft j $ 
apud Thebanos Aquilae vt facraaues colebantur,vt apud Ac- 
gyptios Crocodili,Ibes, Cynocephali. Im6 non aufim cquide 
tranfilire, Aquilam olim rerum fuccelTum profperaruin porte- Aquit* 
diffe,fic enim Iupiter omen optimura c ?P it, cum fibi aduerfus »«"«« 
Titanasproficifcenti apparuit Aquila.P«termitto lubens qu<g h 
prolixa funt in Xenophontis commentariis. Certe Aquila alij 
referunt Gordij,pauperis alioqui viri,in curru per totum diem 
feflitaflervnderegnum Phrygiefilio Midx prcmonftratum vo- 
luift. Cum Hiero admodum adolefcens eflet,& mcdiocnu ho- 
mo fortunarum,primo bello quod vnquam iniiflet, Aquila fc- 
dit eius clypeo',q'uod prefagium regni fuifle creditur. Tarqui- 
nioRomammigrantiAquila pileum e capite abftulit : vnde 
Tanaquil vxor vaticiniorum perita regnum ilh portendi con- 
iecit.C.Marius pucr Aquilas nidum cum feptem pullis ln agro 
reperitrcuiusominisratiofuit feptem Confulatibus oftenia. ^.^- 
Celebratur & Oftauij Csefaris Principatus primum Aquilar o- omcIU 
ftento notatus. Ciirn enim aliquando in via Campanaprande- 
ret.Aquila eximprouifo panem ei de manibus enpuit,&leiu- 
ter deinde reddidit.Nec prejtermittendum quod legitur de A- 
lcxandro Macedone, quo recens nato , Aquile. due.' m culmine 
domus per totum diem fedifle dicuntur : quod omen tum pri- 
mum captum fuit duplicis Imperij,nempe Afiatici & Europe> 
Sed ha?c dum colligcfere non fentio mihi ad rehqua pergen- 



w 



andre & alciati 
Emelema xxxjiii. 




isT tolerandahomim tnflis fortunaferendo efl, 

Et mmwm fehxfepe timendafuit. 
Suflmc^Epitletus dicehat)& abfiincoportet 

Multdpatijlhcitis ahfque tenere manus. 
£ic ducu imperium vmBus fert poplite taurm 

ln dextro\fic fe contmet a grauidis. 

Philofo. TP\ Vobus his verbis, elvi^H x&2 efo^a, Pbilofopho Epi&eto 
phia Epi- JL/ familiaribus, tota bene viuendi ratio comprehedi potcft:. 
l> n «^.j" Pfi^oriquidem ad parientiaadhortab3tur,qua quifaue difce- 

DUS com- j r r r ■ 11 * 

prehenfa ret tum aduericp rortuna? cafus, tum etiam laborem squo am- 
vcrbis. mo perfercndum:aUero,eiTe ab omni luxu,potiflimumque ve- 



EMBLEMA T X. r $7 

ncreo pftecipiebatabftinedum. Qua?duopra?cepta duobushi- 
fce verbis comprehenfa,fic Horatiusilluftrauit: 

JQutftudet optatam atrfu amtingete metam^ 

Mxtta tulit feciujue puerfudauit $?> aljit, 

^Abftinuit Vemre ts* Bacch». 
In toleranria conftanshominis animus agnofcitur,quando fci- Patientia 
licet malis non cedit,fed cotra audentior exfurgit.Vnica fiqui- 
dcm conftantia homincm ab hominum communifece diftere!- 
tem maxime^&longe nobiliorem facit:quandoquidem,vtdo- 
fte cecink Prudentius,omnibus aliis virmtibus, & focietatem 
& auxilium fuum fortis patientia mifceat: virtufqueomnis vi- 
iua fit,quam non patientia firrnet.At quantum conducat abfti- 
i.entia quantafque habeat vires,pleni funt au&oru libri,plena Abflincn- 
intiquorum monumeta:tam emm late patet,vt per omnia om* tla * 
nium virtutumdomicilia fere locufibifuo iure vendicet.Hinc 
tpud LadaneT:iu tripkx ftatuitur virtutis gradus: primus efta 
nalis operibus aftinere:alter,a verbismalis : tertius,a rerii ma- 
arum cogitatione.Sed vtpaucis, quemadmodum Patientia & 
^bftinentia dua? virtutes funt pra? ceteris vtiles.ficiis oppofita 
luo vitiajntolerantia nempe & Incontinentia,mult6omnium 
JrauiiTimx & exitiofa? maxime dicebanturEpicleto(tefte Gel- 
io lib.ry.cap.t^fiempe cum aut iniurias,qua? funt fcrendse,no , 
oleramus,neque ferimus:aut a quibus rebus voluptatibusque 
ios tenere debemus,non tenemus. Itaque, inquit, fiquis ha?c 
luo verba cordi habear,eaque fibi imperando atque obferua- 
lo curcr,is erit plerunque impeccabilis, vitamque viuet tran- 
millhTimam.Verba duohasc dicebat^rs^u K5"a^kHacl:e- T - * 
ms Gellius. Alciatus,vti hoc ob oculos ponatur , av^ohiKov bXiJ 1 * 
■diecir,nempe taurum roboris excelfi patientiilimum &abfti- 
ientiflimum animal . -&gypfij enim facerdotes cum fortem & 
emperantem.figniricarevenen.t, tatirum valetudinis integrse 
'ingebant , ait Orus. Onerum enim & laborum omnium pa- 
lentifTimus eft,a?rumnas nullas.detrecT:at,xnftatqueoperiheri- 
i quantumlibet,fed & abftinens eft, qtiippe qui poft vacca? co- 
eptum/um ilh non coeat,v t idem Orus lib.i.literarum Hie- 
o g lyph.&Plin.lib.8.cap.4 $ .VidePieriumValerian.lib.j.Hie- * 
oglyphic6n.De aducrfis xquo perferedis animo, quedam La- 
tantius 6.cap.i8.&Plutarchus Cofolationead Appcdlonium, 

le abftmentia vero exempla longe multa funt apud Valw Max. 
K>.4.cap.3. 

ettzfaandahomini^c] Huicrefp6ndetverbum«y/;g)V. Ad- 



x -8 AVDM* AICIATI 

hortatio eftad patientiam:cuifimile Virgil.illud: 
^uicqmderit^uperanda omnisfortunafcrends tfi. 
Stnimium felix,Qrc .] Publij minus eftis: 
Fortunacumblanditur,captatumyewt. 

Tum enim maxime timcnda eft, cum valde profpera putatur, 

crgbidemPubliusvere: 

Fortunayitreaefi^Mcumfphndetfrangttur. ^ ^ 

. Horatianum hoc ctiam vulgo tritum: S*?insyenttsaptatur mgem 

Tinus. qu6 videtur refpexiffe ad illa Hcrodoa , in Polymma: 

^BttW. «ifihWf JStSw fuit natus Hicrapoli Phrygi*, ^uius qui- 
PP dem morum & vir* tanta fuitadmiratio,vt lucerna eius fidilu 

tribus drachmarum milibus penderetur. Circunfertur eius no- 
mineEnchiridionmultisparadoxis refertimmum, quod ej| 
auditori Arriano tribuitur: continct hbellus ille quafdam dif 
putariones admodum vtiles & fuccindas ad pcrturbationq 

animi cohibendas. . „ . 

WciiisabfqueteneremanuslU eft tenerc manus abs illicitis,n; 
abfquchic non eft vna didio,fed dus, conflata- ex przpofitio- 
neabs,& copulatiua,que, nequisfallatur.Suadctitaque con« 
tincndas effe manus ab illicitis,notum hoc, 

Eflvirtus.placitisabftinuijfebonis. , 

Cui non maleconucnitCiceronis illud Offic.i.Bcne Pericles 

cum haberetcollcgam in praetura Sophoclem poetam,hiqu« 

de communi officio conueniffcnt , &cafu formofus puer prar 

rerirer.dixiffetque SophoclestO puerum oulcrum,Pcriclcs.a 

cnim prstorem,Sophocles,decet non folum manus/ed etian 

oculosabftinenteshabere. . 

Sic ducis imperium&e.] £.gyptij cum mdicarent hominem mo. 

Tauri fym. deftum , & qui facile poffct a male fattis auerti . wurum i gem 

bolo quid , y n um pingebant. Si enim dextro gcnu conftringatui» 

fl S nlficc ' manfuctum fe pr*b«,& vincula confequentcm.Pienus eodcn 

tur. ... 

1 TopUte] Poples,genu eft curuatura,pars genu oppofita. Lu 
canus: -—nifipopUtelapfo _ 

yltima (umatiprocederet vngula taurt. 



EMBLEMATA. 

In adulari nefcicntcm. 
Emblema sixv. 



160 




' c 1 R e cufisdominos toties cur Theffalis or<$ 

Mutet,Cr* vt vanos quarathabere duces} 
fefcit adulari^cmquamve obtmdere palpumi 

^egia quem morem Principis omms habet. 
ed veluti ingenuus finipes^dorfo excutit omnenf, 

$ui moderampfum nefciat Bippocomon. 
\fecjk uire tamen domim fatwlnofola eft, 

Vuraferum vtiubeatferre lupata mans. 

f r o locusd 

EX Vlpiano Demoftheni* interprete , hiftoriam primi hu- ^w^fn- 1 
ius diftichi petitnm fufpicor. Verba eius non pigetadfcri- terprete. 



itfO ^ ANDRI^ AlCrATI 

StTTtthwv.eiTtt Ygl o/ Tfc tk irai^.yS] $4 povns ovv rlw Tu^atvvi 
cfbL ol &sTTci\oi , k} amt) povvnsTi ££ minv 5 uinm ct^avTo « 
cv)j.pa.y\cur tvv pxnnm. «t* i\Qay ly.nvQ-^^tCaKi tov 
dhiVA&a; hi thc tv£$vv'i£qs* xguxari? txtx %aptv an tw qllqKq 
yiwTis o t SiTJcihQh&Jkoxciffiv cWTO) vifjm^E 7rctyi<rat z}tu. yen 

£UIT&T& OZ T&V Klft^COVZj THf &}!>(£?' clrkl^Cl ^tIcLKoIxjJ^ 

&r}<Ta.v, n J)«t to tov tacrova. SiHaKoy ovra-.a^m^ov o$$wau ^ 
tujj {JLii^ei&v. v[$ti hf T^mKa7mvvnoiaKfd 7&Kexta>,c4> ollth rii^ct 

£CfTa%U O/7T0 dLdbjJCtiCCV <®fO$ KaKitflcUfAQVlXf VUtTZTtL^ajfTO y& 

qiwvq S*KYiJi<hf. id eft > Aleuas quidam ex Hercuii.s famiii 

Theifalus,tyrannide in Theffalia potitus eihdeinde huiuseti 

liberi. Quam cum TheiTalli nec ferre pofTent , & qu6 fe.veEtt 

- _ renr,non haberent > Philippi opem petierunr. Is cum veni^fe 

Aleuadastyrannos expulit. Cuius beneficij homine gratyr 

fuum animum declaracuri,vfumfru<ftum Pagafarum, portork 

rum item ac mercatuum vecligalia ilii concefferunt . Perfic 

autem exiftimatifunt,velpropter TherTalum Iafonem 3 ques 

Medea? fregiife fidem conftatjvelquia bello Peloponnefiacc 

cum vtraque acies iamftaretin procinctu j ab Athenienfibi 

ad Lacedaemonios defecerunt,vtait Thucydidcs . Ha&eru 

Vlpian.Innafciturautemplerunque popularis rebeliio,vel o 

iniquam magiftratus adminiftrationem > vel mtolerabilei 

Principum tyrannidem . Accidit enim plerunque princij 

rerum gerendarum imperito , quod equifoni , qui - diu 

equum alioqui violentum moderari nefciat , nec cum iit c 

pusaut freno 3 vtfiftat 3 aut calcaribus, vt incitet adcurfun 

aut modumteneat, excutiturfacillime , feque ex eius man 

equuseximit: Eodem modo Princepsimportunus,&infu<j 

plusa?quof22uiens,veleriam omninoregni adminiftradi pro, 

_ fus ignarus,vulgi animos in fe commouet. Eam ob caufam d 

Equitandi ce bat Ariftippusbene ceffurum Regi & Principi, fi equitan» 

pentiaqua an £ p r j mum teneret:etenim fi alias difciplinas difceret.id qul 
ratione m , *, - .,.._,. r . r ^ i 

principi- dem ii0mi num opera & vigiins erhci.,qui tameniarpenume^ 

bus efle verum dicere ne quidem audent > vt quod fciunt odicfuai efj 

debet. principibus,qui cum deliquerint , argui nolunt : at equitan. 

peritiam Princeps non modo ex hominibus,fed ex equo didi<; 

rir,quiadularinefciat,vthomo,neccerteblandiri, vt parafit\ 

aut fcurra. Si enim vel ipfe Princeps equum,vt decet^non r< 

xerit,erratum ftatim equus vindcabit, fuumque feiforem qq 

cunque fit,deiiciet.Serio itaque prius ars ha?c addifcenda prij 

cipi, autfefeindignurnreputetiquiintanto dignitatis grac 

fedcai 



'2'mBMmATA. j£j 

jcdear. QuodpMsccptumalicubi-iPlutarcho literis confiena- 
um meminiadhunc ferme fcnfum ; Qui equos domant, iis 
>nmum adblandiuntur, ac molliffime traclant , vt afluefcant 
reno : fic poputaris multitudo lenitate retinenda & excipien- 
la ei qui dium pace regere cupiar. Huc refpicit grauiter di- 
tumaScipioneAfncano maiore>quo,regi Antiocho pacem Sdoioak 
um Romanis imre cupienti cxprobrauit, non efle tempus, cerdat * 
luandoquidem rex ipfe perpeflus efletlupatum & hippoco- V ° v 
nonem.Quo etiamStobei ea pertinem,qu* retulit ex Epide- 
o,ferm 44.Quemadmodum 3 ait,boous equorum domitor non 
'onostantumpullosalit,ferocesautem famelicos valereiu- 
cr, fed^mbos exa>quo nurrir,magis verocaftigat altcrum,& 
jogitfimilcm fien mcliori:ficvirprooidus,&ciuilisfaculratis 
kritus,bonos ciues bencficiis demercri, malos autem non co- 
inuo perdere conatur: fed de alimento quidem minus ei pro- 
>iciet j mftituet vero,& vrgebit eum vehementius qui rationx 
c legi obftiterit.Plutarch.initio Dc inftitutione liberali: Qui 
qui a primis bcne domiti annis,fuis non obfequuntur feflbrT- 
us ?Qui autem indomiti perftant,nonneceruice duriflimi,& 
mmis feroccs euaferunt ? Idem Dc difcriminc adulatoris & 
anci,ex Carneade ait, Diuitum & regum filios nihii refte ne- Cara«# 
ue bene difcere, praeterquam equitare: quodhisaffentctur apophth *" 
receptor in cxercitatione literarum , fcmpcr ea probans qu* g ^ 
Ucr admifent, cedens ac fubmittens fck plus quam par eft 
Jcrtiflimum cnim eft, fiepe ab equo feflbrcm deiici,qui cqui- 
indi fuerit ignarus. H*c fere Plutarch. Grarca ftudiofis penc 
mnibusad manum eflcfcio:itaquehiceonfifto. Necvcrohic 
anfilirc poflumvequum rcdecum populo,non quouis ftd 
:rocienti , & qui nifi difficulter frcno pareat , felforem cum 
nncipe comparan. Didici enimfrenatoequohieroglyphice 
ommem defignari feroeemquidem& animoinuido^fedqui 
men obfequatur rationi. Eft enim equus,animal rcrox & fu= 
erbum,fedquodhominisleges fubeat,& quas non egredia- 
ir, vbi paululum aflueueritj vt quod ait Horatius, 
$(on eqtth em dor/o 3 non frenum depellat ab ore* 
ic Virgilius in Georgic. 
Sedtamen tidemoltm currtt fuccedere fueti 
QuadritpedeS) &> frena ittgo concordta ferre. 
iipfum & obferuatur in Carthaginis hiftoriarcum enim vrbis 
indamenta iacerentur,caputacris equi rcpertum,& hincgen- 
•m rorc bello egregiam prarnionftraium eft : cuius oftcnfi ca 

h 



lit ANDREA ALCIATI 

ficnificatio'fuit,facilcm viauper fccula getem.Addam & hoc 

apud Onirocritas & fomniorum conieaores,caput equi,afini 

canisdl in fomnis apparuerit,feruitutem fignifican. De quibu 

iam fatis. Nunc ad hiftoriam redeo , quam me non ftatitn efl 

nadum fateor, fed pene aliud agens tandem repenue. Cun 

cnim iam horum commentariorura,non quidem perpoliendc 

rum , fed fcribendorum me fatietas ahqua tandem caperci 

cruippc qui ad ftudia grauiora feftinarem.mihique permult 

nondum fatisfaeerent,qu6d omnin6,ficuti mihi propofuerac 

initio, confilium audoris dctexiffc non viderer , mawmequ 

trium vel quatuor Emblematon, & huius ipfius m pnmis,op 

portune de iis verba facienti mihb&ftudia humanitatis recc 

lenti ( tres ante annos , ni fallor, vna cum viro doaiilim 

Robbrt.qVVedi o,Tornodorenfi Glareani Lonti quor 

damauditbrcqui per feptennium hacin AcademiaParifien 

diligenter & erudite docuit) mihi venit ih metem,quod aliu 

Locus e agcnsabhomineamicoacceperam,huius Emblematis origm 

Diodoc videri hauftam ex Diod. Siculi iib. itf.ad annum Philippi^ 

Siculo. $i c enim peme Diodorus: Aiexandrum Phereum tyrannum lr 

terfecerunt Thebe vxor eiufque fratres Lycophron & Tif 

# — " phon:quaexrefibigratiampopularempepercrunt.Hi tame 

in apertam tyrannidem prolapfi,feuitiam tanram exercueruw 

yt Principes Aleuad* in Theflalfa nobilimmi in eos coniutt 

rint.Quod vero id pcrfe con poflent,Philippum Macedomm 

in fui auxilium aduocarunt : qui profettus in Theflaliam , t) 

ranni?deuiaia libertarem huic populo reftituit. 

TbeJJah ofa.] Regio Theffalica,id eft,ipfa Theffaha. 

Obtrude- Obtmderefal^m.] ProuerrxPlautinum,pr© co quod eft,ari 

re palpii. doloque fallere,fiueadulari.Hinc Palpones dicunturadulat« 

res. Tranflatib ab equifonibus , qui refraaarns cquis vel ms 

nuum plaufu, vel lmguaepalpo btendiri folent, Lege Chilia. 

Principes T{egia quemworem FrinupH.] O ccurrit exemplum Conftantit 

abatfen- Manaflis,'de Imperatore Michaele ab aflentatoribus mifei 

2rd2i U$ perdito:In fabulis eft (mquit ille) venatorem illum Adson« 

' a rabidis canibus pro fera dilaniaturmfic certe cum MichaeJei 

ftipafletuaflentatores quidam improbi * effeminati,omninc 

que male feriati, in quod exitium miferum,in quam malorui 

lernameumnonconiecerunt.' Curtius lib.8. Non deerat tal: 

concupiCeeini perniciofa adulatio,perpetuum malum Regun 

quorum opes fepius aflentatio,quamhoftiseuertit.Paterci 

lus i.hiftoria; Rom.De nepote Augufti Caio:Nec defuit c<* 



/ 



I M B t £ M A T A. ifo 

uerfatio hominum vitia eius aflentatione alentium \ Ctenim 

femper magnse fortunae comes adeft adulatio. 
Sonipes.] Equus vclox & fuperbus,a fonitu pedum fic diftus. « - < 
Hippocomon.] Ab equis omandis feu componendis, vt etiam SGJS, 

Hippocomiusab equis mftruendis fucato colore,robur inani moo. A 

[agma menrientibus,ait Quintil. & Alciar. nofter Gomment. 

in tres pofteriorcs lib. Codic. 

W«/*»'w^»rf^»/«.]Clcmcnuaprincxpemmaximi Clemfd* 
decct, mhilquc debet efle ab eo tam alienum, quim nimia orS, 
renfur* feucrstasj quod fi cogant iura & lcges in facinorofum ' 

iliquando feuire,id efficere debent, non quidem perfonxXed 
/ltij odio. 

Lnpau. ] Frena afperrima, quibus cquus ferocior coercetur, t UMt «i 
i lupinis dentibus ita nominata, qui dcntcs insquales fiinc. 
Juid. i. Amorum: 

*/^er e<pw$ rf«r« contunditur ora lupatit. 
3laudian.zderaptu Proferpinse: 

Terruit orbis equos prefiis parere lupatit. 
it Panegyrico de Probini & Olybrij confulatu : 

. -* I^d /?rrw »«%/ 

Cornipedes, rigdifiuedocet fermre lupdtit. 

Lij 




1^4 



ANDRIA ALCIATI 

Obdurandum aduerfus vrgentia, 
Emblema xxxvi. 




tfititur in pondus palma^tr ^forgit warcuml 
Quo mavis & premitur, hoc mage toliit onmi 

Vert cr odoratas y beliaria dulcia,glandes, 
Queis menfos inter pnmm habetur ponos. 

I pucr, cr reptans ramis has collive : mentis „ 

Qui eonftantis er\t,prdtmia dignaferet y >, 

OCcafione palm* arboris,qu;epondere prefia non flccTi 
tur, fcd attollitur, & cuius fuauiffimi fruaus . nempe di 
ctyli,cum voluptate fecundismenfis apponuntunad laborui 
& difficultatum perpetTionem fit adhortatio, ex qua nempe 1 
mus vtilitatem aliquam non minimam capturi.Locus fefe m: 
hi ofrert phornuti Grajci fcriproris,qui ait,Mufascxveteru: 



EMBL.EMATA. yfy 

ententia coronari palma, ob nominis iimilitudinem, eo quod Phorauti 
?hceniccs primi credantur literas muenifle.Probabiiior autem locus - 
ratio eft, qua*ab eo fumitur, qu6d planta ha?c tenclla iit, quod 
>enefica, qu6d perpetuo virens. Arbor hxc difHculter fcandi- 
ur, fru&ufque refert fuaues admodum , vt non ab re Mufa? 
:oronis vtantur e palma confedis. Gre/caiiquis malir,appo- 
lam : ?z$cluoujjtcu Ji tpoivDu , dfjuty m&, vofiugin,Jici tUjj 
'/uavvfucuriafiriffipomxav Jbxkiv SpM^TH tT) txl x&LifjutT* 
tlc/. <AjkoyuTl}6v : ^h,J)a.T0 7fV(pifov Y$ &%$$$%£ deifaov 
9* ^vtrwcLCcLTov K& yKvxxtv&pmv rk <pvrk. Nullu.s eiir certe, 
ui eruditionisaut famse laudem maxirnamaifequi poftit, nifi v> 

rimum graues & moleftos labores pertulerit. Id vciim fym- 
olum bene natis adolefccntibus proponi, qui aliquando ftu- 
iorum liberalium difRcultate non minimum deterrentur." Si , StU(il ' ofi 
nim fruaum maximum literarum, cogitatione intim6que.f u 77abo- 
:nfu deguftarenr 3 hac vna grata boni fpcmoleftias quantum- rum diffi- 
is acerbas deuorarent. Sane rebus inagendis propofita fem- cultatibus 
er debet eife conilantia,quaeiit erumn* cuiufuis rirmifcmum 
sndimentum. Ad idexplicandum palmam proponitjcui fi Vi[lmxnz " 
ondera magna imponas, ac tam grauiter vrgeas & oneres, vc tura * 
nerismagnitudo fuftineri nequeat,non deorfum illa cedit, 
:c intra fleclitur,fed aducrfus pondus refurgit, & furfum ni- 
tur.Idcirco in certaminibus fuiife vi&oriarifgnum quamplu- 
miprodidere.hincvulgatumadagium,Palmam ferre. Vide 
ellium lib.3 cap.tf.ex Plutarch.8.Sympoiiac. & Piin.i6.ca.4z. 
onftantiseexempla Val.Max,habet iib.$.c.8. 
Odoratas glanies.] Odoriferos da&ylos. 

BeUaria dulcia.] tliy.yM.T*. vel Tfctynpmrt: funrqMC omnia Bellaria. 
iqua? fecundismenflsapponi fblcnt. Geilius lib. 1?. cap. 11. 
xuscftelegansapudloan. 'Saliiberienfem (au&oremqui- 
:mno ineptu,&qucmnona?gre inter opumos fortafle habc- 
mus, ii meliore faeculo flormiiet ) in Polycratico lib.8,cap.7. 
gnificant bellaria, aft, omne genus mcnfc fecund^,quoniam 
i folent apponi que/ pulchriora func & deiicatiora. Vtitur 
item hoc nomine M.Varro: Bellaria, inquit, ea maxime mel- 
i funt , qug ■ mellita non funt. Quod forte eo referri poteft, 
lod vtenti gratiora funt ea que neceflnas appetit, quam qu£ 
itatiogule, inuenit.hfc ilie. Addam &locum Arnotij ad- 
:rf.genteslib.7,nam&his verbis bellaria fignificar.Pulmen- 
rum varietatibus, ait, afficiuntur Dij cejitcs, vt fieri mos eft 
)ft ccenarum ditium & locupletum fasinas : fruftilia hec 

I nj 



\&& AKDIIA AlCIAtl 

paruula pro fuauibus mateolis fumunt, non quibus famem fe- 
4ent, fed vt palatis admoueant otium , feque ipfos plena? ap- 
petitu voracitatis inftigent.Sed vereor ne quis hacc prgter rem 
congefta dicat. 

Menfat intet.] AvdLTfopii , pro inter menfas. 

Reptans.] Nitens & confcendens, (ierptpQj^- 

CMtniU qtti cmjiantis erit } crc] r !>»//>/ , quas comple&itur to- 

tius Emblematis fententiam. Eam illuftremus licet exemplc 

nabili, vtEmblemaperfcquidemlepidum,accefTione qua- 

dam fiat illuftrius. Admirabilis Q^Jabij Maximi conftanti: 

omni laudatione fuperior venit in mentem. Is cum pecunian 

pro captiuis Annibali numeraflet, fraudaws ea publice.tacuit 

vt enim parentibus,fic neque patrix communi parenti putaba 

effe aliqua occafione fuccenfendum. Cum flbi dictatori magi 

ftrum equitumMinutium iure imperij fenatus aequauit,quan 

quam queri poffetifiluit tamen. Multisiniuriis,contumeliis 

probris laceflitus,in eodem animi habitu permanfit. In belL 

gerendo prouidus,rumores qui de fe temere a fuis fpargeban 

tur,quodcum Annibalc iuueniliter exultante non confererc 

manus,aut contempfit aut eluficadeo vt fe inui&um aduerfu 

iram,fpem,metumque praftiterit.Dignus ergo non vna palm 

Fabius , qui nifi feimprimis fuofque fortitudine inuicloqu 

roboreanimi vicifTet, Annibalem potentiffimum hoftem vi 

ctiampugnando retudifTet. 




EMBZ.5MAT A. 



Omnia mea mecum porto. 



EMBLEMA XXXVII. 



u 7 




■ 

r v N N v s mops , Scythict^ mifrrimm accoU Ponti, 

Vftmperpetuo liuidamembragelw. 
W Cereris non noutt opes , nec dona Lyai 9 

Etpretiojk tamen ftragulafemper habet. 
Um murina illum perftringunt vndique pelles : 

Lumina foU patent 9 c<xtera opertus agit. 
xfurem haud metmt 9 ftc ventos temnit cr imbres; 

TutHt dpudj^ viroSy tutus apudj^ Deos. 
„ ■ - - 

^ Mblemahoca Iuftino hiftorico petirum efTe.facile quiuis 
^intelligecqui Scytharum defcriptionem, quam retulit 

L iiij 



l£g ANDREA AICIATI 

l«cHs e illelib.i.euoluerir.Sic eninv.Scyrhis inter fe fines nulli : nequ< 

„ a*"® enim agrum colunt,nec domus illis vlla,aut te&um, aut fede: 

onco c n^ arracnt:a fe pecora femper pafcentibus,& per incultas foli 

tudines errare foiitis.Vxores liberofque fecum inplauftris ve 

hunuquirms, coriis imbrium hyemifque caufa te&is , pro do 

mibus vtuntur.Iuftitia gentisingeniis culra,nonlegibus.Nul 

lumfcelusapudeosfurto grauius; quippefinereclomunime 

toque pecora & armenta habentibus,quid faluum eflet,fi fura 

riiieeret? Aurum & argenrumperindeafpernantur,acreliqu 

mortales appetunt. Lacte & melle vefcuntur. Lanaeiis vfus a 

veftiumignotus *• &quanquam continuis frigoribus vtantur 

pellibus tamen ferinis autmurinis veftiuntur.Harccontinenti; 

illismorumquoque iuftitiam dedit,nihilalienum concupi 

fcentibuS.Quippe diuitiarum cupido ibi eft,vbi & vfus.Atqu 

vtinam feliquis mortalibus fimilis modcratio & abftinentia a 

lieni forct.Pr.ofecto non beiloru tantu per omnia fecula terri« 

omnibus continuareturrneque plus hominum ferrum & arma 

quam naturalis fatorum conditio rapcret. Prorfus vt admira 

bile videaturhocillis naturam dare 5 quod Grxci longua fa 

pientium do£trina> prajceptifque Philofophorum confeqii 

Dequeunt, cultofque mores incultas barbarix collatione fupc 

rari : tanto plus in illis proficit vitiorum ignoratio , quanto i: 

iis cognitio virtutis.Et haec quidem Iuftinus. Quem locum in 

tcgrum i quia pulcherrimuscft,afcnbere malui, quam trunca 

tum. Hincenim Alciatus,xtopinor,mareriamtraxitEmble 

matisjVtiiarn dixircuius epigraphe , Omniameameeumporto , e 

Biantis a- apophthegmate Biantis^fententiam complectitur,& quafiani 

P°P l e ~ main^eniofaebidura; quam fubiccit oculis. Ea verofignirica 

tur, animu hommis pedere non debere er his que caduca iun 

Animus & fortuita , vtpote qua» folUcitudincs & cruciatus innumera 

ab exter- biles pariant,fed ea tantum debere cfle fatis,que; benigna natu 

nismini- ra fit elargita, velquseab ingenio proricifcuntur.Velintclligi 

mepen- p aU p ertatem vbicunque terrarum (ctiamfi ab omnibus pen 

miferrima cenfeatur) efle tutam & fecuram. Quam ad rem de 

Pauoertas fcribit Hunni Scythici hominis cxterorum iudicio pauperri 

vbique mi conditionem,vt ex eo concludat,turiores cife opes & facul 

tuta. tates quxnobis infunt 9 quamqua;petutur aliunde.Genusho 

hominum fic defcribi ab hiftoricis reccntioribusanimaduer 

CT r to,ne ve ^ niinimum ftud^ofi hsreant.Pannones initio eam ter 

norum. ram tenuerunt,Pa»oncs olim di&i: inde Hunni habuere , gcn 

Scythica. Mox Gotthi ex infulis OceaniGermanici profecti 



BMBLEMATA^ Itf£ 

>pft Gotthos Longobardi , nouiflime Hungari ex alia Hunga- 
;ia Scythica egrefli,qu3e non loge aTanais ortu extat,& Imbra 
aodie dicitur:mifera adhuc regio, vt pote quae fit fub caelo fri- 
TiditfimcDuci Mofcouietributaria:non tamew aurum,argen- 
:iim vcquibus omnino carenr, fed pretiofas animalium pelles 
"abellorum fcifmorumque pcndunthomines.Non arant, non 
rerunt, neque panes conficiunt.: ferarum carnibus & pifcibus 
refcuntur : aquam potanc , fub tuguriis ex virgultis contcxtis 
inter denfas fyluas humiies habitant, vnde fit , vt homines fyl- 
aeftribusferiscommorantes j veftimentisfcnonlaneisnequc 
lineis induant,fed pellibus nuper autlupo,autceruo,vrfove 
detraelis.N ullius ipfis aut auri , aut argenti vfus : lac & mel in 
cibatu frequens : contra frigora & rigores fcrinis pellibus mu- 
rinilque corpora communibant. Facile huc poflem aggerere 
nobilem eiufdem gentis defcriptionemex^i. AmmianiMar- 
:ellini,ab initio fere,fed ftudiofos admonuiife fat eft. 
. isfccola.] Incola ,quiaduentitius terram colat, 
Vftmperpetuogelu.] Vrere etiam frigoris eft. Virg.x.Georg. y rcrc< ; 
_ Borex penetrabile frigut adntit. 

& Lucanus: 

,: Vrebant montananiuts. ». . ,., 



Sic Ouidius j. Triftium, elcg. i. 
plurimamepelago urrdque pericula pafium 
yfttttab afiiduo frigore pontsu habet. 
Eodem lib. eieg. 4. 

- aftriclo terrd perujlageh. 

Scd & Faftor. 1. 

Vffsdateperpetuos teneris fememibm aufttti, 
Ne noua per o-elidas terr,a fit vft* niues 
Quanquam tamen verbum iftud, Vrere, pro moleftiam exhi- 
bere,accipi metaphpricos,& quidcm non rard,palam eft. Cor- 
nel.Tacituslib.13. Ambuftimultorumartusvifrigoris. &Fe- 
ftus Pompeius lib. 14. ait,primum nomenindc accephTe fri- 
gus,quod fru&us aerripe ac virgulta perurat. 

ghti Cereris nonnouit »pes. ] Qui vfum panis atquc vini non ha- 
bet.Sic Marcellinus in fua vita:vifu funt afperi, vt neque igni, 
neque faporatis indigeant cibis , fed radicibus herbarum agrc- 
fhum,& femicruda cuiufuis pecoris carne vefcantur. 

Ly*i. ] Bacchi,id eft,vini,ac/7r3 <r« huetv fic dicti , jquod homi- j$ acc i, us 
num membra & animos difToluat , Yti norunt omnes. Ly*us. 

StraguU. ] Vcftimenta,pallia, pro le&orum opertoriis,alMs. stragul*. 



170 ANDREA AtCIATI 

MurinepeUes.] E murium pcllibus. Ammian. Marcell. fic 
Indumentis operiunt imteis, vel ex.peJlibus fylueftrium mu* 
rium confarcinatis. Necalia illis domefticaveftiseft 3 alia fo>\ 
renfis:fed femel obfoleti coloris tunica collo infertanon ant<! 
deponitur aut mutatur , quam diuturna caric in pannulos de- 
fluxit defruftata. Ha?c ille. Scnecainepiftolis meminitpelli- 
cularum vulpium & murium ,quae ad arcendum frigus com« 
parat^ effent.Has Armelinos atque Zibellinos quidam putanr. 
fed nondum fcio an recle* 

Sic/urem haudmetuit, o*c. ] Sic fane nemo poteft non beatiili- 

mus crTcjqui cft totus aptus ex fefe 3 quique in fe vno ponit om- 

nia : cui autem fpes omnis & ratio & cogitatio pendet ex for- 

tuna 3 huicnihilpotefteflecerti,nihilquequod exploratum 

habcar, permanfurum iibi, ne vnum quidem diem 3 ait M.Tul : 

lius.Huc pertinet quse Seneca difputat epift.14. quo loci com- 

paratfortun^ & do&rinse bona. Circunfpiciendum nobis eft 

quomodo a vulgo tuti elfe poflimus. Primura nihil inde con- 

cupifcamus.rixaeftintercompetitorcs. Deinde nihilhabea- 

musquod cum magno emolument* infidiantis cripipoftit} 

^juam minimum fitin tuo corpore fpoliorum. Ncmo ad hu- 

manum fanguinem propter ipfum venitj autadmodum pauci: 

plures computant quam odcrint. Nudum latro tranfmittit: 

etiam in obfefla via pauperi pax eft. Ad philofophiam ergo 

confugiendum.-Hsc literae non dico apud bonos , fed apud me- 

fiiocriter malos, infularum loco funt>&c. 




IMBLKMATA. 

Concordise fymbolum. 
Emblema xxxviii. 



171 




CORNiCVM mira mterfe cencordia vitd efi y 

Mutuafiataue dlis mtemeratafides . 
fiinc volucres h dc fcebtra gerimt^quod Jcihcet omnes 

Confinjupopulifiantque caduntaue duces: 
Quemfide medio tollas,difiordia pncceps 

^duoUt&fecum regiafata trahit. 

PRincipibus &Regibus hxc vna &prima effe cura debet, cor ^ ia jj 
vc populi concordia tutetur 3 omnemq; motuii & feditionii prineipi -1 
a&fTaspraJcidanr^fi fuuftatum tranquillfi & fecum efle vclint. ncceflaiia. 



171 ANDREA AlCIATI 

Quam concordiam & confenfum regie^ poteftatis conferuatri. 

cemhicproponit ^u^Co^^tw^adhibita cornicu qua» fceptum 

fuftinent imagine. Maxima itaquc debct efle Regum pruden- 

tia & moderatio in eorum quibus praefunt , amore fouendo,& 

modis omnibus perfequendo, fimodo fibi bene velint efle co- 

fultum. Meminiffe fiquidem debentimperium fuum pederea 

populari confenfu. Qtiodnefit moleftum exemplis hinc inde 

conquifitis confirmare,rantummoda repetam que audor ipfe- 

Xocusex metinl.15.C0mment.De verbor. fignific.attulit.Principio re- 

Alciatd. rum omnium,inquit,non diuina iumone, fed ex populi cofen- 

fu reges aflumpti funt : quod & poft Romani imperij occafum 

feruatum fuit,cum Carolus Magnus a populo Romano Augu- 

ftus ele&us eft, & a Pontifice Leone facro oleo inun&us:quod 

ius populi hodie Gregoriana lege in fepte Germania? Prima- 

tes tranflatum eft. Sic & Franci Chilperico eiecto, qudd regno 

non eflet idoneus, Pipinu , TdMYJiKTim confilio fubftituerunt. 

Etcum Pipiniprolesamaioribus degeneraflet,rurfus Odone, 

mox eius fratrem Robertum,& deinde Robertiaepotem Hu~ 

gonem ad fummum faftigium euexerunt.Is Hugo cft,qui vul- 

goCapetus dicebatur,vndeoriundi funtqui etiam Francorum 

rebus moderantur.Et quod de maximis hifce Regibus, nimiru 

Romano &Franco,diciumeft,idem &ininferioribusobferua» 

tum fuiffe,qui hiftoricos legerit, deprehedet,vt meritd cenfea 

diuina lege eum iuftum Principem effe,qui ex populi cofenfu 

regnetjquod & Ariftoteles tradit: qui veroinuitis dominetur* 

cum tyrannuefle. Vndecummagna regnanonexfubditorura 

confenfu,fed per violentiam primdconftitutaiint,merito D. 

Aug. de ciuit. Dci 4.magna latrocinia effe dixit,adduc"to etiam 

piratf cuiufdam exemplo , qui comprehenfus,& ante Alexan- 

drum Magnum addu&us. cum interrogaretur qua caufa mare 

haberet infeftum: Quid tibi,inquit,vt orbem terrarum habeas 

infeftumj 1 fed quia id ego exiguo nauigio facio,latro vocor ; tu 1 

quia magna clafle , lmperator. Haftenus Alciatus. Quoties 

autem vetcrummonumcnta percurrimus,facile obferuamus 

quam fluxa, & momentanea fitPrincipum potentia >quan- 

qua fublimis & altis nixa radicibus putetur. Hi enim nifi pre- 

cario, & quafi populari fufFragio imperant,nempe quorumi 

Hifloria n ^ moderatum fitimpcrium,quam citiflime corruit. iElia- 

Thryficy- °us refert Thryfum infignem tyrannum fuos adeo torfiffe, 

ranni ex yt legcm tulerit,quanemo neque priuatim neque publice' 

Aliaao. inuiccm coiloqui aut mifccrc fermoncs audcrct. Quod cum ' 



EMBllMATA. lf^ 

iibditis moleftiflimum & odiofiflimum eiTet , qui nutu oculo- 
um,manuumque geftu animi fenfa cogebantur exprimere, ii. 
tia voluit efle prohibitum> vt moleftiae dolorem adiiceret in- 
olerabilcmrquifpiam eorum locum publicu pctiit$qui multis 
achrymis effufis,alios etiam ad fletum prouocauit.Id cum rc- 
ciiTet tyrannus, in forum ftatim venit,qudetiamidfipoflet, 
opulo eriperet,flendi nempe libertatemjciues commoti arma 
egiis fatellitibus extorferunt,& fuum tyrannu de medio fuf- 
ulerunt.Eandem fortunas mutationem fenfit Amafis iEgyptio- Amafidii 
iim Rex. Cum enim plerofque ex fuis cxtremo fupplicioaf- fatum. 
sciflet, alios fortunis fpoliafTet,& in omnes infolentioratque 
jperbior veniret,imperium eius aliquanto toleratum eft, do- 
ec A&ifanes Athiopum Rex in eum irrupiiTetrtum enim odia 
cculta eruperejcumque multiab eo defciuiflent,regno tande 
ulfus eft , tefte Diodoro lib. i. Cseterum Corniccs haberi pro Cornix 
ocordia? fymbolo tradunt Orus & Pierius lib.f o.Hieroglyph. I^d. 
u.uenalis Satyraprima: 

Vt celit urpax,atq uefides, vi&oridyvir tttt, 
' Qutquejatutato crepitat concordia nido. 

^uem Satyrici locum fcioa plerifquenon de cornice ( quod 
ro concordiae nota hic ftatuimus) fed de ciconia intelligi.So- 
:nt enim ad id Ouidianum iftud adduccrc: 

Jpfafibiplauiat crepitante ciconia rojiro. 
ed cornicis ima go videtur in Fauftinae Auguftae nummis cura 
ifcriptionc concordi A.Sceptru aute virgaregia Hiero- 
Dglyphicum regni efle,ex literis facris traditide Pierius lib.41, 
tyiutua jtatque i/fo.Priores editioncs habent» 

Jnque vicem mncjuam contaminatafides. 
^uam autem fequimur,correxit Barth.Anulus , vt alios quof- 
am locos,quos poftca indicabimus. 

- Quodfcilicet cmnes jC^Hucnifallorj vidctur pertincre Ho- 
itianum illud,Ode 35-lib.r. 

Iniuriofo ne pede proruas 

Stantem cofomnamincu, populusfrequent 
iSld arma cejfantes^ad arma 
Concitetjimperiumque frangai. 
liccolumnaf nomine, fceptrum Principis,ipfumqueadedfta- 
um regium,populi,omniumquc Reipub. ordinum concordia 
tindatum fignificat.-quae nifi feruetur,concordia,omnia pcflum 
unr.Proinde Nazarius panegyriftes:concordiam, fundametu 
c radiccm otii,bonorum ciuium feminarium^quietis publicae 
rgetcm appellat. 



174 ANDKtA ALCIATf 

Difcordi a DifcQYdiapr<ecef>$ aduolat.] Difcordiam Deam coluere pagai 

Dea. j&l homines 5 qaam eandem cum Ate (de qua poftea) pleriqu 

voiunt.Vide Gyrald.Syntag. i. 

% e gi^f^ ] Regis aut Principis mortem. 






Concordia. 



E MB L E M A XXXIX. 




/ N bellum ciuiie duces cum I{oma pararet 7 
Viribus & cadcretMartiaterrafuis: 

Mosfuit in partes turmis coeunnbus eafdem, 
Comun&as dextras mutua dona dare, 

Fcedcris h<£cfpecies\idhabet Concordiafignum, 
Vt cjuos lungit aniorjungat cr ipfa manws* 



IMBIEMATA. I7f 

L TE docuit Alciatusipfemet Annotationibus,^uas in Cor- p»g° W- 
VXnelium Tacitum edidit, vndenam materiam fumprerit iusEmblc '* 
mblematis,nempc cx eqdem Tacito,lib.i.& 18. quibus ofte- 
itur,dextras concordiae figna vltro citroquc deftinari ab exer- 
itibus folitas.Nec verdafpernor,quodlibrisGenialium dieru ^ 
otat Alexandet Neapolitanus,nempe Marium,cum in Roma- cap.i?. ' 
os maxima clade faeuiret,quos fcruare voluit, dcxtra porrecta 
ut falute data incolumes feciife : niii quod illc, fuo more , vel 
lulta confingat,vcl au&orem no appellct ex quo aliquid mu- 
letur. Sedad rem. Tacitusiniib.i. Annalium,vbi demorte Dextra 
iermaniciagitrlurauereamicij dextram morientis continge- fymbolura 
:s,hic geftus cft datac fidci Germanico , qua pollicebantur fa- " '*• 
iUiares,cius fe morte vlturos. Idcm paulo antc: Ab rege Par- 
lorum Artabano lcgati venere, miferat amicitiam ac fcedu.s, 
; cupcre renouari dcxtras.Hic fcedus renouatum inter princi- 
;s Germanicum & Artabanum iignificatuf . Occurrit cxem- 
lum Valerij Max.exlib.6.cap4.de CaioPopilio,quilegatus 
lAntiochummiiTus,ifquecumprompto animo & amiciiTi- 
o vultu dextram Popilio porrexilTet,inuicem ei fuam porri- 
!re noluit,fcd tabcllas fcnatufconfultum corinentes tradidit, 
li cum poft aliquam breuem mora fatiffeciffet , Popilius ma- 
jm eius tanquam focij apprehendit.Csefar i. De bello Galli- 
>,tendcremanus,petend«e pacis fignum fuiife Gallicum me~ 
orat,vbide Bellouacis:itcm 7.Gergouiorummulieribus,quej 
ictore nudo prominentcs s e muro paffis manibus R omanos 
neftabantur.Signum item fuiifedcditionis eodcmlib. tradi- 
r,vbi dc Heduis,qui manus tendere, deditioncm fignificare, 
proie&is armis mortem deprccari dicunrur. Fere tranfiliera 
xx Iuftin.de Dariomoribundoretulit n.lib.Is cnim rex por- 
fta manu expirauit, quam vnicum pignus fidei regix dexce- 
m fe ferendam Alexandro dare dixit.Sic conqueritur JEneas 
irgilian.i.Aeneid. 

Cht dextr* iungere dextram 

Non ddMrlQuo pcrtinet & illud ex vndecimo Aeneii 
Oremus pacemtt? dextras Undamujinermes. 
icero ctiam pro Deiotaro: Per dextram ipfam ,quam hofpes 
jfpiti porrexifti. Fuitenim&hofpirij fymbolumapud Syros 
Perfas.Hinc & Romani Principu bcne de Republ. meriroru 
uuas pedeftres & equeftres ita effinxcrut,vt dextra porrecta» 
iem in Republ. oftendcrent. Itaq, in ipfo belli, feu turaultus 
uilis claflico , ne amici cum. immicis abfque difcriminc pre- 



ciuile. 
Bclium 



ftoma ter- 
■a Martia. 



. 



S7^ iNDRI* AICIATI 

merenturjinterpofirum cfteiufmodirldei facrametum.Hoc 
fymbolo Pierius lib.35. 

Viribus & caderet, &c ] Significat bellum ciuile, idque vi< 
turcxHoranj Epod.i6.0daimitatus: 

. Snis o* ipft RomJi viribns mit, 
Itaque confultor ille apud Antiochum Annibal rebus omnibt 
maturo iudicio perpenfisait ,Romanos nunquam nifi arm 
fuis vinci poflemec Italiamaliter quam Italicis viribus fubig 

Martiaterra.] Roma,vel quod fuerit ftudiis afperrima bell 
vel propter Romulum Martis filium.vt fama tulit, fic appella 
ta.Ouid.j.Trift. eleg.7. 

Dumq:;efms -vvclrix feptem de montibtts orbem 

Trojpiciet domitumMattiaRgmaMgar. * 

Martial.<;.lib.epigr. 

Pulcrw, o* makr quojub dnce Martia Roma. 
Alio quodaloco l^rtiam turbam, pro Romario populo dici 

Crede mihijtimium Martia turbafapit. 
Sic Symmachus lib. 1. epiftolar. Ab exortu pene Yrbis Martis 
&c. 



Scilun 







,] EMBLIMATA. 

Concordia infuperabilis. 
Emblema xl. 



V7 








"ergemmos mter fuerat cojicordia frxtres y 
TantA fimul pieta* mutua, ey~ vnm amor : 

nuifti humanis vt viribm ampUteverent 
l{ejrn4, vno difti nomme Geryonit. 






r^Oncordia,vinculum incolumitatis &pacis,tottantafque Vls £ on * 
^vireshabct* vtvix ferequear, eriamfi pra? fe ferat nefcio c K1 *' 
|uid pufilium aut debile,nempevbi fingulorum habetur ratio. 
T X enim lapides quidam infube Cydadicse ( tefte Plinio ) in- 
egri natant in aqua , fra&i concidunt in fumdum :ita Refpu- 
ilicx difcordiis peflum eunt, & qua ocyflime collabuntunco- 
ordi ver6 pace ligatse manent & perdurant.Quod aperte do- Soiluri f*f 
uit Scilurus ille Scy tha 3 cum moribundus ex telorum fafcicu- aum. 

M 



I78 ANDREAALCIATI 

lo colligato, & poftea foluto inuictam concordiam filiis com 
mendauit.Eam ob rem etiam finxerunt vetcres,Geryone fuiffi 
incorporcm, aut tricipitemj quod vna cu fratribus, quos duo 
habebat,tanto amore tarique fide aeuum traduxit,yt ij vno no 
Geryocur mine Geryones dicercntur$ adeoque vnicam regi animam c" 
triceps & voluntatem mefle, quanquam tres effe nt,communis iactaba 
mcorDor. pj n j 0< q UO( j f an £ l( \ em Q mnin6 videtur luftino fub finem lib 
44.Nec cnim moror,quod ali/ id referant ad tres infulas Hi 
fpania? copiofiffimas, duas nempe Balearides & Ebufin, quibu 
imperauit Gcryon:fed neque quod Palsephatus , ad Trina 
criam,id eft,tncipitiam ciuitatem in Euxino ponto malit con 
uertere,cum hocnihil ad noftrum inftitutum pertincat.Cete- 
rum aiunt Geryones ab Hercule vinci nunquam potuifTe , nil 
feparatos & a fe difiun&os; ex quo perfpicuum fit,quam firmu 
& inuictus fit vnanimus ille animorum & voluntatum quai 
nexus atque confenfus.Vniuerfi quippe concordes inui<fti 3 qu 
finguli debiles, & nullius funt roboris.Sie cnim,vt Philofoph 
loquuntur, vnita virtus valentior eft feipfa difperfa.Lege Pie 
rium lib.Hieroglyph.31.cDe tricipitio. Tales fuifle Molio 
nes,autMolionidesobferuoj(iquidem D.Gregorius Nazian- 
zenus, vt hoc obiter adiiciam , pro commodi fratrum amore 
verbum Molionides vfurpauit,nonfinealiquaprouerbij facie 
o e / Motoovifcu iijf o'[xnptKtif JihTov 70 Sa.JpA 3 00V xaivavic 
<rvupo?eiv iyvdftn: Molionida^ Homerici poematis miracu 
lum,quos periculorum focietas coniunxit.Plutarch,i^es $ih<L 
<kk<pioi, &&v/u*(vo7v xJiv TiHov n W Mohtovifac &*t«W o~v t u 
<pv£t$ tok oio^utffi ytypyiveut JbxaUMTae : Non aliter quam Mo- 
lionidas illos admirantur,quos coalito corpore concretos fuif 
fe exiftimarunt.Hi vafta corporis molc Augia? regi Elidis au- 
xiliares, opprefli funt ab Hercule atque interfefti , ait Pinda- 
rus. Interpres Homeri ad Iliad.X.quaternas manus totidem. 
que oculos illis tribui a veteribus adnotat. Horum nomins 
Eurytus & Creatus. 

Tergeminos.] LucrCtlUS lib. /. 
rJQuidve tnptclora urgemini quoque Geryon* yU, 

Virgil. S.JEneid. ^iaximwvltor 

Tergemmi nece Geryonis Jpoliifque Juperbus 
i^fLtdes aderat. 
Geryoit Vno nomme GeryonU.~\ Geryon, vocabulum prifcum a gera 
vnde di- deriuatum , quod eft aduena . Tt intcrprctatur Hieronymus. 
* us » Nam fiiius Prifci Hiarba: Numidx fuit; ergo aducniens claffc 



EMBLEMATA. Xff 

n Hifpaniam , Geryona?, id eft, aduen^ nomen habuit. Non 
oiTum hoc loco fubricere quod mihi occurrit ex Politicis 
'lutarchi:quo loco monet^eum qui fit infirmo corporisha- 
itu,indultriumfibi pro focio debere fumere, vt quondam 
JiciasLamachum. Siquidem proditum eftmemorisehis arti- 
us Geryonem admirabilcm fui(Ie,qui mulra ctura , pluref- 
ue manus atque oculos habere dicebatur,vnico tamen animo 
tque confilio regni fui fines moderaretur. hxc fere Plutar- 
tii. Permulti meminere huius pegmatis,vt Eunapius Sar- 
ianus auctor Gra?cus , vita Sophiftarum : Lucianus m Toxa- 
, ipfo extremo penc; Arrianusde Alexandri geftis libro 2. 
uo loco fententiam retulit Hecatei Abderitx deHerculc& 
ieryone. 

M ij 




igo ANDKEA ALCIATI 

Vnum nihiI,duos plurimum pofTe. 
Emblema xli. 




laert£gemtum,ireMtnm quoyue lydcos vv^ 
HAc-cera exprept Zemi^ *pfa mtntu, 

yirihm hic prafiat, hic pbllet tcufnmementif, 
Nec tamen altenus non^getalter ope. 

Cumduo conhmfti venuukvviBona certa efi, 
Solummens hominem^dextrave detfitwt. 

fons £ m . T^ Mblernatisriuius tv P um obferuoapud Homerum Iliad 

Uemaus. £lquo loco vna cum Agamemnone & Menelao Ne ^ tor ^ ( 

fultat de mittendis exploratoribus inTroianorum cailra.H; 

in fe prouinciam recipit Diomedes animi magni vir , fi taar 

ci focius aliquis vnaprofe&urus adiungatur. £ius h£c vei 



I M'B UMA T A. xSl 

K/ro/> , «V QtfvviKectSin y^l 3u^- dytiva? , 
A'vJ)>'a>v Jvcr^vicdv ^vvcu r££7t>V iyyvfiovnt 
T^acov ' «M? cHTif/jfc aitif JLu imno yjtlJM®-, ■ 
l/L&Wov ^wAjTza/w, ^ti SciffcLKiaTZpov i'?a*. 
2t' y 7? JV s f ^o«cq) , ^'ts ^o' o <rx ovo ucrzv, 

&V7m? X&pfQ- g v n • MO-JVQ- i# HTTi? 75 VOt)Tfi , 

A'AA'i7? 0< %f row 75 PO @- , A S?f »J ^75 t ttW77^ id cft, 

Nejior me moutt cor ^generostifqneanimui, 

Fortinm hoflmm ftibire caflra , .p* prope fmt, 

Txoianorum-.fedfi ftt ali^uU vir qui me feyuatur, 

{Haior em mihi fiducia , C7« audacins erit 

E»>iubwoiadiiob>M :namjue hic ante iHum cogitat ; 
"Jgailiter vtiU fu :/il M vero qvan<juaJn intdlio-at , 

T.i^.'» «' ^ri<or animus , c confiiinm imbeciiUvu . 
iutarchi difpocatio , qua ciuilem hominem informar, huc fa- 
t,cum ira dicic,- tf Wji,, i^<h?\ E^petvfiff Ji v& ui^K* 
J*f'/> Mi-nv-crm tcww t*%clvt* <^cotov 3 (ht* <s»mkifru 

'V flr\0V'COfo e Al0 i U}lJ)lf } 

EiutvJV ii^povyi Jtoisv&t' iutwTov ihigxy - 

nd? rfijmtj ofv™& iys Siioio \km$m j* 

■im res aliqua proponicur,magna quidem illa ahjufe illuftris, 
d ardua & difficilis ,laborum & operis fociumtlbiamicum 
lumico, vc. Diomedes, Quod fi mihi alterum adiungi iu- 
p,inquit,qui tandempoffimobliuifci diui Vlyffis ? &c. 
mdem Homerilocum Apuleius de dannonio Socratis vfur- 
mit,&breuibus verbis explicuit : Nonne Vlyffes, ait ille, 
im Diomede-deligunrur,veluticonnlium & airxilium.rnens 
t£anus,animus & gUdius? Nihil egregium , hihilque toa- c5filinM 
iincurfi perhci belle poteft,inhis potiffimum quas bellica &vires. 
•gotia refpicmnt , niii maturo confilio coniungantur corpo- 
; vires, id eft \ nifi iuuenum robuftiorum viuacitas, fenum 
eorum quivaieant expcrientia, duclu regatur; Non enim 
lurn vinbus^aucvelocicatibusjaut ceieritate corporum res 
agna: geruntur, fed confilio, ratione , fententia. Proinde 
>phocles: 

TvafMU p${v i'^av <r$f iv dJSpofonif Tfcpoi- 

BouW W j[ 9 iZ,i<wfi±lcw , ov -%f6v &iv&. 
ominumquidem rationibus opcra fiunrac enutriunrur :fed Vlvffis^ 
s'rescof7ha eifecerunr, non manuum robur.Prononfturau- D £ medh 
m pythfMi , :in quo fintexpreffa? & mutuo coniun^ effigies f^g^- 
ly ais &Diomedis,quorumalter.prudentia ■& conuTto,alter ^uid, ' 

M iij 



X8t ANDRBA AlCIATl 

verd firmitate virium commendabilis. Itaque quantum prc 
fuerit,vtriufque induftria,& laudata ftrenuitas in bello Troi; 
no, notum eft exHomero & hiftoricis. Huc Prouerbium e 
ewtip 3 «efeiV Mf 3 Vnus vir, nullus vir : quo intelligitur quai 
tum conferat mutuum auxilium in rebus arduis,& alioqui di 
ficilibus. Hucetiam referendum iilud, abA T5 Jv" ip^/^i 
Mercurius ex Iliad. Homerica? *.Quam ob caufam apud ./Egyptios Mc 
geminus. curr j gcmini fimulachrum fic effi&um confpiciebatur, vt alt 
rum fenili eflet vultu venerandum ; alterum.fiorente iuueni 
vt fignificarent eum, qui Reipub. munia obire rite velit,cu 
animi prudentia vires habere deberc coniun&as, quod alt( 
rum alterius egeat adminiculo, 

Ariftoteles 8.Moral,ad Nicomach. aov 7? Jv s/>;$m^V K5" } 
votacu x&i vapa\tu JuM&7&7ipoi, &c. quod perfpicue declar 
Salluftius initio Catilinarij belli: Diu magnum inter mort 
les certamen fuit,vine corporis, an virtute animi,res militai 
magis procederet.Nam & priufquam incipias,confultd, & v 
confulueris, maturefaclo eftopus.ita vtrumque per fe inc 
gens,alterum alterius auxilio eget. Lege Plutarch.difputati 
nem pulcherrimam,An feni gerendaRefpubl.fit.Sedoccun 
mihi Hefiodi iftud, 

HKiicov yrf 'ttKhovcov y&\iTVi,udfy)V J* um%iiK».id eft» 
'Plus augere potejl mttltomm induftria yires. 
I demque Homericum ex Iliad. /tz. 

Hhzovcov Jiii i'py>v au&vov. 

Quid vero Euripideum hoc fciens praetercam ex Phceniflls • 
™ Eir «F cuvii? « yavV o&r vc * ittvd cx Heraclidis, 

In id quadrat elogium de Fauno Aboriginum regc, cjHpd in 
retulit Dionyfius Halicarn. twrifp$<r£ J)>*rtifiov v&i awji-n 
vir & impiger & confultus.De Mithridate fic Paterculus:Co 
filiis dux , miles manu. Idem Pacatus pancgyrico Theodof 
dux confilio,milcs excmplo. Scd placet admodum quod fi 
memorise proditum de Lejio & Scipionejquorum amicitia n< 
minus quam confiliu de rebus magnis celebrabatur.Itaque q 
gioris Scipionis inuidebant.dicebant eum effc egregiorum 
cinorum hiftrionemjnempe Lelium illius collcgam geftorui 
Scipionem pra?clara quajdam gererejfedLadij confiliis.Trac 
Iul.Capitolin.Antonium Pium,nec in bcllicis,nec in ciuilib 
negotiis aliquid ftatuiffe, quam fumpto cum viris grauib 
confilio 5 dxccbat enim «quius effe vttot & talium viroru 






. EhslemataI if; 

onfilium fequcrctur ipfe,quam vt tot praclari homines ab 
nius confilio pendcrent. 

Laerugenit»m.~\ Id eft, VlyfTem Laertse & Anticlexfilium. VJyflet . 
lic Rex fuit Ithacae & Dulichij infularum, vir multichius , & 
ftutus admodum , cuius nomine Odyflea tota Homeri con- 
:ripta eft. 

Gemtumqmque Tydeos. ] Diomedem 3 Tydei & Deiphiles fi- Dlom e- 
um, inter Gra»corum duces fortiffimos infignem. y C5 * .• 

Zenalts.] Quis illefuerit,adhucclammeeflefateoringe- 
ue. putoequidemnomen efle cuiufdam egregij pi&orisj qui 
cate Alciati non minus celebris fuit 3 quam Alexandri tempo- 
:Apelles,aut Lyfippus,alter pi&or, alterftatuariusrnifiali- 
jis malit efle nomen quoddam fi&itium. 
Sofom mens hominem^c. ] Confilium viribus deftitutum pa- 
im conducitrcontra ver6 corporis robur confilij expers, faci- 
ne in praeceps ruit. Ifocrates Pararnefi ad Demonic. fV/ua J£ 
tfjfy* pgQVYHnMaQtxncnv , om'im M tojjth? TheiaTOLs 2%ovmf 
IXo^e ' }&} Tzt (tifi otof/a-T* ffidoKQvvTWV oao^nai , tmc J$ 
* 4^* vm(A*Keicus i7rVJKQ-fllPW, 

M iiij 




: l?4 



iNDHH* AtClATl 

Firmiftmaconuelli non pofle. 
emblema x l i r. 




O C E a N v s qudmuis fiucius pdter excitet omnes ; 

Vdnubiumque omnem bdrbdre Turcd bibds: 
Non tdmenirnmpes perfrdcie hmite , Ctfkr, 

Vum Cdrolm populx bcllicd ftgnd dabit, 
Sic fdcra quercm jirmis rdhcibus ddsldnt. 

Siccd licet venti coneutunt folu, - 

INnuit ea vix coHiici,aut labefactari poiTe.qwe firmis ha?r< 
radicibus ,qu3cque vel longo temporis decurfu, vel infif 
aliqua virrutefamam fibi pepererunt immortalem. Idauti 
ferrne totum mutuatus eft ex Epigrammate quodamCrii 

gori «V VtdfiUo. 

OJcT 5 m drjcdv^ Trcio-cLv -rMpuopcw iy&$»> 
Oi^ «V ycfp&vh £>ivov S.irtur-nL™* m 



IMBtEMATA. iSj 

?'«//.»*■ ovVf cfosov /W4tf &4v®T) ct%gt x&jjufjLvn» 
Aifya. on/uctiv&y y^ictcloi S-apcrcLhin. 

Ovtoj yjjjl k^i ^Luo? cfpvs? lyWiJaL ?i£cuf 
EVsjotp .$uMay <T' cwa yeova? ajtftot. 
Apponam Ioannis Sleidani veriionem > vc tyrunculus facile 
deprehendat , quorfum imitatus fit Alciatusauctorem Grae- 
cum , nec perinde ad verbum reddiderit, vt fciiicet gratulare- 
tui Carolo V. Imperatori, qui Turcasinlignivicionaproflu 
gauitjVtmoxdicemus.Sic ergoSleidan. 

Oceanw moueat licetomnes vndique flucltts y 

Et potet Rhenum 'feutona tetra fuum\ \ 

Non ca&tt imperittm T$om* , quo tempore -Cafar 
Trtsrit, atque falut publica fatta revct. 

%xcra Ioui quertHs nam fic radicibm h<eret f 

€t tamen aridulas huic capit atira comat. 
Id conuertituringeniose ad celebres illas victorias,quas Ger- Germa. 
ruani Principcsde Turcarumexercitu retulerunt. Cumenim norum _ 
Solymannus trecentis millibus armatorum. Vneariamaiori Pr ' ncl .P u 
exr>arteoccupata,Auftriamipiamque Germamamtoto cona- deTurci*. 
tu inuadere ftatuiifet,de Vienna, clariiTima Auftria? vrbe,obii- 
denda cogitauit, quod immenfo apparatu circiterldus Se- 
ptemb. anno 1510. aggrediconatuseft. cuius minas &impe- 
tum,quanquam maximum,cum Germani nonitaputarentef- 
fe metuendum,vrbe vndique obfeifa,tanta fortitudine reftite- 
runt.vt Tuca»multotiesreiec"ti,vixadoppugnationemrelfu- 
ftibus adigi poffent. Sic turca per menfem integrum continuis . 
oppugnationibus Viennam fruftra tentauit, poftridie Id. O&. 
remfe&a inglorius difceftit, & fugienti fimilis inThraciam 
redii|imultis millibus ex fuis amiilis. 

Oceanu/ quamuis } &c.] Citaturex Lucilio: 
1 ■ .pater optimu diuiwty 
Vt Neptunus pater. 
Patrem Neptunum,vthic Oceanum patrem,quiaquamiTgni» 
ficer,aquacunclaoriuntur, dici palam eft, quardoftrinafuic 
Thaletis.HomerurrabcetfvoV 7' aazrzp yivioic TrcutTZoji titviC]cu. 
Idem ,ax*durovTt Stcov yivsoiv ^l (J.tni^. 77j-3W.mater Tethys 
inquam , id eft mare dicitur : vt Platoni prima illa rerum om- 
nium materia : qua ratione Pindarus . aftrov/ufyjvJup cecinir. 
Simile Virgilianumhoc, 

Oceanumque patrem rerum. 

Ciccro Academ.2.Princeps Thales, viius ex feptem,cui fex 



184 AKDRE M. . AtCI ATI 

reliquosconfenfifle ferunt,exaqua dicit conftare omnfa.Quc 
pertinent etiam Homerica iftharc a multis decantata , quibui 
Oceani patris vbenas iongelareque patens oftenditur, 
E'£ gv xgj r 7raj)Tz<> 7TD7tt{Aoi iigl-TrcLo-cL Sa.Xd.osA 
Kcu Td.<rcu Kfnveu xgi w-ei&i* TravT*. vajoun. 
Sed & Catul). Argonauucis ; 

Oceanufyuepater totum <jui ampleclitur orbem, 

Oceanus Quidfi per Oceanum patrem d.K\ny>?iws intelligamus Tur- 

P uid r II - cicum Imperatorem fuacelentate,iu6que (vt italoquar)ho- 

gQj^ls^minumjVcl potius mancipiorum examine & inauditamulti- 

tudine , toti Europae orbique Chriftiano , vt magnum & im- 

menfum marece-teris fluuiis bellumindicentem, dudumque 

minitantem?Oceanus denique ~om MmQr^ celeritate.Vi- 

detur hic alludere ad illud ex i. Metamorph. Ouid. vbi loqui- 

tur de diluuio in terras mirTo: tQfm 

Ceruleujfiater inuat auxiliaribui yndu, 
Conuocat hic amnes. — 
Inrelligit itaque nofter hic au&orinnumerabilesTurcarum 
copiasinalto mari nauigantes,Danubiumque Germaniarflu- 
uium nobiliflimum numerofo fuo exercitu exhaurietes. Allu- 
dit ad exercitum Xerxis , quem Grarci vt numerofiflimum fa- 
ccrent,flumina exhaufifle finxerunt. 

Sicfacr£qtercut i vc'] Comparatio appofitiffima. Licet ventis 
hinc & hinc perflantibus e quercu frondes decidant aridaj,ipia 
tamenimmota fedetarbor : ficimpcriura firmis harret funda- 
m£tis auguftum & ftaUile,tametfi pleriquc hincauocentur,aui 
pcreatin bellis Turcicis.Qud pertinetilla Virgiliana collatio.* 

'''-: >' veluti annofam rahde :um robort cjuercum 

xSllpini Bore* nunc huc , nuncflatibm illuc 
Eruere inter fe certant^c. 
Ojiercus £ t aduerte interea, quercus nomine fignificari in Hicroglyph 
3 uid « fottitudinem , diuturnitatem , imperium firmum & principa- 
tum,vt docet lib. f i.Pierius Valerian. 

Vitnwralicibu* adftant.] Huc forte non omnino male illud re- 
feram Senccae e )ib. De prouidentia. Id in quoque, aitjfolidif- 
iimum eft , quod exercuit.Non eft arbor folida,ncc fortis, nifi 
in quam frcquens ventus confurgat.Ipfa enim vexatione con- 
ftringirur,& radiccscertiusfigit.Etid ex Ep>ftolai6?.Libanij 
Rhctoricis(quem librum Grarce C\ haberem, eo libentius vte- 
rer : ) Ea inquit,mc ne minirac quidem commouerunt. Neque 
cnim vctufta , & iam firmis radicibus arbor ad terra/n fle&ij 
vcnto ctiam maximc furenti 3 facile potcft. 



| IMBLEMATA. 

Spes proxima. 

EMBLEMA XLIII. 



IS7 




'nnvmeri sagitur I^eftuhlica noftra proceltk, 

Ef ftes ventur*. fola falutis adeff: 
Von fecm ac nauk medio circum <equore> venti 

Quam rafiunt ifalfts iamj^fatifcit aauis, 
Tuod ft Helen* aduemant lucentiaftdera ftatres: 
sAmiffos animos ftes bona reftituit. 

Mquid noftrae coniectura? dandum,fufpicamur id ab Alciato 
jfciiptum fuiffe,quo tepore ad Niceum colloquium , magna Tempu* 
•mnium fpe & yocis expe&abantur Reip. Chriftianse Princi ^ 1 " 1001 * 
es potentiflimi, Carolus quintus Imperator , & Francifcus i. 9 ^ B T 
jalliarum Rex; qu6 loci nonnulli in certam fpem veniebant 



188 ANDREA ALCTATr 

fcedus aliquod firmum & ftabilc>pacemque inter eos compoi 

tum tandem aliquando & (ancitum iri:vt eo tranfa&o negotio 

rixarumomnium &contentionum,tum demque falfarum opi« 

nionum religione Chriftiana tam longe lateque grafTantiuir 

omnis occafio tolleretur,aut certe magna parte lues ifta fanare 

Compara- tur.Comparat ergo Chriftianam Rempublicam cum naui ve- 

tioRcip. tis &flu&ibushinc&illincagitata,fic vtparumabfit,quinin- 

umnaui f an - s ^ f ur etibusaquis obruatur,omniumque fpes penitus ca- 

tata. dat,nm ta craiias caligmi & tempeftati Deus Opt.Max.ahquic 

lucisimmiferir, qud bonorum virorum totiufque populi con- 

fternatianimirecreentur. Suntveroqui hic per Caftorem & 

Caftor& Pollucem intelligi velintfummum Pontirlc. & Imperatorem 

Pollux a quibus vnanimi voto ad metam eandem collimatibus belio 

quid alle- rumce ff ar i 0jt urbationumqueoptatafuitquies.M. Tullius E- 

* * pift.ad Cornificium iz. iib. rectenauis nomine Rempub. defi 

gnauit. Confcende , inquit, nobifcum , & quidem ad puppim 

Vna nauis eft iam bonorum omniu : quam quidem nos damu: 

operamvtre^tam teneamusjVtinamprofpero curfu. Idem ii 

Pifonem non (ine gratia vfus eft eadem allegoria: Non tam fu 

timidus,vt qui in maximis turbinibus ac fluctibus Reipub.na 

uem gubernaifem,faluamque in portu collocalfem,frontis tua 

nubeculam pertimefcerem . Alios ego vidi ventos, &c. Et pr< 

Sextio eandem tranilationem mire variat.Si mihi in aliqua na 

ue cum meis amicis nauigati hoc acciditletjVt multi ex multi 

locis prsedones claftibus eam nauem fe opprefTuros minitaren 

tur,niii me vnum fibi dedidiifent , &c. C um vero in hanc Rei 

publ. nauem creptis fenatui gubernaculis , fluitantem in alt< 

tempeftatibus feditionumac difcordiarum,armatar totclaifes 

niii ego vnus deditus eifem 3 incurfura: viderentur , depugna" 

rem potius cum fummmo,non dicam exiticfed periculocert 

vcftro , quam non ld vnus pro omnibus fufciperem . ^forar» i 

Carmin.eodem fenfu & fchemate: 

O nauis teferemin mate tenoui Fluftut&c» 
Praster Stobsei locum cap. 44 . & alium queridam e Plutarch 
Brutcquibus Rempublicam naui comparant, fuccurrunt-du< 
alij e Panegyricis Maximiano dicf is.Prior is eft Pacati: Scatin 
igitur praecipitantem Rempub. refrenafti, & gubernacula flui 
tantiarecepifti,omnibus fpes falutis illuxit,pofuere veti,fuge 
. re nubes,fluctus refederunt:& ficubi adhuc in longinquioribu 
terris aliqua obuerfatur obfcuritas, aut rciiduus vndarum pul 
fus imrnurrnurat 3 rieceifc eft tame ante tuos nutus dilucefcat c 



E M B L I M A T A. jg* 

ilcat.Alter vero eft Mamertini: Neque,inquit,cum Reipubl. 
lauera fecundus a guppi flatusimpleret,falutarem manum gu- 
>ernaculis addidifti,&c. alia enim longiora funt , quam vt huc 
ransferri commode poflint . De naui quardamPierius doctc 
ollegit libro 47.qua? hic commemorare nihil attinet. 

Cirw»]Circuioa ruc aduerbi) naturam induit- 
Fati/at.] Deficit,&pene obruiturvi tempeftatis & ftucluum. 
^irgil.i.Aeneid. 

Accipiuntinmricum imbrem , rimisquefatifcunt. 

guodfiHelen* aduenhtnt&c.jmpip&at eft Geminorum , qui Caftor & 
ui Caftor & Polluxi Poetis dicutur,& Iouisex Leda filij. Hi Pollux. 
bi adoleuiffent,mare piratis liberarunt, eaque de caufTa pro- 
itij nautisolim credebantur.Ferunt,fi horum alter apparear, 
rmpcftatcm portendercjfi ambo, ferenitatcm . Dc his fic Pli- 
ius: Vidi nodurnis militu vigiliis inherere pilis provallo ful- 
orem effigie ea,&antennis nauigantium, aliifquc nauium 
artibus,ceu vocali quodam fono infiftunt, vt volucres fedem 
x fcde mutantes: graues cum folitari* vencre , mergentefque 
auigia-.& fi in canna^ima deciderint, exurentes:gemina?autc 
ilutares, &profperi curfus pramuncia?,quarum aduentu fugari 
jram lliam ac minacem,appellatamqueHelenaferunt.Etob 
1 Polluci & Caftoriid numen aftignant, eofque in mari Dcos 
luocant. Hominum quoque capita vefpertinis horis magno 
ra?fagiocircumfulgent. Omniaincerta ratione,&innatura* 
laieftate abdita.De ftellis,qua? Diofcuri appellatur.Plutarch. 
Decretorum philofophicorum,cap 18.Ouid.fubfinem5.Fa- 
orum.D10dor.Sicul.fub finem etiam cap.?.lib.*.Laaant.lib.t. 
ip.z.Vaier.Max.lib.i.cap.S.&alij quammulti. Sed obiterme- 
sini legerc me apud Feftum,ftellam fignificarc lamim ac pro- 
»erum,idqueexAteio Capitone,auc"f.oritatem fccuto Seruilij 
jguris. Lucem etiam feu lumen , id eft <pek pro fpe accipi fol- 
mne fuit , vt apud M. Tull.i.Philippica: Lux qua?dam vide- 
Itur oblata,&c.Euripid.item ,pat$x4 €>Tf j&xais, kx venit 
ieis mahs. Nam & Varro delingua Latina 1. teftatur,lumen 
rofaufto omineveteribusfuifrcExquoillud Virgilij: 
• ^ Subitoquefragire 

Intonuit Uuum,<& de ctlo Lpfaper -ombras 

StelUfacem ducens multa cu/n luce cucurrih 



iMBLEM ATA. 



TnfimulacrumSpei, 



Emblema xliiii. 



w 




QvAVea tam htofuffettansfidera vulh?. 

'"cuius peniculis reddita imagofuii! 
JElpidij fecere mantM.Ego nominor rila, 

Qu& mifcrisproptam Spes bonaprafat opem. 
Cur viridis ttbipallatquod omnia me duce vernent* 

Quid mambm mortv tela refrattageris? 
Quod viuosfperare decet,practdo fepultis* 

^Cur tn doliolt tegmine pirrafcdcs} 
Sola domi manfi volitantibm vndicjue noxis^ 
^Afcrai vtdocuit mufa verendafems. 



f}' >\-., ANDRE^ AtCIATI 

*u&tih adeft volucristCornixfidifiimus oJcen- 3 

Ejlbenc cunyicqueat dicercidmtjrit'. 
'm comitesHonw Euentus.fracefsque Cufido. 

gut praeunt? rijrdumfemnia vana vocant. 
uf ttbi tunfta afiat>fcelerum nhamnufia vwdex, 

Scihcet vt ffcres ndjiijiamd liccat. 

JLegans eft Spei defcriptio per Dialogifmum,cuius nempe 
^vires & adiunda conuenientiflimis fymbohs etplicar. Ea Spei effc 
im hommem la?tum reddit 5 & femper meliora expedantem «a. 
mortemvfquecomitatur.Eatamcnfiimportuna fit &im- 
>derata,vltricem Rhamnufiam fecum aduocatjque vota plus 
[uoambitiofafaciatirrira. Alia figillatimcnarrabo,fiprius 
c adfcnpfero dodiaiffimi viriB Dardanij epigramma in 
em,vt,fi fien poffit , cum Alciati Emblcmate conferam . Eft 
cem eiufmodi: 
Vu quxfuflenta* tereti vejligia ligno, 

€fne Dtalan n»jlrgjan%uine cretatDea. 
r nd<.fata) t <*carerumcaligine,&* ecqua 

Admwit nutrix -vbera"iCredu\itas. 
lcquinam atergoplaudent tibugaudta,dic qitis 

Tallidulofemper tepr&it ortiTimor. 
ufptcis intento curcalum lumine ttandem 

Hinc dabitur >otis metafufremameis, 
are^age^ua -vultus deturpet caufa fertnos} 

Excrucior quoties irrita vota cadunt, 
ur baculo innixa es}dumpafcit opmiomenum 

Qaca meamjrrepfit curuajenecla mihi. . 
%utdtituba*pedtbus?rerum ejfjpes lubricajipe 

^oipiticompUcliylabituremanibw. 
iteradnotarim Spem Deami Romanis culta ardes habuif- 
«foroohtono.Gyraldusait, eam fe vidiffe pidain Adriani Soet w 
)eratoris aureo numifmate.Femina fuitfrans,inquit,iuftitie ? 
mam liniftra manu nonnihil attolens : dextra in cubitum 
» patcram proferebat, in qua repofitu erat veluti ciboriu, 
■t,vas in floris fimihtudinccum hac infcriptione Spes p. 
feidam etiam Spem Deam viridi indutampalla effinxe- 
,& fedentem fupra dolium cum cornice : quidam etiam cu J$ ea " c 
nen\&c.h*cille.vide Syntag.i. fid 5 r * 

iufpeaans Jidera yultu. ] Hic aducrtendum alicuius expea*- * 



I? i and&Va. alciati 

tionis fignum,quod exprefse notauitrcgius Pfalrcs, izo pfa|* 

mo ," $& t«V o'p-3*ty«V (s-v & Ttt fyn.cStv ij%i ;; $M&ti&ftx> & 

121 -SpflV ffg j*£2 T«V 0$Szlhp*f /Lt« TOV ^£701 JS0V VTK. C* T6> « £?r£ 

Jeniculus. Teniculis reddita imago. ] Id eft, penicillo depicta & expreila 

Peniculus 3 vel penicilius,fiue peniculum, pi&orum eft inftru 

mentum, excaudarumextremitatibus confecuim. Plm.35.l1b 

Arrepto peniculo lineam excolore duxic fummae tenuitati 

per tabulam. _ t 

■ eipidyfeceremanttt.] Nomen cft e rc fi&itium. nam ih-mJio 

E, P idius - bmns gA^<T®-,hoc efUSpe,quam depinxit,nomen habet. 

&petbonafr*ftat9pem.] Alluditad Prouerb. Spesferuatafrh 

&os:& Spes alunt exules.Ouidius: 

Spes bonadat yires,aniwum quoquejpesbonafirmat: 
Viuere fpe yidi qui moriturus erat. 
Sed & memini legere me apud Plutarchum,olim R oma? arai 
fuiffe bone; Spei.Cui couenit & verficulus e Comcedia quapi. 
ctv»tf ctTovyj/ atoniTcu T&iilXTnoi. 
Spesviridi Cur yiridts ubi palla}] Palla veftimenti genus eft ad^terrai 
•vefteindu v fq UC promiflum.Viridisautem color eorumeftproprius.q- 
tsu fpe la&antur aliqua dicet enim poftea, 

Nosfperare docet yiridisjpes dicitur ejfe 
In -vmditfuoties irrita retro cadit, 
Q»idmanibui mort is tela, o>c. ] Refra&a mortis tela nontem 
Umoiris" re Spei tribuuntur,quod viuos etiam in extremas mifenas ad 
&os foletur & recreet.vt enim habet Adagium , Acgroto du 
ammaeft,fpes eft:&Theocritus: 

Qctftr£v %>) 9tM CaTJhT&X e, ^ lov *& S7 ' a ^ vov ' 
%\mJlfivowlav>d#tHms'oiJiSxy<>v'TZ f > 
X» cffiwV *^w¥ Tiih « tub? 1 ©", &H*i& Fvv- hoft e 
Fidere,B atte-decet^melius crasforfan babebis; 
Sperandum eft -viuis^mneftfpestAlafepultis. 
ikuncpluityZP 1 clara nunc Juptter stbenfulget. 
Quidam Rhodius ob intempeftiuam libertatem a tyranno j 
ie&us in cauea,in qua more feras alebatur , ad cruciatum lgr 
miniamque amputatis naribus 3 ac fcedata vulneribus facie ci 
aquibufdam admoneretur, vtinedia fibi dolorum finema 
quem qua?reret,his refpondif.At cun&ahomini, quoad vit 
fperanda funr.Repete pulcherrimam Spei defcriptionem ap 
Ouidiumi.DePont.Eleg.7- Qu2edumcommentor,lub( 
adiiciamFornerijmei, prae.clari certe hominis diftichon qu 
illeBuhi.Ytraquelingua,eademque fententia fuggefin : sa 

^fOT 



N 



IMBLEMATA. IQJ 

EaotV yypo7fo'<p@- {toiwn Tfitpi ZvSoSt ndvfo 

Hf dTdidsdi d&vei* rf^iovyYii fciovZ. 
K lnttts alit pecltts nofirum fyes yiuida: quafi 

Deftituar, durum efi vtuere, malo mori. 
Vrtcido fepuhis.] Prscidere hicamputare vel denegare figni- Prcddere, 
cat:& dicimus,fpem alicuius rei prjecidere,id cft,aufcrre (iue 
rajciudere, vt apud Ciceron.i.Verr. 

Cur in dolioli, &>c. ] Ignauia; hasc nota efle poteft. Nam fere Locui cx 
um fperamus, dehdemus : fed malim hoc ad fabulam refcrri, Hcfiodo. 
uam tradit Heflodusde Pandora,principio ferme libri, qui 
oyLitgi tiftepeu infcribirur.Hsecenim pyxidcm omnibus malis 
:fertam cum aperuiffet, innumerabilia calamitatum genera 
im pumum homines inuaferunt, vna tantum fpe in dolij la>- 
ris remanente , id cft, in ipfius ore pyxidis confiftente. Sic 
nim Hefiodus: 

AMct ytwii yHpiosi m&* (uyxTTtoyC d<psXx<ra. 

J*<rAiJk<r\aM$pt»7roicri <T' i^cr ato zriAoL Xv^d' 

Mxvn S^ c/jjTodi £x7ris cV af^tjToioi cM/noi m 

Eyc/iV i^uyLVim^rov \ssv y^ixicrtv, iSi 3v£^^g 

EJs't#«. hoceft, -—Tegmenab-vrn* 

Dum Pandora leuat 3 totum exiliere per orbsm 

Curarum infeft* tffigies : Spesfola remanfit 

^nttUy &* e Ubns tmafnb parte rejedit. 
>rigenes aduerfus Celfum iib. 4- hanc ridet fabuIam.Ridicu- 
im, inquit,eft quod de dolio dicituv y qudd olim viuercnt ho- 
lines abfque maiis, & graui dolorej & morbis molcftioribus, 
ux Parca* mortalibus dedersm: fed femina manibus magnum 
olij operculum auferens,difFudit hominibus,& curas atroces 
artita eft; fola autcm ibi Spes in rutiflimis domibus ihtus re- 
cta eft fub dolij iabris, nec extra euolauit. Ha?c Origen. My- p^dora. 
lologi tamen Pandoram , ad humanum corpus referunt, fce- 
lineo nomine expreflum , quod carnis imbecillitas minimo 
xfolui poteft. 

isffcrai yt docuit, &c] Hefiodus ab Afcra Bceoti» vico. Virg. 
. Ecloga: 

. Hos tibi dant calamos, en dccipe 3 Mufit 

t_A[cr<eo quos antefeni. 
Qu* tibi adefh molucru ? cornix. ] Quod vocem edat Cras, Crasj 
ornix Spei adiungitur. 

ofcen. ] O fcen, auis dicebatur olim ab Auguribus, quod ore Ofctnl 
ufpicium facereta ait Varro. 

' N 



1^4 ANDREA ALCIATI . 

Locus ex Efl benecum nequeat^eyc.] Videtur hoc imitatus, &quiden 

Suetomo. mutuatus ex Suetonij Domitiano,vbi agiturde Cornice.qua 

paucis ante Imperatoris mortem diebus dicitur edidifTe illud 

i'<rau ttcwtzl j^.aw$". quod oftcntum fic eft aliquis interpretatus 

; ait ipfe Suetonius : 

Nnper Tarpeio qu<e fedit culmine cornix , 
Sji bene^ non potuit dicere y dixit t erit- 
Bomis E- 6)u} comites ? bontts iuentns , eyc. ] Duo hi Spei comites van; 
«encus. qua^dam phantafmata ingerunt,ne plus,taedij adferatexpe&a 
tio, quamTerre queant miferi monales. Boni Euentus fimula 
chrum dexrra pateram,finiftra fpicam ac papauer tenens,fcul 
ptumRoma? fuiffe fcribit Plin.libro 34.cap.8.& 36.cap.$.Bon 
Euentus,& Bona? fortunae fimulachra in Capitolio ex Praxite 
lisoperibus.Gyrald.Syntagm.lv 
?pes vigi- VigHum fomnia yana yocant. ] Plato dicebat Ttlf iXm&tt 
lum fona- iy£ny>foiwvajv%fG)7ru)V ovfifots Vt) . quo videtur allufifle Mar< 
ma * in Bucolic. 

- iAn qui amant y ipfi fibi fomnia fingunt ? 

Non enim eftqui verbis poftit facile confequi,quam varias h 
animo patiaaturimaginationes, qui vehementer aliquid fpe 
rant.Atque his inanibus fimulachris perindeafficiuntur,ac fc 
met oble&arit, vt fi iam tenerent quse fibi pollicentur. 

yigilumfomnia rana.] Pindarus Olymp.li. 
„t ■ . . - — ^.Am f4o cwSp&y 

5ff <bcf$ fjucTttfjuS vi a, rzp vot- 
crcu, xjuKtvfovT iKm&s. ideft, 

Spes etenim mortalium , multa furfum , deinde vero deorfuq 
vana meudacia fecantes volurant. 
, .• Scelerum^jamuftayindex, &*c.] Quaelibet enim fperare a noi 
eft cuiuflibet. Itaquein hoc prsecipue illud animo fixum har- 
reat, Ne quid nimis. Fortuna^vt naturje nofcenda eft menfur; 
fuarjnec vero fapiunt qui altius fperant, plufque animi gerunt 
quam virium habeant. 






IMBLEMATA. 

In dics meliora. 
Emblema xlv. 



W 




flra nouo mihi fetigeri fuis ohtulit anno y 
Hdcque cliens ventn xema y dixit, ha.be. 
ogreditur fmper, nec retro rejjicit vnauam, 
Grammct, cum pando Proruit ore vorax» 
ra viris eadem efi, ne fyes fublapfa retrorfum 
Cedat-, & vt melius fit> quod & vlterim. 

) Vfticus quidam Alciati vicinusKalendis Ianuariis porci- Katur» 
I num caput proftrenis obftulit. Hincfibi Emblematis ar- porci. 
netum na&us Alciatus,exnatura fuis(qui dum filiquas orc 
lexo colligit , femper vlterius progrediens, nunquam retro 
icit)nempevtnihil procraftinando meliora fequamur, ne- 
s temporis aliquam particulam /lnanaus erHuere, quod non 

N ij 



Caroli 

Qutnti 

Imp. 



l?6 ANDRE^ AtCIATI 

pcrtincat ad aliquem progrefTum,& rei melius gerendae ocea 
fionem.Alludic autem ad extrcmum (vt ne m minutulisetian 
Symbolu otiofum dcprchendas) ad fymbolum Caroli V.Imperatoris 
quod eft V l t e R 1 v s Quid C\ hoc referamus ad ftudij Philo 
fophici afliduitatem, vt Plutarchus facit difputatione dc pro 
fectu morum t Sic enim ille: cir tw p/Aoffapttx ovk eV/ Kwy&om 
J)dxeip[JL& <mpwj>mS)*>H rnpiyfMt: In philofophaudo & vir 
tutis itinere nuila eft ceffatio, nuila perpetui progreffus intcr 
miiTio.Contra, mifere & nonnunquam improbe defipiunt qu 
fuis ita male rebus profpiciunt, vt quo magis setatc prouchun 
tur , peiores cuadunt , ficuti Mencdemus permultos Athena; 
ftudiorum caufa,proficifci dicebat, principio fapientcs, dcin 
de philofophos,poftea rhetoras,tandcmidiotas. Qui itaqu 
fe meliorem in dies facit, quafi feipfum vincit: qui in deterit 
abit, vinci fc ignaue pcrmittit : quod Plato 1. Dc Icgib.ait efi 
turpifTimum : tiTJd^ auToy v<p iajuTv> TraJTwy au!%i?ov Tsd.p 

Rojlranwo.] Roftrum non modo de auibus,fed & dcali 
animantibus dicitur. 

Cliens. ] Litigator, qui patronum fequitur,vtabco dcfcndi 
tur in iudiciis. 




IMBLEMATA. 

Ulicitum non fperandum. 
Emblema XIV i. 



m 




ues fimul & Nemefis nofirls dtdribm adfitnt, 
Scdicet vtfieres non mfi quod Uceat. 

3 E&e& verePindarus Nem.8. 

[\ Kzve&v Jl* ih-mJboy ;{£<JVoj>teA©-: 

ana?fpei imbellis cuentus. qu6 fpc&at Horatianum illud t% 

. Carmin. 

Terret amt>tiftus Pbaethon auaras 

Spesy eyc. 
leminimus in fuperiori Spem cum Ncmefi vna expreflam Spcs cut» 
aiffcjex quo intclligi hceret,nihil nifi quod fas & iuftum Ncmcfc. 
t, quodque fieri facile poilit , expe&andum , fibiquc fingcn- 
ium effe. Nam valdc eft infolcns & temerarium ambirc quae 

N iij 



jjg ANDREAALCIATI 

nequeas afTequi , aut fi affequaris , non tamen tueri aut ferua. 
re poflfts. Occurrit exemplum Caefaris Borgice Valentinorun 
Ducis , qui audaciiis quam aliquis alius eiufdem condiuonis 
Imperii maieftatem iibi pollickus , militaribus aliquot vexil 
lisappingicuraratillud vulgoltalico,0 C*far.b nullojd eft\Au 
Carfar Caefar, aut nullus : qui tandern morte mifera interceptus,vati 
J^prgia cinij locum inuenit; fed non quemfpe magnificafibipropo 
fucrat.Itaque deeo ficlufit Sannazarius: 
iSftttnihil , aut c&faryult dici Borgia : quidni 3 
Cwnfimul ej* Crfar pofiit 3 <& ejfe nihil? 

Idemquein eundem : 

Omnia-vincebas ^fytrabas omnia Ca/avt 
Omnia defictunt ,inapis ejfenihil. 
Obiteraduertendum diftichon Alciati videri e quopiam Grj 
co exprefTum 5 fed ad imitationem effi&um : 

Hbjj/u$ fi ikinfys , 7&y </i' liva. (xnJiv tyf. 
Quod ficelegantcr reddidit Politianus: 

Sptm ftmul ejr T^emefimpofita dicat 6mtu in ara 9 
Scilicet -vtfyeres omnia , nil habeas. 
Seripfit & in eandem fententiam lepide ac do&e Marullui 
qui quia proxime videtur accederc ad Alciati Emblema, hu» 
adfcribere non grauabor: 

§)u<endm h<ec tam femper tamUtaeJr ? optimarerum 
Spes bona . %u<t lateri iunfla f potem Nemefis. 
'&ux magis , an comes eji fyindexmagis . yndeduabtus 
■ Templa eadem fjfieres ne nifi quod liceat. 




. 






EMELEMATA. 



Pudicitia. 



199 



emblema xlvit. 




•orPhYRIo, demmifi tncefiet m ddibus vxor> 

Defyon&etcme animum^frtt^ dolore ferit» 
/tbdita m arcanis natur* efi caujfa ifitmdex 

Smcerxhxc volucris certa pudiati*. 

A Elianuscap. $5\lib.i4.ait.P©rphyrionemmuliebrispudi- Porphy^ 
HLcitise obferuationem efje matrifquefamiliasadukerium ^ onls a r 
jfpendio fuo mdicare. Quod Athenanis etiam commemorar mira> 
)ipnofoph.libro o. cap.n. ex Polemonis lib.f.eorum qua» ad 
intigonum & Ad*um fcripfit, retulitque Leonicus in Var. 
ift. libroj. cap.17. AiuntitaqueTorphyrionem domi educa- 
um,mulieres qua* funt fub viri imperio,diligenter obferuare* 
iufmodique habere fenfum adulterium admittentis,vt quan- 

. N iiij 



) 



Inccftus. 



Defpon- 
dere ani 
mum. 



Caufla 
ocoulta. 



100 ANDREA AtClATI 

dohoc cognouerit , domino fignificet,fibiquevitamfurToca 
tione 3 vel vtalij volunt, fufpendio adimat ; quameffecertifli 
mam commifli adulterij notam aiunr. Huius reicaufacfti 
abditis naturse arcanis : tantumque licet hinc colligere, quar 
turpe,quamque flagitio fum G t ad ulterium,cuius a&u v el cla? 
culario auis eiufmodi vita priuetur.Itaque quantum ad id ai 
, gumentum pertinet , hsec adhiberi-poteft pro certae & illibar 
pudicitia* fymbolo. Huius etiam aaturas miraculi mentio c: 
apud alios quofdam, fed neotericos, quorum ftudium &in 
duftriam laudo:fed veteresinprimis habeo. Secundus Ma 
ternus (quem ego alias citaui, auclorem eerte pium & dc 
&um)fcribit,aleone caftillimoanimalilexnam feminamii 
gulari , qua* cum pardo coierit.Apud Ariftotelem & Pliniui 
exemplaqusdam alia leguntur , quibus eadem naturar verc 
cundia oftenditur. Non eftalienum quodNouella n. Iuft 
nian.fcribit, eosquifepolluunt nefario coitu, ea facerequ 
bruta rationis expertia deteftantur. t^'t7«/ d<nCnTe xg* ak 
ast, xgu rotsiOT&yb <ym$vpeiv ,0*71010, ?roM.ec ;(£/ ffidKoyjov him 

Incejlet ] Polluat feadulterio.Inceftus,vel inceftum , eft fls 
gitium in affines admiffum.Non. Marcel.fed &proquacur 
quclibidinofapollutione Seruiusaccipit.JteV©-,pudoris cir 
gulum, quo fpofas ornabantur , per tranflationem fumitur pr 
pudore ac legibus connubij. Hincd#i)tj&<rov , pro turpi flagiti 
Grxci accipiunt. Iurifconfulti inccftum fumunt pro impud; 
co , & turpetudinis flagitio , in propinquos admiflb , 1. vlt.E 
deritu nupt. 

DeftmHetque animum. ] Animum defpondere,apud Cicerc, 
nem nufquam legi Budxus opinatur : vfum tamen eius lc 
quendi forraulas apud Varronem ,Liuium Columellam nc 
tar; apponit Plautin. id e Mena?ch. Patereius poftquam ptf 
didit puerum , animum defpondir. 

ufbdita in arcanU. ] Cauffam occultam philofophi appe 
Ianr; vt cum quseritur , cur magnes ferrum ? cur fuccinum ps 
leam trahit ? id in naturs arcanis cffc dicitur. 



EMBIEMATA. 

In vi&oriam dolo partatn, 

EMBLEAIA XLVIII. 



2.01 




,/UCIs tumulus Ucrymk egoperluo Firm, 

Heu mifera dbentes ddaccrata comat \ 
Scilicct hoc restdbat adhnc , vt iud:ce Grzco 

Vmcerer : &t caujja fiet fotiore. doltts. 

EXplicaturidagalmaab Euftathio ad Iliados Homerica! 
j3. ciraturquc a Porphynoalicnbi. Quod cpigramma tri- bkmacis ^ 
butum Virtuti , % conditionem fuam deploranti ,mutatum fuif- 
fe a Mnafalca Sicyonio,& in Voluptatem conuerfum, ex alte- 
rofactum de Aiacc,me admonuit do&iflimus Camerarius. 
Hocex 5. Epigrammaton Gixcorum fumptum.eft enim tetra- 
{tichon Afclepiadis. 

A' </T tyo & Tfkdjuav afznrt W$ nSfi ig&iifiuti 






*0l ANDREA ALCIATI 

®V(4av£%a (Myaha ^Cohn^iva.>ovvtK d^cuolt 

A e Jbkotpfav dTrdirt , Kf&asov ifJU& xAjtfircu. id cft , 
Dilacerata comat , -vifu miferabilis eheu 

Qonfxde* ad cineres Iric Telamoniadd, 
jfcla dolote graui mibi quud fiatu calitda quondam, 
ludicibns Graits ante locata fnit. 
h^ere^ Vrotopop&ia. eft Virtutis ad Aiacis tumulum infidentis, & 
quid. e rnagna lachrymarum copia eiulantis, propterea quod iniuftc 
latafita Gracis iudicibus fententia de armis Achillis Vlyffi, 
non autem Aiaci, cui debebantur , adiudicatis. Quo intelliei 
datur j quofdam viros bonos plerumque iniquorum iudicum 
decretis angi,&iniufte de fuoiuredeturbari -, nullis tamen 
condolentibus aut opem vel confllium prseftantibus. Eiufdem 
omnino argumenti fequitur eodem 3. lib. Epigramma nominc 
Antipatri , ex quo liquct Aiacis tumulum fuifle in littore Re- 
thxo , vt etiam Q^Calaber : fed fuifle prope Sigsum Troijc 
promontorium ponitPliniuslib.5'.cap.3o.& Sozomen. hiftor. 
triparr.cap.iS.lib.a. 

Dilacerata' comas. ] Signum doloris grauiflimi. Sic Ouid. dc 
Tibulli morte : 

"Venit inorndtas dilacerata comas. 
-Sfcriyli fcholiaftes iv Tripo-cut: crupuSts* ytf ivlf Spvvovcn tjX- 
A«y TttV icwTwv t&%cl?. Porro Alciat.-imitatus eft Ouidian* 
hoc 4.de Ponto, 13. 
Agamem- Venit ad albentes ulabefatla comas. 

aon. ludice Graco.] Id eft, Agamemnone,quem prauum Atridem 

vocat Aufon.in Epitaphio Aiacis,quodetiam huc non malc 
referri potuiffet. Vide num alludatad Prouerb. Grarca fides. 
Sed is poftrcmo locus mihi videtur altiore quadam confidera- 
tioneindi^ere.nam cum dicit, 

Hoc reUabat adhuc, -vt iudice Graco Vinceret. 
Rem exaggcratipfa Virtus lachrymarum plena,a iudicis per- 
fona.Eft cnim indigniflimum,virtutem a Grecis ipfis,a quibus 
tus id omnium minime fuit expe<5tandum,efe<ftam,oppreflam 
acdefertam fuiflerfunt enim Grxci fapientixnomine comme- 
dati,quo etiam cseteris aliis nationibus praduccant. Atqui fi id 
aBarbaris profe&um eflet,ferendum quidemautridendu\de- 
niquefuerat.Emultisquaeoccurruntlocisadidilluftrandum, 
apponam vnum aut altcrum ex M.TulIio:quibus clarorum vi- 
rorum bcneque dc rcp. meritorum cafusmiferos & indignara 

( 



EMBLEMATA. 10$ 

fortunam eonqueritur.Sic pro Sextio:Ha»caudiuimus de cla- 
riflimorum virorum confiliis & fa&is : hxc accepimus , hsec le- 
gimus, nequc eos iii laude pofitos videmus,qui incitarunt ali- 
quado populi animos ad feditionem, aut qui iargitione caeca- 
runt mentes impcritorum,auc qui fortes & claros viros, & be- 
ne de Repub.mcritosin inuidiam aliquam vocauerunt: leues 
;iocfempernoftrihomines,& audaces,& malos,&perniciofos 
ciues putauerunt:at vcr6 qui horum impetus & conatus repref 
rerunt,qui audoritatcqui fide,qui conftanti3,qui magnitudi- 
ae animi confiliis audacium reftiterunt:ij graues , ij principes, 
ij duces,ij au&ores, huius dignitatis atque imperii femper ha- 
biti funt. At ne quis ex noftro,aut aliquorum pr^terea cafu hac 
irita? viam pertimefcat,vnus in hac ciuitate, quem quidem ego 
poflum dicere.praeclare vir de Rcpubl.meritus,L.Opimius in- / 
digniflime concidit, cuius monimentum celeberrimum in fo- 
rojfepulcrumdefertiflimuinlitore Dyrrhachinorelictum eft, 
Scc.Idem l.de Oratore vbi agit de Rutiiij caufa , qui C. Marij 
Proconfulapublicanorum iniuriis Afiamdefenderat,inuifus 
squeftri ordini,penes quem iudicia tunc eranr,in exilium pul- 
fus eft damnatus repetundarum.Sic itaque Cicero •* Cum cffet 
illc vir exemplum,vt fcitis,innocentise,cumque illo nemo ne- 
que integrior efletin ciuitateneque fan&ior, non modd fup- 
plex iudicibus eflc noluit , fed ne ornatiiis quidem aut liberius 
caufam dici fuam,quam fimplex ratioveritatis ferebat.Et poft: 
nunc talis virami(Tuseft,dum caufa ita dicitur,vtfiin illa com- 
mentitia Platonis ciuitate res ageretur,nemo ingcmuit neque 
inclamauit patronorum; nihil cuiquam doluit : nemo eft que- 
ftus.-nemo Rempub. implorauit, nemofupplicauit. Canerum 
ncfcio an coferre huc poflim opportune adag. quo dicitur bo- 
nos viros efle lacrymabilesjfaciles enim funt ad mifcricordiam 
viri boni piique:vtde Heraclito palameft,ficiEneas Virgil.fa- 
tur lachrymans.Dido contra duriticm cidem exprobrans in 4. 

Numfietu ingemttit noflrctnum lttmina flexit? 
Et Horat.in Odis Plutonem illachrymabilemfacit: 

Nmfi trecenk qitotquot eunt dies 

AmiceyplacesillachrymabilemTltttena, 
Nolim pr^tcrmiflum quod notatura fcholiaftis quibufda,Aia- 
cem(de quo hic)nominatum ab &iM> heu,heu, nota dolentis, 
feu lamentantis particula,& dtd^iv lamentari eft. 



io 4 



ANDR.EA ALCIA TI 

Infraudulentos. 
Hmim em a xlix. 




StclIIo. 



T A R v A lacerta,atris fellatus ccrfsra ruttis 

Stelho^ui latehrM£j~ 'cauabufia coht y 
In:ndi& ^ramque dolifertfymbola Piflnj. 

Heu nimium nuribus csrmta HAotyM 
ftam turpi obtegitur faciem lentigme y cjuifquis y 

Sit quibm immerfus fteiho^vma bibat. 
Umc vmdittafrejuens deceptapelhee vmo> 

Quamforma anujfofore rehnqmt amans. 

PLinius lib. 19. cap. 4. tradit e ftcllionibus malum medicaj 
mentum fieri. Nam ,in<juu 3 cum ftellioimmortuus ei 



IMBLEMATA, 10 J 

'ino,eoruquibiberint, facielentigineobducit. Cbhocinvn- 
juento nccant eu.infidiates pellicu formej.Alciatus iib.i.Parer- 
;6n,cap.46.id copiose fatis cnarrat.Sicenimait.Crimeftellio- crimen 
latus nomcn fumpfit a ftellione lacerta ftellata : quod animal ftelliont- 
nale apud veteres audiit,fiue quia inuidu ( cum cnim eodem, tu * 
juo anguis modo pelle exuat,eam confeftim deuorat , tanqua 
tile cifcpro cflmitialis morbi remedionorit, idcircoqueho- 
ninibuspra>ripiat, vt Plinius lib.8.cap.5i.attcftatur) fiuequod 
x^eomalummcdicamentumfiat,.quomulieres decipiuntur. 
<a. cum mortuus eft in vino,faciem corum qui biberi&t, lcnti- 
;ineobducit;obhocin vngucnto cum necant,fiquaemuliercs 
»cllicum forma? infidiantur, qua excaufla verifimile cft primo 
>roditum id iudiciumran quia in id animal vcrfus fit > vt canis 

Duid.Metamorph.f . Dnxi^ef «ris^v awiaxi 

ndc &impudenti£ eft fymbolum, Grseceqj dicitur d<rK<l\a- 
>of 3 quia fit do-xtkif n? d p» ^conta&u afpcr & durus.Harc Al- 
iat.nofter.Saneidem Pliniuslib.jo.cap.io.nullum cfleanimal 
licit,exopinionc communi, quod fraudulcntiusinuideatho- 
nini:indeque ftellionum nomcn in maledictum tranflatum fe- 
unt.Plerique yoluntftcllioncs cofdem efleactarantulas,quas 
3ra?ci dv&kaCaTvLf nomin&.Qma vero ex proximo Alciati lo- 
■ memincrimus criminis ftellionatus,dc eo hec pauca obiter; 
>tellionatus iis obiicitur qui aliquid dolo fecerint: & vbicun- 
|uenomen proprium deficit criminis, ftellionatus obiicitur, 
it Vlpian . Locum autem praccipue habet in eo qui rem forte 
ilij obligatam diflimulata obligatione per calliditatem diftra- 
xrit:fcd& in eoquimerccsfuppofuerit,velcorruperit ,qui- 
jue impofturam fecerit , pcena ftcllionatus nulla eft a legibus 
:onftituta , quia nec legitimum crimen eft . Casterum & hoc 
iducrtendum,vtau&oris mcntem apcrtius aperiamus, in plc- Notaema- 
ifqucanimantibuscertas quafdam notas efic malignitatis ^S "*"*. 
wtura inditas,vt caucamus ne quid inde noxae damnive cotra- 
lamus. Vulgo enimferturcaucndumeflcabiisquinotisqui- 
>uf3aminfignesfunt. Diciturque non rar6 eum quipedibus 
:laudicat,& animi quadam claudicare partc: quiquc gibbo fit 
ieformatus airrftruma,aut aliquo generis eiufdem vitio,carte- 
is infcftiorem eflc,& magis verfipellemjfi quid tamcn vulga- 
lhominum opinionidandum:Vitiofumcorpusvitiofa»nature 
maginemefle. Quod Homerus infuoTherfiteconfirmauirl 
jjui vt deformior cracita etiam turpior , loquacior, & (editio- 
|or,dcfcabitur. 



106 ANDRE/5. ALCIATI 

Sic Cicero pro Rcfcio Comoedo cauillaiur FanniumCh^reaai 
cx habitu corporis:N6nne ipfum C3put,& fupercilia illa peni- 
tus abrafa olere malitiam , & clamnare calliditatem videnturj 
nonneab imis vnguibus vfque ad verticcm fummum( fi quam 
conie&uram affert homini tacita corpons rigura)ex fraude,faU 
laciis, mendaciis conflare totus videtur ?qui idcirco capite & 
fuperc iliis femper eft rafis.ne pilum vllum viri Boni habere di« 
catur.Lufiteodem pene v fchemate Martialisin Zoilum: 
Crine rnber,* igw ore>bm. is pedejumine lufctts: 

7{em magttam prsftas Zoyle,ft bontts «. 
StelUiUs corpora guttts Stellio.] Virg.^.Georg. 
, — Sape ignottti adedit • 
Stelliotucifigu congefla cttbilidblattis. 
Ouid.5.Metamorph. 

s Latebrafque petit, aptumcpte colori 

Nomen habet vatiis fiellatw corporaguttis. 
Hucreferamnon inuitus dodiffimi vin Turnebi carmina de 
Stellioniseadem animaduerfionc , ex fpithalamio Franciid 
Valefij:haecenim: 

Sic au& pellicibns nupu infidiantur auaris, 
Quasformaplus ejfe dolent,medicatapropinant 
• Pocula o-uttau hntigine ftellio <p*& tu 
Jnficts^t -uariofignetttf tet^pre -vultus 
Difiolor & maculis liuefcant orajub&rli*. 
EtcauabuJtacolit.]Ouid.}. Amor.S.elcg. 
Mors tamen a templis in caua bttjia trabet. 
-Trauiqttedoli^Doli mali,quem Seruius definit machinatione' 
pelusma- q Uant j am a l te rius decipiendi cauila,cum aliudfimulatur,aliud 
US * agitur.Labeo autem omnem fallacianbcalliditatem, machina- 

tionem ad circumueniendura & decipicndu alrerum adhibita 3 
cenfetque fine dolo malo aliud a gi poiTe,aliud fimulari. 
Zelotjpis.tfxQ- »semulatio feu iimidemwiuTtot, forma. Hinc 
clotypus mu || er ze i ot yp aj qu^ formae aliena? inuidet. Ea zelotypiae opi- 
niopermultis mulieribusanimum deditviros quoquomodo 
tollendi dc medio,vt hoc etia adiiciam prster rem.Nam CicJ 
i.de offic. refert Alexandrum Phereum ab vxore interfeaurn 
propter pellicatus fufpicionem .Sic Antoninu Verum Lucillaj 
Lemnise virosomnes vnaexcepta interfecerunt: & Demetriui 
Antigoni filius,Nicanor,aliiquea fuis feminisinterempti.De- 
nique cum omnia perueftigaris, collige tecum , quod vindi&a 
nemo magis gaudet quam femina.Ouid.i.artis- 



IMBLIMATA. 2.Q? 

Sedneque fuhmt aper medfa tamftuus inira ejt, 
Fulmineo rapidos dum rotat ore canes, 
Temina quamfocij deprenfa pelltce hcli 

t^irdet^ C7* in yultu pignora mentis hahtt. 
Inferrum.flammamque tuit } poftoque decore 

Fertur, y t A onjj cotnibm icla dei , 
Lentigme] Lentigo 3 macula fubrufa , autnigricans in facic t „ • - 
t manibus ad lentis fimilitudinem. ^«nngo, 

Mice.] Pellex,quafi TAMa,% tf nctKhctKtt , aic Gcll.lib. 4. cap. p c u cx . 
T c\ a pellendo,quod vxorem legitimam e thalamo pellat,vel 
6d virum pelliciat.Paulus in LT44.de verb.fign . Digeftis ex 
afurij. Sabini fentcntia pellicem pro eafumitquaecitrama- 
monium cum aliquo confuefcai,doniiqueretineatur:adidit- 
e vulgo fic accipi,quarcum co fe mifceat cuifit vxor . Ca?te- 
n an admittere aufim diftin&ioncm Iurifconfulti in di&a 
;e,inter pelIicem,amicam,concubinam,nQndum fatis liquer. 
d preftat audire Demofthedem orationeaduerfus Mearram^ 
•egie nomina thV nrcti^ctKKtmt (iv.ityt^ tjjV ytwcuKot di- 
lguentemrait enim ittt/ju irau&t tlJbvtit htK* fyfjutv.T*? 
Tctibtti&f- T%t y&V jfou&y Si&mictf tov afyjumt 9 *j£e Ji 
ucuyg.f 7vd TrcttJbTKieify yvnoiot, jyu twv fyJbv <puK*y& 9 cn- 
•g^.Amicashabemui voluptatiscaufa .-pellices fcu con- 
jinas famulitij& cura? quotidiana? gratia^corporisvtimur: 
iresautem ducimus vt legitimos tollamus libcros , fidam- 
: rei farailiaris cuftodiam habeamus. 




zoS 



ANDRIl ALCIATl 



Dolus in fuos. 



E M B L E M A L. 




,/ltil I s allettator anas& 'c<ernlapcnnis, 

^Ajfueta dd demmos ire redirejuos, 
Con?eneres cernens vohtare per aera turmasy 

Garritjn illammfe reopitquegregem, 
Pr-etenfa mcautas donec fuh reiia ducat: 

ohftremant capt£ ^confci a at ipja filet* 
Tcrfida cognato fe ' Janguine polluit ales, 

ofjicioja ali!s,exiiiofa fuis. 



rroditorii 
fra 



udes. r TAc fimilitudine ( cuiyis facile fubintclligltur apodol- 
11 proditorum animum fraudulentu aperte arguit: qui ci 

bC: 



EMBLEMATA. %Qf 

sne vellc fe fingantjvtfimulatiseiufmodi alloquiis impo- 
ant, ed fane nocentiores, qud verfutiores, habendi funt. Sic 
lim plerumque ihfontes & incautos in ignota difcrimina,vel 
1 extremum vfque vitas pcriculum adducant & compellanr» 
& potifTimiim cum vel vita; confuetudinei & familiaritate 9 
tt etiam obfequij aliqua fpccie fucata eos tenent irretitos, 
iodifque tam tenacibus illigatos, vt fefe hinc nequeant ex- 
icare, quo de genere funt vefpertiliones quidam , & fcelera- 
flimi fy cophsnrse (quorym numerus quantumhis tempori- 
us accreueritjdici non poteft) qui viros inculpata?vita?,fim- k 
licesplane, & ab omni fuco alienos, in difcrimen & prsecipi-* 
um trahuntsnullumque non mouent lapidem,vt,quod eft in 
rouerbio , in laqueos inducant : quam ad rCm cuniculis qui- 
ufdam vtuntur,cum impitngunt nomen deteftandi fortilegij, 
el etiam h«erefeos, aut feftae alicuius, vt fccurius magifque 
hpune ouiculam,id efthominemfimplicem,minimequema- 
imab omni crimine tam fcelefto,tamqucobominando alic- 
iflimum ma&ent , vel certe quocunque tandem modo extcr- 
linentjiicvt infons illc mifellus hac afperfus labe(tametii 
)to vitse tempore virtuti pietatique nomen dederit) humanae 
>cietatis pernicies, & peftis habeatur ab impcrita multitudi- 
cquae vt in virium plus quam liceat credula,itaob incon- 
antiam maximam, quse illi familiaris eft,ad virtutes ipfas ia- 
ertendumficprpmpta &paratafir,vt,quod ait Haccus,fincc- 
im auide cupiat vas incruftare.Sed.vt paucis contraham,hoC 
enus hominum vt exitialius & magis aduerfandum,fic & prae- 
jralios^, inquodlegesanimaducrtarnt^digniifimum' Quod 
nim vnice docuitopiimaillaomnium magfftra*iatura,hi tol- 
int, &improbitatc iniquioreiabefactant, nimfrum vbi con- 
a fuum fanguinem infidiactur,.&in anima-s fuas fraudcm 
loliuntur, vtloquitur SaioHQbn. Id totum ramen torqueri 
lelius fortaife potefb in patriasproditores, quales fuere o/ pi- 
i^r^omfapud Gra*cos^pud Olynthio^s Lafthenes. Talis 
lit Metius ille SufFetius dux Albarjorum , pugnse defertor in 
ello Romanorum aduerfus Afttanol?, qui fuse proditionis pac- 
as dedit ab equis difcerpft^v*tfei. Liuius memorat» 
+AUili* alleflator anat.] AnatCin^ natandi afliduitate di&am An **' 
ult Varro, ?. De ling.Lat.Altifts, quod alatur domi, vcl ruri, 
tgallinar, &c. Allectator porro aballiciendo. Legi alicubx 
lorem eiTeaucupibusexoculatam columbam in reti colliga- 
c, qux ftrcpitu caetcras columba* ad fepelliciat. ca cjicitur 

O 



Garrire. 



4IO A N D R E # AtCIATI 

^ctA^Te^a^tfA^^quod eftdecipere,ieducere,inlaqueu» 
allicere. Std audiamus ipfum Alciatum , qui ea de re fic lib 
Parerg.9.cap.ii.Piaut.inMilite,Paleutrionemenveteratcr 
impoftoiique feruo conueniens, vndc & wethdjT&eu, quafi al- 
le&atnces aues Ariftotcli lib.De hift.animal.^.turtures vel co 
lumba?, qu^ aluntur, vt aucupes alias alliciant^eolque ad con- 
generes capiendos adiuuemjquod & ln coturnicibus fieri con 
(ueuit,itemque anatibus,de quibus (eftenim aucupij genu: 
valde iucundum) nos quandoque carmine fic lufimus: 

^Alttlis allMator anas, & «erula peottas, tyc. ] Haec Alciatus. 

Ire redire. ] Ire.pro abire,vt alludat ad verba Iuftiniani, in § 
CeruorumquoquejDe rer.diuiilone,in Inftitut.in fyluam in 
& redire folent.& paulo p6ft:In iis animalib.quse ex confuetu- 
neabire & redire folent. Martialis n.hb.epigram. 
iSftcjueintermenfasire^redirefuas. 

Garrit.~\ Garrirc, quafi inepte ftrepere,Nonius.& propriun 
efle auium quidam putant. 




■ • ■ 



EMBLBMATA. 

Maledicentia. 



XII 



E M B L E M A LI. 




;■;.<<**? *.-■ 



■ 
I 



'rchilochi tumulo mfcuipas d.emarmorgv.efj).as. 
Ejfe ferunt, Imgua certa jtgtila maU. 

J Efpae tumuloaffixse ArchilochijlinguzmalsBpetuIantiam-.^M^cdi- 
ctFrcnemarguunt: hae mim raucas runt. & mordsces,fed n \ 

lam ab iis nequeobkclacionem ,neque fructum compara- 
sofiis, vti nec a maledicis aut mordacibus expectare quic- Scriptor 
amprseteraculenm debeas. Hoc autem Archiloeho intel<h~ malcdicus' 
ur fcriptor quiuis,infolita quadam vcrborum pctulanria & 
•rdacitatealios infe&ansrin quo tame- nequecuram,neque 
iditione poffis de nrchedere:fed hoc tatum notus,qucd^auda 
m obtreclandcmiluerit o(rentare,taque praue innoteicerc» 
wri ftare gratis,& cuf1kntio3Vtloo.uiturMartialis.Fuit verd 

O ij 



tll ANDRI^ AlCIATI 

hic Archilochus Poeta Lacedarmonius , vel Parius, vt alij vc 
lunr, qui Lycamben focerum tam atrocibus & virulentis cai 
mimbus infe&atus eft,vt eum adegerit ad laqueum.Hinc Pr< 
ucrb. A rchilochia edi&a, pro contumeliofis & mordacibus: 4». 
Archilochi patria, pro maiedicis : &,Archilochum terere, prc 
eo cfQod efrj maledicentia dele&ari. Qu6 pertinet Archiloch 
epithaphium cx ^.Fpigram. Grsecorum lib. 

SlLiA TOsT' Apytho'%* TA&ririv7J0Vy <5V 7l07l 7toKpbjJ 

MsV&j/ i%t3>vcu(<)<7dfaT®- i'Qa.*\.i %S^a t 
A][x&Za$i)\nwvcL tovJIlh^qv, o~tA\vy&L<.€nt 

M v po/jfyj Q- 7&0JM AfJCjMtip Svyasrifcdv. 
HpiMa. <N ^^»//«4.0 v Jbi7ri?e, LihmTi <rx<h « 

K* vnfis TVfLCep tJtfin&r i<pify/$uois. hoc cft, 

.Archilochtts iacet hoc in liitore teclus, amara 

Cuim yipereo carmina felle mn&nt. 
Sanguine fsedauit Mufamm Helkona, Lycamhes 

\.uget natarum turpia lora trium. 
Hojpes abi tacite\ irrites ne forte crabroncs. 

I Uifts in tumulo quos buhitare viies. 
Pindar. 1. Pyth. ait fe nolle conuicio aliquo Txionem afficere 
quod Archilocho conuicia non bene cefTerint.Sic ille: 

- — — , Ffl* Ji Jg&toV 

$dty&vcfbiKi&ddhvov>y&y&2fificLy* 
HicJbv yrf £x,a£ iav 7 7* sroA- 
*.' c* aLLa^cLvia. 
Woytpov a^yiho^v QapvKo- 
y>ts i'«j~ioT7rtauvo(Jpov. id eft, 

Me autem oportet effugere morfum imbellem & impoteteui 
maledicentiam nempe.Vidi enim iam olim multa in egeftar» 
pofitum conuiciatorem Archilochum, infenfis obtre&ationi 
bus enutritum, & quafi pinguem fadum. Antifthenes diceba 
Diogenem vefpis cfle fimilem. Vefpis enim non magnum effi 
alarum ftrepitum, aculeum autcm acutiflimum.Dion orationr 
Vefpxob- 8. & Stobaeus Sermon. ir. 

treftato- Certaf.gilla.] Qu* f unt fymbola cerraeque nota; hominis in< 
rcs - • temyeranter lmgua abutentis,vt qui malediccntiffimus fuerit 



EMBHMATA. 



*n 



Irx receptatorcs ficariorum. 

Emblema L 1 1. 




itronum,furum<[ue manus tibi> Sc#ua .,per vrhcm 

It comes, ey diris cuntlra cohors qladiis % 
ttque ita te mentis generofum prodip cenfes-, ' 

Quod tua complures allicit olla malos. 
% nouws ^yL&xon, qui pofi quam cornua jumpjit* 

In pr^dam cambus Je dedit ipft fuis. 

Jn receptatores. ] Haec epigraphe mihi ftatim reuocauit in 
entem quod de receptoribus,feu receptatoribus iura edixe- 
nt,in quos nempe voiueruntacerrime animaduerti 3 l. 3. §. 
>gnofcit, D- de off. pra?f. vigil. quia fine his diu maleficia la- 
rc nonpo{Tmt4, 1. derecepit. Sic Vlpia.inl. Congruit, dc 

O iij 



£&£ ANDRBA ALCHTI 

pr*f. vult a prasfide animaduerti in facrilegos, latrones,plagia. 

rios, fures,prout eorum quifque deliqueritrreceptoiefque ec 

rumcoercere,finequibus latro diutius laterenon poteft.Ct 

fimile illud Quintiliani cx deciamatione z5$. vbi ait , proxi, 

mos eos efTe transfugis a quibus transfug* recipiuntur: qu> 

natura-fimitefit,-facerefceius&probare. f 

FonsEm- OTobaeo citatur illud ex Phauorino, ni fallor :oam? qm 

blematis a ^rcucav <&i) W? 7fi$o/J&a>v lif OJoTti kujjuv aTTcSnViV , «7& 

Scob *°- 01 toKXMS tvls 7fi<poyro4 ^TrtxuW.Quemadmodum Ad*o 

si canibus,quos alebat, difcerptus eft : na parafiti & aflentatc 

res eos a quibusenutriuntur,mifereperdunt. Nonnulh fej 

putantinfigniorcs & quidcm nobiliores , fi.quofuis ficario 

nulliiifqoe ftugis homines & ganeones inertes, domi & ment 

fufcipiatitjiaud fano mentis oculo praeuidentes fe vnacul 

patrimonij comminuti damno,nominis &plerumque vita? | 

«fturam facerc TutiiTimos enim fe fore credunt, vtpote tani 

tamque generofo fatellitio ftipati 5 & tamennon aduertun 

quanti conftat, quamque noxia fit ea familiantas. Anulus . 

pi&a poefi fic : 

Cormbm m ceruum mutatum K^4£l<eona fitmpt* 

M^embratim proprij diripnere canes. 
2V* , mifer efl dominu* 3 parafitos quifqttis edaces 

Vafcit^ adulantum pr<eda parata canum : 

$e quibu* irridendum fuggerit V comedendum, 

Setuui 'e^'ex domino corniger efficitur , 

Vcnatorcs q^ mvt Holdzica traftarunt , hoc de Acteone figmentum : 

. AAxones. ^ atoresTe f erunt> qui f uas opes mifere dilapidant in vena 

di luxu mutili admodum & fumptuofo : etenim a canibv 

quos aluere , tandem vltione diuina quafi membratim diJ 

niantur. Nam tametli nihil aliud fceleris admitterent , nifjj 

eo quoderogentin vidum canum quod commodius poi: 

egenis & pauperie preflis conferri : ea tamen culpa fatis hat 

grauitatisad prouocandum iuftam Dei prepotentis iram,q 

tot bona nobis non eft elargitus, vt iis tam male vtamur. t 

que grauius illi peccant , quod rebus neceiTariis animum n, 

applicent,vtagriculturat,vt Reip.vt aliishoneftisaftionibj 

fed omnem temporis vfurawi collocant in venatu : quo i 

vt in vrgentem minufque fibi notam pcnuriam prarcipn 

ruant. Itaque dici non ab re poteft, eos non a canibus mod 

fed auibus & equis abfumptos ac dilaceratos. Patephatus : 

Foetashocfigmento nihil aliuddocuiffe^quamhomines c 



EMBLSMATA. llf 

aere maxime debere, nc quidagant quod diis inuifum fitaut 
ingratum, aut quod eos in iram prouoccr. Adhaec olim omnes yeteruni 
labori fuifle intentiflimos , & manibus vi&um quxfiuifle non lndu " n *» 
feruis aut exteris fua ncgotia,fed fibi tantum commififle:ideo- 
^uequi laboriofi clfcnt , opibus&facultatibus prajcseterisa- 
bundafle : contra qui fefe otio dcdebant , voluptates confecta- 
bantur,venationi & alea» dabant operam , in extremam rerum Qtioh vc * 
^enuriam decidifle, & opibus exhauftosefle,quemadmodum natom * 
kipfo A&asoni contigit. Sed id fpeciatim inprodigosadole- 
"centes non ab re licet conuertere , qui promi magis quam co- 
di,vt Phryges fer6 fapiunt,& tum forte , fed fruftra refipifcunt, 
:um nihil eft amplius in loculis.Sibi quidem mire placenccum 
"ecundis fortunae ventis opes fuppetunt,quibus impudentes & 
gnauosganeones (qui nullum aliudfibipcnfumrelic~tum ha- 
bent,quam vt lau.tas culinas aflec~tentur,alienaqUequadra vi- 
jant)pafcant &enutriant. Atexhauftispatrimoniis, quid illis 
upereft nifi vt aliena compilent,tandemque in malam crucem 
jdigantur , ab iis relicti , longumque valerc iufli , a quibus in 
:onditionem tam miferam,tamquc abie&am coadi funt?Non Locus 
Mget huc traducere,qua* Dion Chryfoft.orat.io.De feruis,ap- Dionis 
?ofite fcribitXe non putare damna a malis canibus plures acce- Chryfoft. 
pifle , quam a malis hominibus. Etenim a canibus pcrniciofis 
mum A<fta»onemaiunt(inquitille)perditum,&his quidem in 
'abiem cum acti efient : a perniciofis vero hominibus dici non 
aofle, quot perierint & plebei) & rcges , quot etiam ciuitates; 
li quidem a feruis,illi autem £ militibus & farellitibus; alij ab 
unicis quibufdam, nomine tenus amicis:alij quidem a filiis & 
iatribus , vxoribufque damnacapiuntinnumera. Retulinaus 
"upra ex ConftaHtino ManaiTe memorabile Michaelis Impe- 
atoris exemplum,quem cum.Aitaeone difcerptoacanibus 
:omparat:fiquidem inconfultoijli Principi,qu6d abaflenta- 
:oribus obfeffus effet mifere omnino ceflit. 

Sc£tta,~\ Proprium quoddamnomen aut fi&itiumnon teme- 
•c fufpicetur aliquis.plerique, faeua, legunt, pro, dira, crudeli, 
:errifica , &c. fed malim Scseuam accipi , vt Symmachus , pro 
improbo 3 finiftra; fama» hominc, rcrum imperito. Qusefub 
Dbtentu tuo a quibufdam fca»uis defignata dicuntur,aitillc. 
Et Gra»ci,eum qui ficingcnio tardo colcuov appellant. oJJ^ 
tacuov » ov^ cmi^ric^j.Qvci idick Ariftophan. i. nequa: fcauiara, 
ncque confilij inopem. 



,c 



ai $ f ANDIiS* ALCIATI 

^iantu.] Multitudo , vt maxima miiirum manus apud 
ccronera in Philipp. & fsepe alias. 

Vrodige .] Cicero » OfrTc. Prodigi,qui epulis & vifceration 
bus, & gladiatorum muneribus, ludorum venationumque aj 
paratu pecunias profundunt in eas res, quarum memoria. 
aut breuemj aut nullam funt omnino reli&uri. 

AUicit olla malos."] Ea eft ollse amicitia^ vt habet Prouerbiun 
ad quodrefpexitMartialis lib.2. 

Huncc^em yinatibi t (\Hem menfa parauit amicam t 

£JJeputas fid<e petlus amicitU > 
yimtm amat ey cyatos , t&fumina , &> ojirea , non te. 

Sublato -vino mllus amicus erit. 
Ennouus Aclaon , C?v.] Tangit A&asonis fabulara, quai 
fuse narra t O uidiu? 3. Metamorph. Hanc lubens pranereo 3 s 
vel pucris aotiftimam. 




IMBLEMATA. 

In adulatores, 

IMBLEMA L I I I- 



117 




JEMPHR htat ifimper tenuern , ema, vefcitur> AurAm 

^ectprocat chdm&leon'. . 
Et mutat factem , vArtosJumtt^ colores, 

Pr<tter rubrum vel cAndidum. 
$tc £r* dduUtor PoVuUrt vefcttur durd> 

Btdnstt cuniid deuirdt: 
lEt folum mores imttAtur Prtnctpis Atros ; 

^Albt &n pudtci nefttts. 

EXpre/Tum id e Plutarchi libdle , De difcrimine adulatoris f p,"*^ 
&amici, huiusha?c vtxba: O* wh&^ arn-ftut tv tvJ ^ctfMLi chopcti- 
htQVTQf7?i7Psy3iy 'ojchVoVtc yf &7rciov ; ygoi# irhviv roAev;cWtum. f 



AKPREA AtCIATI 



Adulator 
vt Cha- 
mieleon. 



Akibia- 

«les. 

Arabum 

alTenta- 

tio. 



Scurra 
Philippi 
Macedo- 
ais. 






Chamx- 
lcen. 



<rvvcLpouoicoTcu >£ o yjKcLtwTvi: cVciais 6aTou</£> tffMiQViaju 

TOV dL^VVcLTWV 'ZclfZygtVOvJiv OMQ?^7t4 T/faU^pav du4'U.HTQ1> 

Adulacori quidem omnino id accidic vc Cham, s eleonti : iiqui 
dem vc ille colorum omnium fimilitudinem exprimic prasrer 
quam albi: iic aflenracoriCumfeflmiiemprjeftareno poffici: 
his qua* digna funt ftudio , turpia quxque imitacurquancun 
poceft. Vcenimnonnulli pi<fcoresimperici,quia nequeancal 
fequi qua» pulchra func& difficilia,in naruis quibufdam ac ver 
rucis auc rugis depingedis coci func , & quseliber reprxfencani 
pranereaqua? pulchra funcquarque ingenioliarciricij tauden 
mereantur : Sic & afTcncacor , vc principi viro , cui ailidec , ali 
quid gracum fociac , eius diligencer imicacur iatemperantiara 
iiacundiam,fupercilium, acerbicacem in feruos 3 diffidenrian 
in domefticos, & cognatione iun&os.Nam prarcerquam quo< 
fponce nacur^que propeniione ad deteriora propenfus eft, vi 
dccur eo modo fibi longeabefle a vicio repreheniionis ,11 cur 
pia imitecur.Quem morem vc barbaricis moribus conuenien 
tiflimum^meritd perftrinxerunc auctores grauiilimi ; hoc enin 
vicio quod laboraric Alcibiades , vc qui ingenio eifec verfacili 
&ad quiduis compararo,nacuram Chamadeonris habuifle di 
ctus eft. Sed mirum eft fane quod narranc de Arabum quibuf 
dam populis, apud quos inualuic confuccudo,vc illorum Reg< 
aliqua corporis parce affe&o ,auc decurcaco, populuseius re- 
gionis ejgrirudinem imicecur Principis,illoque membro fafcii 
lanaque conuoluco iic in medium prodic.Quod idem de fcur 
raquodam Philippi Macedonis memoria: prodicum accepi 
mus. Cumenimin oppugnacione cuiufdam ciuicacis Argiuo- 
rum,vnus Philippo fuiflec erucus oculus^poftridie fcurra fafcis 
fimilem oculum circumligatus proceinife fercur. Idemqut 
cum crusin quadam pugna Regi fra&um eflecin eius confpe- 
clum venire non erac folicus , niii claudicans,eodemque crur< 
colligaro. Ea icaque eft aflencatorum mens, hoc vnum ftu- 
dium,vcimicenturomoia, omnibus aflenfum pra?beanc> prar 
terquam iis qua» funr i nacura fua longiilime remoca, nimi- 
rum qua? a niueo fimplicicacis & innocencia? decore , ac pudo» 
ris & verecundia» quafi rubori omnind iicaliena. Namquoc 
Ancifthenes diclicabac, vc meretrices omnia bona pra?cer pru. 
denriam, faniimque iudicium fuis amatoribusimprecancur 
fic aflentatores iis quibus cum agut. Vide Pierium in Chamae. 
leonte,lib.i7. Hieroglyph. 
Semperlnat, o*c.] De Chamadconte iic Plin.capit.33. Hbro8. 



emblemata^ '*i9 

[pfe celfus,mquir,hianti femper ore,folus animalium nec cibo 
icc potu alitur,nec alio quam aerisalimento:&colorisnatu- 
•amutabilionmutat namque cum fubmd e> &oculis,& cauda, 
3c toto corpore , rcddicque femper quemcunque proxime at- 
in<m,pr*ter rubrum, candidumque. Camodorus Variar. for- 
nularum lib. 5. epift. 34. naturam Cham*leontis ad fruftrato- 
-em debitorem non minus ingeniose traducit.Fugere neicius, 
fed fu3e fpofionis ignarus:obliuiofus cum rclinquitur:trepidus, 
Cumtenecur.Mutat verba,variat conftituta: necm vnadi<3iful 
qualitace cotetus,diuerfis imaginibus immutatur.Merito Cha- 
rnarleontibeftix conferendus,qu;e paruorum ferpentum rorme 
c®nftmilis,aureo tantum capite,& reliquis membris fubalbetis 
prafmi colore diftinguitur.Hzc quoties hommum afpeftus in. 
currerit 3 dum ci fugiedi velocitas dencgatur,mmia timiditace, 
colorcs fuos varie commutat , vt mo46 veneca, modo blattea, 
modo prafina^moddpoiTic cyanearepenn.Prouer. Chamxleo- 

te mutabilior. . . 

Keciprocat.] Repetir, retrofleaitur,vel recipit.procarcpete- 
reeftivndcprocax,&procidiai.Reciprocumver6arecipien- 

do dici aic Varro,quia co rcdeat vnde profe&u eft.Hinc maris 
&animas reciprocatio . Hocloco vero reciprocarc propne elt 
auram reforbercfubindeque retrahere:fic enim Liuius recipro 
care pro refpirare vfurpauit. 

Vefatw ama. ] Allufio ad Prouerb. Vento viuere. Populari Co!or rf . 
aura vefci,eft popuii nugis aflentiri,vulgi mores infequi. bus & r«- 

tsilbiejrpudicinefeitts.] Color albus mentis integritatem, vt beus, 
rubeuspudorcm figuat,vtdicemus poftca. 




Typus 
Emble- 

macis. 



2-1° ANDJR.HAALCIATE 

Ei qui femcl fua prodcgcrit, aliena crcdi 
non oportere. 

IMBLEMA L I I I I. 



u 




COL chibos ingremio mdum qttid ccngeris ? thm 
Nefcia cur pullos tam male credts auis ? 

Dira parens Medea fuos fuifima n.itcs 
Ferdidif}£r Jferasfarcat vt UU tuist 

HOc ex Grxco Archia?: 
hiajf ohlufjiftrcifTi S)i^}a.ukvn rv%e?\iJtiy 3 
M«cT«r y^.77JyJ7TVK7iSi voasoTfo^iir, 
E K7rAJt opTUhiyr&v Tng-ivaio tLuj Si ^vhd^tiv 
^.oKyjJk^nJl' lefieov $$i<?ctyJivluj vtxjLav y 
Si.c Marullus expofuit 3. Epigrammaton: 
JQuid vAga tot terras vtbcfyue cmetija yolucris, 



HMBtlMATA, w 

Cokhidos in fano nidificat gremiof 
Tignonbnsque tms credus malefanafidelem, 

fpfafuospartttf qu<e laniattit attox} 
Nifaetus excfa tuos Pandione nata 
Fbafiaca qutrit percUre ftuitia. 

Jreuius reddidirPolitianus,numirum tribus hendecafyUabi» 

Medexflatua efl mifella Jnmndo , 

Sub aua nidificasyuofne credas 

Huic natosjrogoyqu* fuos necauit) 
ed breuiflime Borbonius nofter,vno difticho, 

MsdetflattM eft.natoscui aedUJnrundoc 
Fer ahh viden' h<ec mafiet yt ipfafuos) 
kpoftrophe cft ad hirundinem,ad ftacuam Mede* nidificante: 

xquodaturintelligi.cauedumeffeabeoquifemclimporuit: Fide, non 

ei m nullam amplius habendam fidem,qui femelvel quoquo habenda, 

lodo latfcnnt: aut ns nullo pacco aifentiendum,qui cumfua e j<l uifid « 

ilapidannt,vixaliorum curamcommodegeret.Neminienim vlotam - 

ssahena , quam , fua dcbet efTc chariorautcomendatior. Quo- 

lodo emm bcn poteft , wxi^Vor Af&i&Wuf, 

iwnrovctttooifMf-id explicac Socratcsapud Xenopho- 

im Iib. ^ «wny^ nempc colloquio cum Glaucone. Referc 

lutarch. v ^K.^.yysMQu 2 ratione Timarchum impudi- 

iu* & prodigalitatis accufauit ^fchincs, non tam.vt homine 

robro arhceret ,quamnedeinceps ad populuconcionaretur. 

lui enim rem famiharem adeo male adtrjiniftraflet, indignus 

idebatur cui publica crederentur.Pr*clare Tiberij fatfu me- 

loratur a Corn.Tacito:qui vt honeftam innocentium pauper- 

item leuauitata prodigos,& ob flagitia egetes Vibidiu Var- 

>nem,Manum Nepotem,Appium Appianum,Sullam,Vitel- 

um mouit fenatu,autfponte cedere palTus eft.Gorgia oratore 

ubhce ahquando dicente vt concordiam fuaderet,Melathius 

on iuttinuit. aiebat enim de pace eum minime aliis verba fa- 

:re debere,q»i . fibi, vxori &ancill* concordia perfuadereno 

DtuilTet.Idem in Laconicis ; Agis Archidami filius ei minimc 

uci hde nabeda dicebat, heque credendu iiuienu exercitum, 

ui fuam ipfius parria mifere prodidiiTct. Id dicebat Ephoris, 

tn Imperat. quedalubric* hominc fidei ihhoftesmittebant. 

Cp/f6irf,,.]Medea Colchis nominata, quod Colchoru regis fi- 

a tuent,quaE Iafoni vt nuberet, aurci velleris obtincdi eorri- mdi ^ 

icndiqj viam ei commonftrauitTed prius Draconc fopito.Ta- 

em ab Iafone repudiata, quos ex eo hberos fufceperai, inte- 

rmit.Repcteabulamex7.Metam0rph.Ouid. ' - "■ 



,. 



Zl% 



f 



JllJDREA ALCIATI 

Temeritas. 
Emblema lv. 




/ N P R &<> E P s rapitur,frufira quoque tendit habena 

^/Turiga-yeffreni quem vchitons equus. 
Baudfaile huic credasjam quem nullagubernat, 

Ettemere proprio ducitur arbitrio. 

Slenificatur nihil ei comittendum cfle, qui in proprios affe 
dus nullum fibi fumit imperium , fed temere huc aique il 
"" luc concitatus ferturmon aliter quim equus , quem nulli frerj 
nulteque habena: continent.Similitudmem hanc mutuatus ef 
ex Platone, quianimnm nofttum cum aunga , ccrpus vero 5 
ciufdcmperturbationescumcquiscomparabat.Iunaquodal, 

Hicronymo etiam didum ciUenfus corporum quafi equos eU< 



Cui 



EMIHMATA. , 25I. 

ne rarione currentcs -.animam ver6 in auriga; modum frena 
urrentium retinere . M axime enim eft efficiendum^vt appeti- 
js rationi obedianr,camqueneque pra?currat,nec*propter te- 
ieritatern,nec proptcr pigritiam autignauiam deferanr,fintqf 

anquiili,atqueomnipertul!b3ttonecareant,vtdocet M.Tul- 
us.LocusPlatonis eft in Phardro,de duobus equis bono& ma- 
>,& eorum auriga rationes quoM. Tullius allufiiTe vifus eft 2. 
le Republ.Vt auriga indo&us e curru trahitur,operitur,elidi- 
ir,laniatur.Quelocu obfcruauitHeraclides Ponticus lib. De 
legoriisHomeiicis.LocushicvtapparetjeMaximi Tyrij fer- 
one Jvtraduseft.Neque verograuabor bcum integrufub- 
gere : <ni7vv Ji ths civBftwmvtif cixPeletc ns^of to d&Qv iMpt 



\_^ s # Aw* ' r • ^L* • — • ^^1 

fG>(j.Lu TZ%vMf 3 tyis<rav '^Kyj cJTiyjfic/^ ifyo-iar » <h , ixf- 

Iv iwfiH a.P(JLCLTCt)V, Xj KdCtlTCU TCOV tlVi&V; tl (JLiV &<f.aU(J.WYg2 

tv&pia. *\.vw ksv yjiy.vY\ykvx) to JVW tv fyfjut tcwtIw ipfciGa.- 
tfjttva £ko<Sxj nvioyJii/^Q^ci^ciVTOfyi^TtLi tlvv tivicov Kff^ <uyi 
j ctfwzTv?, KSfi XoXcL(ei 7«V T iTTTT&v OffJLof oUi eioiv UTiyy&t 
tVToJkTroi, afr 0- cikKcLyjL Siiv <fiapfj.rLiA.VQiJ (jlIv cVjtwv* <Zxq- 
'sor xs" a<h<pdy Q- k&j v Cf tstifto fi^Svfjuixh f xffimttxjo? xgl 
nr/\iix.T0f, 0' Ji,v«o$nf K&ucAtKi/wwivQ- <>q fi dvz/Mvfrif Qr K3* 
UKfo ppcdVKgu TtL7rivor %tw$ (Lffjjz i<rciffia.cr(tivov r&p&TJi Toy 

'U%0V XJ.TO. KCLV (tlv K&TticM eW<ThsXff,TCL TUJJ <7fc J"tWeL<rSVOVTQ? 
TX fVfJt) V dl^&V (pipiTCU,VVV/J& Ttt> c!.XX>KCL<rCd 'iWCi) 7TAV 70 cLP" ' 
l £V(J$t?o'/J%CJQV CWTOJ VlVl6%6) im vCg&f XffJ TBcLfQlVlcLf \gu K&- 
i&ct< XCLl cLKKcLf «Vg eiKlKftVHf tfjbva} 3 V<Iv <Pi TtV SvfJJKto <hn 

xaxreif TavTOc^cLTraif.Qux Latine ita fbnant: Vei um hic vnus 
uentus eft modus ab ipfo Deo , quo humana conditio mino- 
m fe effe diusna fateretur,proptcrea fcilicet quod animuter- 
ftri corpori,tanqua auriga fmpofuit currui,cuius &habcr,aru 
ftinendarii & incitadi vim eifet habiturus.Huic enim auriga?> 
tiulaurigadiarte,virefquetradidit:iimuletialiberuabuted5 
tis arbitriu dedir,qui poftquam infcendcrit curru,& habenas 
ceperir,(iquide felix beariifqueanimus ftt, memoriamq, ha- 
at fe iuftu Dei fubbtum effe in currum,validequeaungatio- 

regere deberejnimirum habenasmoderatur, regitque cur- 
m,& equorum temeritatem contundir.At equi diucrfum ap- 
tunt cur(um,temerequehuc atque iliucrapiunrcurriim, hic 

petulentiam,ingluuiemacconrtjmeliam ,ille ad temerita- 
m atque ferociam,alius ver6 tardttatem>molUtie , fcruitute, 



114 ANDREA ALCIATI 

fatuitatem , atque humilitatem fe&aturj cuiufmodi fediti 

bus diftraclus currus,aurigam conturbat: & Ii vicent eum pr; 

potcntis equi vis, fertur currus pro libidine vicloris. Quo fi 

vt victrice interdum petulantia,vna currus & auriga ad conti 

melias,conuicia,impuritates:,atque alias nefarias , minimeqi 

finceras voluptates, interdum vero dominante iracundia, i 

Cypriani multas variafque caiamitates vterque feratur in prarceps. Hi 

locus. ctiamreferam commodeilludD.Cypri3ni,exlib.De difcipl 

na & bono pudicitix:Coerceat animus,ait,ftimulos carnis, r 

frenet impetum corporis.Accepit hanc enim poteftatem,vt i; 

ad imperium eius membra feruiret. Et quafi legitimus ac pc 

fectus auriga vltra^onceflascorporis metas extolletes fe ca 

nis impetus , cadeftium praeceptorii habenis refle&at , ne vlt 

J terminos fuos currus ifte corporis raptus in periculum fuu 

fecum &ipfumrapiataurigam,&c. 

v lnpr*cepirapiturfrujlra,&c.'\ Alludic ad illud Virgilianui 

- Vrujira retinacula tendens, 

Tertur equis auriga,neque audit currm habenxs. 

Etadprouerb.De curru delapfus. Citatus ex Platonelocust 

inPhaedro, quiexplicaturcommodifTime aPlutarcho, Quj 

ftionum Platonic.8. qu6 pertinet Ciceronis hoc c3.Tuici 

Exiffee poteftatedicimuseos qui effrenati feruntur,aut lit 

dine^aut iracundia-Qui igitur exiflc e poteftate dicuntur, id 

dicuntur,quia non funt in poteftate mentis,cui regnum toti 

animi a natura tributum eft; hinc copotes & impotes , qui ar 

rflum habent,vel non habentin fua poteftate. 

effreniquem yehit oris.] Manifefta allufio ad paroemiam, Os i 
jrene 3 id cft.>£%ct.xi v* s-opcrrof wirof. 

Int 




J 



BMBIEMATA, 



. 



*** 



In tcmerarios. 



- ■. 



E M B L E U -A L V I. 




tfitcis aurigam currws phaeihonta faterm 
• Igmuomos aufum fie&ert >Solis equos ; 
Uxima qui fofiquam terrps rncendia fiarfit % 
. Efi ttmere mjetfo lapfus d axe mifir. 

^fleriquerotisfortunaadfidera^eges 

EueBhambitiQquos tuuentlis arit; 
*fi magmmhnmani generis clademque fulmquc, 

CunSomm fcenatdmique dantfcderum. 

) Haerhonris cafus Mc traducimr iri Principe, guofdam du- 

alo cSnfliZ? lbte /r Ul r anteS5qui ma g™ ^ fuordmque 
alo cun&a furfum & deorfum venum.-eumcjue quod vojuV, 

P 



Stulti 
Principes* 



y 



tt6 ANDRIAALCIATI 

omne fibi licere putent,noa mirum eft, fi intolerabilem mali 
rum lernam fecum aduehant. Nihil enim aliud afFerre potcj 
tam c^eca pra?cepfque temeritas, quam certiflimum populi c| 
fcrimen,& intcrdum cxitium. Quod fi illi quandoquc refif. 
fcant ( quod ferc non fit, nifi accepto damno , eoque grauif 
mo) id fane"contingit,poitquam vulgus decidit in graue 
fortunarum omnium ia&uram , vt fpei nihii reliqui habe; 
ferc fit enim, vt Principes illi fatui & excordcs, co quod hi 
beant in alios imperij acpotentia?, pro fua libidinc mifen 
me abutantur, &quafi prodigant in Reipubl. detrimentui 
Vitio datur Agamemnoni,quod ambitiofus magis quam co 
datus fuerit,qui pro vna Helcna tottantofque homines ;i 
neccm poftularit>fu6fque ad eandem belli aleam ptouocau 
Rc&e Flaccus: 

Vahula qu* Varidi* propter ndrratur dmortm 

Grxcia Barbarit Unto collifa duello, t 

Stultorum regum cr populorum contintt aftttt. 

Non eftambiguum, quin fecurius suum traduxiflent > & gl 

riam credo meliorem fuiifent confccuti nobiliflimi Iroperat) 

res Cyrus,Xerxes,& Alexander,fi fuis contenti finibus,malui 

fent regna propria tutari &adminiftrare, quamarmorum al 

plus quam par effet , alienis inhiare. ltidem & innumerabiJ 

alij,quorum efFeratiorambitio,rcgnandique cupiditas,& fuii 

& populi intericum accerfiuit. Qmdenim>vt caneros taceai 

aliudfccit Alexander,quanquam prseclaris natura» & doctrii 

fubornatusmunexibus s quam vt graflatorum princeps orb* 

circuncurfaret > fibi fuifque labores & moleftias innuroeral 

les crearet,nullumque quietis & otij finem proponeretfHu: 

infatiabilem vidoriarum fitim nullus vel profperrimus fuco 

fus vnquam reftinguere potuitrnullus honos, quamquaro rr 

gnus, eius ambitionem fedauit. Itaque non contentus ampl 

fimo imperio Perfico,impetum fecit in Scythas,in Bactrian' 

in Indos, vltra etiam progreflurus C\ per copias fuas licuifl 

aut nifi morte violenta repreflus eflet. Quid de Pompei 

quanta virtute & experienna viro?quam magni a fuis habit 

nec enim vna caufa fuit cur a Romanis, aliifquc gcntibus n 

ximo in honore effet. Eum tamen mifcre occa?cauit tande 1 

que pcrdidit infana ambitio,nec fc modd,fed & patriarr 

Rcmp. quam defcndere fe ia&abat, opprcflit & funefte di 1 

cerauit.Totus enim in aucupanda gloria,in cuius communr 

nonem admitti neminem fuftinebat 3 dum Spartacum perc 



B M B I I M A T A, ^2.7 



nuft : dum Lucullo cripic vi&orias Ponticas & Armeniacasi 
ium Metcllo honorem de piratis fufFuratur,vnufque omnibus 
xcellere, omniumque obfcurarc gloriam cogitac, alienauk a 
eopcimorumquorumcunqueanimos. Ergo dum pocentiara 
uam pucac egregie fultam C. Ca?farisarEnirace,qucm fibi ad- 
unxerac ad fuas vircs rlrmandas,ab codem fuit oppreffus. 

Ec hos quidcm fua? ciuicacis Phaechoncas rcfte dicimus; 
lualesnimium mulcos fuperior pacrum & noftra vidic xtas. 
^onftantinus Manaffes, Annal.de Michaelo Imperatorc hunc **' h * 
lmodum fere fcribic: (quia cnim Grarca non fuppetunt,U- Iajw 
nam verfionem huc conferrc non verebor : ) Vbi Michaclus t©r. \ 
laturam ad a?catem perueniciamque folus amplicudinem ne- 
otiorum lmpenj procurare ccepit, reapfe verum illud proba* 
jt efle quod eft m fabulis.Quippe mox vt alcer quidam iuuc- 
is Phaechon,curru confcenfo,totum Romanorum imperiura 
erdidit,& ipfe de auico patrioque regno, veluti quodam cur- 
i, eft deturbatus & excuflus, non pronus tantum cadens , fcd 
:iam deorfum tedens.Quippe luxuriof* humidjeque vicse fe 
2didit,velut alter Ncro,immodeftus in vino,animo effcmi- 
*to,impudicus,cemulencus,omnempecuniam in colkifores 
diaunens,qui eranc fcurra? impuri,curruum agicacores, mi- 
i, primo ftatim diluculo remulencias dedici,delicias ciborura 
fuauiumopfoniorumauidequa?rences,cocos diesapud in- 
rrecundas mulieres cxigences, pocores, ludioncs , libidinum 
immis furences:qualis fcilicecolim erat ille Sardanapalus, 
x Nmmicarum, &c. Quod dum mcdicor, vlcrd fefc ofFerc 
aroli vltimi Burgundise Dacis facum deploraciflimum , qui Garolus 
opcer vircucem bellicam, & dicionem amplifllmam,inccr Dux Buj > 
•incipesforcunatiiTimoshaberi potuiflec,fivim ingenij qua ££ * 
dlebat, & magnitudinem animi qua fe tcrribilcm & formi- 
bilemoftenderac, ad fua pocius afferuanda,autetiam au- 
nda^quamad extcra expugnanda conuertiffetj necfane tara 
Felicem mortem obiiflet. Dc quibus tamen alias fortafle 
tnmodms. Huc rcferc Adagium , Auc Regem , aut facuura 
■ici: &, Habenas ignarus non craCcer. Fabulamhancalij ali6 
msfcrunt, nimiriun ad infigncm quandam conflagrationem, 
Plato inTiroaeo,cui Lucretius hb.5.fubfcribit. Ficinus & 
quotahj tradunt fuiffe Cometam vaftum natura folarem, 
l tandem diflblucus,incolerabilesafftus concicauerit. Sed 
x prxter rem. Si ad morcs referrc malis, apponcre huc 
tes exemplum Flaminij Confulis , cuius temeritas infi- 



, 



Equi 
iis. 



^l8 ANDRE* ALCIATI 

gne detrimentum fus Reipub. attulit. Valer.Max. i. cap. < 
Phaethontis cafum ad principes improuidos, ambitiofos, fui 
que cfficij minime memores torfit etiam Dio Chryfoftomii 
oratione prima De regno. 
So- -.-JgniusmoseqHos.] Quatuor equi Solis naturam illius igncai 
indicant : Phlegon, a $kiy>> quod eft inflammo : Pyrois, qua 
i^nkus; oum T6 7n>f6t : Eous, ab »«r, aurora 5 Aethon,quafi a: 
dens:Sunt qui his equis quatuor horas • iuxta Solis exortui 
: apparentes intelligi vehnt. vnde eft illud, 
ml - H&c tubei» h&c fylendet, de$n h*c calet, tlla tepebit, 

Malim egoa ftudiofis legi diligenter qua; de iis Solis equ 
habet Ouid.i. Metamorph. 

Sic pteriquerottS) &*-] Sjmilitudinis eft ct/7roJbar^.Fortunaer< 
ta,cui infidet,tributa eft,propter varietatem & inconftantiac 
Galenus h ^Tfi^imbm^^jiyvo^ egregie fortunam eiu 
que inconftantiam depinxit. 







mg 






i 






EMBLEM ATA. 

Furor & rabies. 

IMBLEAJA LVII. 



ai^ 




R A gent clype%5 rabiofipiBa leonx, 

Etrjcriptumin Cummo marzme carmen hdhet* 
m b:mmum esv terror , cmhs fojfejfor ^/ftrida\ 

Talia magnammm figna Jfgamemno tulit. 

~*\ Vorundam Principum & Imperatorum ferocia &imma- signafe- 
■^nitas fignis plerumque notifque vexillaribus efc£*imi- roeitatii. 
ir,ita vtquidinanimorecondirum habeant, racitrsYyrifboIis 
Kf e oftendant. Quid enim figniricant ifl eiufmod; ttemma-- 
s Vuhurcs 3 Gryphes,Dracones,Aquxlas,Leones ? c^uam rapa- 
tatem, ferociam,internecionem .formidifiem , &ca>terage- 
Ijris eiufdem , que perpetuo fanguinarios DucTS? comitantur? 
tvtcarmen noftrumcxplanemus,habuit Agamemnoncly- - 

P iip * 



Ijb ANDRSA AICIATI 

peum, inquo effet depi&us Leo ad terrorem aliis incutiei 
dum:quod quidcm fcutum in Olympiae fano per aliquot ter 
pora pependit, infcriptionc etiam adie&a : 

OvtQ- ($ qqCQ- fef fiptiffc oVT i'%jv A^zuvav* 

hoc eft, 

Tertor hic tfi hominum, yuique Imnc gerit, eft jlga.memnon. 

teo,terro Leoquidcm pro figno roboris & vigilantiae apud iEgyptio 

fum fym- habebatur:fic &adterrificumhominem,qui reliquos afpe&i 

>elum. foy Q con fternaret,arrumebatur. teftis eft Pierius in Leone.Plu 

tarchus Ariftidc : Hanc iufti appellationera , inquit, rcgum 8 

potcntum nullus eft profccutus: aMct 7roA/of miaui xj iu&tvvo 

K5U viKnropet, 2V/0/ J^tlerolnffi H&ixac i'%#>?ov ^o<T(ty>^djo- 

t&poisfduj km i$? /3/e^,K5W 4 <Pujj 0,(^0*3 ws toiJttjfJMfaov riiiu 

knm tijt ctpz-riif ^m lyuryvTX ' fed potnw difti funt vrbiun 

vaftatores, fulmina, & domitores : alij ctiam aquilse.& accipi 

ores vocari maluerunt,a vi & potentia,vt apparct } magis quan 

ex virtutc laudcra & gloriam ample&entcs. 




IMSIEMiTA. X31 

In eos qui fupra vires quicquam audent. 



IMBLBMA. IV 1X1. 




)yM dormit,du>lct recreat dum corpora Jitmno 
Subpicea, i £r' cUmm cdterdque arm4 tenet, 

tilciden Pygm<ed. manpwprojlernere letho 
Pojfe putat y vires non non bene dotta Juas. 

'xcitm ipfi , velutpulices ,Jtc protent hottem, 
Etfiiul impltcitumpelle leonis agtt* 

Plndarus Nem.io. 
KaASTet e/l' iptfdJ^pa7nt{ ofjuKttv Kploero'vM. id eft» 
)ifficilis pugna eft fortioribusrepugnare velle.quod mihi de- 
iaratin Vrania Herodotus: 
Kou N vetptt "&¥ tuity<A7mv n Q&wimQ- '#1 *} <&?pnKtK. 

P iiij 



£* t • * ANBR.E >,M ALCIATI 

Apologushicadmonet 5 nihilpr£ter viresaggrediendum,ne 
vllum .&fcipiendum negotium ,ad quod perficiendum vire 
nonfuppetant.RectePindar. Pyth.^S. 

Xf « %&.y cujtov &h TAiniz o&tr pJtTfoyL : 
Oportetquifque fuimodulum lpectet. SicPropertius: 
$in£e eft yuodmyHeascitpitifummitterepondHt, 
Et preffumhfiexo mox dare terga genti. 
Et Cicero i. Orficior. Suum quifque nofcat ingenium,acrem 
quefe&viuorum, &bonorum fuorumiudicera praebeat,n 
fcenici pius quam nos,videanturhabereprudentiej : neuehi 
ftrio videat in fcena, quod non videat fapiens in vita. Sed, n 
T.emera- fallor,cdnuerti fabula in eos poteft , qui licet tenuis fortun 
»j- fint,aut iwgenio non perinde valeant, audenttamen potentio 

res,veletiam dodioresimpetercquo exconflidu nihil rc 
portaturifintpra?terinfamiam &derrimentum. Allufioefta* 
prouerb.Cum fisnanus,cede. Quod intellexiffc videtur Am 
mian. Marcellinus zt. lib. qu6 loci magnum luliani Imp. ani 
mum celebrat , & maledicorum in eo contemptum illud effer 
prouerbiali fchematc, eoque cruto e Grxco apologo quo 
piam:Fruftra>inquit, virum circum latrabant, immobilem oc 
cultis iniuriis, vt Pygmasi , Thiodamas agreftis homo Lyndiu 
cumHerculcQuoinnuit Iulianumnihilo magiscommotun 
fuiffe fufurronum & blateronum aulicorumconuiciis, quan 
Hercules ille ^ytKoaa^ t&ji f^ya\o^v^@- ruftici homini 
contumeliofa infectatione,aut Pygma;oruminfultibusexter 
ritusfuerit. Meminit fi^menti huius Politian. Epiftolaqua 
dam , his quidem verbis : Vincere non magis te potui , quan 
Herculem ridiculi apud Philoftratum Pygmsei , quos illc om 
nescorreptos leonis pelle inuoluit, &c. Meminit & Alciai 
nofterCommentar.De quinque pedum prefcriptione. Ha». 
cumfcnpfiirem ,commode fefc hiftoria Pygma?orum obtulir 
quamretulit Philoftratusinfuis Imaginibusj vnde perfpicui 
video Emblema hoc petitum effe. 

Sub pkea, ] Piceam , quintam cedri fpcciem cfTc docet Pli 
nius cap. 10. iib. 16. 

xSllciden. ] Herculem , vel Alca?o Amphitryonis & Perfc 
patre , vel cum tjJ? dhKvis , a robore & fortitudinc di&un 
volunt. 

Pygmair. ?ygm*amanu*.~\ Pumilionum autnanorum multitudo. Vo- 

cantur a Philoftrato o/ ™-%is TrcucNcti q. d. cubitales pueri.Eu. 
fhthius & diuus Auguftin.de ciuit. Dei i<5. cap.8. Nanos aiuni 



BMEIEM ATA. i, . SJJ 

Pygrnaeos appellatos a Ttvyov, vel sTH^Vjquod cubitum fignifi- 
: cat.v el 7ZV2#£>bve\iis ; itaque 7wyputi@~ quafi m^XJauQ-.Hi ho- 
munciones extremas iEgypti partes inhabitant , agncolationi 
deditijfubinde cum gruibus bellum gerunt.Plin,lij>ro ?.cap»i. 
aliifquelocis.Geiliuslfb.$. cap.4. Exiftimattamen Cardanus 
De rer.varier.lib.8.cap.40.contra quorundam opinionem, qui 
fabulofos Pygma^os faciunt, reuera Pygmaeos effe. Sed hasc 

TvoJlemcreUtirt."] Suffbcare,elidere,tollere de medio. 

Vites non bem dotta fuAS.~\ Phrafis Gra»ca 3 pronon benedL 
menfis fuis viribus , nulla ratione habita imbecillitatis fua- 
rum virium. 

gtfeui implicitum,0'c.'] Partim eorumcontriuitvtpulices, 
partim reclufit in finu. Leoninaautem pelle dicitur vfus pro 
thorace Hercules pofl occifum infyluaNemea lconemtru- 
cuIendiTimum*de quo poftea. 




m 



ANDR! /E A t CIATI 

Inipoffibile. 

IMBLEMA LIX. 




v-f B L v i s ^yCethiopem quid jruftra? ah depne^ noflis 
llluTlrarenigr<& nemo potefi tenebras. 

EX LucianiEpigrammate tranftulit. ficenimhabec: 
E/V 77 (jA.-kw virijeit JifMtf hJ)xovj ?%io 7iyvns. 
Oo £vv&o~ct( fvoipz? ov vvktz ys&\KicL?ax. 
Quod idem ab Erafmo fic eft conuerfum: , 

tsfbluti JEthiopsmfiuftra. quitt difmis artem ? 
Haud vnquam efficies nox fit yt atra dies. 
Idautem ex apologo quoda ^Efopico manafTe planunreft.quo 
^ , quidem fignificaturjo^^evouCTj/ cu <pv'creifas<Gpo%\Sov *rtuj ap- 

animum W v ' naturas manere vt fuum habuere principium. Pindar. O- 
mutarc lymp.jyA^ua^ov JiKPv^eu ro trvyyivestiSog: DirHcileeft oc- 
dtfficile. cirltare morem ingenitum. Idem Ariftophanes Vefpis:tf/7TDr«- 
ycu *u&exd? fVffwrfi fyi vt ah .* Tcgere dirficile eft qua quis 



EMBLEMATA. J,$f 

naturambabeat. Succurrit illud Ciceron. adQ^fratrem:hoc 
nuncnon contendo ,qu6d fortaifc cuminomnmatura , tum 
iam in noftra setate difticile eft mutarc animum, & fi quid eft 
penitus infitum moribus, id fubito euellere. Quo referendum 
Diogcnis apophthegma jqui cum improbum quendam & pro- 
teruum caftigaret, rogatus quidfacerct:£Lthiopem,inquit,ab- 
ftergo, vt difficulter candidum reddam. Quod in gcnere dc 
his omnibus intelligi poteft,qua» nulla arte nullaque induftna 
corrigiaut mutari queunt. Sed fpeciatim hoctorquebimus in 
ca qu£ fucata funt & fimulata,vt gloriam inanem,non vire^ me- 
ritis Ced precario emptam , cuius omnia fimulacra, vt fic dixc- 
rim,tanquam flofculi celeriter decidunt:quandoquidemfi- 
mulatum quicquam non poflit efle diuturnum , & ficla cito ad 
naturam redierintfuam. Vere Flaccus: 

Naturam expellas furca , tamen rfque recurret. 
Vel hoc traducemus ad moresindociles,&indomitaniqua- 
<tam naturam,qu£ nulla viaut artemitefcerepoteft,vtfunc 
cfFerata quorundam ingenia, a quibus non poflunt auclli quas 
rudibus annis primum perccpta funt.Nam 

Qmfemel efi imbttta recens ,feruabit odorem 

. Tefiadiu.. ■ ■ ■ 
Tametfi enim ad tempus definere videatur in plerifque ca- 
coethes,multaque prohibeant a»tas,metus,& magiftrijeum ta- 
men habitum dclere, nedum tollerefere non eft qui poflit. A- 
fcribam huc Epigramma lepidum Anuli expicta Poefi: 

Indocile ingtmium fi pergas yelle docere, 

Infelix operam perdas: ytficjnis afellum 

In campum doceat parentem currerefreno. 

Qui cum quadrupedumin morem yideatur equorum 

Tollere pojfe caput t grejfu* glomerarefuperbos: 

Hunc tamm autfrenis y autfi calcaribm yrges, 

Auriculas dimittit iniqua mentis afellus . 

Jn terram , & pedibu* poflicis calcitrat . ergo 

Define : namnunquam arsnaturam rincet, equujque 

Nunquamexdegeneri fiet generofui afello 3 

€t nunquam ex ftolido corddtmfiet in arte. 
Abluis JEtbiopem.] Huc pertinet prouerb. iEthiopem dcal- <£*iops 
feare: &#.thiops non albefcit.quo refert &illud Nazianzeni: JJj"^ " 

TlttfJkklf UK CU7m77StTCU TO yg.TttS-lKTOViOVcA* *i$tO*\. TO {JJehOM'. 

hoceft,Pardus non deponit pellis maculas , neque nigrorem 
^Ethiops. Si quid de -flithiopibus pluribus requiras » confulc 

Plin.lib.y cap.8.&cap.$o.lib.f. 



■•- 



fc« 



ANBMA AlCIATI 

Cuculi. 

EMBLEMA t 28. 




J^V R I c o L a s agrefle genus flerique cucullos 

Cur vocitent^u^namfrodita caujjafuitc 
Vere nouo cantat Coccyx^uo tempore vites 

Qtu non abjoluitjure vocatur mers. 
jertoua in mdos aliems^qualuer ille 
<J Cuttbdamum frodttvxbr adulterio, 

TD nobisluculenrerenarrauit Alciatusipfemetl!b.7.Parers , .~ 
iuns,cap.5.his verbis:Cuculum vocant, qui matrimonij Tui 
jms.vero. incunofusiir,quique vxorem fuam moechis permitrar. Cucu- 
bitare verbum confinxerunr,quaiUuculitare.Ego Cuculospe- 



BMBLBMATA. Ij7 

tuliari couicio agricolas dictosapud vctcrcs legi.qui neglige- 
itesjfocordes,tardique eifent,qu6d non prius putatas vitcs ha- 
berent,quam cuculus canere ccepilTet.Horatius: V 

g , ^Magna con^ellansvoce cucullhm. 

Grejcexe kku^). voce dicitur,vtappareatveteres Gr^cosypfilo 
per ueo morequo nos LatinifacTtausjpronuciafle.Recetiorcs 
Grammatici Cuculos dici hos homines putanta naturaauis, 
quse in alienum nidum,maxime Hypolaidis,quam ipfi Curuca 
yocantjoua fua transfert Scd hac ratione no cuculi fed curucai 
dici debuiffentjcum non ipfi in alienum,fed alij in fuum nidum 
congerantrvnde & adulterium diclum,quafi ad alterius torum. 
Hactenus Alciat. Aititaque Cuculi nomenabufiuein eosefle 
traduc"tum,quorum impudicse funt vxores jcum ij contra cucu- 
li potius vocari debeant,qui alienas vxores adulterant,fpeda- 
to nimirum auis ingenio , qua? fua in nidis alienis oua ponerc 
foleatldemreperies AdagioErafmico,Cuculi.Vide£lin.i8.c. 
t$.& Pierium lib.i^.Hieroglyph. 

Scio ctiam nomen Cuculi,alio accipi fenfu,vt pro ineptoho- 
mine,ierumqueimperito,vt apud Lycophronem Aiax kqk)w£ 
appellatur , ficuti Mcleager Glauconis filius infulfus cuculus* 
xok&^ ij\i£i ©-apud Platonem Comicum. 

Jferemuo camat Coccyx.] Vndc & pro vernitcmporis fymbolo 
ponitur Cuculus.Sic Hefiodus: 

tifAQ-yJKXv^ XQKxtjfy «Tf voV cy mn^Kaioi: 

VtcantumaudUrisquemredditabrficecoc/cyx. 

Qho tempore Trites^fjrc.] Illud eft quod Plinius ait,probro fole- 
re obiici vindemiatoribus,fi cuculus eos deprehendiflet vitem 
putantcs,& Horar.i.Sermon. 

TumTrtneflinttsfaJfimultumquefluenti 

gxpreffa athuflo regetit cwuicia^urm 

Vindemiator^ inuiftttssui/kpt yiator 

CtfliQetjnagnA (ompellans vQcecuculhtm, 



%}% 



ANDRE.fL AtClATT 



Vefpertilio. 
Emblema lxi» 




is£$ svmp isse Juum volucri exMmeide nomen y 
Socraticum auBores chnerephoontaferunt, 

Fufca viro facies^cr Jlridens voculafali 
Bunc hommem fotuit commaculare mta. 

CHa-rephon Athenienfis, Socratis difcipulus , ram pertina- 
citer libris incubuifle fertur,vtlucubrationibus nodurnis 
extenuarus,maximumpallorem maciemque contraxerit , vt 
ChcrephS vul g ari i° co Noctua,vcl,vt aliis placet , Vefpertilio fit vocita- 
Nodh a tus.Apud Ariftophanem,tn macilentum & pallore confedum 
ai<aus. petitur di&erium prouerbiale , kWV J>o/Vtf xtipepavTo? rn ptj 
cr^nihil natura differs i Crmcphonte . Philoftratus inpre/at. 



IMBlEMATi. ztf 

m.SophiftaruiHjduos fuiffe eius nominis tradir, quorum alter 
Buxeus eft cognominatus(vt Tnjtywt Graeci nominar,quifunc 
urida cute,& textura? rarioris ) quod admodumpallidus efTetC 
llc enimlucubratione nimiasaguinelaborabatrisque efhqui 
:ognomen habuit Nocluse. Alter iniuriusquidam homofuit, 
mpudentiflimeque momordit, qui etiam Gorgie^ ftudiu taxa- 
e aufus fit. At quatum coniicere eft,id non torquetur in pallo- 
cm qui ex ftudiis contrahitur, fed in labes quafdam corporis, 
njseanimi vitiaprodunt.Qm enimoculoshabenta?gros,afli- 
luisque lucubrationibus prope iamperditos, nonideoludi» 
>rio funt habendijfed potius quivcfpenilionisa?mulatinatu- 
am,videtur aliquo modo tum vocem, tum vultum humanum 
:xuiffc in eo,quod in luce hominum verfari refugiut.Exquo- 
undam qui non extant commentariis ^Blian.refert in 9. Varig 
lift.Philctam quendam Coiirn fuiffeaded macilentum, vtoc- 
afione ctiam leuifTima fubuerti poflet: qui ne a ventis tollere- 
ur,ferreisfoleisYtebatur.Id tamcn figmeto flmilius efle quis 
lonvidet adiocandum? 

Volucri tx Mineide.] Id eft,vefpertilione.Mineides Thebana? iviincidc»: 
brorescumLibcripatris facrificia in contemptum raperent, 
Aineruaj lanificio addic*fca?,ex improuifo , quadam vi numinis, 
ocibus tibiarum & tympanorum fono perterrita?, telis inftru- 
aetifque fuis in vitesachederam repente commutatis,omni- 
[ue loco feris repleto,noc"tu fugicntes,in vefpcrtiliones trans- 
ormatas funt.Ouid.4 Metamorph. Hinc volucrem Mineidem 
>ro vefpcrtilione dixit Alciatus. 

fu/ca yirofacies.] Eius quidem rei cauflam rcferrenon temerfc 
•offumus ad luccrnarum fuliginem ,qua lucuBrantcs inficiun- 
ur.Quintilian.vndecimi cap. 3. £t vigilandas noftes, & fuligo 
ucubrationum bibcnda. 







^4« ANDRIA ALCUTI 

AliucJ. 

E MB L E M A LXII. 

jr e s p e R e qu& tantum voh?at>ju* lumine tufca eft y 

QtUcum alasgejiLtjatera murhhabet; 
^/Cd res diuerfu* trahitur.malanomina primum 

Signat,qu£ latitant y iudictumqi*e ttment. 
Inde gr Phdofphos^qui dum cceleftia mi<&mnt y 

Catigant eCulii faljaquefola vident. 

Tandem & verju-. os^cum clamJeEientur vtrumque, 

lAcqununtneutra qmfibi partefdem. 

"1 Vanquam vefpemlionis nomen ad multa traducipofl! 

^fpeciatim ramen triplici hominum generi accommod: 

Alciatus. Primb vefpertiliones ij appellantur , qui ob malai 

Mala no- famam,vel aiiquam capitis diminutioncm,domi fe continem 

fliina.^ ^ nequcin mediumprodireaudentrhi quidem lucifugseaSent 

ca & Ariuleio appellad : vel qui grauati a?re aiieno no&utar 

tum prodeunt,ne a creditoribus orfendantur 5 &in ius quoqu 

modo vocentur. Deinde conuertitur id nominis in quofdar 

gidosPhilofophia» fate!lites,qui omnino caicutiunt , dum c 

Philofo - quae funt abftrufa prorfus atque abdita,fcrutantur 3 ac rerum c< 

phicaeci. 4eftium naturam conquirunt,quej a nobis longe remote,neqii 

:oculis iritueri,neque tagi ir>anu,neque percipi fenfibusporTui 

& tamen fic de his difputareauil funt,vt qua? affeiuerunt^prc 

batacertaque videri velim.At profe&olongefecushabendu^ 

nobis eft. Illi enim dum contradicendi^udioinfaniunt a dui 

ctiam quae falfa proferuntiar&e &accurate defendut^aliorurr 1 

cjueargumenta,quanquam vera 5 refutantaudacius,nontantui 

illiselapfa veritas eft,quam fe qua?rere fimulant.fed &ipfic l 

potiflimum fuovitio perdunr.SocratescumefTetomniumPh: 

lofophorum velApollinis oraculo fapientiffimus iudicatus 3 tjj 

fncnvtcaeterorum arguerctignorantiam, dicebat fe duntax: 

hocvnumfcire, quodnihilfciret. Videbacenim oculatiiTimi 1 

ille veritatisindagator,Philofophiamillam humanam nihilf 

fehabere cefti,nihil verfjnec ( vt plerique cenfcnt)doc~trina^ 

ipfam diffimulauit 9 vtalios.refelleret,fed quad3m ex partever 

tatem nouit:humanam enim fapientiam nullam effe rafTus etf 

adeoquequam Philofophi fcientiam pron*tebantur,qua? tur 

maximeverfabaturinfideruminfpeCtioae.contempfir, derifi 

P.bkci 



ZMBIBMATA. %+l 

biecit.Tertio &poftrem6 nomcn hoc traducitur in callidos & 
erfipelles ancipitis iidei homines, qui nec huius ordinis funt Veriipel- 
cc illius,cu vtroque tamen colludunt, & pleruque tanta dex-^ cs * 
;ritate res agunt fuas, vt cum vtraque partc cocumunicadi ius 
abere videantur,& vtramque (vbi collibuerit)conuiciis pro- 
:indere& riderc:cumq; aliud temporis cxiget occafio,eadcm 
robabunt & extollent. Gcnus hominum certe vt verfatile & 
ifidum,fic dctcftadum maxime & execrandum. Qmd enim cu 
iis agas,qui neque fidem neque mentcm habent fibi conftan- 
:m ? Non dubium eft,quin alios,cum quibus verfantur,fallat, 
um fefe ipfipriiiv fefellerint. Si enim veritatis elfentaliqua 
indem parte ftirdiofi, darent opcram profc&6, vc focietatem 
um melioribus & fapientibus inircnt,iifquc adha?rerent,con- 
arios vero fugerent, & ferio, non perfun&orie aut ofcitanter. 
i quafi aliud agentes aduerfarentur.Sed quid lucri,aut pr^mij 
eniquc ? nimjrum qu6d mandaccs atque impoftorcs , quibus 
oncredatur,etiamfi vera dixerint:fed & illudadiicitur,qu6d 
triquc patri fufpe&i &odiofi apud omnes turpiflima infamia: 
ibc afpcrguntur. Vtrinqueenim proditorumhabenturloco, 
uibufque neutra pars exanimo fauere poflir. quo fit, vt qui 
idiouis vtriufque fibi contraria: conui&ores & affecbe voluc- 
int haberi , non raro ab vtraquc-conficiantur & atterantur, vc 
lctius SufFctius Albanoru dux,ancipitis & dubia? fidei homo, 
jptor AlbanLRomaniquc fcederisscuiusalio loco memini.vc 
lerunt in bello Italico Senenfes:in quo cum fc mcdios gcrc- 
snt in neutram partium inclinatos,fedato tandem belloa di- 
ifis militibus confofli funt.vndc feftiuc dixit quida magni no« 
linis Princcps, Scnenfibus idemaccidifle, quod iis folct, qui 
ledia domus partem incolunt,vt fumo ab inferioribus,pulue- 
:aute &ftrepitu vexenturab iis qui fupernas partes teneanr. 
apienter itaque a Solonc fancitu cft,vtqui in ciuili difcordia Soloais 
: populi difceffionc duas in partes,non vni aut alteri fe adiu- l«x. 
iffetjfed folitarius,neuterque a communi malo ciuitatis fecef- 
flet, is domo, patria,fortunifquc omnibus priuarctur, & exul 
xtorrifque efletsquod non inflammanda? aut augcndae difcor* 
ia»,fed compefcenda* potius,aut etiam cxtingucnda? gratia de- 
rctum eft. Ide Phaucrinus Philofohus inter fratres & amicos 
iflidcntes faciendu cfle cenfebat,vt qui eflent in mcdio partis 
triufque beneuoli,fi in concordiaamittenda paru au&oritatis 
uafi amici ambigui habuiffent, tiim alter in alreram partem 
ifgederet,vthac via concordiam vtriufquc inftaurarcnt. £e 



2 4 1 ANDREA ALCIATI 

confilio Cicero adionib. in Catilinam , vult in fronte , nedut 
,inanimo infcriptum efTc quibufcunquc ciuibus,vt omnes j 
perte fateantur quid de bello ta ncfario & periculofo fentian 
Sed ad alia feftinandum, fi prius monuero,Hefychium dixiffi 
vefpertilionem impurum hominem,quique inambiguo pons 
ea quz fidei funt, repraefentarejVt funt qui omnibus etiam di 
fimillimis fe&is adha»rent,quibusnon iniuria M WfiULpcu 
Vi&u inditum nomcn eft.Picrius lib. 1. Sed perlege ipfius A! 
ciati caput integrum 16. lib.?. Parerg. qui locus egregie til 
Emblema declarat. 

Vefpere qu* tantum volitat, &c. ] Vefpertilio, volucrc biform 
animal,a vefpere nomen trahens,quod vefpcri volitet.de qu 
Plin.cap.6 x. libio. & cap. $7. lib. 11 . Legi alicubi tctrafticho 
hocnaturam vefpertilionis exprimens: 

Vt auadmpes & auis yolhat, dijcurrit 5 ©* inter 
Quadrupedes non efi nec mmerandtts aues: 
Laclefuos nutrit pu1los> & non parit outm: 
Sunt aU y dentes, labra 3 pedefque duo. 
Aduerte autem illud (Vefpere auatantum -voUtat ) referri ad pr 
mum genus hominum quos attigimus,eorum nempe qui infc 
mes funt, & iudicium formidant. 

g)u* hmine lufca efl.] Membrum hoc rcferturad caliganw 
Philofophos, ; 

4>«* cum alas.] Uxc pars ad pofteriores refpicit, nempe vcj 
futos &infidos, qui de fe poifuntquod eft apud Varron.i 
Agathone,prohteri: 

guidmulta > fatttufum -vefpertiUo, neaue 
In muribu* plane y neque in vo\ucribws fum. 
Catigantoculis. ] Caliginem inducunt, obfcuranr. 



XMBLEMATA, 

Ira* 

Emblema L X 1 1 1. 



»43 



: ' V 






■■- Jt-:...-- 



tlcAdm veteres cdudam dixtre leonis, 

Qua ftimuhnte irxt concipit ille graues* 
itea cumjurgit bdis y crudejcit £r atro 

Felle dolor ^funas excitat tndomitas. 

D e/choliafte Apollom?. Rhodij ad lib. 4. aKv&U hiy^rcu 

ca?a dicitur pra?cipue leoriis cauda,qua nimirum ad robur & Leo cauda 
rtitudinem excitatur. Impotentem &indomirum furorem catulos 
nificantes ^gyptijjeonem catulos cauda flagellantem pin- vc ^crao$ 
bant:Ieonem quidem ob iram,catulos ver6 c#fos, quoniam qlU * 
rum offa inter fe collifa ignem videntur emittere.Plinius S. 
V lconis irad figna colligehs, ait : Leonum animi indes 



4+ 4 ANBRB^ ALCIATI 

cauda, ficut & equorum aurcs.lmmota ergo,placidus,clemen2 

\blandicntiquefimilis,quod rarum eft:crebrior enim iracundi 

eius In pnncipio terra vesberatur,inciemento terga,ccuquc 

dam incitamento, flagellantur , &c. ex quibus coliigere eft £ 

Irac^i- cile,quantusiitleonis concitatifuror.Admonemur naquc.ir 

benda. i m p CtU m cohibendum elTe, omnefque occafiones deuitanda 

quod ea perturbado fic hominem extrafe dciiciat, vt m be 

luam ferociflimam quafi transformet. M. Tulhus i. De cfl 

ciis : Licet ora ipfa cernerc iratorum , aut eorum qui aut lib 

- dine aliqua^aut metu commori funt , aut voluptate mmia g. 

ftiunt:quorum omnium vuitus,voces 3 motus 3 ftatufque m 

tanti r.^uid tandem?j£lianus j.hift.animal.cap .39 jdem qu< 

Pliniui:deque Alcara caudavidetur idcm pcne quod Alciat 

efferre lib. ij. c. 14. eiufdcm animal. hift. Sic ad finem fui cl 

peiHefiodus: , t , > 

Ahvqv opeov o v <xro/<77> hi uv W cm^tnj xvfrctc, 

■ C/V 72/WtfA' crfWWj flVOV K&TifO/S OvC%t<Xl 

ia eft, Stuum ridens ocutts y yt quando naclus leo corptu, 
Quiquc alacrtter admodum yngnihws feuis pelle 
DiJJetta, quam citifiime lenem animum ahjiulit: 
. ^Aluriteradhtc furibundumcorexplet. 
Sedhucpropiusaccedit Lucani pulchra defcriptio e lib.i.q. 
loco Caefarcm cum leone furibundo comparat: 
Aftifera Libyes vifo leo cominns hofte y 
Subfcdit dubtus , totam dum coUigit iram. 
&1qx -vbife fxux. flimulamt yerbere caud<e % 
Erexitque iuba*,-vaftoejr °raue murmurhiatt» 
Infremutt} dum torta lcuisfi lancea^Mauri 
Hweat, aut latum fubeant -venahula petlits, 
Tev ferrum tantijecurus yulneris exit. 
Exemplo eft Alexander Macedo , totius pene Orientis vj& 
™ A?"- °i ui fubica quadamiracorrcptus, Clytum nutricis fuxfiln 
dTr amku (a q u o fuerat ad Granicum amnem feruatus) intcrf >cit;qu. 
incerfecit. queprouincia?przfcccrat,conuiui.oadmoucrat,multifquer 

'noribus , vt amiciflimum , donauerat , impetu nefcio quo 
flammatus ferro traiecit.At paulo p6ft cum ad fe rcdiiflet,< 

ptum telum ex Clyti vulnerc in feipfum doloris lmpatien 
verccbat, ttifi fuorum manibus fuifTet prohibitus. Itaque fu 
me nobis ciaborandum eft in irajdomaadajvel faltcm fic co 



EMBUMATA. 14^ 

f efcenda & continenda,nenobispoflitvllum adfcrrenocu- 
lencum.hanc cnim qui Yicerit,hoftem fe viciffe omnium ma- 
imum & pernieiofiftimum dicere non iniuria potcft. Euolue ' 
ptum Plutarchi librum De ira cohibenda,& Val.Max. ?.ca.$. 

sjilcttm veteres caudam^crc] Teftis eft Pierius Hieroglyph. 
:b i.Leonis caudam ab erudiriflimis Alcaeam, km ra £1 &&tyis 
W'dKKtui. 7f4^t^, qudd cius incitamento ad fortitudin^m 
xercitetur, vt <iixr iam. 

Lutea chm fftrgit bUis. ] Bilis Grxce ^aA« , omnis humor cft in 
obis calidus ficcus.Duplexprimum'ftatuitur,~naturalis vna, 
ux fimplici nomine bilis appellatur,eftque vtilisad aiendum 
orpus: Alia vcro cft qua» recedit a fiaturas mediocritatc, addi- 
oque nomine vitium defignante folet appellari, eftque in 
lultiplici differentia; alia enim rubra, alia glaftea,alia nigra, 
aua alia,liquida,aquofa,fufca &c. puto hic intelligi gla- 
eam, quae Itraiwcfof glaftum colore caefio refert. cam medici 
iciunt acerrimam, calidiiTimam,mordacilsimain,qua;que ex- 
remam inter bilis genera malignitatcm obtinear. in. venrricu- 
> & circa ipfum gignitura calore vehemcntifsimo. Praeter 
laleni commeniarios ea de re plura perdo&e difputat Ferncl- 
us De fundionibus &humoribus lib.2.cap.j. & ^. 

Crudefcit.] Crudus fit, commouctur, excitatur. 

i^ftrofelle. ] Fel , ira? folliculus , quae hominem pro fui con- 
idonc commutare folet. 



<L"j 




J 



Ak*a; 









t\6 ANDRE£ ALCtATX 

Iri eum qui fibi ipfi damnum apparat. 

£MBLEMA L X I I I I, 



■ 




C A P R A lupum nonffonte meo nunc vbere lafto, 

Quodmde paftoris proutdx curaiubct. 
Creuent ittejimul , mea mepoftvberApxfceti 

ImprobitM mtlio flettitur obfec^uio. 

ID exincertiau&orisEpigrammatc Grjeco tranftulit 3 qu<j 
eil eiufmodi: 

Tov Kvxqv s'J /«/)W (juL?ce>v 7fipa> ovx, i%ihdbo~a* 
A'M«t !jl ' dMd.yyJ,(ei 7ni^vQ- a.<ppoo~vvn. 
AvPvStit cffxftr* itiov, H0& ifjLOOTrahi Snf / 
H^x&Ptt a^cL^aa rhu pvoiv i fvva.rax. 
Idcft» Capra hpum latla mamnw inuita ^fediliud 
pajioris eogit mens male cauta mei. 



'oy fccu 



SMBiEMlTA. *47 

Nutrktttpttme t tandem ferafemet in me. 
Fertere naturam gratia nullapotcfl. 
fidetur confictum hoc Epigramma ex Theocrito,apud quem • 
iufdemeftargumetiapologus. Id torquetur in ingratos,e6t Ingrari. 
lue potiflimum qui pcrniciem iis adferunt de quibus benc 
neriti funtrquo generehominum nihil peius aut deterius edu. 
ere vel gignere terra poteft : tantumque id flagitium atroci- 
atis habet & probri,vt omnia conuitia,ingratitudinis folo no- 
line contineri dicantur. Quid vero execrabilius effe poteft, 
juam iis vitam adimerc,autetiarn quodam torquere pacto, 
!ui nobis viuendi caufTas fuggeffereidederuntque operam, vt 
iuod fumus , eflemus ? C. Toranius ingratiflimus filius trium l«gr«> w- 
uum partes fecutusprofcripupatrisfuiptastorij & ornativi- mumvi . 
i latebras , aetatcm, notafque corporis quibus agnofci poflet, t i um# 
enturionibusedidit,quieum perfecutifurit.Senextamen pa- 
er de filij vita magis, qua de fua folicitus, petiit an incolumis 
lius eflct, & an imperatoribus fatisfacerer. At ipfe eftqui tc 
obis prodidit , inquit vnus e militibus : continuoque pe&us 
ius gladio traiecit. Indigna quidem mors , fed au&ore casdis 
liferior. Idem pene de Villio Annali narratur , qui cum pro- 
rriptusad cliente fuum confugifl*et,fceleratus filius militibus 
ccidcndum patrem, fe pracfente obiecit , bis parricida , vt qui 
onfilio prius,dcinde fpedaculo tam crudeli &impio ei vitam 
demcritaqub vitam acccperat. Miflbsfacioaliosquofdam» 
ui nobis interdum occurrunt in hiftoricorum monumentis, 
c nimiiim hic hxreamjtantum adiicio quod fcribunt au&ores 
rauiflimijingratitudinem fceleris atrociflimi loco eflc pofi- 
im , adeo vt tanto crimini non fit vlla pcena legibus conftitu- 
irquod, ficuti fapienter arbitrantur,maiusfitquam vtabho- 
linibus vindicari poflit,ide6que ad vltionem diuinam remit- 
i.Tamen legerc eft apud Xenophontem , in Perfarum mori- 
•us &ftatutis hoc efle pofitum » vt maxime ingratitudinis no- 
iminfe&entur.Quem enim cognouerint pofle gratiamrefer- 
e, ncc refert , in hunc feucriflimc animaduertunt : quippe qui 
rbitrentureos quifuntingrati,&Deosnegligere,& paren- 
es,& patriam,& amicos.Ingratitudinem vero,ait, potiflimum 
mpudentiafcquitur , qusadomnem turpitudinem maxima 
:ft dux.Sane vt hoc quafi per tranfennam adiiciam , pulchcrri- 
nas ingenij fui pene diuini dotcs multum obfcurauit Arifto- 
mestffjunv®- di&us ab Athenf o,quod animo in praeceptorem. 
Platonem fucrit ingratoj quanquam tamcn alicubi diflimulct 

***. • ••• 

Q. *"J 



ANDRl K. AtCIATI 

in fuis difputationibus : ex cjuibus oculatihomincs facile co 
iiciunt, quid animi habucrit ille in do&orem,cui debebat or 
liialubensrcferrc accepra.Conferhuc,fi vacar,pulcherrimu 
Socratis- monitum ad filium Lamproclcm , matri Xantipj 
contumeliofum,exi.cc/7ro 4 up»^y.Xenophontis.& qua?dam i. 
lianiDevariahiftoria exempla,exlib. j.cap. vlt.Dciisqui: 
ingrata patria roalc plexi funt, & iniufte damnati. Nihil cni 
video aptius huic loco iiluftrando. 

Jubet. ] Permictit,(init: Grascum habet duj&yqg.^H cogit. 

Jmprolitat nttlh , ©v,] Idcmfonat pene Publianus illens 
mus: 

Maleuoltu ftmjjer fu& natura ve/citur. 
QuorefertAdag.Lupuspilum , nonanimum mutat:&,Coli 
brum in fmu fouere:& , Aries nutricationis mercedempe 
foluit . Sed mihi multa legenti occurrit oportune illud Thc 
criti Eidyll. Sp4«\,eu ^g} KVKtfeif, dps^cu Ktwcu, a? tj <pdyM 
alc & foetus lupi, ale canes, vt te abfumant. fk autem Scholi 
&cs:bx,7fe^,ei2v wItis xg/ kvkw lnyfiircie ygl Kuvcu>omTvK 
givyiw ami eof xgya toJtvv iJiJk^ct am &%dfift& b& Ji tbc) 

%QKg£7Vl?,H£X6l47IQl(*V eljSpS^-SU KuZetC. 




2 MBtEM A T A. 

Fatuitas, 

EMBLEMA IXV« 



M9 




M I R A R I s nofiro quod carmine diccris Otus, 
Sit vctws aproauts cum tibi nomen Otho. T 

yfurita efi ^fimdes £r habetceu noftua plumas, 
Saltantemquc auceps mancipat aptus auem, 

Hmcfatuos captu o*f*ciles\ nos diamus otosi 
Boc tibi conuemens tu <j[uoque'nomen habe, 

HOe di&um eft in qucmpiam temeratium , gloriabun- 
dum , & plus quam par eft,auita?nobilitatis ia&atoremj 0t ^ Q & 
guem Othonem appellat , ab Otide aue fatua & gefticulatri- otide. , _ 
ce, captuque facili,quam Ariftoteles no&usefimilem, & circa 
aures alarumquandam fimilitudinem habcre tradit. Proucr- q>th 
bialites enim droi dkuntur 3 quiin re qualibet facile decipiun- <pi. 



t? O ANDR^A AtCIATI 

tur , ac illi maxime , qui verbis fefe protelari iacillime finur 
cnilibetfine dele&u fcprudentia dextram , quodaiunt,ini 
cientes, vt ex Euftathio Homeri fcholiafte didicimus.Otos d 
ci gloria? vanitatem affe&antes,id eft iuvoS6^ovs 3 quidam cr 
diti homines adnotarunt. Vide prouerb.Aues quaeris. 

Otis auis. isftttuaejl^fimiles, ®>c.] Plin.lib.io.cap. 13. Otis bubonein 
nor eft,nocluis maior,auribus plumeis eminetibus,vnde & n< 
men illijquidam Latine Afionem vocant:imitatrix alias auis 
parafita,&quodam genere faltatrix^capiturhaud difficulter, 
no&ua?, intenta in aliqiio circumeunte aho. Idem fere Athc 
Dipnofoph. ^.cap.14. 

Martti- $lancij>at.~\ Manu capit > propriam cf&citj & vfu cap: 

V***-. Horat.i.Epiftol. 

Qit&dam (Jicredis confttltit') manctyat "vfki t > 
Hoc ttbiconttenient.] Quafi diccret : Tu te Otum iadas,vc qi 
originem trahas ab O thonc Imperatore magno, cum ingem 
fis ad vanitatem compofito, ad aucupadam gloriolam pronu 
ego vero te Ocum ab Otideaue dixerim , quod vti ea geftici 
labunda & ad fuas laudes affultans facilc capiturjfic tu inepti 
& gloriofulus conucniens tuis nomen moribus iadut u habe 




Fr 



EMBLEMATA* 

Obliuio paupertatis parens. 
Emblema lxvi. 



M* 




Cvm lupus ejurtens mandtt cemarms ejcam, 

Prtzque fame caPtumdeuorathmuleum, 
j^ejpictatjtforte aliojvel lumma vertat, 

Pnefentem obhtus quem tenet ore cibum, 
Qu&rttatmcertam ( tanta ejt obliuio) pr^danf y 

Qmjua nedexttjlulte aliena petit, 

EA.efl:Lupiceruarij natura , vtquamuis poft longa iciunia Lupusccs 
repertas gegere carnes mandere cceperit $ vbi quid cafu re- uarius 
*pexerit,obliuifcaturi& eopia» prasfentis immemorjaliud que- 
%t> teftib. Plin. lib.S.c. zi. & Solino Polyhift.o 18. Idcm corl- 



Ifl ANPRBA ALCI-ATI 

tingit ambitiofis & auans,qui fpe honoiis amplioris, aut coi 
modi,in quo fit vberiorquseftus , negiecta pra?fenti forte ven 
turaliam.Fittamenfaepenumerd,vt vtraque fruftrentur. Hi: 
Sophoclesin Thyefte^ 

iwv dfxn^dyov iP , i'f>at 

Pyrrhus ^ quidem exemplis quam plunmis confirmari poiTet:fed 
Epko:a. duntaxat ex Iuftino fubiiciam. Pyrrhus in ampliiiimo impe 
faftigio collocatusjiamnec eo contentusjGriecia?, Afoequei 
gna meditabatur : neque illi maior ex imperio quarn cx bel 
voluptaserat: necquifquam Pyrrhum , qua tuliiTctimpetu: 
fuftinere valuit.Scd vtad rcgna deuincedainuictus habcbati 
ita victis acquifitisque celcriter carebatjtanto meliusftudeb, 
acquirereimperiaquam retinere : quarn ob cauflam collat 
eft ab AntigonoJuforiimperito, quicum multa & f elicitcr i 
ciat,iis tamen vtendi modum negligat,Piutarch.tefte.Fruen: 
r eftitaquerebusprsfentibus, &redeagendofperandameli 

ra.Eft enim animi valde pufilii & angufti, inopia metucre pl 
quam par eft.ideoqueiis qua»adfunt,non frui}& alienisanxi 
inhiare,magnse ftoiiditatisargumentu. Fere enim fit,Vtim< 

prouerb.Duoi infequensiepores neutrum capiat.-cuiqueilli 
conueniatv 

<Pvoh iTnduixri <reL? ihni§ov £ r Tv%t?> 

Arnbo concupifcens neutrwn ajjecutuses, 

Procopij* Afcribamlocum e Procopij i. De bello "Gothico : refertcn: 

locus. Bellifarium initio belli fcripfiiTe ad Theudebcrtum Franco 

Rcgem(qui cumeomanusconferuit :)Satiuseftfectrre-fua 

quifque poftideat , quam dum aliena nimium appetit * de fi 

rebus periclitetur.Huicbelle couenitquodSenecarefert epi 

75.Solebat Attalushacimagine vti: Vidiftialiquando cane 

„ a* domino frufta panis aut carnis aperto ore captantem?qu: 

quid excepit, protinusintegrum deuorat, & fcmpcradfpe 

futurihiat.Idemnobis euenit:quicquidexpectantibus fort 

na proiicitjid fine vlla voluptate dimittiniusjftatim ad alteri 

rapinam erecti & attenti.Hocfapienti non euenit .-plenasi 

. etiam,fi quid cuenit,fecure excipit.Huc rcfert Adag; Pra?fer 

mulge,quid fugientem infequeris?Multae funt arrmes huic fc 

tcntia;,vt apud Hefiodum: 

vtlmQ-^f 7tt i r Toiu<i hlwaVidvi7T>tfjut <ha>x.et» 
Salluftiusin Catilinario,quo loco vcrba facit de legaris All 
brogu,pertractis ad focietate ncfariibelli,de euentu tamea 



EMBLEMATA. lf| 

ledubitantibus:inincenohabuere,quidnaconfiiijcaperent. 
lalteraparte erata?salienum,ftudium bellimagnamercesin ( 
>e vic"toria? ; in altera maiores opes, tuta confiiia,pro incerta ' 
>e,cena prxmia Scd & Pfeudolus feruus apud Plautum fic fe- 
jm loquitur : Certa amiuimus , dum incerta pctimus atque 
oceuenit in labore,atque in dolore 3 vt mors obrepat interim- 

ghtifita negltxit , zrc.] Non videtirr incommodum, fi appo- 
am lepidim&facileT. Mori tetraflichon huic Embiemati 
onuenientiflmum: 

Os canis iwput *nas; alittm capturui hiahaty 
Non captt^at quem iam ceperat , orefugit, 

Sic mifer in terra , dum rem captas alunam y . 

S-epius £? merith perdis^auare^ tuam. * * 










tU 



r 



AND RE Pi. ALCIATI 

Superbia. 

E M B L E M A L X v'l I. 




£n ftdtuitflAtmiCr 'du&um de mdrmare mArmor y 

Se conferre Deis aufi proca-x Niohe, 
Ef vitium mulil?ercfuperlHd,cr' arguit orts 

Duntiem,dc fenfus ^udis irtej\ Uaptdi. 

• TMgmentum hoc Niobes ob infolentem iactantiam in f; 
JL xum rigjens rransformata?, arguit potentiorum quarundu 
, , f mulierumYuperbiam,elationemqueimmodicam,quaocca'< 
mh ta? ne *P^ S quidem Superbis fubeiTe fe putant : quo fit , vt fu 

mortalitatisimmcmores ,in deteftandam^aieS-tfCTV incidar 
Hoc ergo verborum inuolucro mouentur , ne (t{e altius enS 
rant > &plusquam oporteat, apud alios intumefcant ,aut :< 
tiam plus fibi fibi tribuant, quam par eft. Prauerea de numic 



bula. 



SMBlEMATAi tff 

ae fentiendum e/Tc , tacite videtur innuere: quandoquidcm 
•n erratur periculofius,neque fceleftius qwam in numinis co- 
nptu. Pindar. Oly mp y. £. imi Tiyt KotJbprHrou; Si*t s^Sp* 
tpicty *} 19 x^u^ak^ <v$£ K&if oV fMvicuffJV \&v)cfix.c-i. nam 
is couiciari, inquit,odiofa fapietia cfti&intepeftiuc gloria- 
idt cft atque infanire.Predare monitor ille apud Vigiliura» 

Difcite iufiitiam moniti 3 Gr nontemnere Dinos. 
jo non inconcinne refcram Baptift«e Gyraldi elegiacana 
Dfopopceiam in Niobes tumulum: 

Efteprocul Uti,cernant meafunerA trifies. 
NonfimiUs toto mtror in otbefuit. 

Bisfeptem natospeperi bis pignotafeptem: 

Me miferam ! D iuumfufiulit ira mihi. i 

Viriguidemum Uclirymif^ marmora manant. 
Sic mihimorsdolor efi;ficmihi vita 3 iolot. 

J)tfcite:mertales 3 quidfitturgefccrefaftu, 
€t auidfit magnos feft habuiffe Deos. 
:>pter d*&£ovetav itaque ^yuiytXnytfiaM magnificosluit im- 
iflatus Tantalis,vt Statius cccinit Thebaid.3. Huc congcra 
ignem Pindari locum ex O lym. 9. quo fub Cadmi perfoHa 
>net vnumquemque.vt cxemplo Penthei filij,pie & rcuere- 
de Diis fentire difcat. 

E/<T fav $?tt ^cufjLavtdV -&5p<fifov£ 9 

Btf 7* e/i d&piiectc $*»a/nv ijyci<£ra 3*«V. 

To ffo>Qpov£v Ji,iyji giQhv txl ffidiay 

KctMiroy otfxeuy a/jTo\}(t?j. o-o^coto.tov 

vnTolfftv Vt) ygfifjut, tqioi jga/ufyotc. id eft, 
quis fit qui Deos contemnat } ad huius(nempe Penthei)mor 
nrefpiciertSjfecum animo reputet eife Deos. At vero tepe- 
item e(Te,& numen diuinum colere 3 cenfeo rem efle omniii 
lcherrimam 3 & fapicntiflimam hominibus,qui huic kfe im- 
cant. 

inflatutJtafay&c^Hoc imitatus cx fenariis fais ex $.EpK 
im. 

O TV(J.C@rOVT@- ivJbv wkgfci VtKpOVt 
O VtHfOf 6VT®-VHT0f OVK S^tf T&ptyj 

AM' ajbins lum vatpot '6$ vjfl t*£@-. 
eft, Hocinfepulchromortumnonconditur. 
Hoc efi cadauer, o> fefiulchrum nonhabens^ 
Sedefi idem cadauer & fepuhhrum pbt, 

lid fimile iiu tig tifmfttg lib.4, 



2,f£ ANDU* AtCIATI 

tk '(&%$ (juc Stoi r n$jg8» KiBov h& Jihi%6lQ. 

Caeteruutid vane accipi figmentum reperio,vtcum torque 
in prxfra&ge ceruicis homincm,ftupidum , eumqucquifit 
animo velcorporeimmotus. Ad idfacitquod ckaturex 
cilio,poe'ta Gra»co , de quodam faltatore , qui fe mouere 
poflctjtff ^ir»V vtoCti? fywoov etf>X7V7P3y.Orchc&cs fpirans 
chetypum Niobes. 

SeconfirreDeUy&c.] Niobe ctim liberorum numeroeflc 
Niobe. lata,Latonam contempfit,ipiique fe prseferre no erubuit,qi 
ca nonnifi duorum,Apollinis& Dianarmater eifct.Itaque 
dignata Dea 3 Apollinis &Dian^fagitcisliberoseiusomnes 
rauitinterficiendos,ipfamque Niobenfibiconuiciatem tui 
ne rapuit iuxta Sipylum montem , & in faxum transforma 
Ouid.^.Metamorph.Rei veritatem, fi vacat, ex Palarphati 
i.& Paufan.in Arcadic.exquire. 

Vitium muliebrefuperbia] Sic Salluft. in Iugurthino dicit fu \ 
biam commune nobilitatis malum. 
Ea eft" Arguit oris Duritiem^cfeJifa^c.layis in Hieroglyphic ho 
AVdLKT^- nem fenfus expertemfignificat:vtpro ftupido& alicnata^m 
^a&fen- t i s hominevfurparicertume(t:vndeillud ComicijQuid 
lapi5>?& primos illos homines rudes & impolitos 3 nullaque 
fciplinarum cognitione cicuratos , faxeos appellarunt . h 
enim Maronis illud: — Quo temporeprimum 

Veucalion vacuum lapides xaclauit in orbem 9 
Vnde homines nati,durumgentt4. 
Theocritus inEidyliiis Milorie rufticuimpolituplaneque 
de appellatfragmedurerupis,id c^7iirfd4dmriKap[Mia,Tif 
rs.La&antius lib.i.cap.io.loques de termino, qui m Capit- 
locabatur. Quid de his dicam qui colunt taliafnifi ipfos p< 
fimumlapides,acftipitesefle?Ouid.5.Metamorph. 
_— Adauditas fiupuit ceufaxea yoces, 

Attonitxque diufimilisfuit. • 

ldemi3.Mecam, DuroquefimiUimafaxo 

Torpet. — Et in AriadL 

— — in fhxofriridajedi, 

Quamquelapis/edssjamlapisipfafui. 

Quo fenfu dixerat ante Ouidium Catullus dc nuptiis V< 

Ariadnen faxea effigie fuiife,vt vim doloris exprimere no i 

fer, nequein vllam voce erumpere,cum vidit fca Thefc 

litorc Naxus infulie reliclam. 

Tit 



fuum va- 
cuitas. 



SMSIBMATA. 4*7 

ribullus lib.i,Eleg. 4 

O ego, ne pofiiw tales Jentire doloreSy 
v Quam maUem in geUdn montibus ejfe lapisl 

Stare vel infanis cautes obnoxia x/entit t 
Naufraga yuam -vajti tundent ora mar&, 
)uidiusDe Ponto: 

Felicem Nioben, qttdmuU crudelia pjfam y 

• Qut pofuit fenfumfaxeafaftamalu. 
.dePonto, Elcg. i. 

Finecarent lacbrym<e,nifi cum Jlujtor ohflitit iUU$ 
EtfimiUs morti peclora terpor habet. 
tdeinde: 

lUe ego fum fruflra qui lapu ejje -velim. 
ic impoflibilitate ipfa mutata in lapidem Pfychcquamuis 
raefenti corpore fenfibus tamen aberrat.Apul.6.De Afin.aur. 
uod autem mod6 dicebam lapidcm pro ftupido vfurpari hic- 
Dglyphice,id oftento planum eft quod animum perculit Su- 
erbi Tarquinij, cum a" columna lignea repente lapfus anguis 
mncs in fugam vertifler,omninohoc viCo confternatis. Nam 
ortendebac is ferpens nouum & inexpe&atum principem 
e columna lignea, hoc cft ftupore, quem diu fimularat, pro- 
nurum» 




if8 



A NDRE & ALCI ATl 

Impudentia. 
Emblbma lxvixi. 




Scylla 
monftru 
manwum 
mucata. 



Vuhe tenus mulier t fuccin$d UtrAntihm infra 

Monfrorum cAtulis ScylU hiformis erat. 
Mmftra putantur aumties, au&acU, raptut : 

^Xt Scylla efi y nullm cuifit m orepudor, 

in Q Cyllam Phorci filiam, Glauci amore capram,Circe quc 
m 3 cundem deperiret,fic afTecit,vt fontem,in quo Nympha 
lauare confueuerat,venericiis & magicis herbis iufecerit.cuii 
rei ncfcia Scylia fontem cte more ingreifa , inferiores corpoi, 
fui partes in caninos fittus vidit effe commutatos:quam taca' 
deformitatem horrens,in mare fe precipitem dedit,& in faxu 
jnutata,Poetisargumentum fabulse prsebuit. Homerus Ody 
ft.Ouid.i4.Mctarmor.Iuftinus in Trogum 4, fabulasde Scyl 



feMBLSMATA. 2<p 

x Charybdi materiam Poecis fuggeftam ait ob fretum quod tpcus lu- 
n Sicilia citato feuoque impetu fertucin quo vndarum incer **"".. * c 
e concurrentium tanta pugna fit , vt alias veluti terga dantes- cy 
'orticibus in imum defidere, aliasquafi viftrices in fublime 
erri videasmunc hic frcmitum feruetis a?ftus,nunc illic gemi- 
us in voragine defidentisaudias. Accedit perpetuum Aetnae 
nontis incendiumchinc latratusauduos; hincmonftri credita 
imulacra, dum nauigantes magnis vorticibis pel3gi defidetis 
:xterrui,Jauare putant vndas,quas forbetis a»ftus voragocol- 
ldir.Scyllam fuifle nauem triremem Palasphatus tradit.Sallu- i c U " 
tius faxum putat efle in mari prominens,quod procul vifenci-. 
>us muliebrem formam reprgefentetjin quod illi fludus, qpo- 
liam & luporum eiu)atum,& canum latratu videntur imicari, 
inxerur iilam pube tenus feris huiufmodi fuccinctam efle. Al- 
iatus id appofice tranftulit ad impudentiam,qu3e tribus potif. 
imum vitiis rabidiflimis comes efle foleat,auaricia»,fiue rapi- 
rar,audacia?,inuidia?,qua:fubeleganti autviri aut mulieris for 
na plerumque latitant.Quid enim non audeat impudens, qui E m blema« 
iihi! non fibi permihic, tuVpe putat nil?Heraclides P5ticus ait cis typus, 
b Homero per Scyllam fignificari omnis generis impudenria, 
\ux non ab re canibus cingatur , riclibus , audacia , rapina & 
:uaritiaiefertis. Locum Graecumapponam,exquo Alciatum 
>uto fuum Fmblema duxifle : cnivhKw te iUu TKhvtcofpQV cucu- 
Htx* liK^HjpfYixrf tfh) cN kvvoli ovitdhoycdi- <:zs-{?6i?du , ^070- 
-MC/V ctf>7rctyii,7T)h.[j.» i \gj. ThioviZitt TTitp&rypfyjauf. 
Pubetmu* mulitr&c. ] Duobiis in iocis Virgihum imitatUS 

:ft : fic enim, — . Pulchro peflore -vtrgo 

Pubt tenus. . Et alio loco, 

Qutd loquar aut ScjUam Niji-aut quamfima fecuta ejf 3 
Candida fitaintlam latrant tbw ingutna monflru ,#r c \ 
ix quo loco aduertes duas fuiffe Scyllas, quas plerumque Poe Duz Scyt- 
3econfundunt,vt6.Faft.Ouid.LegeNanmjMilceiian.lib.^. & 1 *» 
acob. Bononienfem, Annotationib.quas paucuias fcripfic ia 
firgil. & eundem Virgii. in opulc. cui Ciris nomen. 
MonJlrorumcatulU.'] Canibus monftrofis. Virgil. dixit: 
*Ah timidof nautas canibtts lacerajfe marmu. Et Ouid. 4. Trift. 

Effe can&s -vtero Jub •virgims . _» , 

Sicero De harufpic.refponfis: Quam Scyllam ram eminenti-- 
»us canibus, camque ieiunis Poeta? hngendo exprimere po- 
ueriinc &c. • ~ . 

K ij 



l4o 



ANDREA ALCIATI 
$tK<W77d. 



Emblema LXIX. 




Quod mmium tuaforma tibi Narcijfe blacebaty 
In florem, & noti efl verja ftuporit oha. 

Jngcnij ef marcor, cladefque ^i^ewiia., doBos 
Qu# pejfum plures datttue, deditque viros : 

Qm veterum abietta methodo, noua dogmata qu4runt f 
Ntlque fuxt fneter tradere pbantaji^s. 

Vaticiniii TPIrefias vates tam diu vi&urum Narciflum pnedixit,qua 
Tirefiar de X diuafui confpe&u abftineret.At ille proprije fortis ij 
Narcifib. rus,vifani in fonte fui vultus imaginem fic deperiityvt fui a 

re captus mifere contabuerir,& in florem fui nominis comm 
ircchcr ratus fir, qui Narce dicitur , &ituporem fonat, qudd Nar 

odorcapinaggrauet. Plin. lib.zi,capitib.5.n.& zy. Notan 



ba. 



EM B L E M A T A. z g t 



ioc figmento, qui a veterum legibus & inftitutis defcifcentes, 

touam quandam dodrin* formam confcdantur : tamque fibi 

dacent, vt iicet obtufiorea reuera fint , quicquid tamcn pr*ci- 

uunt, violentius ahquantuminculcant, negleda prorfus & o- 

. itcrata maiorum via & ratione:e6quc deuentum efhvt fidem 

llam canam, & pnfcamveterumau&oritatem prafua opinio- 

: e nihih ducant:tantaeftca.cutientia,ftultitiaatqiieperuer. 

tas.Taies funt veocropoi quidam impudentiiTimi,qui nouo- Noui do- 

um dogmatum perfuafione populum incautum inefcanr,ver- a ° res re ' 

oiuinque phalens fic protelant & peruertunt, vt miferrimi preh€nfi * 

.omines errore perciti, quafi guftata loto, libenter 3 Chriftia, 

* ;R.eipubl.communione,fuo magnomalo,dcfcifcant. Tam 

mm funt perfndaj frontis,vt fua dogmata omnium effe certif- 

ma verbis fcriptifque alTerere non veriti, nullam aliamme- 

:orem,aut certiorem de religione traditam fuiffe fententiam, 

uam qus a fe fuifque tradatur,affirment.Sicque plurimorum i mperiti 

amno & pernicie deteftandam ^Kcwiicw in rebus diuinis ex- JZlll 

enmur. Potcft & hoc torqueri commode in imperitos , & * 

utroi; rerum fuariim nonarquos admiratores,quibus fane 

vt Comicus ait) nihil vnquam quicqua iniuftiusmihil enim 

Kum putant, nifi quod fecerint:quo fit, vtahena tam im« 

ente carpendo, fuaque plus quam par eft,admirando,in g e. 

oh flos abfque vllo fruetu facillime marcefcat. vnde merito 

lud repetam quod Alciatus in quadam Oratione dixit : Nul- 

im efte pernicofiorem ftudiorum calamitate, quam fui ipfius 

pnhdentiam &admirationem,quemmorbum Grarci &**& 

** appel ant.Eft enim ea lues adulatione deterior, e 6que ho- 

.inern mducit,vt fe exiftimet optime fcirc qu* non intellieir, 

rdditquecum neghgentem,fuperbum,otiofum,aliorum con- 

^mptorem.Emedatur autem hic error & malum non tam ora. 

one quam frequcnti auditu & collatione,qua> cum peritiori- 

us habetur. Quapropter,inquit illccaucndum ab hac bellua: 

ullus enim eru vers fapienti* capitalior hoftis quam qui me- D , 

orump«ceptorfidogmataaocei&dt.Diuinulpiatlquem?ir t oir 
.nquam rar* ahcuius &.vcr* fapicti* terreftre oraeulum mc- locus 

todoitiomnesfufpiciuntacvenerantur,lib^.Deleg.auream 
iane fententiam pari verborum pondere fcriptis mandauit: 
WTWjft^ov v&kov aJZpc»7nif itn, ttdMsk e^vrov c* ^i? 
vXtitJbv , ov ir£ cwtw <ruyyv<*tduj € W hmpvytw t<huiw 
fl^mrcu • wd c/f 2&V S Kiyktnv , «V^ &4*4 <#£*- 



% t% ANDRU ALCUH 

Srtiet y&ridhb» d[JLctfMpa7z>v <hti -duj <r$o'<Pey icwrs <pi\idr ah 

770V iH&w 7*vstcu i ^ro7tt.Que iingula fi diligenter expenda- 

mus j fuppetet nobis accommodatum cerre & pra?fens amule- 

tumadarcendum,autminuendumhuncanimierrorem,homi« 

, nibus quidem gratum , fed tamen exitiaiem. In primis enim 

QtXcwTJst pxeujTjdM non ab re appellat maximum quoddam malum in- 

waximis natum m meliorehominis parte,nempe animo: & eoquiden 

""'' ' deteriusacpr2efentius,qu6dliceteopleriquemorbocorrept 

finr 5 non tamen vmquam de remedio querendo,aut parti mal< 

affede appiicando cogitant,vt tandem fanipoflint euadere 

Atquinulla exitialioraut damnofioraegritudo eft,quam qua 

fui fenfum adimit,ita vt cwcu£nmcw quandam inducat,& tena 

citer foueat:quo rit,vt omnianimi contentione & induftriaii 

eo malo periculofiffimo propultando eft enitendum, &ec 

maior cura conferenda,quo morbus hic(in quo fit fons,& cer 

te pnncipium aliorum omnium , quae in animum cadere po( 

funt,vitiorum ) grauiores affert corruptiones , clademque in 

genij praefentiorem.Nulla cnim ratione fieri poteft,vt qui ha 

perculfus pefte oberret , fanum vel in aliis yei in feipfo iudi 

cium retincat , cum fe non norit : quandoquidem Cu in oculi 

mentis, infufa caiigo tam denfa,tamque fpinofa, vt vel aperti 

oculis nihil videat?Itaque qui fui capitur amore , no vere fef 

amare poteft,fed faliam quadamdefeopinionem , vt vmbrat 

aliquam,quafiquiin tenebrispalpat,ofcitanteroccupatur. A 

vero(vt Piato docet)feipfum a feipfo follit -raeW ^Ki-mTti 

w,imo veroadiiciam ^eivareL-nv^ ct^hiaiTU.-nv. Cuna enir 

impoftor ipfe prefto femper habeatur , nec minimum quider 

abfcedat^quopadononeffetgramiTimumalumjimpnmisqu 

deplorandum . Carcitas hxc omnium maxime intollerabili? 
cum infcitiam noftram fapientias loco habemus, & quanquar 
omnium penererum ignorationelaboremus,tamen nos om 
nia ingenio aiTecutos arbirramur.Tolerabile alioqui vitium, 
ea tantum placcrent,qua? ingenijfpecimina qua?dam praH 
ferunt, aut alia generis eiufdcm : in quibus il tantum fallimwi 
necfallimus,autfiiic fallimur,vtmelioribus & peritioribi; 
aurem patientem agnito errore prxbeamus,nemo eft quin v« 
$ nialeputet. Quotus autemquifque eft,quiplacidoferatan: 

mo,quod ipfi na?ui, & vitia tam impense nobis placeant, vck 
umatorem amica t vt ait Flaceus, 

Turpia decipmnt c&cum -vitia , attt etiam ipfa h*C 
Vdt&ant , velttti Balbintm Poitfus agn*. 



EMBIEMATA. \6} 

Quo fit, vtverd verius di&umfitaTheocrito( vcidadno- 

ftrumfermonem conuertamus.) HpaTt. 

UohXcixif a> 7m\v<pcL(M , 7* (/.» k&Ka %&%& mtpctVTcu* 
Nimirum ld in cauffa eft,quod, vt ait Varro, Omnes videmur 
nobiseffe belli,feftiui, faperdse, cum fimus ca^oi. E» Arifto- 
nymo cicacurillud: , &vwfiio/u&\tFct@K&7flQV>7Vdjoimif>Q/- 
7*t Tvti Trohhoitoliicd^ <ppovi{M)if Vt) : id in primis eft in vita hu- 
mananoxium , quod permulci cum fe fapere purenc,camen 
defipiant. Quamobrem nihil deterius aut periculofius , quam 
minimum fidere.Certe (vt de me ipfe aliquid ) fum fatis mihi 
confcius,quam debili & pene nullo ingenio fim;fi quid tamen 
(it, numquam vllatenus me profcciffe libcre confiteor , quam 
cum ignorare me multa,& quidem pene omnia primum agno- 
ui, riimque meo non minimofumptudeprehendi, & apertis, 
quod djcicur oculis expertus fum , quam non fic cutum alio- 
rum iudicio & famse incumbere.Nam faspenumeid concigicvt Aflenta- 
nos plerique pre/enres laudenr,vel amore, aut alio quouis af- tionis 
fe&u du&i j ficque de nobis bene mereri pucant , cum faepius ma,ura » 
vtde coloribus csecijfic ij de noftro captu &in licceris,auc ctia 
honeftisa&ionibusprofe&u fenriant.Interea tamen eorumin 
fententiam pedibus imus , quod aiunt , atque importune falli 
nos finimus. CrafTam mchercle & fupina credulitatem. Agno- 
uitlubens Socrares de fe Phyfiognomi iudicium ralemquea modcftia. 
nacura fore fc palam faffus eft,nifi fe Philofophia; excolendum 
tradidiffct.A qua quidem modeftia longe femper abfumus,qui 
cmenricos quofdara fapicncise colores, & imaginaria vircucum 
ornamenca nobis inefte demiramur : & vc vera credimus abfo- 
lucaque,quafi quibus ad perfe&ionem addi nihil poffic , ideo- 
que molefte ferimus,fi qui, dum noftri mencionem faciunc,no 
facis honorificc loquanrur,eaque cribuanc quse nos minime at- 
tingunc, vel eciamnullo modoad nosaccinenc. Qui morbus 
vt deploratiflimus fanari nifi segre poteft , nifi tamen aliquan- 
do meliore quodam impulfi genio,potius fpedemm quid no- 
bisdefit quam quid adfit. Si quid enim adeft,cauendum eft 
imprimis ne effluat,aut precioampliori quamparfit, sefti- 
macum vilefcat apud alios : fi quid deeft, quod fciamus otna- 
mento nobis efTe poffe & vfui, efficiendum eft,vtlabore & du 
ligenria comparari a nobis & coquiri poflit. Scd in primis me- Q r ; 
miniffe debemus , fubindeque animo repetere , non quan- mTanttfr. 
tum caeteris excellimus , fed quantum aliis fimus inferiores & pxojj- 
quam alioqui deteriorcs , Illud enim tptXtvj-ricts vitium tam jfau 

R iuj 



%€% ANDREA AICIATI 

nobis ramiliare a«6 domefticum,fed tamen in primis exitiofunv 

praeterquam qudd tumorem, inuidiam^audaciam , & defidiam 

fouet^foletetiam vna fecum aduehere & alere turpiiTimarni 

ignorationem,quam meritd Sophocles A/azrsAac-ov i&mv ap» 

pellat. Vetenbus illud in ore fuit, eum malignos habere vici- 

nos, qui fui laudator fuerit. Idcircd numquam probata eft llla 

Afty<la- pluscquo pruriens qixcwticls opinioin Aftydamantehiftrio* 

mas hi- ne,quod fuas ipfe laudes infcribi vellet ftatua» quam meruerat- 

** rio ' Non enim populus hominis votum infolens fibi ferendum ef- 

fe putauit, quanquam dc fua patria bene meriti At quod pcne 

mihijdumadaliapropero, exciderat, Suidasau&or eft,Nym- 

phas a Narciflb fpretas verifTime dixifle : 

,.„ IloMoi ai7l(AUTovojv <w o-cujtqv tpihyt. 

Sophilta. Qyjj^njjjjji^ajjjiitSophirtarumnomenjnifiobeffrenataiHi 

iliam,& ca?cam fui admirationem ? Socrates vt corum.impor- 

tunitatem frangeret atque eluderet ( iili enim nihil fe nefcire 

iactabantimpudentius) eofque contrariisarmis oppugnaret? 

nempe honefta diflimulatione potius, quam pan verborurr 

ftrepituatque contentioncdicebat hoc vnum fe fcire,qu6c 

rerum^omnium eifct infcius. Quod nonaiebat a vt falfadef 

Ioqueretur,apud eos prasfertim, quorum familiari confuetudi 

ncvtebatur ,fed vt aflereret calubensomnia fe nefcirc,qu; 

tamimpudeti frontefibiarrogabant triuialesilli^ugia/oAo^ 

qui ^c Jibcrales difciplinas ipfamque Philofophiam oftentan 

do,rcuera proftituerenr & profanarent: aut potius vt fignifica* 

Arrogan- retad veram folidamque fapientiam neminem accederevn: 

tes * quam pofle,nifiprimum fenoritignorare. Suntenim quidan 

ingenio tam ftolido & lubrico , qui cum nondum primoribui 

labiis literas deguftarint , falfam tamen fibi fcientin perfuafioJ 

nem induant.Ex quibus alij fe <tiTv<ftM)t7vif i alij Tcwovpvt %& 

vcUfZTntHfiovctt effcrre non verentur :alij alios quofcumqurl 

conuellunt & impetunt 3 in quorum vel leuiculis & veniadi 

gniserratis ingeniofiores,not? perpendunt,^77^/u«Vct(5j/cto 

££tV §iMpi)<Td-&u :fibi nempe igno fcunt, vt Naeuius ille Ho«: 

ratianus, qui feipfum ignorans carpebat alios, feque venia di 

gnurn cenfebat. Quamobrem audiit ad extrcmum , ftultum 3 

improbum hunc amorem cfle dignumque notari.At quanto i\ 

. erroreverfantur,fibiquiprimasnulloruboretribuut?Agatho' 

cifs Peri- cles Peripatcticus cum apud Demonadcm ia&aret fe folun 

pateticus & primum efle Diale<5r.icorum,audiuit:Si folus es,qui primus 

arrogans. fj primus,qui folus potes eflelNon eft qubd repetam literato; 



\ 



|£ II B ITE M A T A. to? 

U illius Rhemnij intolerabilem arrogantiam , cum diceret Rhei ^". 
na fecum natas,& tandem pcrituras difciplinas.Nec eft quod jj^jj^ 
aemorem duorum in Philofophia principum notam fatis & « 
eruulgatam p/Acu/T/cU^Ariftotelis nempe & Ciceronis ; quo- Ariftote- 
um hic tam fuafipfemetinduftriae & ingenio rribuir, vt nuUis les & Ci- 
srein procemiis laudem propriamconticuerit:ille vero,quod cero pf- 
on modo fuis in eodem Philofophico curriculo certatoribus ^ojjtoi. 
arumfauerit,fed quod contradicendi ftudio do&orem etiam 
latonem vexasit,fui nominis celcbritatem non parum obfcu- 
auit. Illi ipfi Philofophi libris quos De contemnenda gloria Philofb- 
cribunt,nomeneciamfuumpra?figivolunt. Permittatur hocP hl p*- 
dinflammandum ftudium , & cxercendam dodorumhomi- ^cujtou ) 
luminduftriam :honos enimalitartes,nullufquefui laboris 
>ra?mio & contentionis honeftae laude fruftrandus eft. At quis 
ana? mentis cum dixcrit,qui fibi plura quim habeat , arroget? 
sTarrat Athensus lib.n.cap.vltim6,Thrafilaum quendam tan- J^ T *% 
ainfania fuifle percitum,vt quotquot naucsinPyraeumap- J^ *" 
>ellerent,fu.as cfle crcderetreas enim voluprate quadam incre- 
libili numerabat,aliisque fuam fortunam lubcns communi- 
abat ,donec frater eius e Sicilia reuerfus , homincm medico 
ommitteret,is vbi rcfipuiffer, affirmauit fe numqua.m vixifle 
elicius,quam cum eomentiserrore tenereturj quippe qui irt 
antavoluptate nihil moleftiae fenfilfet. Perindefchabcnt^/- 
KajjTvtjiut reuera deterius:quandoquidem vt aliis nocumento 
int,anxie ftudent,tum vel maxime quod honorem alienum fi- 
)i audacius arrogant, aut quod aliorum conatum nigro lolli* 
*inis fucco & mera aerugine confpergant.Ohm difcipulis mos 
?rar,vtproprio ctiamMarterepertaadpraeceptores referrent. 
l^uem morem fecutus Plato i. ad Dionyfium Epiftola fate- 
:ur , quicquid fcripferit, non fua , fed Socratis efle. Quileges ^ 1 * 1 ?™? 
primum tuleruntad cicurandosmores^autcontinendoshomi- mo c ia * 
nurn animos , earum inuentioncm non fibi , fed alicui numini 
tnbueruntrtiim vt diuis4tatis nomine,quafi obtcntoaliquo ve- Le _ um 
lo, plushaberentau&oritatisjtum vtinfererentrudiorum ani- i ator es 
mis legesjvt pulcherrimum Deorum inuetum, fic &vtiliiTimu; primi. 
a nemine non effe violandas, fed toto pe&ore colendas tuten- 
das , amandas. Sic & priores illi cum referrcnt omnium artium 
&difciplinarum inuentionem ad primam illam cauffam , id 
!eft,pr2epotentem rerum omniumopificem Deum, Palladem c 
louis cerebro natam effc commenti funr.Quorfum ha»c?vt m- 
miruminrclligamus, quamin omnibuspulcherrimafitmode- 



X66 ANDRBA ALCIATI 

ftia , quiroque tur,pis vaideque pcrniciofa QtK&urieL. Conclu» 
dam itaque cum Platone , dicamque eum qui magnus eft fu- 
• *urus,maxirae decereineque fe.neque fua fic admirari,vt nihiJ 
puter exa&ius,nihil melius: <fio ^■oJta wftyomw ygj) pevyitvri 
G$o£(y. $th£iv cujivv , tov <fi aims fctxria Jiaiaiv &£ pticfcfjutu 
cuysvvLu o/m tuJ 70/0U7W nsfd^ivmttiv^vov'. Idcirco eft operae- 
preuum,vt quifque nimium fui amorem fugiat,meliores infe« 
quarur, nullo verecundiae rubore praepeditus. Sed de his fatis 
caetera videamus. 

Quodnimium tua forma tibi&rc.] Huic fimile peneeftEp* 
gramma picte Poefeos Bartholom. AnulLquod propterele- 
gantiam afcribam: 

NarciJJu* liquidis formam Jpecnlatth in yndis^ 

Contemncns alios } arfit amore fni, 
Tabuit , eyfenfim yenienti in membra fiuporty 

lpfe fuiffaclus flos hyacinthtts , amans. 
Hinc fugite (otmenes)fons ifie Philautia , feipfum 
Stultus ybv , cuipfe non bene norit t amat. 
Euolue pulcherrimam difputationem eadereMarfil. Ficini 
Orat.tf.cap.17.in conuiuium Platonicum. 

Tua firmatibi Narctffeplacebat . ] Plutarch. Sympofiac. { . qua! 
ftionc 7.refert idem accidifFe cuidam quem Eutelidam nomi 
nat,qui cum fe in vndis adfpediaret,amore fui captus,pene pe 
riit dum ita deperiret. 
Marcor. Marcor. ] Putredo 3 caries. Metaphora , pro eo quod eft de 
prauatio. 

Qladefaue. ] Mors & exitium > alia metaphora. 
QtKawria. . ] Ca?cus amor fui , attolens vacuum plus nimi 
gloria verticem. Horat. r. £armin. 

Teffnm plwtei ddtque dedityue.] Pro, peffundat & pefTundcdii 
tmefis. peffum , deorfum , quafi fub pedes proieftum. Apul.< 
M ifi eam peifum de tantis opibus deiecero. Plaut. peffum abi 
reXucrcr. 6. 

Multdqus praterea ceciderunt mcenia magnis 
Motibw in terrtt , &> multis per mare peffum 
Subjedere fuis pariter crnn ciuibut yrbes. 
Methodo .] Docendiratione. 

Phantafia*] Opiniones. Rerumtamen vifiones&imagine 
Phauta- QdWTtuiete appellat Fabius lib.xo.cap.7.& tib.ii. cap.vt vifa Ci 
*% ccron.i.Acad. 



E M B L I M A T A. 

Garrulitas. 

Emblema L X X, 



><7 



«'1 




? v I p matutinos Vroo~ne mtri g-drruU fomnos 

%umt>is& opjlrepero Daulias ore cantst 
~)i?nws Epops TerctM,qui malmt enfe putar e> 
Quam Im^uam immodicam ftirp'tus eri, ere» 
I MitatuseftAnacreontisOdam £t ytKiMvtisCpx fichabef Charaaer 

I •> ~ / • / • hinnsPm« 

L T/ <T0/ SsAfc 77C/W <ra> 

Ti<rot\a,xti%e\iefbov; 

Trt TXfXTcL (7<i 7tt *« £<* 
©£X«r Asfc6»f 4-tf A/£ft>> 

1*(jla?<Xov i f vJhSi'v <r<& 
T&uyt&osdVjaw Twf euV 



huiusEm* 

blemacis»» 



tii ANDRE* ALCUfl 

TifJUcV %g.Ka>v Qvupw 

T e 7np$picu<n <pa.vauf 

A pti^TcttJ-eu BcLSvWov 5 
QuamficLariis nnmeris donauit H. Stephanus. 

Qttibns loqudfT, quibufndm . 

Te pleftam hirundo poenis ? 

Vtmmne -vis volucres 

*AUs tibi recidam ? 

Imamfetimvc {inguam^ 

Tibi quo$ ille Tereus 

Teciffe fertur olim? 

Namtu quid ante lucem 

Meas Jlrepens ad attres, 

E fomniis beatis 

Mihi rapis BathyUum ? 
Eiufdem argumenti eftlib.i. Epigr. Gra?cor. ^fwf« hexa^ 
lhchongallo indignantis, vt apud Lucianum Micylli,qu6d 
eum importuno fuo cantu excitatum, fuauiffimo fomno pri- 
uarit ; ideoque malum illi imprecatur. Hic autem hirundinemJ 
obiurgat fomnos matutinos auertcntem, fuoque impoftuno 
cantu dormientes abrumpentem;idque maxirae incostor- 
quet,quiodiofagarrulitate rationisinopiam prx fe ferre fatis 
arguunt , vt Progne abfciffa iingua in hirundinem garritu ni- 
mio infignem commutata,eos fignificct , qui fapientia? parum,i 
loquentia?multum habent.Et fane vfu venirefolet,vtloquaJ 
ciores fere fint quibus eft rationis defe&usjquam qui pruden- 
tia & ingenij viribus anteftant:cumapud graues & fapientesl 
quofque viros filentium commendariftimum , vcrboriimque 
parcimonia grata fic. Extat apud Ariftophanem de Cleophon- 
te quodam ^arrulo dicterium : 

E £ v ih -^iKim v cm CfiyuiTcu $p vfixjA %ki Jtiy. 
Ex eutus Idbris birunda Thracia infhepit. 
Qu6 fpeftat prarceptum Pythagoricum , hirundinem fubeo- 1 
dem tccto ne habeas.quo fignificatur, abftinendum efTc a con- 
fuctudine garruli & fufurronis : & illud Nicoftrati , 

Ehi eruuepgit j^u ^Ma }&j th^cos- K&K&v 

nvrxtppoveiv 'Q^yLtmu&v, ed^iKtJivn 

WKeyjgvreu tipav <mp?ovs?i&ti TtoKv. hoc eft, 

Loqmfi indefmenter y multaque , ejr velociter } 

Yrudentim iniicaret 5 vtiyue hirundines 



EMBLEMATA. I7T 

r.Nullum vitiurn inoidia pene vetuftius eft , aut homini da- 
>fius & erTeratius:quandoquidem & cum quibuflibet aliis co- 
ratur,infpiciemus quam caeca temeritate rapiutur quimelio- 
bus inuidcnr.Nulia enim alia vitia funt,qua2 non aucupentur 
it fentiant aliquam voluptatem . Inuidus perpetud moeret ac 
iitatur,ecqj grauius afficuur,quo maiori tenetur inuidia,qui 
»n fecus atque a»des,in quibus ipfe fit,conflagret. Miferrima 
ne conditio,fed quse taquam felicitatis pediflequa, fucceflus 
dendo profperos intabefcat, vt Nafo cecinit. Haec autem de- 
riptio perelegans , quainuidorum triftiflima &infeliciflima 
ta proponitur.-quippequiviruletiscogitationibuspafcatur, 
ia»,fibi horribilem perniciem adferanr,quique fine cofilio & 
tioncaliorum rebus opimis marcefcat , & aculeis maledicis 
mgant & infe&entur ,nullum tamenindecommodu repor- 
turi. Itaque,vt hoc quafi per tranfennam,quid ea turpius auc 
iferius,cum vt aliis noxam damnumquc inferat,fibi prius, 8c 
lide fepcnumero grauius nocetiErgo in caneris iniquifllma, 
hoc tame -equitatis aliquid habet,qu6d eum,in quo eft,tan- 
laveneno proprioafficit,perdir,abfumit, eumque vlcifcitur 
imum,a quo concepra & educata fuerit,quod habet illud: 
<p$ov@- «V* K&us-QVifyi Jiii xg.Kov iv ao7a>' ' 

Squtllida.] Sordida& inculta.Squallorctiam triftiriienota. 
Vipereasmanducanscarnes.] Inuidia fimile aliquidhabetcum Inuidia 
pera,quam ferutnon prodireinlucem, nifi arrofis matris la- vc . vl pera. 
ribus:fic liuor eum primum afficit , & quafi enecat in quo gi- 
»itur. Qud pertinct illud Ouidijin defcriptionc Inuidia:, z- 
ctamorph- 

-^— Videt intus edentem 
Vipereas cames yitiorum aliment* fuorum&rc 
:d alia fortafle ratio commpde reddi poteft , vipereascarne» 
litinuidiaquodalienis malis gaudeat,iisc|uepafcatur:(id vi- 
nm Grxcis appellatur imyaifiv&idtL) velid dicitur vtcius 
;miciesoftendatur,qua?enim venenata venenjs alunturanf* 
alia,exitialius venenum habent. 
?ftique dolent ecult^c.] Hinc illud Maronis: 
Tejiaturgemitugrauesdolores, 
Sufpirat^emit.incuUtque dentes, 
Sudatfrigidu^intviensquododit, 
Qutquefuum cor edit. ] Allufio ad prouerb . Pythagor. Cor ne cor noa ! 
!ito:id cft ,nccuris anirauci excrucic$ : vel ad vocabulum «dendunv 



7.J1 ANPREA ALCIATI 

cdito : ideft ne curis animurn excsucies : vcl ad vocabulu. 
Cura,qua;qu6dcor vrat vel edat,dicitur.Cicero$, Tufcultt 
Homero illud deBeilerophonte citat ex veterum nefcio qu< 

jpfefuumcoredens,hominumvefigiayitant. 
SimilesMaronis verfus hi. 
TJefanos tacite mouet furores. 
Intentans animofatet Srinnjs. 
JLethalu,Tityiqu<e. yuhu* inttts 
Quifemper lacerat,comes~}que menttm. 
Qu6 fpectat di&um matrea» Alexandrini * «qui senigmate lu 
tando aiebat fe belluam alere quae fe ipfam abfumcret : Smpt 
Tfitptiv, $7n? cujTo iatjTO g<3-/or.quo figniricabat quorunda 
inuidiam qui improbe &ignauedolcrent ob profpcros fuo 
laboru fucceffus.Kettulit Euitath.i.Odyfr.& Athenarus.Sen 
ca lib. Dc paupcrtatc : Intcrdum non licctclfc palam mifen 
fed intcr a?rumnas cor ipfum exedcntes-Gr^ci dicuot <Jhi>u/&* 
vel7&/ N xj.p<f)'&v <Mxjfe£x, cum grauem & moleftam animi i 
licitudmemfignificant. Et tfk)Udv{Mf cfo/jnoxaanimumorc 
vtHomerus Iliad.vltimb. 

.— Tio fM%git ofvfOfjfyjQr xgl aygvw <nv e<hou KfAJf* 
quoufque lamcntans & mcercns cor tuum exedes? 
Pallor in- JQuammacies crf>allorhdbtnt,ey'c.~\ SicOuid. 
uidis. TaUorm ore fedet t macies in corpore toto, 

Numquam recla aciesjiuent rubigine dentet, 
r Pefiorafelle yiitnt , lingua efifuffufa yeneno t We. 
Sc Virgilius. 

'Pallotj tefibilisgenas colorat, 
Infelix macies renudat ojfa. 

fpmofaquegefiat tela manu] Hoc referendum eft ad acul< 
Inuidi tam inuidorum malediccntiam.Siquidem. 
Effundtt mala lingua z/irus atrwn, 
-& perpetuo carpit quod afTequi numquam poteft. Ad id r 
pexit Ouid.cum ait: 

> jndoluit^baculumquA capit : quemjpinea tctrtum 
VincnU angebant 



maledi 
centia. 






SMB L E M A T A, 

Luxuriofbrum opes. 

Emblema ixxih. 



*?* 




upirn aeretsjurnmique crepidiue -fisd 

Immites fru$m ficus actrba parit ■ 
ttos corm comedunt, quos deuorat improla cornix^ 

Qui mmlhumanA commoduatis habent: 
1 fatuorum opibus parafiti cr fiorta fruuntur, \ 

Et nulla wftos vtilitate muant. ■ 

Jt dc ex apophthegmate Diogenis fumptu. Dicebat enim Fons Em- 
1 eos, qui ptofufe & temere bona decoquerent in rebus blematis* 
enereis,conuiuiis magniricis,& id genusalii^arhoribus effe 
niles in montium cacumine nafcentibus,quarum fru&us ho- 
inibus eiTmc inutiles* 5 vulturibus aut coruis deuorandi. 
lud eft quod vulgus noftras crefefd vtodf , £ diuitemaifc 



I 

■%76 AHDRE^ ALCIATI 

raal* opes. Fit enim fspe, vtamplimm*poffieffiones,qu2 i 
pios vfus conuerti debuerant,in fumptusinutiles,aut etiai 
lerniciofos &deteftandosprodigantur,nuUahabita mfti ai 
Lui rauone. Scntentiamillamargutam Diogcnis rctuliti 
Paraphrafi.MenodQti orationis bm i*f. 7t%*{ Galenus.^h: 
plane verbis: &h£< ovv w o Anu*&*vti< &.o poyovnr o * 

eS W kmvSv crvw< dvixJfrv oZtoO; c**?** W> t W *o 

LaW id eft, Pr*clare itaque Demofthencs & Diogenes. i 
quidcm ille diuites imperitos, null6que literarum cultu pe 
policos, aureas pecudes appeUabat : hic autem eofdem ficubi 
comparabar; qus nafcuntur in locis pr*rupus,& ad qu* difi 
cilis accefius efticarum enim arborum fruau non hommes,i< 
coruos & graculos vefci : horum autem hominum feona & r 
ditus non ab honcftis hominibus,fed 2 quibufdam facetis 

ailentantibus abfumi. . 

PpibMattitt.) ld C ft,editiffimis,altiuimis,eadcm meton 

miaQuafuperius«w»»«/odixit. .r. .j 

&m« j* crtf*#* /**'•• ] ^idetur hoc hemifhchium ex i 
iEneid. imitatus: _ 

Forf e rat u celfi coniuncla creptdwe jaxt. 
crcpido. Editioris autem loci cuiufque exiremitas crepido appellati 
cftque ora tcrrce , quam alluit aqua. axgo <*eww arbor dicn 
m cacumine aut extremo fructificans. 
F/a«W<d.]Caprificum"imellige. 
Cornix in fiM&i «r»»* . } id eft, inaufpicata, quam Virg.uniftram v 
aufpicata. cat m Ecloeis, & improbam i. Georgkon,vt improbusan 
ob garrutftatem.Cornicem autem prifci inter prodigiofas ai 
reponebancv Itaque his nominibus improb* vitx nommcs 
telligit,ex quibus nulla poteft neque gratia, nequc commo 

tas elici. 

VH&i.JScurrse, & homines qui omniaventns gratia 

ciunt.Dc his in fequentibus commodius. 
Scem-.] Meretrices. 
lufti Qui lujhs.] Viros "bonos.In facris iufti dicuntur non tantum < 
' iuftitiam, fed & qui virtutes alias omncs colunt: eaque njfti 
eft, quge in fe virtutem ampleftitur omnem. & Plato Diaioj 
qui i&rtu vel <&a tptKoropa; infcnbitur, virtutes mora 
Vno iuiUtix nomine complecti videtur. 



BMBLEMATA. 

Tumulus meretricis. 
Emblema lxxiiii. 



1.77 




*uis tumulm ? cuia vrna?Ephyr£<£ efitaidos.ah\non 

Erubuit tantum perdere Parca decmt 
Jullafuit tum forma. ilUm lam carpftrat ^tas^ 

lam fieculum Venen cauta dicarat anus. 
^uid fcalptm fibt vult anes, quemparte leaiia 

Vngmbus apprehenfum potlerme tenei? 
*on ahter captos quod & ipfa teneret amantes : 

• Vir gregis efi anes, clune tenetur AmArisi 

LAidcm tota Gra?cia celebrauit ob innVnem venuftatcmjad La '* „f or * 
, r r • r <• •• monluma:, 

•cums a*des frequens fuit concurlus, vt prsrer alios cecir.it 

ropertius.Huius monumentum ( Paufan. tefte i.Corinthiac.) 

xtra vrbem CorinthUn qua setatem exegerat,celebre vifeba- 

S uj 



178 ANDREA AtCIATI 

tur fecundumBelierophontis feptum, iuxta Veneriscogno 
mine Melanidos temp]um,cui pro infigni titulo leenaantc 
rioribus arietem complexa pedibus impofita fuiffe perhibe 
tur ; quo fimulaero petulantia & libido meriiricis arguebatur 
Perarietem,fatuum ftolidumque animal,amatorem vefanuo 
intellige, illum quidem a legna partibus pofterioribus fcal 
ptum & detentum, quo rapina meretricia imperiumque in a 
mafios libidine prurientes , & quafi vinculo colligatos expri 
lesna me m itur. Ca?terum leena? nomine meretricem intelligi multi 
figoiricat. vetcrum fententiis conftat , & maxime facrorum Bibliorun 
locis aiiquot: Ezechiel enim Hierofolymam iee^nam vocat 5 c 
Hehachim catulum eius qui in ^gyptum ductus eft. PlauiUj 
Trucuiento : 

Bonvs tfje oportet dentibus Unam probam, 
__ ^yirridere yuifjuts yeniat blande alloqm t maVecorde 
Confultare^bemloqui lingua \meretrtcem efj* ftmilem fentis Condece 
Z?c. Hu?c & conuenit fena»ius veteris cuiufdam poetas: 
1'W Kictivns jyu ywauKas ajutaTHS. 
Var ejl lexna C7* feminm, cr < dditas. 
Retulit Pieriui in Leone 1. Hieroglyph. quem etiam lege h 
Arietelib. 10 in quibusLaidismonumenti huiufce meminit 
& Gyrald.Syntagmate i^.hift. Deorum. De Laide plura apu^ 
Athen^um cap. 10. lib. 13. 
gphyre. Ephyra* efi Latdos. ] Ephyrf a ab Ephyre vrbe Achaise , qua 
nunc eft Corinthus. Propertius lib. 2.. 

Non ita complebant Epbyr*<e Laidos &det t 
sAd cuiw iacuit Gr&cia tota fores, 
De eius patria concertant plerique 3 vt Athen. 
fiSots ne- isfb:non Erubuit tantum perdere Parca dectts} ~\Nimimm mofj 
tur ^ nemini parcir. Virgihus ln Appendicibus: 

Jlla rapit iuuenes prima florente iuuenta y • 

Non eblitarapit fei tamen illa fenes. 
Et Horar. lib 3. Odar. &lors <o> fugacem perjecjuitur yirum, 
Nec parcit imb Uis iuuentdt 
Toptitibui) timidbque tergs. 
Sefie&ute 2 >dy M ] Atropos, id eft, mors ipfa rerum vltima linea. 
forma de- JBtas.] N empe fenilis,qua veniente color & venuftas flaccc-j 
ftorefcit. fcit.O uid.j.Trift. IJfa decens facies hngu yitiabitur anntt 9 
TyUgayue in anticjua fronte fenilis m>. 
Jniicietque manw fsrma damncfa /enecltts y 
Qjl* Jlrefitum faffu non faciente vcnif» 



'8HBIEM ATA.' 2 Sl 

fAJtA refertfcertumfimiltsfitfiirgus mrantl, 
Qm mifer obfcenc cajtus amorejerit, 

H" Oc de fargo pifccqui fit a laruato pifcarore deceptus,ma Sar | 115 
nitefte m eos corquetur,qui coeco turpique amorecapri^ 
tecidunt in obfcenam perfonatarum mererricu naffam,mentis 
; rrore nefcio quo rati pulchru effe quod pulchru apparet , vn- 
t'e conditionem nafti miferam eos diu&multu pcenitet.Quod Q. uomo " . 
lifcrimen vt vitarirandemaliquandopoftir,adhibenda eitcau amorcca* 
lodihgeas. Nam, vtnoftrates diditant } Priusno(feopus eft, uend ufifc 
[uam amare-qui enim primo vifam ftatim exardct,leuitatis no 
linimumprasfefertargumentum. ludicio fiquidem eftopus 
jcmaturo confiiio. Proindebelleprofea6 Ouid. Dereniedio Capra. 

moris primo,qui vtillicitosexcluditeiufmodiigues^ficho- meretrL "' 
eftos probat : air enim , cem fi_ 

Si ftisamat quod amare inuat , fdiciter ardet ; ■* gmhcac. 

Gaudeat , ey yento nauiget illefco. 
'orro Capra referre meretricem ex eo paret , qu6d morfu pe- 
:ilenti maxime noceat germina enim peruefti^at, quseaui- 
iffime depafcitur.ficmeretrix adolefccntixpotiffimum cupi- 
a cft.mmirum aetas ea eft,qua?obimpcritiam fa ci f iu s deci- 
latur.Vnde nonillepide Nico Attica meretrix */g,id eft,Ca- 
racognomirataeft,qu6dThalrumadolefcentem,quiinAt- 
jcam mel & caricas empturus aducnerat,abliguriffet.Huc fpe- 
;atdi&um Archita?Tarentini,f/VW SiKiap y&yjvv>ECca malo- voltiptat 
im voluptas.-quahomines capiuntur, vt hamo pifces. Vide malorum 
ftnium fub fmem cap4p.lib.10. Sed tibi fadum fatisiri puto,cfca. 
confulasv£lianumDeanimalib.tib.i.cap.\3.cuius verbahuc 
Miferre non piguit. Qtkxoi 7m> a$f aKoyov cuyctf i%y?at . sav Locus & " 
HiZ-Ttoifliav lii? mdvQr np^avn oud uta} n hvrie^f w ih !" Z\ h»- 
x\ctojyi tpatn.oiJlaop.s va? ^oovs oun *} tUf&mJ&ww nJbfJt*. i U s Embl, 
U Hj worer^afyr tuySvTicSovciv i§xfad(uvo'i%i&ffti iirdjvvrt 
rm cihrnu TujjaKka? • vn%u$vat Ji >y <&ro to^ xjvftcwv, §/M*>f 
fficuy^vdcijSkfy^wcu&nw, x) vtpnJbviic ^do&Suv lf\ 
vra< ojsivJbujiyjTmToivixu ejfminpofanfjtsevd. fvdi^dmt £m% 
%^av Ttobytnv , c4( tovtwv dh ioKovTcu, dKtsU ytf &vn? aly>< Jb- 
tviduTov ^Udu.7n^t ovv ajvToic jttti yj^d^ Jh.feions euj-riit* 
*u.€avi c/!' a&e rb<> «a/oj/ xj 1 vari omCovhzvav d %y£ct7ii?w 

^d.HTA y&TWTTdTlc-t 7V< ^dKdioJiJt VQ 1)V ' OIXjOVOJV 0/ <7&p0(H$ Yi % - 

iVot' tt dKtptTd cuyiia ^aijZ^ J)dC^d^VTd. (kkjo^voi <£ 5i aapy>\ 
f \&n mdftvyfQ-yjff dcy.fo vjf <apo<lpn(4vnf>'Qf>Qvict,fft y& ct - 



wafeupr, cupetTcu Ji cwtuv Trattotf dyiuspy cmhp f.Quo- 

• rum verbomm ha>c eft fententia:Capras fargi admodum amat. 

Curo enim vmbra quaedam apparet earum caprarum qu*fc« 

cundum liitus pafcuntur , ftatim pra^ lastitia geftiunt 2 ck quan- 

tum maxime poffunt, adnatant : & quanquam falire non pof. 

funr, tamen falire nituwtur, fed fruftra tamen. Caprarum odo- 

rem percipiunt,etiamfi in fluaibus verfentur,qua? caufla eft v 

accedere ad capras in prirais affeaent. At cum m fuo amor< 

fintadco infelici natifiderc 5 earum caufia capiuntur quas tan 

depereunt.Pifcator enim caprina indutus pelle cum cornibus, 

infidias ftruit, fole relid^ a tergo : atque farinam iure capnno 

madefaaam in eam deiicit partem marisin quafargifunt:quc 

illicio odoris capti fargi accurrunt,fanna deguftat, & maxim. 

detinentur eius-pellis caprina? odore que fentiunt.Ex his lta 

quepifcator multos valido hamocapit, &c. Adidargument 

copiofius illuftrandum repetenda cft pulchemma Socrati 

difputatio cum Ariftippo z. Commcntanorum Xenophontis 

& coiloquium eiufdem Socratis cum TheodotaJib.^.Confta 

autem hicalludiad Platonicum hocrf Jbvri Jiteap t&xZv.-volu 

piasmalorum efca. 

Filiofa indutvn tegmina capr*. ] Hoc mutuatus eft ex Moret< 

Virgiliano: 

^ &> cinflu* yillofe tegmind capr*. 

^ 1 * I» laqueUftmi quemgregis. ] Sargus capra: amorc detentus , l 

cmentita capra? forma delufus iilaqueatur.Simum gregem pr 
capris dixit; eodem enim epithc-to vfus eft Poeta 10. Egloca: 

Dttm tenera attondentfim* -virgulu capelU. 
Citantur & hi verficuli Nxuij ^Egiftho : 
T»m autem lafiuum 7{creiftmum pecttt 
ludens ad cantum clafium luftrat. 
Laqueo amoremfignificari docuitPierius, & venerem vinci 

lo.quo fenfu Virgil. 

Compedtbus Venerem 3 -vinclis eonflringe Lytum. 

Ouid.appofuiflime; 

Dum cadat in laqueos , cafttu cjuoque nuper amatof 
Se folum thalamos Jperet htbere tuos. 
Ohfceno captw amorepertt.] ImitatUS.&mUtuatUS eft Ouid.1 

lud Faftor.i. 

_____ . r*ro eaptus amorefnrit 

De Scxto Tarquinio loquentis. 



EMBLEMATA. tSf • 

Mercurioqtfedatam necfas e?i credere moly, 

Jlle/ed ingenio reppulit vftjue dolum. 
linctiam nemo non videt eodem recidere Horatij carmina 
ipiftolar. 

Siremm -voces er Circafocula nojii: 
£>u<t fi cumfocia [iultHi cupidxsquc bibi/fet, 
Sub domina merttrice fw/Jet turpk & excorsi 
Vixi/Jet cann immundu* ,vel amica lutofns. 
mophon i hj7in(j.vn(Jovdi^.To)v } Socmtcm aitin conuiuils,ad 
a? non nifi coactus accedebat 3 parciffime cibu capere folitu* 
oque vfurparemultiseiufmodi appofitiscibis,Circehomi- 
; transformaffe in fues:ipfum autem Vlyffem mutari no po- 
ffe confilij Mercurij memorem, & aftinentia ipfummetfua 
• vtente. Ad ha?c Tra.fSf yat-Noxx paru illuftrabit hocEmble- 
3 PlutarchiDialogus 3 quoGrillu difputante facit.Ide hryfju- 
? (&$jp/y(\(jS\c babet:» <Pia twv QApfsAicav, ^m^. 3 tol^ (jJv 
£ v^ \a.(j.fidvei faiicns tov iyfkfo aCfaTov «/£773/« zgj. pauAojr 
wr oa <pihTe$ Ttvd 'A-pnr&ac i7nTiyvo)/j$/jcu Tolfav^pdoi )£j b^^-^j 

WWptOtdl i\40VY\S aVTtt?><c(J-'7r\t\K,T0lS X^ tiVOHTOlf jcj Jkp'JBtp- Plutarchi 
o// o-V(j.Ct*4iV'x<S* yJiiuj )dp)dw aviwrcLv a y&TapapuaKdb- locus. 

T5>*9 K*Q ipgpQ-CLTO <&f>0S \iJlV OJJTol? V 01 }y o'Ve/5" ycVOfJAVOtf 

</C o^vosia vxv i'%0VTO, Kj o~tu>0VT& ^ovtLmi^s§fY\ya,7rrtCFiVAc\ 

.Vtpifcesquibufaam medicamcntis celeritercapiunturjfed 

i tamen fiuntinutiles:ita mulieres ,qua»amoris poculis & 

)ciTciis viros captant,voluptatequeinTuampoteftareredi- 

^tjftupidos eos,amentes & deprauatos vitx focios deinceps 

sent.Ij enim nihil Circas profuerunt, quos venericio muta- 

:at } neque ad vllam rem iis vfa eftjcum in canes & afinos de- 

leraffent: Vlyffem autem prudentem virum,prudenterque 

um verfantem,omnin6 dilexit. 

xemplum prius eorum qui a Circe in belluas conuerfi funt, Picu$in 
~i:ai n.«--A i • ' t%' c ' n auemmtH 

olui.Alterum elt Pici equum domitons . Picum Saturni h- tatus. 

m facit jEneid. 7. Virgil.& Ouid. 14. Meramorph.Rex fuit 
tij,& ab vxore Circe in aifem fui nominis conucrfus.Quod 
gi creditur , quoniam primus hac aue in aufpiciis vfuseft^ 
odque augur fuerit:quod a Seruio eft annotatu. Sed id me- 
s,& ad hunclocum opportuniusjreferemus ad animi leuita- 
n & inconftantiam qua? ex turpi amore contrahitur. Tertiu 
:rnplumfLiitappofituinScyllajde quaiam fuperiusanobis ScyU*| 
tum fatis.Kic tamen fpeciatimconuertitur ad meretriciam 
pitudinem a quas vt fuperne facicm virgineam oftemat,ita 



%%6 ANDRIjG ALCIATI 

quc^adexitium miferiamquecertiflima pra?cipitesaganr,qu 
quot amore turpi capiuntur.Qua? omnia eo fpec~tat,vt quifc 
virtutis & honefti ftudiofos impudicaru mulierum dolos p 
ftigiasque omnes declinetjintelligat<]ue 5 quod Ciceroait 5 c 
poris voluptatem non fatis dignam efie hominis preftatia, 
<jue vt belluarum propriam contemni ac reiici oportere. 

SohfauCirces.'] Ouid.initio i^.Metamorph. 
Circe filis Solefau Circes,variarttm plenaferarum.T eftis Higinus.Filiam : 
Solie. tem Solis habitam propter herbarum fcientiam.qua? radiisi 
lis vim & incrementum capiunt , credibile eft : Fabula? hu 
meminere Diodor.lib.^.Plin. variis locis.D. Auguftin. 18. 
ciuitate,cap.i7. 

Tejiise^uumdomitot Ticns.]Sic VirgiL 
-» ancile gerebat 

*plcus ecjMim domitor,quem capta cvpidine coniunx 

Aureapercufjum virga,verjumque -ventnis 

fecit auem Ctrce,JparJitque cofortbus alas. 

€t rattonem animi. ] Ide6 mythologici Venerem ottppQ^tTt 
quafict^oiruVIa/jid eftftultitiam &mentis priuationemint 
pretantur.Propius allufit z.de laudib.Stiliconis Claudianus 

Luxuries prtdulcemalumrfu* aedttaftmper 

Corportt arbitriis hebetat caiiginefenftu, 

jMembraque Qtrctis ejfeminat acrius bcrbU. 
M.-Tullius pnma Verrina(vt hoc quafi per tranfennam)alli 
adhancpoeticamfabulam : Eftadhucid quod vosomnes j 
mirari videcnon Verres,fed Q^Mutius. quid enim facere r. 
tuit elegantius ad hominum exiltimationem.^quius ad lcui 
dam mulieris calamitatem ? vehementiusad Quxftoris libi< 
ncm coercendam?fumme ha?c omnia mihi videntur laudanc 
fed repente veftigio exhominej tanquam aliquo Circa?o p 
euio,fa<ftus eft Verres:redit ad fe,atquead mores fuos, &c. 



IMBLEMATA, 



Atnuletum Vcneris. 
Emb lem a lx XVII. 



1*7 




J G V I N A dente ferofufofum Cyfris ^/Cdonin 
Lat7uc<efoltis condidit exdmmem. 
incgenitah amt tantum UttucA rcffiit, 
Qtuntnm erucafalax vixfimularevotefi, 

\ThenseusDipnofoph.z,cap.$i.rationern affert, curdica- ta&uc* 
tur Venus Adonidemab apro interemptum lactuca? fo- vis. 
s occultarTe(quod alij tamen de Phaone Lesbio tradidere,vt 
rulitinhiitoriaPoerarum Lil.Gyraldus)qudd nimirtsm, qut 
^ucis affidue vefcunf ur,hebetiores fiant, jcs« SivpnnKot, & a d 
>idinem minus idonei:lactucam enim frigidam erfe , iam m 
pcrioribus docui ex Plinio.Veaus itacji ringitur emonuiAd© e 



Vifrus ra- 
tio quid 
coriferat. 



Adonis. 



Cypria 
Tcnus. 



Aruum 

genitale. 



jg8 ANDRE^ ALCIA7I 

nidis genitalia la&ucis recondercvt mcueamur libidinem t 
pemque voluptatem ciborum moderatorum vfu fopiandarr 
reprimenda eife. Nihil enim aeque conducit ad motus iilicit 
cohibendos,quam vic~tus ratio ternperara. Ouidius inter al 
qu2edcremedioamorisfcripfit,vta quibuldamcibis abftinc 
dum elle mpnet 3 iic quofdameife tuto adhibendos fuadetj 1 
quidem verbis; # 

Ecce cibos etiam ( medicina fttngar yt omnt 

Munere) quos fugi.ts.quofpefequare dabo. 
"Daunius an Lybicis buibtts tibi mifjm ab oris 3 

An -veniat Megarii^ncxtus crnnis erit. :~\ 

}7ec rninus erucas aptwn esl vitareftlaces, 

gt quicquid Veneri corpo ra ncflra fsarat: 
VtiUnsfumas acuentes lumina tutas, 

gt quicquid Veneri corpo*a nojlra negat. 
Sed & ex nimia ciborum copia turpcm amorem excitari Pl 
cylidesteftatur 3 

Qia dyt^rov 7rhiova.<TG>v (%v Zrwmoiv ovHOf> 
H e 7roMff SiTfvtt) vspos ayuiTfov; ikym i'f>a>mf. 
\nguina dente fero } &>c.] Fabulam Adonidisabapro interem 
Ouid.fub finem 10. Metamorph. defcripiit , nec tamen mj 
myfterij meminit. Hanc artigit & Auguft. De ciuit. 6.c. 7. 
tumqueillud ad Phyficen retulit Mactob.i. Sarurn. cap. 2 T. 
Cypris) Venus^ab infula Cypro ei facrajibidini dediuffir. 
Folydor.Virgil. lib. 1 ?. cap 17. De inuentorib.rerum, poft lu 
num Martyrem,Eufeb.La£ant.& alios fexcentos retulit. 

Gemtaliaruo. ] Hic aruum genitaie pro yirilibus & puderi 
pofuit ,qu6dfintgenerationis inftrumcnta,vt Virgil.3. Ge 
W&cfa f iunt nimio ne luxu obtufior -vfm 
Sitgenitali aruo&fulcos oldinet inertes. 
Loquendi candem formulam non eft afpernatus Auguft.lib. 
cap.13.De citfitate Dei: Sed vomntati, inquit, membra ilh 
ca?tera cun&a feruiret:ita genitale aruum yas in hoc opus cr 
tum feminaret , vtnunc terram manus 3 &c. iic aruum geniu 
Kn7r% Gra?cis,Latine hortus dicitur. 

Laclucareflfiit.] Confule Plinium. Dionyf. Caflluslib.: 
Deagricult.cap.i?.Co&a,ait.,coitum auertit. Vnde Pyrhagc 
ci ipfam eunuchumappellant.Martial.j.palumbes torqua 
reprimere Venerem ttadit: 

Jngwrtatorquati tardantjjebetantque palumii: 

No» edat hanc yofacrem qui volet eJJejaUx^ 

Inu 



Z&BIEMAtAt- 

Inuiojabiles telo Cupidinis* 

Emblema L XX VIII. 



w 




r e dirm te vmcat amor-, neu femma mentem 

Dirifiat magicis artibus vlla tuam : 
uchica auit prttfo tibi motacilla, Paretur* 

Quam quadnradiam circuli in crb? loces : 
re crucem &> cauda, £r geminu vt comblicet alk^ 

Tale amuletum carmmis omnis erit, 
icitur hoc Veneris figno Pagafzm lafoj$ 

l J hafiacis ledi non potuijje dolis, 

A Rrifiriale eft inVencreos motus,&pre<tigiarum laqueog 

\^ amuietum, cuius tamcn rci fidcs penes auctores efto. 

:ndaru* Ode 4. Py thiorum,au&or eft,MotacilIam i Vencre 



ANDRS* AICIATI 



Motacilh primum e cx\o ad homines deportataro, & Iafom rraditam,* 

lafoni i Medeam alliceret. Hanc autem auiculam aiunt venehcis mu 

Vc ? re lieribusad incantationes effe perutilem:eam namque accipii 

** t rocho,&rotaquadamalligant,quam in orbem vojuut prefti 

eiatores> &noxia verba immurmurant. Ahj,quod exempr 

vifccruminteranea orbiculo appendunr.vnde prouerbio apu, 

lynx. Grecosvulgato,Iyngemhi dicStur fcaberc,qui ve uti quibul 

dam preftigiis homines ad amorem pertrahunr. Nofter Aicit 

tus ex Homero fcholiaftis quibufdam,extuht quod hic oaoft; 

cho tradit ; nimirum ad arcendas amons llleccbras ( quo na\ 

lum exitialius aut furiofius preftigium ) adhibendam efle mc 

tacillamhumanoftomacho,qux difponatur intcr binos circt 

los fefe quafi interfecantes. Sane numquam mihi perf ualcr 

virumdocWimum,&rerummultarum cognitionc lnfignen 

id aiiis communicafTc vt rem vera & fcnamj& vt crederci tac 

tam effe araatorij philtri vim,vt mentis humana- libenaterr J 

cogere,aut torquerc vcl fledere eo tandem modo poflet. Se 

tamen profefto non aufim diffiteri , pleraque eflc remedia e 

bonis audoribus petenda , quibus effrenata & indcmna pcc 

amorishuiufccpetulantiacohiberi,aut etiam fopin queat./ 

Prxftlgiu verd quis tam excors erit aut ftupidus, qui furorem lUum Ct 

■"**<*. pidineum infigni hoc preftigio coercen poife dixent, & fak 

vvx g !r no quodam cupidines mentem occupantes exturbari? Videru 

tur! P alij/quibus amatoria Ouidiana quandoque placuerint impci 

fiu$:tamen ipftroet extulit & verius, & quidem falubnus : 

jirdet GT ajfuetas Circe tendebat ad arces t 

pJee iamen efl iltis attenuatx* amor. 
ttg 9 qMfqw* °? em ^oslra tibi pofcis ab arte, 
?>eme yeneficiis carminibujque fdem. 
Idem loco alio vere & diferte amorem non conciliarimag 

cisartibus docet: 

Fallimr Mmpniasfi^uis decurrit ad artes, 

Vatan* yuod a teneri fionte reuellit equi. 
Sfon facient yt yiuat ^mor Medeides hctba*, 

Mixtd^ut cum magnU Marja -venen^foM, 
Thafia* Bfonidem, Circe tenuijfet Vljflemy 

Si modo feruari carmine pojfet amor. 
jrWr data profuerint paltentia philtra puellU : 
Thiltra nocent animU t yimque furorU habent. 
£ Sit pracul omne nefos : -vt amerU amabilU eflo ; 
e» Quod tibi wn faciet Jolaue forma dabit. 



■i 






E M B I E M A T Ai *£j 



Sed miferi homines amore perculfi graoi,cum re amata ftarira 
>otin nequiuerunt, ad artes magicas & amatoria pocula per- 
ugium habuere,res inprimis noxias & cxitiales.Conftat enim 
-ucrctium poetam, Antiochum, Caligulam in furorem verfos 
umptis hifce philtris, quemadmodum & Lucullum, aliofque Remedifi 

oiinullos.-Casterumnullumpsrinderemediumeftefficaxadefficax in 

urpes hofce motusfedandos,quam ftudio&labori cupiam *naorem. 

onefto fefe prorfus dedere:fic enim fiet,vt clauus clauo pella- 

ur. Cum enim perfpicuum fit, amorem hunc non nifi in ani- 

ios luxu & otio fra&os irrepere,nullo plane modo auelli po- 

:ft, nifi accedat labor aliquis & anxietas,qua; fua moleftia in- 

atas amoris maculas oblinat. Ouidius : 

Defidnm puer ille fequi folet, odit agentes : 

^ Da yacH* menti, quo tenealur^optu. 
Imd fi amuletum ceriius , & profedo falubrius huc appofue- 
>,ncmpe vc luxta D.Pauli confilium,carnem cum vitiiscru- 
iigamus^Ifteerit diuinus &c^Ieftis aviip^ , qui terrenum 
lum & m hac corpons compage delitefcentem fpa-m, robo- 
jvahdiore conficiet.Hoc vnum captiuarum animarumamur- 
xum fatis erit ad turpia omnia libidmum motuumque gene- 
t frangenda, * b 

Bacclnca auts preflo tibi motacilia.'] Auicula eft plumis difcolori- Motacill» 
%s, prelongo coilo, lingua exerta, colore vario, motu crebro 1 u ** ui$ '. 
circumagens,& ceruicemin orbemfleftens:vnde & tmot>7ru- 
Jk vocant, feu wnv&v , aut kifyovpoKvt apud Hefychium, ■ 
|mis Motacilla, Gaiiis bergeromette , aut baUequeue J csrndx 
otu,feu clfcda tremuhuVarro mcminit De lingua Latina:Sic 
alerita &Motacilla:altera qudd in capite habet plumam ala- 
rn:alreraquod femper mouet caudam. Nonme tamen fueir, 
lod plunbus verbis contendat Baptifta Pius, Annotat. peft. 
p.j. Motacillam, & lyngem pro vna & eadem accipi non de- 
:re, ldquc cotra Seruij & Gaz* opinionem.Certe hy jjynx, 
eft qua? Gallica? *««•«*, auispaulomaior fringilia coloris va* 
:cui collum circumagitur, lingua ferpentibusfimilis,pra> 
nga ( qua exerta formicas attrahit,vnde formicula ditfa qui- 
(idam Italis ) vngues vtrinque bini.Qua;autem hxcauis fic, 
pete cx Anft.x.De hift.ammal.& PUn.n.Lcge prouerb. Iyn- 
trahor. Adh ? c cur Motacilla dicatur auis Bacchica.rationem 
ctores non reddunr. Hcfychius quidem Bacchum hyyifo 
gnominatumait, quia(ni faiior)ad Venerem inflammex 
imooeratus yim vfus. f orcafTe Bacchus hyym appcllatur^ 

: 



%n ASDIBA ALCIATI ^ 

quddvinumhominesadfe iyngis inftar alliciat,ac fi dicamui 
iilecebrofum vel melius etiam iynxa Pmdaro dicitur ^a/yai 
non qu6d Bacchi fit auis, fed quod furorem mducat. 

Quamquadriradiam.] Pindari eft iftuc > nam 7Z7?a.)tvci(W 
eam,dc qua hic agitur,auem nominat,id cft quadnradiam. 

Umvletum,] Remedium aduerfus veneficia 3 malaque med 
camenra,ab amoliendo : hjmTfo^cuav^h cwnTfiniv amolir 
depellere,quod verbum frequens eft Pumo. 
Parafa. jW*w Ujon. ] Falluntur qui legunt Tegafitu*. Iafon autci 
didus cft Pagafeus a Pagafa Theifalis vrbe , luxta quam A rg 
naui* fabrefada :quam etiam O uid. 7. Metamorph. pnncipl 
Pagafasam puppem nominat. Idem 8. 

_ ^yfuttor teli Pagaftus lafon, 

Et Faftorum 1 : 

Pajjas idtm Tydetti } & iltm Taga^sa lafon. 

Lucan. %. . 

Vt Pagafta ratU petent cttm Thafidos yndat^ 
' Thafutcitdolu.] [ncantamcntis Mede£,qua:aPoetis cogn< 
ininatur Phafias, a Phafi Colchorum fluuio. Ouidius Pcart 

■ ..■yi : .-iy..l Maritum 
parbara ]>er natos phafias yltafnos. 







IMILIMATH. 

Lafciuia. 

Emblima lxxix. 



&H 




licias &> mollitiem mm creditur albm 
sArguere^ at ratio non fat aperta mihi eft. 
n qnbd ei natura falax cr multa hbido ejl ? 
Ornat ^omanas an quia pelle nurm ? 
xmaticum murem vocitant plenque ZibeUum, 
Et celebns Juaui efi vngume mufcm ^trabs. 

^onlrt m ° lUti A em & IafciUI * em n ° biIfum *«**»» *« Ornam, 
cronarum, quz ad corporis ornatum oftentent raras pelli- marrona- 

asanimaladorum.nempemurisaranci^Iuri Zibcllini Cfe- rG mmius ' 
libidinofiffimi ) & prstcrea vtantur fuffuu mufci Arabici Mus « lbu * 
* ae mitf» fahcuate multa funt d plerifque fcriptoribus 

T iij 



• 



\$4 ANDRBl ALCIATl 

tradita. Hinc enim illud Martialis: 

J^amc»mmemurem y ciimmet»alt*minaatcaf. ; * 

Opici mures dicuntur luuenali falaces, libidinofi , obfceni , 1 
fpelunca quam Gr*ci oWr,id eft foramen,cauernam,vt D. Au- 
euftm.tradit quzft.in Exod.lib. z. Sic enim obfccmtam parte; 
per cauernaminterdum argui docet Aufonius m epigramatis 

DcMit ,fdtit, molttur per vtranfte cauernam. 

Legi Meifalinam portentofe libidinis mulierem abEpicrat. 

didam efle Myconiam,quafi diieris murinara.Adha-cnonnul 

lifeminam falaciffimam per seiuri feminz fimulacrum hgurai 

dixerunt , propter animalis ingenium : cogunt enim mares a 

coitumfemin*,ipfequepuniunt, mfipareant. Caeterummu 

Mufcus c cum Arabicum circumfcrunt , non modo matronx principe; 

Arahicus. fcd & ^ ix ^ long £ j n f er iores : tantaquc m ns eft & cu. 

tuum,& fuffituum varietas,vt ferme ignorent voluptatem qu 

inde capi poffit , qu6d in his affidue verfentur , quibus nemp 

perfpedum non eftquod Satyricusait, voluptates ex vfu g 

rione commendari. Cur autem muliercs fuffitu &fuauimm 

odoribus vtantur,hanc effie cauffam aiunt,quod tots fint ven< 

re* Iiaque Poet* Graeci Venerem nufquara loco egrediei 

tem fingunt , nifi odore aliquo exquifinffimo relido ad fuai 

pr*fen«am declarandanr.adiiciunt pr*terea fuffitus omnes e 

fe falaces.Muliebres ornatusridettaxatque Lucianusm Am< 

ribusjuuenalis Satyra 6.& vberrime Plautus mPcenulo:ite 

,&iian.i Devaria hiftoria* , r r \i 

Mollmem mus cre&ttur dbus arptte. ] Lege Prouerb. Eraim.M: 

slbus:in lafciuum & libidinis immodics? hommem. 

Ntmu.} Matronas.nome fpecialius pro c6mum^iwi)tJoyjXA 

Zibellui. s^iatm murem, &c ] Zibellus 1 quibufdam mus Sarma 

cusappellaturad Alciati mentem , quode Sarmatia aduct 

tur : dicitur & ^lurus; de quo lcge cap. 10. hb. 1 i. Alian. I 

animalium hiftor. Sed non a mure mufcum dici , at potius 

vmbilicocapreolicenfenteruditihommes. ^ 

Mufcvu Arabs.] Dicam obiter , Romanos olim ln obfiditf 
Veiorum peilibus teftos hiemare ccepifTe, vt eft apud Liuu, 
lib. s • fen hx pclles rudiores erant, vt feculum ynde fuit , qi 
nulli alij vfurparent in vrbe. Conftat tamen peilium vium { 
fteainveftitu irrepfufe: quodSenecatcftaturinepiftolis 3 cj 
loco raentionem facit pellicularum vulpiu, muriumque,q* 
Zibcllinos atque Armelinos plerique nuncupant : tametii 
beliini maiores fint, quam quibus murium nomen conuen» 



smblemataI 
Defidia. 

SMBLEMA L X X X. 



fc* 




E s I p E t in modio Ejfem,J}eculatur £T afira, 
Swtus gr accenfkm contegitignefacem. 
rnities frecie re&i velata cucullo. ' 
Nonfe^non alits vtilitate iuuat. 

Quonm- 
"\ Vamquam id non incommode torqueri po/Tet m eos,qui dam . coc " 
^concreditam fibi eruditionis &ingenij dotem aliqua ex- Moblt ;j- 
lentem mifere negligunr 5 idcjuc non referuntad vfum,cu- &?. 
potifTimum gratia norunt flbi efle demandatum & com- 
ITum a fummo & prrepotenti bonoru omnium auftore Deo; 
len ,nirx mc fallitanimus ,videtur hoc reuera tortum elfc 
defides quofdam ceenobitas , qui $i&jietf imaginemali- 
improfefli, ignauiae fitu xtatem terunt:literas afpernahtur, 

T iiij 



2«£ AXDKM ALCIATI 

aut certe non magni faciunt, quanquam alioqui yaleant inge- 

nio&non parua natursdexteritace :incrs omnind genus,& 

frugcs c6fumere natum, & ex tertio illo hominu genere quod 

affignat Hefiodus,mentb dixerim , cum uec fibi nec aliis cora- 

modum aliquod referant.Quod ipfum tamen velim arquis au- 

ribus 3ccipfjnon enim is fum qui aufim aut etiam yelim carpe 

re inftitutailla vetera primum quidem a fapientiffimis indjg 

fta patribus 3 no(lf2E pietatis Chriftianaeanrefignanis & ylndici 

bus,quoru tanta eft 3pud nos au&oritas, vt inuerecundu cifet 

ne dicamimpium,eorum vitam,pietacem, do&iinam i,fiden 

nonprobarcnon coieremonamplexari. Vtergo aperte dican 

quod fentio ea de re: hic ab Alciato,a me^ibaliis etia quibu 

fimplex minimeque fucatus eft animus , nullo modo reprehe 

ditur monachorum inftitutum & regula , fed multorum ex li 

otium,ignauia,imperitia notacurjquippe qui eo nomine peffi 

me de fe deque aliis mcreantur. Iaftent ij quantumuis {ui 01 

dinisfuariimque legumantiquadignitatem & fandimoman 

nifi enim fe fimiles iis prseftiterint qui laboribus , vigiliis, fti 

diis,ieiuniis , omai denique patientise laude Chriftianum nc 

men auxerunt & amplincarunt , non video qua ratione digr 

habeatur eo,quod fuit honorificum apud pifcos, monachi nc 

mincquod iiii fua vccordia & inertia,ne quid dicam grauiu 

contemptum reddunt. Vtinam vero vt continuo folent mf< 

lcfcere ob veterum illorum patrum admirabilem toti pofter 

tati religionem,itaeorundem vitas inftitutumamiularentu 

non enim mifero & infelici otio fe ira dederent, yt eftV cOa n\ 

eS>v abetfent ab iis quos ad pie vit$ religiofeque infticucione 

feimitari dicYitant.Sed ne abeam longius,quidlaboriofius e 

cogicari,quid fanftius , quid diuinius in rerris fingi auc audj 

potuit,quam fuit illa vere acmerito laudata priorum mon 

chorum vicas racio?quod purius aut vbcrius olim ecclefia ierr 

narium claroru virorum habuit , quam quod a ceenobiis.ma 

dris illis & eremis du&um fuit?Nunc vero Deus opcimelqua 

abfumus a* prima illa canaque religione.cum qui fcuerionb 

infticutis fefe obligent , non tam pietatem quam otium , n< 

tam folitudinem medicandique de rebus diuinis opportunit 

tem,quam defidiofam vitam fibi proponant.At id quidem cc 

tcpluribus exaggerare videtureileno modo fuperuacaneui 

fed & intempeftiuumjqnandoquidem notius fit,quam vt co 

firmare habeamme videar iniq uius in eos debacchari, quos 

meliorcm frugem reuocare laboris eftet infiniti 3 & f^ne d i 



r 



( 



IMStEMATA^ 19$ ' 

WTiradmonere intempeftiuum &quidemimportunum ; re- 
lrehedere,prorfus odiofum , & perinde non omnibus gratum: , 
■iac enim rempeftate fic omnia fiint exulcerata , ficlubrica & 
»eruicacia,vt quoquo te vertas, vel etiam nolens, experiari.ue 
>er ignes mcedere fuppofitos cmeri dolofoj &quicquid in 
riu^nodi quorundam hominum negotio vejis attingere,vlcus 
k vomicam citiiTime dcprehendas, ade6 fub omni lapide dor- 
riit fcorpius. Iraque fatius effeduco malum bene conditum 
lon mouerejS: huiusordinis viros bonos(quos tametfi paucos 
k coleudosj & exofcuiandos effe puto)a malorum fece femper 
.bitrahendos & eximendos vnice volo, ne errore quodam po- 
jplari pro vitio virtus crimina fa?pe ferat. 

Defidet.] Cicero proindein Verrinis dixitperMetaphoram Defidere, 
gnauis coufentanea.-Quid fedes Verresfquid fpe&as?Idem in 
■onem:An poteft vlla excufatio eifcnon dico maie fentienti, 
edfedenti,cunftanti,dormientiinmaximo Rcip.motuconfu» 
i?Eodem lenfuHefio.d. aicfpem non bonam,virum indigen- 
em tenere , fedentem in taberna , cui vidus furrlciens non fic: 

ed & Demofthen.t. Olynth.Atheuieniibus fuccenfet, eofque 
cderedicit.& Philippipotentiam non attendere. Sic enim: 
to, oifxat xgdyiaidu, ovJiv imwvns , &c. Dcildere in medio a 
iroignauifignofuperius pofuicinfimulacrum Spei: 

£ur m dolioli tsgmine pigrafedes} 
temque aftra fpeculari: 

4W T&ea tam Uto fufreclans ftdera yaltu} 
.ege Pierium Hieroglyph.lib.j6. 

fff&H4.~\ Effei,Iud:eifuerunt,abaliis vkx feueritate,ieiuniis Eflxiqui. 
dnftitutis quibufdam difrerentes.Deiis Philo Iudarus.Eufe- 
ius De pra?par.euangel.& Philaftrius in catalogo hseref. Facem ac- 

Accenfmcontegitigneftcem.] Vifus eft mihi hic locus inter alios cenfara 
'ermultos dignus efTe qui maiore cura ftudioqueanobisex- tc ?<! r, v 
•licetur.Sed mihiea de re cogitanti tam niulta e multis & va- quUl'pe'r 
lis occurrunt, vc verear ne quis me puret intemperantcr abu- ignem in- 
i ftudio , aut etiam plerifque otiofus videri. Sed ad rem. Plu- telligitur. 
archus^.Decretorura de anima difpucas ex Democrito,igni- 
um quiddam efTe ait ex naturis concretis mente perceptis, 
;lobofas ideas,qua? habeanr igneamfacultatem,idquecor- 
'Us efTe.Succurnt id Ladantij e t. cap. 3. Qudd C\ anima ignis 
ft,in cslum debet eniti,ficut ignis, ne extinguatur 3 hoc eft ad 



i^S ANDRIA AICIATI 

immortalitatem quann caelo ©ftjVirgil.inc*. 

Jgncui efipUit -vigtt J O" c<f /*/?** ««£« 

Seminibtfs. ^— 

Hefiodus, &eiusinterpretes,ab ea opinxone non recedunt; 
cum aiunt Promctheumigncum cadeftem clepfuTe,quem fi- 
mulacroafeconfe&oappofuit,vtanimatuficret, eaenimmej 
eft, aua? molem agttat, & toto fe corpore mifcct- Quod fi quiJ 
forre putat , cur Hefiodus & ipfe Maro dicant Iouem ab homx- 
nibus ignem remouiiTc,facilis eft refponfio. Vis enim & foler- 
tia humani sftixmi difficilis eft inuentu , qu6d hebetiorc mge- 
niofimus: adeonihil tam excellcns &pra?clarumfine magnc 
aliquo labore vita deditmortalibus.Coreguntergo ccenobita 
otiofi ac languidi facem accenfam fub pallio,nullis ambus,au 
ftudiishoneftisanimum applicantcs,nulla fua induftriaac di 
ligentia notioncs animi excrentes^yt non-rainus vere quam rc 
ithin cos id Plautinum conuerti poffit, 

Svtnma ingenia in occuho latent. 
Ad ea qnx de igni vcl ardenti facula iam di&afunr, adiiceren 
Jubens que Plutarc.difputat. Commentario, An refte didum 
*<tiiCid<ras:co etiam qui cft de cupiditate diuitiarum.fed ma 
xime iuuat locus ille Problematum , quo ait , vetcres obicuri 
vfos rationibus, potiffimum in rebus facris , luc_cmam corpor 
animam continenri fimilcm dixiffe. Luxenimeft,mquit , qu 
intus cft animus, &c. Qudd fi qui monachi , vt funt cx ns qut 
dam boni viri,fed non fatis eruditi, dicantid a paganisaucto 
ribus maledetortum , ncvidear verbo moleftus , quippequ 
faufta omnia iliis prccari non dcfino , euoluant quarfo diligen 
ter magniac fan&i viri Chryfoftomi Cbriftianam fententiam 
ad illum facri Euangelij locum L*ct*l*xrtflra,&eH\inc enin 
Chryfoftomum rudicemhonorariumfi admiferint , nihil dic< 

amplius caufTa dida eft. .,*.*. 

Subtta accenfam ftcemantegit .] Petitum id e Socratisapoph- 
theemate:«% ttv> i/u#.7?6> <sfct?£K<u JWw,*7l cu%pov aM.af 
rj/ua WvfiKNequeJgnem veftenec tutpe aliquod deliet-un 
tempore occultare poiTibileeft.qudreferoadagium.Subtunx. 
ca & finu.de iis qua? occulte fiunt , non palam & in propatulo 
& Manum habere fub pallicpro co quod cft,!anguerc otio. 

Nonft .nonaltoi iuuat.] Proinde ex tertio illo genere homx 
num ; quod Hefiodus aftignat ; Cicero i. Omc. Quamobrerr 
eontemnuntur ij qui ncc fibi nec aliis profunt, vt diciturrm qui- 
bus nullus labor,nulla cura, nulla indufttia cft. Lege prouerb 
Ncc fibi nec aliis vtilis. 



EMBLEMATA. 

Defidiam abiiciendam. 

E M B l E M A L X X XI . 



*PX 




[uiftjuis mers,abeat t ?iam m choemcejiperefedem 

Nos prohibent Samij dogmatafantla fems. 
ttrge igitur>duroque manm ajfuefce lahori, 
Vet tibt dimevfos crajlma vthora cibos. 

ADhortatioeft adlaborem,fumptoargumento ex paroe- 
mia Pythagorica,qua praecipiebat choenici non efleinfi- Chcenlcl 
endumrcuiusexplanationem malumusab ipfo Alciatorepe- noninfide 
Sre ( cumritobuiuslocus) quamabaliis quibufque tametli &"*&&• 
o&iflimis, emendicare , vtfumus kiitio polliciti. Sicitaque 
ilei.Parergoncap.i7.Sciendum eft,inquit, apudAthenienfes 
uiffemenfuram tritici, quantum quifque vno die comederet* 
:rat ea & maior Ubra,vocabaturquc chcenixjvel (diTgw, vt in- 



)0O'^ ANDRE* AICUTI 

terpres Ariftophanis ait.pendebat autem earum drachmas et. 

hoc eft feptena & viginti vncias Graecas, vtlulius Pollux,& 

Nicandriinrerpres fcnbitmoftraautemmenfura fefquilibram: 

eius chcenicis dimidium drachmarum 75. libra feu libella di- 

cebatur,vt Rhemnius Palarmonoftendit eo carmine: 

%^/ittica non minor ejljer qninque hanc denique drachmis 3 

£t ter ricenis tradunt explerier -vnam. 

Igitur iubet conftitutio duas libeilas,id eft chcenicem viclualia 

fubftantias cuftoditis prarftari:quod etiam olim fieri folitum 

oftendit Pythagorar fymbolum , Super chtenicem non ejjefedendum 

id eftmon debere quenquam prarfenti cibo efle contenturn,fed 

potius aduerfus legem Euangelicam de craftino follicitari. Si< 

&Corinthij ^civoKo/jLiTfcu dicti,qudd pluribus feruis abunda- 

rent.quibus demenfum, feu, vt ln Euangelio Luca; dicitur , tn- 

7Q(ii7etQv quotidie prarftandum erat. Id fingulis menfibus erai 

apudRomanos quaterni modij, vtfcribit in Phormione Te- 

rentianaDonatus. Ha&enus Aiciatus. Hocitaque prouerbic 

docebat Pythagoras , non oportere per inertiam & otium , cv 

bum alienum fectari >fed fua quemque induftria dcbere fib: 

facukates comparare, quibus vitaf mundiciecofulatur. Proin- 

demeritoRefpub. omnis liberaliter inftituta fegnes &labo- 

rumoforesexpellit&execratur. Inftitutum cclebre laudatui 

Athenienfium(profecT:uroillud quidemab Indis &.&gyptiis] 

quo inertia & otium iudicio publico damnabantur. Nam fin- 

gulis annis ftatoque tempore ciues in iudicio fiftdbant, expo- 

ficurijquoquaeftujquaq; arte viuerent.Et Corinthi Periandel 

huncmore inftituit, vt fi que fpledidius obfonarianimaduer- 

terenr,exquirerent vndcna fumptus ille fuppeteret: fi eflet vn« 

deillud vitegenus tueripoflet,finebant vti:fi facultatumodu: 

non eflet, iubebant hominem moderatius viueremi dicto efle 1 

v audiens 3 mulcta damnab.iturjat fi nihil omnino haberer,nihilo 

minusita fplendide viueret,curabantinrerfici,quia huncfun 

efle,aut prsedatorem,aut calumniatorem necefle effet.Ea fuen 

veterum inftitutajhi mores:(ic enim cenfebant ignauum & nul- 

lius frugishominem indignum eflequi vitcecommodis frue* 

retur. Pra?clara fe mihi oftert oratio Tiberij in fenatu , qua re- 

fpondit M,Hortalo,nobiiiiuueni,cui inopi Auguftusante fuc- 

currerat, vt fuum ordinem feruaret:fed poftea cum fe ; fuo*qu< 

liberos,quos multos habebat,fuftentare non poflet 3 Tyberiutr 

Ca?farem rogauit , vti noua libcralitate iuuaretur. Cui fic Ty< 

feerius:Si quantum pauperum cft,venire huc,& liberis fuis pe« 



IMBtEMAtA^ jo£ 

uafi tendiculisauecati.>vel quibufda^llecebrisamafisealicu- 

jsdeliniti.Qijainre,vtin Glauci &Diomedisarmorumper- , 

mtatione , fentiunc tandcm fuo magno malo quam periculo- 

im fit, & cjuidem alienum a recta mente, Philofophiat feptis 

iocari,vt rei vel leuicula?,vel etiam rltgitiofa» fe adiiciant.Id 

lim refertnauis,qua?remora pifcicuio minutiffimo fiftatur. 

lirum fane & plane incredibile,ni(i fidem auctores magni no~ Remont 

inis facerenr.Hic remora , impcdimentum & obiectam tar- 1 ui d. 

itionem fignificari apud vetcres aiferit Pierius Hieroglyph. 

.Commodiilimum habes exemplum adidilluftrandum, in 

ritia&Aicibiadeapud Xenoph.i.commenrar.hi enimgdo- 

fccntes magnis naturx &ingenij conformati dotibus,ad res 

mmasnatileuiculisoccafionibus non tam deterriti cjuam 

ocan ab officio , fibi fuseque Reipub. exitium crearunt . Dc 

heneide Plutarch.z.Symp©fiac.qua?ftione 7.& i.Problema- 

ti,qua?n\3.nou enim commode pofliimus citra tacdium omnia 

c conferre. 

TartMyeltttlimax, Remor^crc Teftiseft Plin.lib. p.c.if. Sic Bafihf 

filiu^: i^ivof ^v^potJ^TtL^^v 4%dv£/u6>v ■>*^vipJkm& Magnfc 

■SAdzy v ytvvduaM , gV dvriif Scmep itf dyw&f CzCcuatf crct^ 

m y^m^OfA^iQr ™ CoLpH , ^oV ro pw ^J)a>f nnf xvfxaoir 

9<rv?i^ t» 0' oquv IJiuoiv ot vcwvxot to cm^eiov , Htrttoi 7^V"» 

IQ-Jbx&ttivnvCtedewxJvnwmv dvefwv. id eft,Echinus vbi 

^fentit ventorum tumultus, calculum quendam &lapillum 

gnum arripit,in coque quafi in anchora innititur , ne facile 

aetu fluctuum dirnoueatur.-quod cum nature^ obferuant,pre~ 

cunt ventorum & fluctuumagitationem. CaiTiodor,memI- 

epift.35 [ib.i. Variar.formul.Cardanus De rer. varicr. 7.cap. 

atis conftareaithseretemremoram naues retardare. EtRo- 

etius contendirexperimento vidiffe triremem,in qua Car- 

alis Turonenfis Romam vehebatur, a curfu inhibitam, ea- Ecfcends,' 

:deprehenfam prasbuiffe conuiuium. Echeneis abg v ;^& 

nine vaZf, qu6d naues remoretur, tc Rcmora Latine eade 

one nomcnhabet. 

»pete.] [d eft,impctu.Statius.Thebaid. 

Aurigamqtte impete ■vaflo^ 

e Gellium cap^.hb.i?. 

Adfidera ireflos.^dMwpfficl. 

In medie tramite.] Pro, in media inftituti via 2 & rc infe&ai 



3°4 



AKDlttA ALCIAfJ 



Ignaui. 



Emblema lxxxiii. 




/ G n a v I ardeolamfiellarem effingere fierui 

Etfiudia.cr mores fabuU prijcafuit: 
Qwt famu W ^ffienam volucYisJumffijfefigurAm 

EJt commentafides fit penes hifioncos. 
V)evener hic veluti awi ceuet m acrefalco efi, 

J)iBm ab anticjtiisvatibm ardelio. 

ANtequam vennm ad explicatione huius carminis-hi 
paulum exfpatiari, non tamen vt omnino volirerh pr< 
cafam,quod aiuht,fed vt a thefi ad hyporhe'-m,qut>d precij 
Rhetores 3 faciiius me recipiam. Qmaenimid omninoto* 



EMEL*EMATA. % f 

t in ardeliones , eofquequi mulris , variifque ftudiis eodem 

mporeammumapplicant,queramusanprouidimic qui fic 
gerunt. Pnmum quidem videmus efle natura comparatum, 
nemo fit repertus haftenns ingenio aded fclici . naturarque 
►nitatc preftans , vt pluribus artibus addi&us , multum pro~ 
oueat. Rei emm vnius ftudium/acultas vna, & negocium a* 
>qui fenum,totum hominem requirit:qu6dque de cibis me- 
ci folentpra?fcribere,itidem in ingcniis prudenteshomines 
ligenter cfTe eaucndum przcipiunrsaded nullus eft ita va- 
iti ftomacho 3 quin fibi permultum noceatjfimultiplici & 
nfufa.immoderataque ciborum copia ventrkulum faburra- 
malit, & corpus onuftum reddere, quodait Horatius, quarn 
:diocnbus & neceflariis cpulis valetudini confulere.Sic qui 
jribus & varnsftudiis vno eodemquc tempore ingenium 
erat, fcipfum quidem ad tempus videtur reficere varietate 
:um:fed mterea tamen nonmodonihil indelucri capir,fed 
ttionam obtundit,aciemque ingenij debilitat.Aliquisfor- 
mihi Catonem Portium obiecerit , quem fummum homi- 
m fuifle memorant hiftoria? , nempe is fummus Impcrator, 
nmus orator,fummufquelurifconfultusaquibufdam elo- 
>magmfico celebratus.Si tamenconferatur cum quibufdam 
is vel Gr£cis,velRomanis qui fupcViore aut inferiorefe- 
lo tioruerunt, longe aliud fentiendum erit:fuit enim M. Ca- 
Aquilio.Gallomultoinferior^riilliusin iure peritia cum 
m huius dodrina veniat in certamen.Tn oratorio munere ac 
ultatedicendineque Lucium Craflum,Marcumue Anto- 
im, neque Hortenfium,aut Ciceronem fuperauir.Iam vero 
difciplina belli non eft cum C. Ca?fare comparandus, aut a- 
i ccrte multis,quos Refp.Romana olim laudatiflimosaluir. 
»m ludicium de carteris. nam &Plato rclidis artibus leuio- 
us/etotum philofophia» confecrauit:& Demofthenes cum, 
^loria? daret, reli&a philofophia, in qua non parum profe- 
;ac, eloquentiam eft amplexatus. Et quidem viri illi magni 
id vidcntur mcubuifle, vtvnam difciplinam fibi ornandam 
rxcolendam proponerencad eamque vnam fuum omne ftu- 
im reuocarent. Ita qui exccllere aliis & anteftare , aut ali- 
a ln laude efle volet,procul abcfie debebitab illo ttcm/^u*. 
V lmmoderato ftudio 3 qux a/MzSicw farpenumero inducic, 
ituo jtaque cum Seneca : Certis ingeniis immorari & in- 
tnn oporteremufquam efle qui vbique eft. In peregrina- 
ne agentibiis hoc cuenirc, vt mulca bofpitia habcant, nuUas 

V 



AHDRE* ALCIATI t 

amicitias : idem accidat cft ncccfic ns qui nullius mgemo \ 
miliariter feapplicant,fed omnia curfim & properanter trai 
minunt.Nihil arque fanitatem irapedit, quam remedioru ci 
bra mutatio.Non coualefcit planta quse fxpius transfertur,* 
Ardclio- Se(1 iam (2^ h£ mus .VeniamusadargumentumEmblematj 
«um ftu- Su f ceptum e ft i n ardeliones, vanofquc oftentatores,quo h< 
tur ' 2Xan " minum gcnere nullum aliud impudentius aut inutiliusj quai 
doquidem fe omnia tenere , & ad vnguem nciTe prohteantu 
cum tamen reuera in iis prauer iadantiam & importunam 1< 
quacitatem inuenias nihil.Sed lubet paucis in eiufmodi Th 
fones inuehere , qu6d omnia fibi tam temere vendiccnt , ta 
nulla frontc arrogent > vt fi cum aliis ( quod fit faepiufcule ) i 

xantur, 

Tot pdriter f>eiues>tot tmtinvabula ctedas 

Tdfari, . — 

Excorfus Quam enim ex omnibus artem aut difciphnam adduxens 

in ardefio- m »dium , cuius fe imperitos non negent ? Quid tam recond 

ne$ * tum & obfcurum in rerum arcanis efle poreft> quod illi fua i 

duftria , miraque ingenij folertia non fint cxade complex 

Tanta eft horum hominura tam male feriatcrum impudenti 

tamquc infolens proteruia, vt cum oculos, qu6d aiunt, corr 

cum aufi iint coniigerc, nemini debeat efle mirum, fi de rebi 

quas minime compertas habent, contra omnium fementias 

iudicia pronuntient audacius, & plusquampareft,iniquii 

Tum enim videas eos fuam opinionem clato fupercilio tu< 

accuratius, fic vt periculum fit, fi coneris eos de caufla deiic 

re , ne fua cfTcrata licentia in te impotentius fasuiant qua 

velles,acrius inuehant , fuaque Stentorea &vocalifTima 1 

quentia te tuafque rationes inuidiose traducant apud lmpe: 

tum vulgus,tibi omnem refpondendi libertatem eximant. 

vero fit queftio de literis quae ad humanitatem pertinent,qu 

vel primoribus tantum labris deguftarint, aut tibi tacc 

dum,autfi penitus aufcuhare nolis,colloquer.dumcftrani 

coque pafto vt non vfpiam te quicquam refellerc pofle i 

deare.Si quid de Iurifprudemiafortedicendumfir,tum be! 

fuomoreexcurrent. Nunquam,inquient,vetercs exade d 

ciplinam legum funt intcrpretati,aut, Farragines funt glofl 

matum intolerabiles,aut, Inter fe mirabiliter pugnant,aur 

Hquid aliud eiufmodi.Si dearte medica fermoeft, Nunqua 

tam concihne,tamquc opportune (fi modo fidem illis habes 

GalenusautHippocrates. Si deaftrorum fcientia,quid?H 



K M B t E M A T A« 5^7 



bpis & tonforibus efle notifTimum conten denr> nempe vt di~ 
^cnti hac & bene prouida cautione propriam infcitiam te- 
nt* AtfiadTheologia? reconditiorisarcana deueniendura 
> apenent ftatim , quid iuris habeant in ijs excutiendis : fo- 
:tcs fe efle fingent > fudabunt nitendo , neque tamen hilum 
oficient , & abunde fatagent , nihil agent tamen» Nec eft 
sod Philofophiam commemorem. Illi enim nihil nefoiun,t, 
i tam ferid per omnem difcipl.inaruni circulum peruolita- 
nt, vt fuo iudicio vel ipfe Plato ca>cutiat, Ariftoteiesine- 
iat> Cicero garriat, Aquinas deliret, & Peripatetici omnes 
ferabihter errenr. Adcd funt in omni difciplinarum genere 
2rcitatifIimi,vt,contra Socratis inftirutum & mentem,hoc 
ltum fciant,qudd o-mnia fciant:quinpotiUshoc tantum nef- 
nr, quod omnia ignorent. At (1 tam multa fciant,mirum ell 
ixmie,qu6d fe nefciant. Si enim vel quadam ex partefci- 
itquid llludfit ym§t a-ewrov, iampridem perfpexifTent fa- 
:ntixaditum cuiuis obuiurn &patentem effe non poffe*nifi 
n aliquid fe ignorare nont:aut fi quid fciat , non oportere 
faftu intumefcere,vt nuilum alium fcire melius pofTe & 
olutius audeat exiftimare. Sed mifTosfaciamuseiufmodi 
M<VfP*Ttmat) reniamufque ad carminis explicationem.Ve- 
renimne vehemetius inrei literaria? ardeliones inueham* 
"pecialiusid conferre videarin Sophiftas quofdam ia&a- 
idos,nihilque non tentantes-.quod quidem tamen in gene- 
'ldeo intelligi de iis pofie,qui fuam operam & ftudium col 
ant in variis & multiplicibus vno eodemque tempore ten- 
snegotiis,quascerteaggredi pofTunt illi fatis audafter &; 
icperficere vero conftanter minime poffutjt.In vetcre qua- 
9 fabula induftus erat fcruus quidam focuusj & nihil noa 
gens, qui afteriae vel ardeofce ftellara? figuram reprsfenta- 
vt mores & conatus ardeliemum exprimerct. Hi quotquoc 
rjfatis mouent fefemihil tamen promouent,nihiique agunt, 
tanmm fatagunt,idqucad modumadulterini & degeneris 
onis,qui fittantum ceuentis in aere motus.Talem defcribic 
ilum xMartial. 1. & i.lib.& Afrum ^.Talis eftapud Terenr. 
unuch. Thrafo,vt etiam SufFenus apud CatuIluro^Huc re- 
tdagium,Callippides. 

sftdeolamftellarem.] Plin.lib.to.ca.60.tria facit Ardcolarum Ard^ 
sra, quas funt Leucon, ab albcdine j Afterias , ab aftrorum 
;orc per firaiiitudinem djfta j & Pellos , quia non, ita in 






*0g ANDREA ALCIATI 

altum volat. mKat enim prope fonat. m 

FabdapriM Locum hunc,feuEmblematis fontem,niali 
repetere ex ioco Ariftotelis, qui eft lib. 9. cap. 18. De hiftor 
aniroaLvbi meminit huius prifc* feu veteris fabute.Ea auis 
Paufania:oW,ideftpigra&ignauanominatur. 
tfeuerc. C«*.] Alas agitet,& volare contendat.Ceucre propnc cli 
nes mouercverbum obfccnum.Perfius Satyra 1. 
i jin, Romale, ceues ? 

Iuuenalis 1. 

^An ts ceuentem y Sexte, vercbor ? « 9- 

CombMat fST ceuet,ponatnr calcultts. :. 

F«/«)?« p«iei fo/to*"0 Eiufraodi eft illud Salluftii e Iugu 

thino : Csetetum fides eius rei penes auftorcs ent. 




SMBLBMATA* 

Auaritia. 
Emblbma Lxxrnri. 



5°$ 




V mifer in mediisfiriens ftat Tantdus vndis, 
Etpoma efuriens proxima, habere nequit. 
mne mutato de te iddicetur auare y 
gui> quafinon habeas, nonfruens quodhabes. 

| auari hominis «w 3 fumpta ex Petronio Arbitro & Emblwna. 
-ToratiQ^ verbis quibufdamtantum mutatis. llle enim ita us typus 
atynco: cx Pctro- 

7{ec bibit inter ayuas, nec pomafugacia carph * 10 Arbl " 

Tantalm infelix, quem ftta yota premmr {£ °j ^ H f5 

Vittitif h<tc magni facies erit,omnia late 
Qiti Unet } & ficco concoqutt ore fam°.m. 
Vero i. S^rmon.Satyra i, 

Ttntaltti a labm fttiens figientia captat 

V iij 



|t6 ANDREAALCTATI 

Flumina eptid rides } mutato nominede te 
TaUda nanatur ccmgeftis yndique faccis 
Indormts inliians : er tanquam parcerefacrii 
Cogeris, vc \ 

EtCornelius Gallus: 

Qnidmihi diuiti^ quarumfi dempfiris yfum y 

Qunmtits largmopum ftwper egenu4 ero. 
Imo etiam poena efi partis incumbere rebmi 

Quas cum poflideas, ejfe -violare ntfat. 

}sfon aliter fiiens yicinas Tantalttt yndas 

(Japtat, & appoftts abftinet ara cihis, 

Auari con Sic cnim auati hac in vita fuos iam manespatiuntur,quic 

«iitio. quidmali optes nifi vt viuant diu ? Macrob.Saturn.i. Illos,: 

quit,epulis ante ora pofitis excruciari fame,& inediatabdi 

re, fignhicat eos quos m3gis magifque acquirendi defiderii 

cogicprsefentem copiam nonvidere,& in afflucntia inop 

egeftatis mala in vbrrtate pariuntur,nefciente*parra refpicc 

dum egent habcndis.^ff^TTyy cT° o*p ejiir,- tw pn opi^rcuxa 

G»o1iu£-7misn 9 aieWt Bionrid eft,Cupiditas habedarun^opu 

N nifiaiiqua fatietatecohibeatur, extrema pauperie longe de 

terior eft-.maiores enim cupiditatcs egeftatem quoque ma 

rem arceflunt. Proinde fi quem diuitem efHcere voles, ( di 

bat Epicurus ) y.h ^/ifua.TVi <oporriQet } ™ ( ?\ vnSyf***? *$** 

non eft quod opes augeas , fed tollas cupiditatem. Diflenti 

inter fe Poetze de cauffa pcenarum Tantali. Alij enim ad ir 

ros relegatum efie volunt, eiufque capiti faxum impendt 

cuius cafum femper extimefcatreaquepcena cruciari, qi 

Deorum liberalitate fic vfus intemperantius, cum eorum c 

uiuiis intereflec : vel quod linguam habuerit incontinenti 

vel qu6d Pelopem filium mcmbratim difle&um coctumi 

ccetui Deorumcomcdendum appofuerir, vndein inferisj 

petua rame fitique torquetur, vel etiam in mediis cpulis t 

quis famelicus&fici enectuscogaturlaguefcere.Referam. 

Ma . T * ly " Maximi. Tyrij Platonici verba ex oratione 15. Quid obfei 

dj locus. continua nom i n {i cupiditate egentiusrVbi enim femel anii 

iupra quam neceffarius exigit vfus, voluptaribus indulf< 

priorera cotinud faftidit,nouarum cupiditate detinetur.Et 

eft quodTatali fignificat aenigma.continua yidelicet volur 

rij fitim,vtcumoble&at:onum interdumlaticesaffluant.ri 

dant interdu,proptcrea cupiditatum refluxus exriteturjquj 



SMBLEMATA. jix 

amen cupiditatibus infeftiffimus dolor, metus ac perturbatio / 
ermixta fint. Nam quidnam homines timere peius folent, / 
uam ne praefens volupta* elabatur ? Graecafiquis malit hasc 
mt.*77$ aS ei'n Tnvisifov aJtSfos &mdvpLQJvr@- chlwiWf&Tri- 
tivyif&vra.Jzr^vynybvanTcu ijJbvav \sSfrUu axma ^gtiav , %$- 
kojjtUjj GrpoTipcov i'xij xjv iiifs>v i&i jk} to t5 Tav7&\v aulvt- 
put, i%to Jj/ at^.iJi^a.StUjMitjnt ajfyo? tpt^Jova^ tiJbv»? v<L- 
ATt^ispooioVTa '^gji amoVTO. a&St?-} *gi TOJ\if§oia om^vfnoiv^ 

W7T0U 'MK^A TOJJTOU? OVaKiK^.(Av04. YJJ TO.£$%(U i yyi QoGot. 

)Gi?ov/jfyj ytf Topo ciVet tj h Jbvri /ou* a.7Pc\^ t . Cinophonapud Achllet 
chillem.Statium fcriptorem veterem,lib. z.loquens de amo- statitf* 
rpuerorum,quemMenelaus vehementiorem dixerat mulie- 
ri: Quo pacto ,ait vehementior ? An quia iimulatque appa» 
iit,cuanefcit ,necamantifuir>erfuendi poteftatem facit ? fed 
antali poculo fimilis videtur : Ssepe enim etiam inter biben- 
jm auolatjamanfque nihil } quod hauriat,amplius inueniens, 
)ire c&gitur,atque etiam id, quod iam hauftum cft,prius eri- 
tur,quamquibibit,exaturetur,&c. Apudeundem Achillem 
cganter detorquet fabulam TantaliMellitealloquensCii- 
phontem,cuius Venerem prouocare no» poterat:Quamdiu, 
tjeorum qui in aliquo facrario cubant , morcm imitabimur? 
lrgam tu quidem aquce mihi copiam offers: verum nc hau- 
im.vetas.Tantonc tempore , vt propter fluuium fedeam , fi- 
nqueexplerenonpoflGm^NaregoTantalimenfsehaud difli- 
ilem torum fortita fum , &c.Lege adag. Tantali poense : & 
antali talent3. Lucian.in Dialogis mortuorumjHorat.i.Epi- 
>l.ad Iulium Florum>& Ciceron. vltimum paradoxum. 
W>/er.]Tantalus,quafi Tu.haMTa.Tvtj.d eft,infeliciflimus,Plato Tantalu* 
Cratylo.Apul.lib.de Dco Socrati*:folus Tantali vice in fuis * *J 
uitiis inops,egens, pauper , non quidem fluentum vllum fu- * 
tiuum captat,& fallacis vndae fitim,&c. 
§>ui yttafi.] Vulgatiflimum illud, Tam deeftauaro quod ha- 
t,quam quod non habet.Marfupiorum miniftrum. i. Jbvhov 
?9>a.xa»7iw ,auarum hominem vocatEunapius Sardianus. 
iis defcribitur in Aulularia Plauti Euclio, miferrimus fenex, 
littendi metu fefe perpetuo excrucians. Contra laudatura 
beocrito Ptolemasus Philadelphus,qui domi fua; non occul- 
fet opes inutiles,vt formica» folent,.qua: aurum penitus ege-, 
im in antris afleruare mcmorantur, vt Solinus & alij quidam 
idunt.HucHoratian. M cgn^ tnter op es foops, 3. Carm. 16. 

V iiij 



& 



l$- 



A N DRE5 ALCIATI 

Inauaros. 

EMBUMA I, X X X V. 




JEPtIT ivs popules mter ditifiimus emnes t 
'. y^/trmx Jenex nullus quo magis ampU tenet\ 
Vejraudans geniumj^Juum , menjasj^paratasy 

Nilprdter betas dura^ rapa verat. 
Cutjimdemdicam hunc : impem quem copta reddtt? 

^Anne ajino ? Jic esi: tnsiar hic eius habet. 
Namquc ajinus dorjo prettoja objonta geftat, 
SetL rubo autdura cance pauper aht* 

PLutarchuslibelloT^c^^a/o^j meminitnegotiatorisc 
iufdam Chij, cjuiomnium maxime auarus , tametfirm 
tumvini ,prima?que bonitatis venderet 3 ipfetamen iibia' 



■IMELEMATA. JI? 

lum > vapp.amque conquirebat. Ec fortaflfe is fuit , a quo cum / 
>rofugifict feruus,rogatus quamobrern feab heridominio / 
ugitiuus extuliifet : Quia, inquit, ciim prsefto bona fint,mala 
amen quaerere folctj quippequi vinum generofum vcndat, 
antiimque fubacido & vitiato vtitur. Itaque re&e genus id Auari afi- 
iominum comparatur afino,qui tergo geftet epulas, opiparas, no com * 
>bfoniaque delicatiffima, &taraen carduis victitet. Plerique P arJUI * 
;nim funt ade6 excordes,timque fui parum memores, vt folo 
)anemucido,vappa, &larido fubrancido fe expleant,quam- 
juamopimis poffeffionibusabundenr.In quofane vtgenium 
nfigniter defraudant,fic & partis ad vfum humanum con^fcffis 
nifcrabiliter abutunrur.Verba huc apponam Plutarchi.^OT-gp 
umKQcuToyeifi^ov vt*7V\s rapxaz sKxjovctv^tw tv* x&xis-a.nryj pi utar gb£. 
•Ji'a>v crtwcLyei? cm crcwToViOvJiv n Txyiv (6iK7jav ywduzv®-* 

{fmhVVK^^eytTOV OIVQV tTTifOlS 7TI T^<T/Jt)VytCWTCi> TSfOiTOV 

y/roV o^ivluv £fy\tti ifyaytyouievjQr. oixiTwrJi v? ifOTnStU vtp 
fpfo.o 77 7ivi* vt& tov Jiajr.oTttv x^.-mKd Koi7nv » A'ja3&> i> (spfl) 

WOpOVTWVi^KaV ^tlTOVVqtt.Xgji JOf 01 TTOkKoi T& ^HfeDigJL ITOTJfjUt 

ffinJicov \&p£al voVTi; , Irm tzl hi%i§ » xgi Vty&*& 7f(%} Vffir 
Keferam Latinc, Yt porero : Vt cucurbitulse peffimum e carne 
!anguinem eliciunt; flc tu quseque peffima in teipfum confers, 
sihilo melior illo mercatore Chio, qui cusn magnam vini ge- 
acrofi copiam venderet aliis.fibi vappam & acidum vinum (er- 
aabat.Eius.itaque famulus rogatus,cur abhero fugifTet.-Quia, 
ihquit, cum ci bonaadfinr, malumtamen conquirit. Ei longe 
muiti fimiles fuauia poculenta tranfmittum,&ad molefta pra- 
uaquequafi accurunt.Idem'^' <piKQ7rKv77 cuiovJiv zv Tr&^&Vy 
wazrsf ov@- QdLKcLViat^vKcL ajJ pfvyxva xtLT&KafM^cov % dei x&- 

7rV0$Ygi7i$£$f CWdLmLi.7rKcLLUiV \@r\ KoVTfOV Ji (M) U47i%6)V»y.)lJ$ 

$K(cu,u.tiJi y&TAfiQ^wtTOf.Nihil capiens inde commodi, veluti 
balneatorisafinus, quiligna & farmenta defert, femperfumo 
plenus ac fauillis, J nunquana autem balnei particeps, neque 
teporis, nequemundiciei. Simile cft iliud exfecundo Epi- 
grammaton: 

IIo/W u-VftctJkt «l>u$i£e-i ap^uiJkof Q-> 

KcU Llfr$V Jk7TcLVCdV ty (ZiCOVtlLliOVCOV. 

tl ohkdLXj? cu r)gv<r* Tiy.d.K$i& <po'f tov gyovScU} 
Ylokhov •v^ vcotov %opT0v sJhvcrt fiovov. 

Hoc eft, 

'Viums vtmttU , dumfamptite ptacauet omnes 3 
Sttpptttat mmmeras Aitemi&orM of>cs. 



JI4 ANDRKA AICIAT! 

\ x/iftrum fepegerunt ingentU pmdera dorfo 

\ £Muli ,fed ficcum non nifigramen edunt. 

Ex M. Tulliocitarihoc memini :ferebathancquoqu£ini 
quitatem Sepiius , & imbri ftumenta in area corrumpi pati< 
batur. 
Talis Opimius apud Horarium 2. Satyrarum 3. 
Tduper tipimitts argenti pofiti intm tyami^ 
Qm veientanttm fkfiis patxire diebm 
Campantfolitns trulU, •vappamque profifiis y 
Quondam Utkarga grandi efi opprtjjta , t^. 
Defrau- ^efiaudam gemwmque ftnm.] Detraudare genium, eft naturj 
Bkmf C " ** enc g arc 9 U0<i appetit:cui opponitur,Indulgere genio,& ani 
mo obfequi.PJant.in Aulul. 

Terditiflimus egofum emnium m terra 5 * 

Nam qutdmibi optts -vitavjl , qui tatttum auri 
Terdidi , quod cufiadiuifedniit ? egomet mefiaufUui^ 
*Animumcpte rrmm s geniumque mwm-gpc.. 
EtTcrentius Phormione: 

fuum defaudans genium. 
Betas durdque rapa.] Synecdoche, pro quibuflibct abie&ii 
cduliis:in quo notanda fordities auarotum. 

tnopem quern eopia reddit ? ] Antitheta . O uidium imitatur j 
"^Metamorph. 
^, £>uodcupfoymecnm efi.btopem me copiafecit. 

Sequerubosut, tyt, ] Alludit ad illud:Afinus ftramina mauult 
quam auram. Id genus homines a Grxcis nominati K&tJbp<i. 
yi ? lL cumini fedorcs ab Ariftotcle , KUfjuniepfctu, 4.Moral,ad 
Kicomach. 







I MB LE MAT A» 

In aulicos. 

EMBLEMA LXXXVI. 



W 



( 




^ana PaUtmos, quos educat auU chentes 
Vicitur tturatis neclere comfedibus, 

ALlufio efl ad Diogcnis apophthegma : dicebat enim Ari- Auree 
ftippum ( Philofophum aulicum) aureis teneri compe- compedes 
dibus , ne polTet exire 5 qu6d fplendidiore Principum vita aulico- 
captus, Philofophicam vitam mentiretur. In quo fenfu etiam rnm * 
Seneca dixit> ftultum efTe compedes fuas , quamquam au- 
reas,adamare. Id tamen quam ftudiose faciant aulici,ne- 
mo eft quin videat. Non enimanimaduertunt quantum vo- 
luptatis & oblectamenti fuppeditet viuere hi-nvf {$> \ et>h' 
cy £hiv%t$h , nec aliis gnathonum more , aut parafitorum 
nefcio cuius rei gratia, manum deofculari, ridenti arridere, 
& fcede palpando quamlibet perfonam induerc . In quibus fa- 



pi ANCREAALCIATI 

c^itandis quid ( obfecro ) fidei aut bon^e mentis 3 qua? honef 
ratio effepoteft,ciimiimulationis &perfidia fentinam ine: 
hauftam in animo prasfentem vbique circumferant? Eadere 
eopioiius Lucianus>eo fcilicet Commentario quod fcripfit De 
iis qui ccnducti mercede in diuitum familiis viuuc. Apud Plu« 
tarc, Theophrafius exprobrat Ariftoteii 3 quod relicla Acade- 
mia mallet in Philippi aula verfari, quod & ante fuerat a Dio- 
gene reprehenfum 3 Ariftotelem cfnare quandophilippo^Dioi. 
genem cum Diogeni placerec. Quantum autem pertinetad 
rtoftri diftichi m3teriam 5 vidctur refpiceread M. Catonis lepi- 
dam fententiam. Dicebatenimfurespriuatorumfurtorum in 
neruo & compedibus aetatem agercpubhcos in auro & purpu- 
ra vifendos.RetulitGellius lib.n.cap. iS.Huc Aureaecompe- 
des:3c 3 Leo chordula vjnclus. 




2MSLEMATA. 



In fordidos. 



117 / 



E MB 11 M A IXXXVII. 




V R. rofiro^clyfiere velutjtbi Prolmt duum 

lbk,Nilucis cocrmta Uttoribpi4> 
ranfiit opprobrtj m nomew.quo YubUus hojlem 

Ndjojuum dppelUt,BattiadeJqueJu(im. Homines 

' D diciturin putidos & forditie quadam infignes,vtqui tuf- impuri & 
. pia,& qua»alioquifilentijfidcm requirunt > eru&antes ape- fordwli* 
unt,& qusc natura prouida voluit effe tec~ta , detegunt euul- 
mtquerficque interdum loquuntur,vt quod vulgo dici folct» 
)dicem ex ore faciunt.Hos itaque non ab re Ibides dixeris,id 
t.fordidos & ineptulos:indignos , inquam, quiin hominum, 
bo numerecur* peripe&o zuis ingenio. Ha?c enim roftriadu- 



jlS AKDRB* AICIATI 

- \ citate fc per eam purgat partem.id eft, aluum qua reddi cfbo- 
i jrumoneramaxime eft falubre:itaque clyfteris vfum primum 
dicituroftendille.Pliniuslib.8.cap.t7. &Aiiftot.9. Denatura 
animal.Quamobrem Ouiciius & Callimachusfuossemulos & 
obtreclatores hoc nomine infignes efle voluerut,vt mox fubii- 
ciam.KAv^aidcm eft quod abluo:vnde clyfter nomen habet. 

CalliiM- £&o Tublitu hoSiem Na/o, err-] Callimachus Poeta Cyrenaem. 

«hus. Battirliius(hincBattiadesdictus) difcipulus Hermocratisla- 
(ei GrammaiichApollonium Rhodium,qui fcingratum difci. 
pulumpr£buerat,dirisimprecationibusdeuomt, eumquepei 
contersptum Ibim nominauit , quafi auem iEgyptiam & Ale« 
xandrinam , fiue quod Alexandrinus elTet , quamuis Rhodiu» 
diceretur,fiuequodfpurciffimus &impudetiflimus. Sic etiair 
Ouidius Callimachum imitatus, aduerfarium quendam fuun 

Cuid.in ibj m appellauit,quod virum Romanum mentirctur : vel quoc 

Ibun. exulantisOuidij vxorem turpi amore tattus follicitarit.multa- 
quead Auguftu deferret,quo diutius in exilio Poeta detinere- 
tur. Itaque do&um emifit Poemation in Ibim Nafo ,in qu( 
nori cxprcftit maledici nomen,fiue quod inultus maledicat,8 
prouocatus regeratin eu conuicia , fiue qubd alique nomina 
timcarpere,&ita verbis profcindere lege prohibuum eflet 
O uidius eodem opufculo in Ibim: 

N»»c cmo Battiadetinimicum dettomt Jbim: 
Hoc ego dettoueo tequefHosqtie modo. 
Be Ibide,lege qua* fcribit Plutarchus, Commcnt. Vtrum plu: 
rationis infitin terreftribus animantibus quam aquatilibus. 

Strabo i7.lib.Hfwp«T«TDv J£ n /'/?:* mKd$y»<hs jJfi i@rm %»(ju 
*} (Ayc.$orMri M riw pgpidv, n/4u 7pKA?yoJ)if , tfj$ oK» w\ 

Keuvd , yjc^H <fi dvTWV ATeta-et 1fioJbf\* KhZ^dvSpendL . Suida: 
iricminit huius poematis, 5 /£W,inquit , S£r mitip* i-m-mJwowi 
vov eis d?cz$eidv x^ KoiJbpidv «V nvd llfivv yi.voy.ivov i^fov tbc 
KdKKi/ud^ov.lw^ ovtQ- ATnfaavi&o y$d*^.ds7d df-pvcwnvs 
At Apolloniusnon tam do&ori fuo,quim patria? ingratus,me- 
rit6 nomen id fortitus eft , prarcipue cum per ignominiam vo- 
cabulum fpurciiTim2evolucris,quarefertiffimapairia fuitqui 
r^ tum auerfabatur,fcrre coa&us eflet. 



EMBXEM ATJl. 

In diuitespublico malo. 
Emblema lxjcxyiii. 



3,^ 




nguilldt qulfptis captatfi limpida verrat 
Flummd^fidlimes aufitadirelacm^ 
fus entjndetque ^erammultum excitet ergt> 
St cret*& vitreaspalmula turbet aquat* 
ties enf.Sic w r-es publica turbida lucro efi % 
Qm paee^arttati legibus,cfiirmnt. 

} videtur fumptum ex apologo quodam iEfopico,depifca- 
oreaquamverberante, vtfugientes pifces incautein retia 
ilaberentur.Quam aquarum tnrbationem cum culparet ali- 
is,fratim huic pifcarorrAt niu\sit,fic moueatur vnda,me mo- 
jfurientej» e& G.ecefle.QuQd fane aperte defignat/77 *} Twr 



t*» 



|10 ANDRU ALCIATI 

7i6hsw <fouayj*yoi T^n^hifct if>y&?ovT&t,oiuv t±s TciTftJc. 

ei$ scicnv Gfetci-yctHrtVxos nempe qui Rerum pttbl.clauum tene 

tum vel maxime quxftum facere, cum patria, fua opcra, latx 

ratfeditione. Proinde vulgato Adagio ij dicuntur anguill; 

Anguillas captarcqui priuati quxftus gratia tumulrus concitam,cum v 

qin dican- deant publico Reipubl. ftatu nihil fe poffe corradere . Itaqi 

turcapta- nonm irum,fifeditiones enatas effe gaudeant , veletiam exc 

re * tent,qub publicum ciuitatis malum in fuum vertant comrri< 

du.Prouei bij vfum ex Ariftophanis verbis colligere erit facil 

! 7n? ydol Ttis iyjghetf Swpa/jfyjot 7ri7n)V&&t. 

O c 'tciv yuiV nhiy.vn %£t&?h hctp.Cetvzoiv vJiv. 

EW e/T ctVCO 7i J(5U )&7W 70 V CJ (? Cof V KJUXjScVV 

Al!?K07.K&2 <rv hciy.CcLvet 1 , ih limT^hiv TH&iltie* 

Feci$li 3 ~Pt h qui captat angttillas ,facit; 

JQuieta cumfunt flagna,-venatur nihil: 

, Sed ccenum ybi omne illac O* hac fubuerterit, 

Captura magna eflittt quoque -vbi perturbaueris 

Hanc ciuitatem^ C7" inde plurimttm capis. 

Principu Hancartem( heu nimium) callentquidaPrincipesVty/?j£o'f>< 

quorunda qui tyrannico concilioin ciuitatibus dillidiaferunt,quolice: 

rapina. tius mulctent miferam plebeculam . Notiflimum eft quod i 

ctitant magni illi latrones a ^aqueo immunes., nihil effe vtilii 

& opportunius,quam in aqua turbida pifcari.Sic viuitur.ea < 

morum deprauatio atque hominum pcruerfitasjvt qui ipfi f 

penumerd legum facra tractanr 3 aut certe quibus vt cuftodib 

afferuanda &tutandaconcreduntur 3 ipfimet legum folutis 

perfractis repagulis victirent . Meininiqua* aliquando Mari 

aperte liberequefaffus eft. Bello enim contra Cimbros geft 

cum mil]e Camertes ciuitate donaifet,idque quibufdam repi 

henderetur,vt alegibus patriis alienum ;ftatim aitfe inter j 

morumftrepitus legum prseicriptum & quafivoce audirc n 

nime potwiiie.Lege proucrb. Anguillas captarc, & Pierij Hi 

roglyph.lib.t^. 

Cajfus eritykdetque cperam.] id eft.fpe excidet,fruftra fe lab 
raffe fentiet.Prouerbiales metaphora:. 
P l»ul» Talmula.] Remi extrcma pars,fic dicta eo qu6d protefa eft 
modum palma?,Virg.f .^.neid. 

Littus ara^gr Uuat firingat ftne palmula cautes. 
. Ftfre^d^ww.JPerfimilitudincm vitrecedicunturaqua?,cu 

trca. /untquiera*,aecturbat£.Satius 5. Siluaru; — yitreasquenaU 

Vlaudit acptas.F—* »— , 

Sk 



EMBLEMATA. jp.1 

Sit iis tes puhUca, c-tt.] Similitudo erat,cuius hic efi apivJbffif» , 
face.] Pacis tempore. 

% Arc}ati legibus.] Eiegans metaphoraa vinculis autcompe" tcx cus 
ibus, quibus iiiigati fontes retmentur., Lex,tefle Cicerone, P r,m & m 
incuium cft ciuitatis , libertads fundamentum , fons arquita*- 
s, &c. Nec fane aliunde magis florent ^efpubiica? quam cum 
gum viget au&oritas.-quae inftituta? funt prsecipue, vt eaium 
letu humana coerceatur audacia , tutaque fit inter improbos 
mocentiaitradit Ifidorus auctor non omnino malus.Huc per- 
net quod alicubi diclum eft a Demofthenc : >&Jiy fytKos TT^- 

Legis virtus eit impcrare , vetare ,permittere , punire,aic 
iodeftinu^. Seneca 95. epift.appellat leges tninis mixta prse- 
epta. conftituuntur itaque leges pcrna jinfiima enim lex eft 
use neruos non habet aduerfus racinorof©s,inquit Demofth» 
rgo punit lcx ea etiam interdi&o quas non fponte admittun- 
jr flagitia , Ccd culpa aiiqua atque ignorantia : Vt lex Aquilia 
ulpam in damno dato vel ieuiffimam, l.ji. Si putator 3 i 44.ad 

Aquil. D. Sed ad rem : leges conftringunt improbos ,aiiof- 
ue in cfficio continent Repuh.tjuieta , nulioque tentaia tu= 
lultu. Sic M.Tull.pro Sextio: Illum tot iam funeribus Rei- 
ubl. exulrantem ac rripudiantem , legum,fi poffet ,laqueis 
onftringcret. Kebus enirri perrurbatis fcelerati homines fibi 
ollicentur impunitatcm,qua nulla maior ad peccandum ille- 
ebra. Proinde apud Suctonium, Iulius Ga?far diditabat iis 
[uos «nauior criminum vel inopiac luxunseue ii$ vrgeret,bel- 
ociuili opus effc» * 




^ZZ ANDREA ALCIATI 

In auaros, vei quibus melior conditio ab 
extraneis offertur. 



Emblema lxxxix. 




Velph/m mfidens vada carula fi.Icat ^yfrion, 
Hocque aures mulcet^frenat gr ora fono, 

Qukmfit auan hominis non tam mens dira ferarum efi: 
guicjue viris rat>imur,^ifcibu$ iripimur» 

T D extulite Giacco Bidvofor hexaftichcquod eft i.Jlpig 
Fons tai- J fi c autem : 

hlcw. tis. $B?is oV «VctA/o/ 7ve<rtuui£<& * £yyv$i J/vnr 

J ?S ibopyjXTzLv AX&itSfauar-C&pCvdtQf, 

Avrtyjj fuy yjSxipyi Ktyvyjgi Stfytm <$\K<$h 
HvfSpovov, cal e/V (ivB* \>y\y& iyaoso {J&iuQr* 



A E M B r I U k T A. £1$ 

I*^3£V aw3po>7rwv &%& JiKsuoripoii. 
Vk reddidimus: 

Pr<ecipitem e nmi citbarafdum aliquxndo latrones 

ln vaflttm pdagi forie dedere fretum» < 
TfotinHs m mediis delpbin appartiit vndis il 

Jtticio gratx dttici/oneque cbelys : 
Sefforemqm Iflbmum demxit adufque ^ofintbi, 

Fluclibtcs ey mediis reddidit incolumem. 
JFfinc patet indomito meliores <equore nafci 
TifceSt quam teUut gignat alttmna -viros. 
■liftoriam, feu ( (i mauis ) fabulam copiose traftauit Herodb- 
uslib.i.&pofteum Gelliuscap. vltimolib.i<5. retulit & Oui- 
lius i.Faftor.ea eft de Arione citharcedo,qui arte fua peeuniis Arionis ei 
)artiscLim patriam repeteret Corinthum, in piratas incidit^ tharoedi a 
jui nummorum caufla cbnfilium ceperunt de eo interficien- P e Vu*. 
iosquod vbi animaduertiflet , impetrata ab eis venia fidibus ft ria 
:ecinit;tum ftatim e prora CtCc in profundum deiecit:quem (u> 
)itd a delphino exceptum, & dorfo Corinthum vfque ve&um} 
liunt. Allufit ad hane hiftoriam Propenius, elegia z. ad Cyri- 
hiam, de fomnio naufragij : 

Sed tibi fubfidio delphinutn mtfert ytdi^ 
Qtti puto ^Ationiam -vexerat ante ratemi 
5'nalum etiam adolefcentem iu riiari a Delphinisferuatumj 
:odem pene quo Ariona modo,retulit in Sympofio feptent 
apientum Plutarch. Itidem narratur de Telemacho pueruloj 
jui cum forte in mare decidiflet, excipientibus Delpninis,ab 
moque retrahcntibus, euafit.Ait idem Plutarch.ad fineni dif- 
>utationis , qua inquirit , An fit aliquid in brutis rationis. Id Auariti« 
lutem dicitur , & non iniuria fle&itur in crudelem & infatia- <jua ta P** 
)ilem hominum auaritiam > qui iji vitam aliorum non veren- n } Ci%i% - 
ur confpirare,qu6 bonis eorum & opibus potiri quoquo mo- 
lo queant. Hincque admonemur, mitiores efle feras in homi- 
lem quam iple homo in hominem fit.Quid vero fceleftius aut 
leterius eacupiditate habendi, quse non modp fui facit im- 
nemorcm,fedetiamfibi & aliisexitialem.^Eam itaquerectc 
vlenander appellat (uyi^ov ctf3pcd7nn? k^kov > Euripides VeriC, 
ime>. 

OVk yy cmi ro nrxiov £yj*v mi^VK avrig» 

OvJiv (pfQVet JlKOUOV^OvSi @QVh2TCU> 

$/Aw;t ' ci/mkt {&■'£& K& WdLOia ■mo\i* 

h Bion Sophifta optime tUu tptKapyvgJtw pn??Q7rz?jv tf&mz 



314 ANDK.EA ALCIATI 

Auaritia wW *5 ccnfuic. Cur autem fummum malum a quibufdam 
rummum dicacur auaritia,in promptu ratio eft, quod ea vix vnquam fo. 
malum. la cfle queat : quippe cum perpetuas habeat fibi comites rapi- 
nam, periurium, mendacium , prodirionem , atque eti2m par- 
ricidium, quod exempiis longe multis perfpicuum effe poteft 
fed vnum ad rem praefentem fatis erir, quod ex Ariftotele pro- 
tulit AriftonymusrSocios o&o latrones de fpoliis inter fe con- 
certafTe , ex quibus quatuor funt interfe&i : deinde quatuor a- 
liosrurfumeo nominedimicafTe: vnde fa&umvt duotantun 
fuerint fuperftites, qui etiam cum rixandi finem non facerent 
vnusexomnibusadextremum incolumis cuafit. Sedquid re« 
liqui tandemfuturum,fietiam dextra in finiftram armetur 
Haee iile. Cicero pro Qujntio : Nullum eft officium tam fan. 
ctum atquefolemne, quod non auaritia comminuere atqu< 
violare foleat. Et quidem ftatim omnis iuftitia negligitur, & 
aliena per iniuriam occupantur, cum pe&usauaritia,mifero 
que cupidine feruet, ait Horatius. 
j J r acU cttula,] Mare caeruleum. 

- Sulcat. ] MgTapog? ab aratoribus,pro eo quod eft,fecat,pro 
fcindit, tranfgreditur. 

Ftenat o* orafono. ] Ab equis tranflatio in verbo, frenat 3 prc 
co qaod eft, retinet, fiftit, regir. 

VirUrapimur, pijcibu* eripimur ] Id paulo ante carmen Grx- 

cum expreftit : 

H fct StLkcLosa, 

Eft & eiufdem argumenti 4. fCv&obisy. Epigramma,cuius con- 
clufio eadem cum Aiciati verfu vltirao, 

YLntvdLiift aySpa7ni?3 i^Suw ow^o'^3bc 
Cui conuenit Ouidianum illudexi.l rift. eleg.4. 
Cumfte minor loue fit tumidu yti regnat m vndii, 
JUum Neptuni, me l9HH *x* f>remst. 



SMBUUA T A. 

Gula. 



m 



IMBLEMA X C. 




:vrcvl ione gmiS) tumda virpmgitur alm y 
Qm Laron y aut mambus gefiat Onocrotalum. 
r altsformafmt Dtonysl 9 ey talis ^fici^ 
Bt gula quos celebres dehciofa facit. 

HAc eicone depingunturlurcones & gulc/i fcu helluones, Guiofo- 
quorum illis tribuit gruis collum, vt fibi dari poftulabat rum lrna : 
^hiloxenusrhisjvel^etiam fi mauis)vtrifque ventrem maxime ^°* 
>rominentem.ExprefIit autem ventris ha?c guteque mancipia, 
luarum auium maxime furacium » & gulse dedica rum imagi- 
le.Larusenim cdaciflimuscft.quiquodtotam efcam ore de- 
Joret,locumfecit proucrbio, Larus hians. Auiculaeft e mari larus, 
iriclum quceritans aut lacubus,QUje Gauia Latinis dicitur.Hinc 

.X iij 



%L& ANDREA AlCIATI 

Matron,quidam parodus, Chserephontem parafitum compa- 
Onoero- ra "* C k mc ** c0 ^ aro ^o quod voraciflimus effet helluo.n^»^ 

talufc *4?f tffVtSi sWaV.Onocrotalus autem olorum fimilitudinen 
habetmec omnino dirferre videretur Onocrotali & olores 3 nif 
faucibus ipfis ineflet alterius vteri genus.Huc eaim inexplebi- 
leanimal congerit,mira vt fit rapacitas,mox perfe#a rapina 
fenfim inde in os reddita, in veram aluum ruminatis modo rc- 
fert.Plin.cap.47Jib.10.Et hsee belliflima guloforum infignia. 
Martialis vndecimo lib. Et ^uam 

Melan- Turpe *7{auennatu guttur O nocrotali. 

thius. ' Melathij Poerse tragici or±o$a,ya infignis votu fuiffe traditur 
vt collu olorinum optaret,quo diutius dapum fenfu fruerctur 
vt etiam eius quem fuperius attigi, qui fibi a Diis volebat im- 
partiri t&wv i'%eiv 70 v Kttpvyy&wyiavi id eft,guttur tres lon- 
gum cubitos,cuius eft mentio apud Gellium 19. cap. 1. 

Cureulio. Curculione gruU] Gruis collo.Videtur ex proprio feciffe appel- 
latiuum.-eft enim curcolio 5 vermis edaciflimus 3 quafi gurgulic 
fic di&Us, & frumenti fortitus vocabulum squo nomine fum 
etiam notati plerique parafiti, vt cx i.Mifcellan.Nannij difces 
Tnmida virfingim aluo. ] Id eft $vm»v* quafi dicas ventro- 
fum : quo epitheto notatus cft Ptolemseus Euergetes, proptei 
abdominis ftudium.Vt Alceus Pittacum Mityleneum tpvaxava 
&} ycts-pavcL, quod pinguem haberet aqualiculum , appellauit. 
tefte Laertio. Citatur ab Athenaso ex Euripide, ficuti & a Ga. 
lcno oratione cW 7«V liyva^. 

Fvd^tVTt c/bciXo/ vnfvo? 3-' tiorn/j&Qt: Abdominis minifter 
&4eruus gulae. Huic conuenit Perfianum hoc Satyr. 1. 

Pinguts aqualieultcs propenjb fefquipede extet. 
Id hominum genus vocantur qpoydrcifit Grece\,nempe-queis 
pingui abdomine venter prominet. 

Tdlti forma fuit Dionyfi, &c.] Duos hofce inter gulofos infi- 
Apicius. gncs memorat Athenaeus lib.i.cap.3. Dipnofoph. Apicius qui- 
dem omnium helluonum maximus gurges , librum etiam edi- 
dit De gula; irritamentis : non enim fatis habuit Principum 
congiaria & Capitoli; ve&igal dcuoraffe.Huncfibi manus in- 
tuliffe quidam referunt,cum fubduftis rationibns cx fextertio 
millies quod in culinam congefferat, centies tantum fupereffe 
fibi cognouiifet. Lege Plin.9.cap.i7. 

Infigmtcr Et gula qttos celebres^c.] Vt,pra?ter fuperius nominatos,Gna- 

£ ulon - tho Siculus, Publ. Gallonius, ^Efopus, Clodius Albinus, Afty- 
damas 5 Abron,&quamplurimi alij,quorum luxus exveterum, 
monumentis hinc inde colliges. 



£ WBLE M A T A. 



32.7 



Ocnieffigics,deiis qui meretricibusdonant, 
" J cjuodin bonosvfusvertidebeat. 



EMBLEMA X C I. 




/MPIGBR haud cejfat funtn contexereJ}artt, 
ffumidaque artifici tungere filamanu. 

Sed quantum multis vixtorcjuetjlrennuus how, 
Protinus ignaui ventns afella vorat. 

femina mers ammal ,facili congetfamarito 
lucra rapt , mundum prodigit m^fuum . 

• 

I 



DexPaufani* Phocicis trafturm enumeratis emr* 1 iliquot &***** 
L ftatuis Dcorum & Heroum Polygnoti manu depictis, pott ^^ 
hasvirum quendam federe ait , infcriptionemque indicare 
cum eife Ocnum.qui texat e iunco reftim vel funem,fed aftan- 

Jv 1111 



Qcni fu- 
niculum 

«arqucre. 



Nemca 
QquL 



Muiier 
prodiga. 



Mundu* 
oiulitbris 



JlS AHDHU AICIATI 

temafeilamtotum quod iile laboriose texueritarrodenrcm 
Gnauum & induftrium homine fuiffe Ocnum aiunt, qui vxo 
rem fumptuofam & prodigarn habuerit,qua? profundere con 
fueuerat quicquid ille optrefaciundo perfummum laboren 
qu3eritafTet,idque perambages voluifle Polygnotum defigna 
re.Compertum eft etiam Ionum vulgoprouerbium effe^quo 
ries hpminem fignificant ad laborem quidem vehemente 
propenfum,fed nihil mde capientem commodi ,Ocni funicu 
lura torquet.Ita ferme Paufanias. Huius quidem effigie Plu 
tarchusmemimtlibello^^idi/^^w^ , & Piin $? cap.n.intc: 
opcra,nifallor,Socratis pietoris.bic & Propertius 4 Elegiaru 
Dignior ohliqno funem qui torqueat Ocno, 
JEternunque tuampafcal afellifamem. 
Rctulit & commodc 12,. Hieroglyphicon Pierius. lege cap. 81 
Wifcellan .Politiani. 
Imfiger.] Diligens , induitrius.Virgxl.i.£neid« 
■ . , tllt tmpiger haufit 

Sfumantempauram 
Ec Ouid.i.Metamorph. 



patrtos 4 iit tmptger ortstt. 



Videturtamen(quod obiterdixerim)adie&iuumhocdifTerr< 
vel maxime a nomine Ocm.quod proprie ignauum , & qui fa 
ciat aliquid grauare , fignificar. Dicitur enim qkvQ-jujokvh 
fQf .& ipfa fet&vpiet dicitur owof xj/j oKvnfi* : ied & okv£v 
ideni eft cjuod pigrefcere. Hxc tamen dictio ad fenfum potiu; 
attinet :ignauus enim eft,nini queagit, tametfi laboret,qu 
fuas opes male collocat, eafque m vfus minime neceffario: 
crogar. 

Sparto.] Genifta. fic enim quidara interpretantur. Sparturx 
verogenus eftherba^apud Hifpanos frequentiflima?. 

HttmnUque «rtifid.^tzfditpepoif teftis. 

Feminatners ammal. ] Laborat totis diebus homuncio,fperat« 
que ditefcerej fed quicquid iabore tam improbopartumena- 
fcitur,ad ornatum quendam fuum transfert prodiga & info* 
lens mulier.vndc vero verius a Iuuenale fcriptum Satyr.6. 
Trodiga mn fentit pereuntem femina/enjum 3 
A< yelut ex haufia rcdiututn pu lluht arca 
Numtu^ CT* eplenofempe> tollatur aceruo : 
Non vnquam reputat quanu fuxgaudia conftent. 
Qu6 pertinet adagium,Mulieris podex,in Chiliad.Adag. 

^inndum.] Liuius in oratione Caronis pro lege Oppia corw 



EMBLEMATA. , - 5 - 

r uanda:Munaiti* 5 ornatus,&cultus,ha e cfcminaruminfignia- 
nt,his gaudent & gloriantur , hunc mundum muiicbrcm ap- 
•lUruntmaiorcs noftri.Nonius exLuciJio: 

LezOHittjuidamvxoriTmndumomttepei.umque. 
Vlpianus Softeraitmundo muliebncontineri fpecula 5 vn- 
icnta,vafa vnguentaria, & fi qua dici fimdfl pofiuut^ difen* 
.iiauemuliebria ornamentaamundomihebn 5 acn mulier 
affic effe munda.ncc tamcn ornata : vt folet m us connngere 
u * fc mundarint lo» in balneo.nequc rfc ornannt : & contra, 
laliqua ornata, nectamen mundata. Sed hoc nimium fubti- 
ter * Iurifconfulro;nam apud oratores, pocias.aliofque tcr- 
s audores , mundo muliebri non ea modo contmentur qui- 
us rmrHer fit mundior , fed etiam quibus ornatior. V al. Max. 
b ..cap.Peluxuria & libidine y memorab, le refcrtexemp.uni 
c abrogara lege Oppia quz lata fucrat olimbelloPunicofe- 
undo adcoercendammulierum luxunam :fedeastamen ait 
"cufari mcntis imbecillitate,* grauiorum operum ncgata 
ffcaatione,quamobremomne ftudiumad cunofiorem fui 

ulruraillis permitti. , ,. 

frodigit.-] Confumit, diffipatjverbum aptimmum ad proo> 

plitatem notandam. 




5jo 



ASDRIl ALCIATI 

In parafitos. 




^vo s tibi donammfiuuiales accipe cancros; 

Munera conutniunt moribm ifta tuis. 
His ocuh vigtles , ey forfice pluribm ordo 

Chelarum armatm , maximaejue alum adefi : 
Sic tibt propenfm fiatpingui abdomine venter, 

Pemicejiju? pcdes,fyiculaque aptapedi. 
Cum vagm m triuiis , mmf&cL feddibm erras, 

Intfc alios mordax fcommatajalfa iacis, 

APparethocfufceptume/Teinmordacem quendam *} «- 
Wkiv* rcffiutrQ- fcurrjim , cui fymbolice cancros fluuia- 
lei dono dat, parafitiris moribus apprimerefpondeHtes. Dc- 






EMBLEMATA. W\ 

rum itaquc feruat in eo , quod rationem habeat perfon* cui 
■c tribuatrintereaque graphice depmgat hominis importuni 
obtreftantis effrenatam licentiam,qui ad quzftum & vemre *«g™ 
mia conferatfua ftudia,vtaliis,& plerumque etiam praefen- jjj^ P 
>usobioquatur,in quos eiaculetur molefta&acriaqusdam 
fteria.Id autcm genu s hominum fi quando locandi fanes tra- 
iant, ita vt e falibus hilari ftonte acceptis, & datis ad fcoma- 
mordacia fe conferant., iam tum faftidio efle non ab re mci- 
untmec enim fapiunt qui iis omnia kccre volunt 5 quando- 
iidemnihilmagis lubricum fit &importunu conuxcio.quod 
aafi melle litum animos ingreditur.Parafitum Luaam & lu- . 
2nal.3.& 4 Satyr.perlege. . . 

OcuHviriks] Apcrti: quodrcfertparafitorum vigilanuam 111 
bferuandis aiiorum menfis.Euolue VumubJ,tofi7fiopty>t m 
^hiliad. ' . , , , 

etforficeplHrimMordo&rfJXKtiifi?'*^ exercitu.Fedes habent porf ^, 
incri fluuiales ad modum forficis. Forfex futorum eft lnftru- 
ientum,quo pannum aptant , & in frufta cornmoda diiiecant. 
;hela3 autem funt cancrorum brachia , a" Grarco -^hti , quod 
tiam fignificat vngulam.Huc pertinet Plimana deknptio can- 
rorum,quas eft lib.^.cap.ji. . 

Statpinguiabdomineventer.] Abdomen, pinguedo eftfpinaeuin Abdomctt 
iarrens , in qua funt renes : tamen a pube ad praecordia furl-pe 
erfus abdomenperuenire Cornelius Celfustradithb 4.1uue. 

, , Venter adefk abdomine tardus. 

Vufonius Eidyilio <?.cui Mofella nomen: 
' Cuiprodiga nutat 
Alam^pimatoquefluensabdomine-venter. 
Certeparafitus diciturEuftathio ^rspoVM^quodabdomini 

inferuiat. , - . - 

Cw»T/<£«*.]Horat.i. Epiftolar.beliefcurramitadeicripnt: Scitf«|e« 
Scurra vagM,non qui certumprafepe teneret-, criptio. 

Jmpranfus, non qtti ciuem digmfceret hofle: 
6)u<eUbet in quemuis opprobriafingerefituus: 
Vemicies ey tempefiasjbarathrumqtte macelU. 
Menf£e[uefedilibttserra4.] Hinc epitheta , *2f*m{ oAo/^oV, quod 

menfasillingat,& nidorem e cibis furgente rabido ore carpar. 

Hinc bv& Traf ,aut 3-u^'f 7r*|,qu6d foribus alienis mfidictur 

Bepe qui fueuerit aliena viuerc quadra.Prou.Sartag.pemicies. 
Scommatafalf4 Epitheti mctaphora . De fcommatum gcne : 

ribus Macrobius Saturnal.7«cap.$. 



i$i 



ANDRI A AiClATI 



Paruam culinam duobus ganeonibus non 

fufficere. 



bMblema xciii. 




In modicis mhtl efi quod quls lucretur.cr vnum 
j€rpufium gemrnos non aliterithaccs. 

Aliud. 

■ - 

ln temnjpes nidU lucxi tfiwnoque refidunt 
■ ^Arbufio gemm* nm beneficcduU. 

DVohtu «aneonibus. ] Ganeo, cui \hx modus eft culina , vti 
Varro defcribir, quanquam I M. Tullio fumarur etiam 
prp Icortatorequiproftibula &meretriculasan r e(ftatur. 



SMBLEMATA. $%% 

46 cft multum lucri expecTandum cx rebus minimis, in qui- 

isquanquam mulcum laboris & operas coilocetur , tamenErebus 

jdus mde parum capitur.At w rcrum maiorum adminiftra- JJ^ j^ 

^ne vtilitas multo confurgit vberior,quamobrem vulgo va- J^ 

s efferuntur modis adagia,vt in tenui ftacu conforti non efle 

cum dicamusjqualia funcifta, Domus vna duosnonalitca- 

:s,vt nec vnum arbuftum duos erirhacos : Vno ramo non be- 

:fedent duae ficedulae:& quod noftrares iocando erTerunt, 

oftraianuanon fuftinet duos mendicos . Falluntur itaque, 

li e rcbus minutulis ampliffimum cxpedant quaeftum , pra- 

rtim fi fit codem ftudio confors, vbiplerumque resabfquc 

uidia tranfigi,nifia?gre,poiTu. 

6t vnHTnarbujUm.] Prouerb.eft Chiliad. Arbuftum vnum non 

it duos crithacos.Cedrcnus TroKVMi&vidM deceftans,hanc Ci^ 

tlicudinem vfurpauit: JVo, $n<rtv> ipt$vuiovf(M* Kotyn oy 

4<PH,0VniU&W& ZV°<k>M<KTCU <33o£vO}UjCz?VC6ffyh 4' 

ytv. Vt vnum arbuftum duos erithacos non alic: fic vnum re- 

nim felicicer a duobus principibus adminiftrari non poteft .Erithaeos, 

ithacus auis eft quedam folitaria , vt eodem in faltu non ce- 

erenifi vna reperiacur,quam Theodorus Gaza nunc Syluia, 

inc Rubcculam nominat : altcram quidem afyluarum defer- 

; y alceram a ruboris indicio , quod ex Grasco nomine intel- 

'itur. huiusmeminit Plin.io.c.io. , 

Jn tenuiftes, vc.] Diftichon eiufdem argumenti cum fupe- 
Dri,mutatis tantum verbis.Alludit autem ad prouerb.Tenuis 
es.Vide Chiliad. # y . -. 

Vnoc^uerefidnntarbufio ] Proucrbium aliud ldem cum mpe- Ficedu]a ; 
aribus.Ficedula a ficubus cdendis nomen habet, cum tameB 
lis pocius vefcacur. Martial.lib.i. 

Cum meficut aUt^cum pafiar dulcibus -vuh % 
Cur botivu nomen non dedit vua mihi} 
cge PlinJib.Jo.cap.x?. 




m 



AN DREfi ALCIATX 



Captiuusobgulam. 

Emblema xciiii. 



<f 




^gnatorque fenus^menfnque arrofor herilis 

Ojlrea musfummis vidit hiulca labris. 
Queis tenenm affonens barbamfalfa ojfa momordtf, 

x y€jl ea clauferunttafta refente domum. 
Defrenfitm &> tetro tenuerunt carcerefurem y 

Semetm obfcurum qui dederat tumulum. 

€ulofi in f ^a v *4 etur P ro P r ie in eo$ efle tortum.qui lautioris vi<ftus et 
{pontanea * §° *" c * n domos opulentas feruiliter ingerut,vnde nihil prz 
lapfifer- ter damnum , aut etiam interitum confequantur , vel in eo 
tiitutem. quadrabit,qui luxu & gulsc intemperantia mortcm pr#prope 



■EMBLEMATA. 3?9 

tt fibi arcetTunt , quiquc , vt vulgo dicirur Gallico , fuum in 

ntibus tumulum conficiunt. Hi funt AKggLTas feuimpoten- 

s, qui obie&am cupiditatem fe&antur , hi fic defcribuntur £ 

icilio,vt citat Nonius Marcellus: 

Quifex menfes yitam ducunt , Orco fpondent fiptimum. 

>rrd ^ula in feruitutem pertrahcre docet Lucianus de mer- 

de condu&is.Itaque huc non incommode retulero iUudHo- 

uj,quanquam forte alio recidat: 

■ QuipauperiemfugienspQtiore metallis 

Ijhertaie cartt-dommum yehet »mprobu4 t atque 

Serutei tternumqui paruo nefcut vti. 
nblema ex primo Epigrammaton Grarcorum Latine htc rcd* 
mmab Alciato,hucnon grauaborapponere. 

II sLfjupdy®- ipirvs »«■ x&rd Jttfxarm xt^voCo^Q-fJLvf 
OVf io v &SpYi?&£ yHXim 77i7nu(&ii/QV. 

Tiawv®- Jtspoio vohhu aJct^ctTo vcipx&) 
.... K\rriy& Jl* oWfctxjoetf iTXciT^yncn jfyc<§-. 

A'ppo'<£ni Jl' o^vveuoiy W ov x,htrtSpoi<nv d^K79if • 

An$$e4r,dv7oz>Qvov* rvpCov imais 0,70.70. * ^dr^m 

fygnatorfiepentn.] Penuseft omneciculentum aut poculen- * >cnul » 
m, fed frequentet mctonymicos pro eo loco in quo aiTerua- 
r efculenta qu3ruis,accipitur, quo de nomine controuerfiam 
pere non pcenirendam ex Gelliocap.i.lib.4. 
t)J?reabiulca.] Hiantia,vel oftrea* hiantes.De oftrcis Pliniu* 

tap.6. 

Fal/aojfa.] fd eft,teftam oftrea?>quam ofla putabat eflc, 
Oomum.] Pro cochIca,vel tefta,quapro domo vtitur , idque 
etonymtcos & catachrefticos. 

Deprebenfumfurem,]ln iure eft Itt dvw 0o'f6>. 
Tetro temtemnt carcere furem.jAWn^ppio. a furibus,qui depre- 
mficoniiciuntur incarcerem. 

Twrulnm.] ym*$Q*ix&$ tumulum dicitj vcla confequentiy 
4od perieru forex in,Qftreae tcfta. 



51* 



INDRll A L C I A T I 

In garrulum & gulofum. 
Emblema x c v . 




Voce hoat torua frAargo eft jrutture>roJfrum 

Inftar hahctnafi>mul tfortsque tuhx. 
Deformem rahulam^addtEhum ventnque o-ultque 

Signahlt^volucir cum TruopBm erit. 

SVfpicor id tra£um ex Clememis Alexandrini i. Pardagc 
cap.j. cuius ha?c vciba : tov vouZ iyx&TOgv'%eif tyi 'Mtxia../ 
iffii 7?y j^Aoy/rffc/o» ova tj yuihi?*. iotx/Jr. Qui animu m ali 
defodic ; pifci qui afellus dicitur,maximen*milis . Wuncex p. 
cium genere folum habere cor in ventre,c.yr/T;,arf?jAthene 
ex Ariftotele tradir.quamobrcm vocatur ab JLpicharmo lnif 
tn\Q}*rfQ- propter monilriHcam Yentrisuaturam.Caeteru 

On< 



E M B t E M A r A. 33^ 

Onoerotalus,qui & Truo dicitur,gutturis eft ampliflimi 3 & 
ocis clamofiflima?, ita vt ruditum afini dicas, & nafum habere i u ?°qujd 
iftar tuba*.Sic quidam larfipappi, vt verbo Ariftotclis vtar, rcfcrat, 
loincondito clamore,importunaque garrulirate cselo mare 
Dnturbare apud quofdam videntur,cum tamen importuna 
a loquacitate dent fine mente fonum , quippe qui omnia re- 
rant ad ingluuiem.-quibus denique ( vt apud noftiates di&e- 
o vulgato notantur) omnia funt lingua &podex., Id genus 
Dmines,qu6dindicendo nemini cedere videantur,ab im- 
^rita multitudine plurimi fiunt, quos tamcn probi viri do- 
iquefaftidiunt. 
Boaf.] Tranflatioa bobus. 

In/farbabetnafi.] Feftusadhuncmodum:Truo,auis onocro- 
lus, Carcilius irridens magnitudinem nafi: Pro dij immorta- 
s, vnde prorepfit truo/ 

RabuUm. ] Rabula,a radendisauribusjvel a rabicvela raui, Rabula. 
eft,raucitaie. Hominem fignificat,qui cauflam quam defen- 
r, a iudice contendit extorquere, vt funt patroni illi triuia- 
s & plebeij cauflidicirinter quos qui clamofiflimus eft^pu- 
tur ahos iudicio & dodrina excellere. Cicero De oratore: 
onenim declamatorem aliquem de ludo,aut rabulam de 
ro,fed dodiflimum & perfediflimum quserimus. 
lAddiftum yentrique guUque. ] ls vnico verbo >Aawo>«V»f, 
;1 yhttsso}d<m$ apj>ellatur.IuhPollux lib.a. 







33* 



ANDR E A ALCl ATI 

Dodorum agnomina. 
Emblema xcvi. 




^ORis vetufti e&, aliqua profffonbus 

Superaduci cognomtna, 
Faales apcrtofqueexpltcans tantum locos, 

tanon vocanturCurtius. 
I{euoluttur qm eodem, CT ttcratque nimis 

M<eander, vt Parifius. 
obfcurm CT confufut) vt Pictis juit 9 

Labynnthm appellabitur. 
tfimts breuiSy multa amputans, vt cUudin* 

Mncronis Agnomenfcret. 



EMBLEMATA, 23$ 

Hi vel columnai voce rumpityParpalm^ 

Diftm truo estjcholafticis. 
'onrra eft vocatm y tenuis ejfet ^yflbim 

guod voce^ vefyertilio . 
At vltimas mutdans colobotes Jyllabas, 

Htrundo Crajfm diatur. 
*uijurdm aliis folm ipje vult loqui, 

Pt fturnm in prouerbio eft. 
r ic bUj+ts, ille raucm> ifte garriens : 

Htc Jibilat ceu vipera. 
ttmultuatur tlle riftu & naribm, 

Huic lingua terebellam facit. 
Ingultit alim, atjue tufiit hajitans. 

iAt confjuit atim , vt pjecas. 
uam multa rebm vitia m humanis agunt y 

Tam multa Jurgunt nomina. 

JIc eft natura vel potius confuetudine quadam deprauata 
) comparatum, vt citius vitia quam virtutes obferuemus > & 
aximeiniisqui literas profitentur. Quod hicplanum facic 
lciatus in quibufda fupcrioris fa?culi Iunfcofultis, vel etiam, 
lantum coniicio,in aliquot aliis,qui fuo tempore minus apte 
s ciuile profiterentur ( quorum tamen , vt par erat , nomini- 
is parcir) vndcfinguli fingula in fcholis cognomina funt for- 
i,quibusnotareturingenij vel natura?proprium &pcculia~ 
vitium in legibus enucleandisj vel hoc gencralius accipi 
•teft.Homines enim imperiti,vt etiam argutuli quidamau- 
tores , qui nafum rhinocerotis habent^faciliiis quod ftulte 
xeris reprehendere ,quam quod fapienter tacueris, probarc 
.flfunt, vt ait i. de Orat. M.Tullius. Magnum profedo onus 
:atquemunus,vt ipfemetaffeuerat difputatione i.De natu* 
Deorum, fufcipereatque profiteri fefeomnibus filentibus 
um maximis de rebus magno in hominum conuentu oudien 
im. Adeft enim fere nemo quin acutius atque acrius vitia in 
cete quam refta videat.Ita quicquid eft in quo ofFenditur,id 
iam illa qua* laudanda funt,obruit:& quoties dicimus, toties 
i nobis iudicatur. Nec quicquam eft tam infigne, nec tam ad 
uturnitaiem raemoria: ftabile, quam id in quo deliqueris. 



"34© ANDREl ALCIATI 

Masander. M<eander.] Ma?ander flexuofus &finuofus fluuius,quodnotr 
nis fsepe pro obliquitatc fumitur. Huc prouerb. Labyrinthu 
Qui yel cohmnas -voce rumjiat.] Huc prouerb.Chiliad» Colui 
nas rumperc. 

Truo.] De hac aui in fupcrioribus. 
CoUbotes. ] Mancus & decurtatus. KofaCoa, comminuo i 
trunco. 

Stumttf. ] De hac aui Plin. lib.io. cap.*4. & Volatcrranus i 
Philologia. 

PJecds.] Stillicidium vel gutta,aut ftilla.Pfecas iam olim ai 

diuit Antimachus Lyricus., qudd identidem exfpueret.quod . 

cognomen datum ruit OJympico cuidam , cuius nomen mi] 

excidiri 

Ma^naho &*** muUa rebtu, &c. ] At ifksc licentia,& deprauata coi 

jninum in fuetudo reprimenda erauSiquidem conuicia qua* torqueri f< 

vitiis no- lent>ob ea quse funt in corpore vel in fortunis hominum viti- 

tadis pro- ^ proficifcuntur ab animis parum fanis. Proinde VlyfTes apu 

termtas. j-[ omeri!m Therfita: non claudicationem,non gibbum aut ca 

uitiem exprobrat, fed omnino garriendi vitium. Sic Achilh 

non natui x vitia infedatur in Agamemnone , fed ea qux aa 

mi maxima, quibus adhiberi modus,&quafifrenum impoi 

recls rationis poteil. 



. 




2MBLEMATA. 



Natura. 



34* 



Emblema xcyn. 




A N a colunt gentes ( naturam hoc dicere remm ef ) 
*Semicaprumque hommem,Jemiu?rumque Deum* 
ft vir pube tenm, quod nohis mjita virtm 

Cordeonens, celfa verticis arcefedet. 
Hnc caper eft, auia nos natura mfkcla propagat 

Cencubitu, vt volucres,fauamea y brutajeras. 
>uod commune alus ammant?bm, cfi caper mdex 

Luxurix, Venens fignacme aperta <rent. 
ordi altj fophian ; alij tnbuere cerebro : 

Jnfenora modm } nec ratio vlia tenet* 



34* ANDRE/E AICIATI 

PAn pingebatur , vt multarum diuerfarumque naturarum 
particeps. Id enim nominis Pan totum vel vniuerfum fo. 
nat.Itaque Macrobius Saturnal. i.cap.i7- Pan ipfe fub hoc ha- 
Pan,Deus. biru quo cernitur , folem fe efle prudentioribus permittit in- 
telligi. Hunc Deum Arcades colunc appellantcs tdVthV uA«* 
jtuf/or,non fyluarum dominurx^fedvniuerfsefubftantiae mate- 
rialis domitiatorem , fignific3re volentes j cuius materia» \is. 
vniuerforum corpGrurn, feu illa diuina, (iue terrena fint,com. 
pan,ho- ponit efTentiam , &c. Alciatus Panos naturam & habitum ac 
J 010 ' hominem tranftulit.Homo enim conftat animo diuino,ceJefti, 

immortalijAngelis & Deo fimilircorpore verd mortali ex qua- 
tuor elementis compofitoy hac quidem parte belluinam natu. 
ram proxime referenti. In animo dua? partes funt: illa qua? in- 
telligir,meminit,fapit,ratione,iudicio, ingenio vtitur ac valet 
quae pars fuperior nominatur , & proprio nomino Mens , qu; 
vere homines fumus,qua Deo fimiles,qua caneris animalibu! 
cxcellentiores,& longe fuperioresrAltera eft ex coniunctiom 
corporis,rationis expers,bruta,fera, atrox, & beftise quam ho> 
mini fimilior : in qua funt motus illi qui Graecis 'Xdfcm dicun 
tur, pars longe inferiar & abiectior, qua nimirum a belluis ni 
hil difFerimus.Homo itaque medium eft quidam inter diuina. 
intelligentias , & bruta animantia , eamque ob cauffam finxe 
runtveteres Pana efTe Deum, quifuperiore partehominem 
inferiore vero caprum referret t vt natura humana hoc inuolu 
cro,& quafi propofito agalmate figniricaretur,homo enim pr* 
fuperiore fui parte rationem habet diuinam, & caslcftem,infe 
riore appetitum & libidinem ,quibus conuenit cum belluis 
Ho»inu Gieterum funt qui hominis naturam triplicem hic notari ve| 
waturap lintidiuinam,humanam,& diabolicam : diuinam quidem,qu 
triplex. cum Angelis participatj humanam, qua cum belluisjdiabolic 
autem,qua quippiam fcelefte & deprauate cogitat & molitui 
quod planum etiam facit Auguft.fub finem c.3.1ib. 1 4-de ciui\ 
Panacoluntgemes.] Confule La&ant. & D. Auguft.eod.oper 
de ciuit.libro i8.cap.i7-Phornutum de natura Deorum,& pol 
eum Gy raldum de hiftoria Dcorum Syntagm.if.Nonnihil t 
tibi fuppeditauerit Eufeb. $. praepar.Euangclicar Seruiusaj 
Eclogas Virgilianas,Pana Deum rufticuad naturae fimilitudi 
dinem factum efTe fcribit. Cuius boni Grammatici fententiao 
integram afcriberem, fi omninc^ noftro huic argumento refpo 
deret. 
ejlvirpuhttenui. ] Alij legunt , Vir tenus vmbilico eft. quan 



IMBIEMATA. 345 

oles,fequitorlec*tionem. 

^updnobis mftta virtus.] Cicero i.Tufc.Platonem in Tima»o Animui 
;cutus, & Ariftotelem in i. De animo , Principatum animi ait ? n m ccre ' 
(Te in capite ficut in arce fumma.ira vero & cupiditaslocis cordc! 
ifclufa* : illa enim in pe&ore, hxc fubter prascordia fedem ha- 
ere dicitur. Galenusin lib. De placitis Hippocratis & Plato- 
is.in ccrebro pofuitfpiritus animales,id eft,imaginationem, 
iemoriam,fenfum,motum,& inielligentiam:facultatem vita- 
:m in corde,riaturalem in iecore,de quo exiftit nutritio & ge- 
eratiojqua» tria funt non partes, fed facultates & vires de vni» 
oanimoexi.ftentes,qui vtfeipfummoueatratiocinando, ira- 
:endo & concupifcendo,vtitur cerebro, corde & hepate, quas 
ia fu.nt inftrumenta iedc & loco diftin&a.Qudd itaque Alcia- 
18 ait nos habere virtutem corde orientem,& celfa verticis ar- 
c fedentem : animum fiue eam animi facultatem qua? rationis 
ft intelligit , qua» vita» pdncipium a cordc , mentis verb & in- 
:lligentiar a cerebro habeat: vel fortafle ad veterum quorun- 
am fentcntiam,qui animi principatum in corde ftatuebanr,vt 
impedocles : alij in cerebro , vt Plato & Democritus. Plutar- 
hus De placitis 4. cap.<. 

I Celfa yerticis arce fedet. ] (sfcJ<p£$o>it & aMtf^f itt a fummo & 
ra»ftantiPrincipe inarce fumma,vtloco tutiori.fedente. 

HinccapereJI,crc.] Infuperioribus di&um eft,hircum libidi-' 
is efTe fymbolum, & concubitu fit gencratio. Vide Macrob. 
ap.8. Saturn. i.lib. 

I Vt ■volttcres ) f(fuamea i bruta ) feYas.'] Animalium eft diuifio : funt 
jnimautaerea,vtvolucresaues;aquatilia,vtpifces_;tcrrena,vt 
omines & bruta omnia. Huc confer principium 1. Metam. 
)uidiana». . 

| Qordi alij /ophian.] Id eft,rationem & mcntem,cuius fcdcm in i™£T t * 
'apite bona Philofophorum pars , & quidcm eorum qui me- ncr4 . J 
iorisnotar putantur , eiTe voluerc. Lege Opificium Dei La- 
fantij. 

\Inferiora modus necratio. ] Inferiora belluina plane funt, vt ira 
cappetitus,quas tamen fupcriori animi parti/id eft ipfi menti 
lbiici debent , nifi cnim inmotusimperium obtineatratio* 
uid inter hominem & belluam putabis interefle ? 

Y iiij 



544 



AKDRBA ALCIATI ■ 

Ars naturam adinuans. 




Vt $h*rf Fortuna.cubofic infidet Bermes: 
^Artibus hic vanis , cafibus illaprxefi. 

^/tduerfm vimfortun* efi arsfafta \fed artis 
Cum fortima mala efi ,flpe requint opem. 

Vifceboiiits artes igitur fiudiofk luuentus, 
Qu& ccrtA fiecum commodafortts habent. 



Liberalfs, q Olebant veteres Fortunsm ipfam ita effingere,vt mulien 

q«am ,ih. ^f er qu ^ pilje infifterer. At Mercurium itudioforum num 
btr.iles - 



er.iles , , ,- , . -> i r i- 

aftt , f e . cum delignabant , bafim quadratam ieu vnuique quatuora 

cuifatius. guiisnitentern tefleram efticicbant: hocenim modo firmu 

ftudiorum & artium liberalium fundamentumitatumque c 



EMBLEMATA. $4 J 

ngebant, vtquasnullo fortuna? impetupoffuntconcuti. Sic 
ias ille Prienxus omnia fecum fe portare pradicabat.Sic Ari- 
ippus Cyrenxus ciuibus fuis mandauit, vt eas fibi pararent 
oflefiiones,qua;naui fracta fimul cum pofTefTore poffentena- 
ire.Igitur himihifapientes videntur, quipericulofis artibus 
ili&is> togx (ludia fequuntur.Hsec ipfemet Alciatus orationc 
uadam Ferrariae habita. Hisitaque agalmatis propofitis ad- 
lonet bonas difciplinas opera diligenti ample&endas effe, 
uibus nimtrum fortuitos cafus non temere vei fuftinere , vel 
tiam retundere poffimus. Qu6 fpe&at illud vice Prouerbij 
elebratum , Ktuiiv dToyjtu- t&v difccirottTi^Xsxz. enim cui- ^ m ^ c " 
uears pro viatico eft. Video carminis huius materiamfum- ™*^ 
tam ex Galeni oratione parametica ad bonas artes,in qua fu- 
z & oratorio more Fortuna? & Mercurij fymbola diuerfiffima 
xplanat. Declaratur id vberrime e Plutarch. commentario 
e exilio.Locum Galenijvel Menodoti(vt aiijs placet) ex ora- 
\one hrm TvLt Tiyva; huc congefiirnus in guatiam Philologo- 
um-.TiuJ f ivyAs uaypAfidj; iuqtmetu fcKnfjivTif oi wctKcuoi) 
'ggpoVTZ? K2* TrKeiyovTit ajjibjji uhvov w (H^yuJJcuKofttfXa- 
TilcrdJ/' yjjtoi <rii' iygvov hv dJoia; crvuCoKov^cl)J\ct Kj 7mJkKtoV 
'JbcrdJV <U> y*°o7v i'yn v cfjj-w,}^ toIv vmJoiv \ssri^n<TdJV Cdoiv cr$cu~ 

lK!IV>M?l<rtUr </V K0I 7o7v Of^KUMV&Vo^UMVUtVOt J)d f T0V1WV 
WdUVT&V TOTHt TUyAf a,<?&70V>G><mif OVV i»~Vtlt2gt[*&(ofAiVit<r9<>" 

yeSs i &e&mx*v£icfru7i Tolf xjjfj.a<n yjv^uMivetv «jff fivSt&iivcu, 
wySnfat d#7tr<Qpd%Hev cm7?i^tu 7* mJ&Kta. jwCipvriwjit- 

KOi ' Y$ 79 V CSJJ70V o7tXCU TfOTTOV xj.V TtS j3/> flit^OVaV VOUtijfov 

fzi iroWou; o7yjov; yyjoukiavj) <$&. t& o~x.a,$n xj 1 da.Ka.7idM> ovk 
'pS&t ytvacr/.ovT®- 'Qjtv ^vmTfimtv (cwtov <Lv Toidjj>Taifid&<?a.- 
w tspa.yuJ.Tav 7u$Kvj PcuuAvtyunoV djjrvi$iCcda)f irvptyuivn' 
"u-TrKnKTOf 71 $%#)&* dJiou; Hf TocroJrov,at &Wb£smsmt$ cifyo- 
\.oy>u; dJv^e^f 7raj}i^(jJ,vn,7rKov77^v tou) aya^iout^Ji Ww 
kCa.iat.dh^ ocrov -TraMv %7Wf d$dff&8w 7* MkrhtfF^Sm, w 
fkiuovt TTKnSof 0Md}av du&5vv *k oKty>v imTtu, ui\J\tio7^ e* 
nJ ajjm uyovm J)a ii vit &turwt &u&t*k6kkov ,jhf cwTviv 
tyi yJj <pi?et,Ysfj Kp Kpnuvuv ovioti xgz ^Karjnf . £v$* cruuci- 
TTbKKVVTzti /u^ a^Ki)Kotfii7r6uJiVc.t TrdjTit cwtv uavn cn'dCKd,Ci)f 
meivn J^i^ip^rcu Y^Ta.ytKS><ra.T oKo<pvfoij£vav Ti % i&Kox&^ 

7WV CWTYivjT *Jiv oV^O". T* /5 e/VJ TJ^t ify. T0lCWTO.'T0VA 

Jkuivi&n KoyvfjSp '6'vto, AcmoTVJjJfyj.Tov litt Ti^nt &m£<m 
%kd,<raj. vaKtv %7mti^<<xriVdJf7i* TVfTu^f K^KocrunY^Giv f^X a " 
%o\7itTt*3J> TrKeHlovTif .Vicufio-KQ- Wt tl&tot 3 ovKamil utov 



34* 



AMDRE* AtCIATI 



* <h KoufmvYjo v € r %av ^M©-,fitWv a d&dvV «Vfi ffWJZfJipttJeveohu 7% 

77K 4^^ ttfelb* efe flOtfS. && e/V QcuSpVZ (J$/J TrttV CKj.C-K 3 e/fe' JtylJ 
cfte" <fylU,V,K£U if $0,07? 77) TdLVTWV fyyfJUJLTWV itycUOTXLTOV 7lKj C 
(M7Zt.7?ia)7V7ZLT0V Sjtfl , 70 V VjJCoV . £& QTZcH X&2 CWTXJV 7VV StO 
'7DU7&) 7Tt) <%\)U0.71 KOOJL0V01V' iJbl? dT CLyTOv) vtOLOWTTLf OJUTif-ZCL 
efyov}jU%U QfUWf 7lo y&%V)0VLlZV6) ^itd ^ yA^OLUiV ov) H OVtHuX,'. 

crjjTov&cmip ol tOjj TVhbjj-iOvJY hmh wmLUivov; tj6t\ ovJi.yaf, 

(pLViVOlSydXh' ilRJLLkvov; TlYyffl <ha.7TClVTo\ bj7T0K<U)QV 7XL? 7}f$4Sp 

voicis cujTX.ideCx , Ciim veteres declararevellent fortunann 

Forturis probitatem , non fatis habuerunt eam pingendo fingendoqu 

amago. ipecic muliebri reprefentare (quod tamcn erat magnum ami 

tia;fignum)fed & fecerunt,vt manibus clauum prehenfum t< 

neret ,pedibus autemfedem globofamfuppofueruntradha 

cam priuarunt oculis : iisque omnibus fortuna? inftabilitatei 

defignarunt. At vero quemadmodum,cum nauisadmodui 

flucluat, jta vt procellii vndique agitata parum abeft quin p< 

riclitetur, improbe certeilieprauequeomnino fecerit,fica 

co guberrtarori clauum commiferit : ita cum longeplura nai 

fragia,eaque grauiora multis in familiis quam in mari acc 

dant , profefto amens ille fuerit,qui ineiufmodicafibusfa 

pfum fortuna?,ca»car Dea;,commiierit; ea enim nullam ha 

betfirmitatem & conftantiam,ftolida nimirum & expersmen 

tis eft, qua» farpenumero viros honore dignos, & quorum ma 

gnaeft habenda ratio, prastermittat ; locupletet autem indi 

gnosmeque hoc quide conftanti aliquo modornam & qux de 

derit , poftea interdum adimit. Hanc autem Deam impcritor 

hominum multitudo confec"ratur,numquam in eodem manct 

tem locceo quod bafis cui infider,fit maxime volubilis. qua£ 

obcauffamferturinlocaqujedamabrupta &prascipitia,inter 

dum etiam in mare detruditur , in quo vna omncs obruuntu 

qui fucrint eam fecuti:ipfa vero damni expers elabitur^nterea 

quc fecure ridet eos qui conquerantur, & a quibus inuocatui 

cum tamen ea tamquam furda nihil auxilij eis prarftet.Et qui 

dem fortuna? fa&a eiufmodi funt . Nunc verdcontemplare 

qua?fo,Mercuriumfermonisdominum,omnisque difciplina 



Mereu- 



rmsqua- opificem , quem conrrario prorfus modo exornarunt pi&orc 
&us C ^* ^^ orcs -I u ucnis eft & formofus,formam habens non arcefli 
tam, nequc fuco illitam:fed ftatim vbi apparet,ca quidem for. 
ma , virtus animi elucefcit.hilaritatem oculis prai fe fcrt^acutc 
intuetur : eius autem fedes,cubus cft , omnium figurarum ma* 
xime ftabilis , pcrmukumquc £ cafu alicna . Hac etiam figura 



£ M B L E M A T A. 34* 

uimhunc interdum ornant, vtpoflisintueri cos a quibus 
litur,hilari eflc vultu , ficuti & dux ipfe Deus : cui nunquarn 
xenfeant, vtfuntqui fortunam accufant, cumfe reli&osa 
go contemptosque fentiunt . Qui enim eum confequuntur, 
r omne vixx tempus eius prouidentia fingulari perfruuntur. 
Vtffare Fortttm.] Forcunam rotundo lapidi infidentem Fortuna 
ixeruntvcteres, quoeiusinftabilitatemdefignarenrjvt plu- J« ^. 
>us verbis docet in Circulo Pienus . Lege 5 . Diuina. mftit. 
ftant.& Auguftin.in ciuitate Dei L4.& 7.1ibris potiflimum. 
c porro fphsrara pro quacunque rc volubili & rotunda 

irpauit. , . v • 

boftcinftdet Ffermes.] Galenus in Oratione quam proximeei- 
ahad artes ( fi mod6 eius eft)ait Mercurium vt orarionis pa- 
Qtem,&artiumomniumau£torem inaliam effigiem , quam 
rtunf .effiau effe a veteribus, tum piftoribus , tum ftatuarns. 
uenis enim eft forma confpicua,non tamen fucatus , fed na- 
ia quadam fpecie in bafi quadrata , quas firmitatis & ftabih- 
ds notaeft,&c.Idem fere Pierius lib.HieroglyprMo. 
ff*rwcs.]Herma a Graecis ponitur pro rirmamentojait Feftus: Mereurij 
ide Mercuri) nomen inucntoris,vt putabantjfirm* orationis imago. 
iaum.HicautemapudFeftum(obiteradmoneo)firmaora- 

d cft paftum feu ftipulatio , firmiflimum iuris vinculum , vc 
dicifle me memini ex Guilielmo Fornerio , Anteceflbre Au- 
:lio doctiflimo. 
Difce bonae artes,&c.] Mutuatus id vidctur cx Ouidio I. Dfl 

te: 
Dife» ?"wu avtes^moneo ^Romana imentw. 




54* 



ANE>REA ALCIATI 

Iniuuentam. 

I M B I E M A X C I X. 




N A t v s vterque Iouis , tener atque imberbis vterque, 
Quem Uftria tulit , quem tulit <cr Semele, 

Saluete^temafimul eyfiorete iuuenta, 

Nummefit veffro cjua dmturna mihi. * 

Tu vwo curas , tu vtffudilue morbos y 
Ft lento accedat curuafenefta pede. 

! 

DVo funt,qua? vt corpus bene conftitutum,fanum,& incol 
^ lume c6feruant,(ic & animum ipfum curis expediunr, n* 
valetudi- mirum certa vi&us ratio, vinumque moderatefumptum; vi 
jiem con- contra crapula & vinolentia ; vt etiam cura? edaces naturam ho< 
ducentia, 






EMBLIMATA» %0 

inis labefa&ant & corrumpunt , ipfamque fene&utem acce- 
rant.Hicitaque dcfcriptos videas Apoiiinem & Bacchum.il- Apollo & 
m quidem medicina? principem, qui falubri diasta prarcipiat f u ac ^J us 
lid quantumquefit in viftu fequendum velfugiendum:hunc <„&* 
?rd,qui vino follicitudines adimat.Marfil.Ficinuslib.De vita 
ilitus comparanda,duos hofce Deos fic copulat:Fratres cert^ 
nt indiuiduique comites Phoebus atque Bacchus : ille quide 
>bis duo potiflimum adfert,lumen videlicet atque lyram:hic 
;m precipue duo,vinum odoremque vini ad fpiritum recrea- 
;mi , quorum v(u quotidiano fpiritus ipfe tandem Phcebafus 
ladit & liber. Philofophorum eft etiam ea fentcntia 3 {ed tria 
men effe ad vitam longam,adeoque valetudinem tutandam 
^ceflaria conftituut.Primo eftfrugalitas,temperatia,fobrietas 
luam mod6 c/y£U7tty appellabamus)eam enim effe matre fant 
tisafleuerantartis mcdicasprofeflbres.-eam virtutuni omniu 
omicilium praedtcant philofophi omnes j vidus enim tenuis 
3c erficit,vt in primis valeas bene,ait Flaccus 2.Satyr. Secu- 
> labor & exercitatio corporis modcrata,ocium enim vires e- 
:ruat,vt rubigine ferrum exeditur. Bene Ouidius, 
Cernis -vt ignauum corrumfant ocia corput, 
Et -vitium capiuntjti moutantur^ua. 
tendum exercitationibus modicis,inquit Cato apud M.TulI. 
[ntumque cibi & potionis vtendum, vt reficiantur vires , non 
pprimatur.Tcrtio voluptas animi honefta & oble&atio: cor 
iim in quo eft calor vitalis,facile moleftiis atteritur, vt cotra 
Khilaratur lsetitia virefque fumit.Qua ratione Arift.4.de mo- 
ib.ad Nicomach. rifum & iocu ait ad vitam degedam efle ne- 
sflarium.Democritus vitambeatamin vitaetranquillitate po- 
iir,& rifui lanitiseque operam dabat . Legimus & fapientifli- 
lum latorem legum Lycurgum 7w.^A»7?,id eft rifui ftatuam 
rexifle , eoque Lacedasmonios ad rifum & lanitiam inuitaffe» 
lutarch.in Lycurgo. 

Tenetatque imberbit vterque.] Sic TibullusEleg.4.1ib.I. 
Solaaterna eji Vh&bo Bacchoqut iuuentw, 
Nam decet intonfm crinit vtrumque deum. 
)e Baccho & Apolline plura in Sy ntagmatib. 7. & S. Gyraldi 
>eorum hiftoria?. 

JQuem Latona t ulit. ] Apollo Iouis filius ex Latonain Delo 
nfula vno partu editus vna cum Diana,medicin«e vfurn primus 
jradidir.Ouid. i.Metamorph. 

Salueitj&c] vt illud Honaeri Iliad.w. 






3fO ANDRIA ALCIATI 

%cttpe7t Kif^VKSf J)oV &yyitoi tfJi jyu dvSpav, 

verborum ha*c formula folemnis fuit in Hymnorum epilog 

Quemtnlito* Semele. ] Bacchus ex Semele Iouia filius, vtf 

perius explicatum eftin ftatuam Bacchi. 

Ttymineyeflro!] Vcftro beneficio. 

Tu yino curat] Horatius: 

Curas edaces difstpat Suthiu*. 

&Tibullusi.£lcg. 

Baahus o> agric-U magno confefla labon 

Pettorajrtflttie dtjjoluenda dedit. 

D ilue . T o i i e 9 a u fer .(iiiTxtip of ol. 

Vt lentg ^tcceditt,o>c.] dft\t)y>p i& p eriphraftica. 



/ 




SMBIEMATA. 



In quatuor anni tempora 



E M B L S M A O 



sn 




tduemffe hiememfngilU renuncut alesz 

^4d nos vere nouogdrnda hirundo redtr, 
■dicat£s~iatcmfefe expeftaremcullut: 

xAutwnno esl tantum cernerejicedulas. 

J Ocreferendumvideruradquafque temporum &anno- 
J rum viciflitudinesjvelad eaquas fuo non alio tempore Tcm P or j* 

lenteiTetempeftiua.quorumquemagna vis eft>fi fuo tempo- ViCi cu • 

vfum accommodemus.Recte Ouidius: 
Temporibns medicmd -valet,data temporeprofmt: 
£t data v o» apt& temp ore yina nocent. 

ihanctemporisquaficyclicamf«7tti2o^»Kvarijvarialufcrut» 



3?! ANDREl AICIATI 

qux huc non piguerit afcriberejeaque potiflimum,qua? mai/ 
rem cum hoc Alciati tetrafticho affinitatem habcre mibi vic 
tur- Lubens enim pra?termitto Horatianam O dam ?. lib. : 
feptimam quarti.Ouid.ad PiTonem: 

Qeffat hjems,madidos o*ficcat vsre capillos*. 
Verfugit <efiates,*ftatam terga lacefiit 
"Pomifer autumntu \nebulis ceffums &* -vndis, 
Idem primo De remedio amoris: 

Toma dat autummu 7 formofa efi meflibus <eftas, 
Uer prtbetfieresjgm leuatur hyems. 
JitTriftium quarto: 

Vereprius flores } sfiu numerabis ariftas, 

Poma per autumnum^frigsribusqueniues. 
Claudian. de fene Veronenfl, quinunquam pedemliminel 
tugurioli extulerat: 

Frugibus alternisjion Confule computat <euum: 

Auiumnumpomis^verfibifiore notat. 
ldem condit agerfoles 9 idemque reducit: * 
Metiturquefuo ruslicus orbe diem. 
Barthol. Anulus in Poeli picta 3 ad hominum magnique mun 
perpetuum &a?ternum curfum ingeniose traduxit: 
Ver^dtfias^autumnw^iyems^hAc^mtuorannis 

Sunttempefiates orbe volubihbus. 
Sjhtatuor dtates homofic habet integer <eui, 

Qui puerjrir.c iuuenUymox -vir 3 o- indefenexi 
Aeterno vtfimilis mundo reuolutio z>iu 
Nos itidem Aternos a rguat ejje homines, 
Hucprouerb.Verhyememfequitur 3 & varios locos Hier« 
glyp.Pierij.Idipfum aitSeneca,Epiftola quadamad Luciliu 
3ifcipulum:Nullius rei finis eft 3 fed in orbem nexa funt omni 
fugiuntatque fequuntur. Diem nox premit,diesinno&em:; 
ftas in autumnum deiininautumno hyems inftat,quar vere c 
pefcitur.-omnia tranfeunt vt reuertafitur. 
- Frigila.] Auis 1 frigore di&a, vt quibufdam placet:de qua l 
riftot.lib.8.cap.3.De hift.animal. 

Vexe muo garrttla hirundo redit.] O uid.Faftor.2. 
.— — an verispranuncia venit hirundo? 
Dicitur & a Sappho *7jp @-d'yysK®- j(M?opa>v$- dvfav, ver 
nunciablandiloqua lufcinia.Notum eft adagiiu*i»Vna hirund 
non facit ver. Lege Pierium lib. n. Hier^typh. Huic fimi: 
adag. Audi Chelidonem , eo quodjb^cauis prcnunciet ver 

aduentui 






IMBIEMATA* 35J 

[uentum. 

C»™/w.] Dequo in fuperioribus. 

Indicat «ftatem cucultn. ] Tribuitur hoc etiam Hirundini a Pm> 

C" 
omico : 

H /Afj ^ektJtiv 70 Sifot cayu£cu\kdLx£. Hirundoa?ftatciH 

mciat, 6 mulieres. fed Ariftophanis interpres Equitibus hoe 

tat, vl& ^ktJhov ogiv fafQfajyQ : Nouahirundo veris efl ini* 



Lim. 



Ficedulai."\ De ficedulis ctiam alibi. 














r iidn -■■-■-- 



Scyphus Nefioris. 

&MBLEMA CI. 




r ,E s T $ b. e v «r- gemirw cratera hunc accipe fundif, 
- Quo&g rauk argcnti majfa frofundtt ofns* 
Uwcuti ex-auro, ftant circum quatuor anfev 



J54 ANDREA AICIATI 

ymm cpunmque fuper fulua columba fedet* 
Solus eumpotuit long&uus tollere Neftor. 

Mdontd* doceai auid fbi Mufa vehtz 
JEfl C£lum,Jcjphus ipfe : colorque argenteus illi 3 

<s€urtA jum caU fidera clauiculu 
fleUdas ejfe putant, quas dixerit tiie columbas : 

Vmbitici gemmi magna mmorcjue fera es~f. 
ff<ec Aeftor longo fapiens mtelligit vfu: 

Bella gerunt fortes : calltdus aftra tenet. 

HOmerus in Neftore fene eloquentiffimo &confultiflim< 
typum fapientias repraefentat: cuius patera geminis fut 
srater. ^ t argentea , clauicuiis aureis , quatuor anlis , & fub harui 
quaque fedens columba , ca?lum & pulcherrimum aftrorui 
ornatum fignificabat. Nam crater,cui fit color argenteus,ch 
uicuiis aureis, cadum refert puriflimum, & ftcllas aurei colc 
ris : columba? funt Pleiades : duo vmbilici vtraque vrfa. Hc 
igitur fchemateaftronomiam tacitecommendabatjquam qu 
dcm folus fapiens & apprime exercitatus, ingcnio poteft aff< 
qui , vt folus Neftor fuum poculum manu ferre poterat. E 
huius artis excellentia plura repetere licet ex Plinio variis 1< 
cis,fcd potifhmum cap.37.lib. 7.Cseterum Homcri interpret« 
memorant Neftorem,quamquam fcnexadmodum eflet,p< 
culum fuftulifTe>'cum caueri iuniores vixa menfa tollerent.S 
habec Homeri locus : 

TIk&qv iov N«V<wf cT J yipav ofjuryrm aet$ev. hoc el 
Vix alij plenum poterant ftjiollere menfa. 
Vocuiumyxt ipfefenex Ntslor factle abjlulit illui. 
De hoc Neftoreo poculo pluribus Athenarus Dipnofbphift.i» 
cap.11. fedmaxime 13.lib.ii. Qusedam non pcrnitenda; lectit 
nis adnotauit dc illo cratere Neftoreo Cornelius Vitellius Ai 
notationibus in Georgium Merulam. 

Quodgrauit argentt.~\ Circumlocutio , qua nimirum Neftor 
fcyphum commendat a materia. 

Fulua columba.'] Fuluam,auream interpretonne quisad colc 
rcm fimpliciter referat.Sex columba* funt apud Arhena?um,n 
cjuatuor dumtaxat , quar feptem dici , fex tamen efle folent , 1 
Kafo cecinit m JFaftis. Martialis huc allufit in 8. 



IMBLIMATA, 3ff 

Hi duo longtuo cenjentar Nrjlore fnnd?: 
Potlice de Pylio trtta coluwha nitet. 
£/?r*/«m.]Tribus diftichis fequentibus contineuir cpimy 
hion, veJ 5 vt melius dixerim, poculi £%nyn<nf. 

Pieiadas ejje.] Columbas repraefentant Pieiadas , numero ta- p t • *__, 
ien non obferuato. Nam Pleiadcs feptem funt ftell* tuxta 
"auri Iignum,qua» Latine dicuntur Vergiliae,qudd veris tcm- 
orc oriantur.Lege Ouidium Faftor.4. • 

^Magnaminore^e ftra efl. ] Vrfam maiorem Jiue Elicen, & mi- y^ J tt « 
orem fiue Cynofuram intelligit,quae Graecisarcti dicunrur, plex* 
jntque Septentrionali polo velut axe quodam nixa?, & arcti- 
o circulo claufas, ficque difpofua?,vt refupinata vtraque caput 
lterius contegat:cuius autem caput qua» fuperior eft , ad infe- 
ionsc3udam contendar.DehisOuid.Faftorum 4. 
Magnarninorquefera.] Ouidianum hoc 3. eleg. 4. Trift» 

Magna minorque fera — __ 
tongo -vji*.] Longa exercitatio &experientia do&rinam pa- 
it certilTimam, potifllmumque ad difciplinam aftronomicam 
jnga obferuatione opus habenr. 

Bellx gertnt fortes.] Collatio eft diffimiliunrqui corporc funt 
rmo &valenti committunt prceliaatque inter fe dimicant;fa- 
icns verd rapitur & dicitur ad rerum cadeftium cognitioncnfc 



Z ij 




3S* 



ANDREA ALCIATI 

Qux iupra nos,nihil ad nos. 
Emblema cii. 




CavCASia aternum fendens in rufe Promethem 

Virmtur facri fraf etis vngue tecur. 
EtnoiletfeciJJe hominem \ figulopfue ferofm 

^/fccenfam rant: damnat ab igne facem. 
^oduntur vams prudentum fe&ora curis> 

gui cAi aJfeBant fcire y deumque vtces. 

Prome- TJ Vius Emblematis infcriptio fumpta eftex di&is Socraq 
thei fotu. Jfi tl vargf iipZs « ^oV tipZf, quod adagij vice ponitur 
doctis. Notitfima eft Promethei fabula 5 qui cum hominem c 
luto finxhTcr,& Mineruse opera ignem carleftem furripuiflerv 
luteam ftatuam animarer,cegre tulit Iupiter 3 eumque Mercur 
minifterio ligari iuflic ad Caucafurn raontem Scythie afperui 



IMBLEMATA. %<rf 

: inhabitabilem:aquilamque exhibuit,vel,vt aliis placet, vul- 
irem , qui perpetud cor exederet, exefumquc renouaretur. 
lartial. lib. i, 

£htahter in Scythica religattts rupe Prometheus 
^Afiidttam nimio peclore pauit auem^ grc. 
[acrob.lib.i.in Somnium Scipionis, huius fabulse myfterium Qnid pec 
cponit. Per vulturem, fiue aquilam,iecur immortale tunden- Pro . mc - 
:m, nihil aliud inteiligunt prifci iili Theologi, inquit, quam *j£ Ca "^ 
>rmenta malae confcientia» obnoxia flagitio vifcera intcriora g at um. 
mantis, & lpfa vitalia indefeffa admifli fceleris admonitione 
niantis, femperque curas,fi forte requiefcere tentarinr, exci- 
ntis,tamquamfibris renafcentibus inha*rendo, nec vllafibi 
iferatioue parcentis,lege hac qua fe iudice nemonoccns ab- 
luitur,nec de fe fuam poteft vitare fententiam. Plato Dialo- 
) De regno, aPrometheo ignem,a Vulcanoartes datas ho- 
inibus effe tradit.Idem in Protagora,fapietiam a Prometheo 
rreptam ait,hominibufque comunicatamjcuius hasc fere ver« 
ifunt:£ommunem Vulcani & Mineruae officinam,in quaar- 
s excolebantur, clam ingrefTus, furatus eft Vulcani artem 
neam>aliamque Mincrua»,qua viuendi facultas obuenit.Pro» 
etheum vatem fuiffe ex etymo nominis oftenditur : quid fit 
lim ^o//«9^ct,& quid <tyJ0/u«3*u£c&£,notum eft.Is Iouem mo- 
lifTe fertur ne cum Themide cogrederetur.Scholiaftes Apol- 
nij Rhodij id figmentum r etulit ad hiftoria* fidem . Ait enim 
t Agreta n^cio quo fcriptore rerum Scythicamm,Promethei 
)r ideo abfumi ab aquila, iuxta poetarum commenta > quod 
am regioncm fluuius ( cui nomen Aquila) frequenti eluuio- 
: corrumperet.Cum vero Hercules quibufdam foflis fluuium 
iertifTet,ex eo fa&um , vt diccretur aquilam abegiffe , ac Pro- 
etheum liberafTe. Alij fecus tradut,Promethcum nempe cum 
r^ftare non poffet incolis Scythicis quibus prejerar,ea quae ne 
rfTaria effent,ob inundationem fluuij Aquila?,in vincula con- 
dum, neque folutum inde, donec Hercules fluuium in mare 
cduxifTer.Quaedam funt apud Aphrodifa?um in problematis> 
srdocla fane &ad mythologiam perrinetia. Cicero in Tufcul. 
rometheum ait virumquendam perfpicace fuiffe,& in rebus 
"canisapprime verfatum, quas hominibus communicauerit: 
uic Iouem iratu,quod vcritas in profundo demerla videatur, 
:cur autem ab aquila exefum fignificat follicitudincs & cura- 
imardorcs,quibus vel prudentiores irretianrur,quaium vin- 
\iiis cum fe conantur expedire , in alias moleftiores rccidunt. 

Z iij 



3<& ANDRB* AtCIATI 

Fulgentius in Mythologico, non ab aquila Promethei cor, fed 

a vulture corrodi traditjidque perbelle interpretatuseftjcui 

videturaflentiri Pctromus Atbiter his hendecafyllabis: 

Cur -vultur iecur vhimttm pererrat. 

Et pettut tr&hiti intimdfque fibras, 

Non efl <juem tepidi x/ocant post£ : 

Sed cordts mala, Unor atque luxus. 

Htcautemconuertitur fabula, vel ineosqui diuina Philofo« 

phia» myfteria nefcio qua mente fubtiliiis conantur indagare 

vel in eos,qui naturali iudicio, fidei Chriftianae oracula com- 

plecti,vel eciam ipfa arcana diuina (qua? fcrutari periculofivfr 

inum eft,vt quid piane d^uii^Tnv) di(cutere»deque iis huma* 

no fenfu aliquid ftatuere fe poife putant: ad qua? certe humani 

oculi caligant,vt no&uas ad lumen folis diurnum. Proinde Sa 

piens Prou.if.Qui fcrucatur maieftatem.opprimetur a gloria 

quoetiam fpe&ac illud Euripidis:pfoy«y eAi 3yj/73j/s jqH (tiyt 

pweelarus i.Mortalemnon decetaltum (apere.Sciru digna funt liu Arno« 

Arnobij jjjj [jj, x , CO ntra Gent.Qua: nequeunt fciri, nefcire nos confite- 

fucurori mur,ncque ea conquirere aut inueftigare curamus, qiuc com- 

coniedo- ptehendi liquidiflimum eft non poffc, quamuis mille per cor 

xcs. da fufpicio fe porrigat atque intendat humana. Ec ide6 Chri 

ftuscum mortalium fcirct ca»cam elfe naturam,neque vllaa 

poffe comprehendcre veritatem,pofitarum nec ante oculos re« 

rum pro comperto habere,& cognito, quicquid fibi efte fuafif 

fet:& prorfus fufpicionibus ha;(itare,lirigiofas ferere atque in- 

tendere qujeftiones.-omnia illa nos linquere & pofthabere pre^ 

cipit,neque in reseas qusfint anoftra procul cognitione dl 

motar, infru&uofas immirtere cogitationes. Et ibidem : Qut< 

eftjinquit, vobis veftigare, conquirere , quifnam hominem re 

cerir? animarum origo quse fit ? quismalorum excogitaueri 

cau(Fas?orbefit fol amplior,an pedis Ynius latitudine metia- 

turtalieno ex lumine. an propriis luceat fulgoribus luna ? qu3 

nequefcire compendium, neque ignorare dctrimentum eft 

Remictitc ha?c Deo, atque ipfum fcire concedite, quid,quare 

aut vndefit. Veftris noncft rationibus liberum implicare vo, 

talibus,& tam remotas inutilitcr curare resjhec Arnob Addan 

Minutij & aliud otaculum Minutij Felicis,Romani olim cauftidici 

jfehcis lo- q U j In odauio ita fcribit : Quo magis mirum eft, nonnullo 

tsedio inueftigandai penitus veritatis cuilibet opinioni teme, 

re fuccumbere, quam in explorando pertinaci diligentia per 

feuc.ra.re. Icaque mdignandum amnibus * & indolcfcendua 



IMBLEM ATA^ _ tf9 

ft,audire quofdam, & bos ftudiorum rudes , literarum profa- 
os y expertes artium etiam fordidarum , certum aliquid <te 
jmma rerum ac maieftatedecernere , de qua tot omhibus fe- 
uiis fe&arum plurimarum vfque adhucipfa Philofophia de» 
berat,necimmerito : cumtantum abfit abexploratione diui- 
a,humana mediocritas,vt neque quae fupra nos caelo fufpenfa 
iblata funt , neque quae infra terram profunda demerfa funt, 
ut fcire fit datum,aut fcitari permiflum.aut fcrutari religio- 
um:beati fatis,fatisqueprudentesiure videamur,fi fecundum 
llud vetus Sapientisoraculum,nofmetipfos familiarius no- 
erimus . Idem etiam Minutius paulo poft hac de re ita doc"te 
: prudenter : Proinde,ait,fi quid fapientia» vobis aut verecun- . 
li* eft.definite caeli plagas & mundi fata & feereta rimarijfatis 
ft pro pedibus afpicere,maxime indodis,impoHtis , rudibus, 
greftibus.-quibus non eft datum intelligere ciuilia,muh6 ma- 
is denegatum eft dirferere diuina. Quamquam fi pbilofo- 
ihandi libido eft.Socratem fapientiae principem , quifquis ve- 
trum tantus eft,fi potuerit,imitetur.Eius viri,quoties de casle- 
tibus rogabatur,nota refponfio eft, Q3 od svpra.k o s, 
«ihil ad nos, quod oraculum idem ipfe pra?fenfit,idcii'- 
6 vniuerfis fe prsepofitum : non quod omnia comperiflet, fed 
luodnihilfe fcire didiciflet. Ita confefTio imperitias fumma 
[rudentia eft. Hoc fonte defluxit Arcefilae , & multo p6ft Car- 
Leadis & Academicorum plurimorum in fummis qua?ftioni- 
>us tuta dubitatio : quo genere philofophari , & caute indodi s|mon jj 
ioflunt, & docti gloriose. Quid Simonidis Melici nonnead- discor ^ 
niranda omnibus & fc&anda cunctatio ? qui Simonides cum tum re - 
!e eo, quid, & quales arbitraretur Deos , ab Hierone tyranno fponium,'. 
Jua»rerctur,primo deliberationi dicm pefiit:poftridiebiduum 
jrorogauit, moxalterumrantum admonitusadiunxittpoftre- 
nucum cauflastante; mor^tyrannus inquireret,refponditille, 
3uod fibi quanro inquifitio tardior pergerer,tanto veritas fie- 
^et obfcurior. Mea quoque opinione , que^ funt dubia^vt funr, 
•elinquenda funt: nec tot ac tantis viris dcliberantibus temere 
k audaciterinalteram parte ferenda fententia eftjne autani- 
is inducatur fuperftitio, aut omnis religio deftruatur. Sic Mi- 
'lutius. Poterit etiam non ineommodetorqueriin eos qui A- 
trologiiudicarij vulgo nuncupantur , quorum animusquan- 
tis vagetur erroribus , ali j viderint : Vel in quofdam Philofo- 
phos.qui qua» abftrufa prorfus atque abdita Deus effe voluir, 
tcrutari func : ac naturam rerum cadeftium inueftigarunr, qua? 
' Z iiij 



Pracpcs. 



$&> A N D R E A ALCIATI 

a nobis longe remotse neque oculis confpici , neque tangi ma 
n.Ujneque comprehendi feniibus ;pofl~unt; & tamen deilla 
rum omnium ratione fic difputaiunt, vt ea quae atferuerunt 
probata &cognita videri voiuerint , ait La&ant.in opiric.Dd 
fabulamhanc pertra&at Hefiod-in operibus : quam ad rei ve 
ritatem explicat in procemio iib.vjtimi naturalis Hiit. Plinius 
& iibro Problem.AIixandr. Aphrodif Lege Lucianum in Pro 
metheo 3 Diodorum Sicul. infexto,La&ant.lib.z.cap.2.n, Hui 
referen.da difputatio nobilis Socratica ex Xenoph.r. Coment 
initiofere,&qua?Laaanr.in i.cap.?. Diuin. Inftitut.colligit. 
Sacripr*petis vngue.] Sacri pra?petis,id eft,auis diuinavqua ii 
ngniricatione vfurpatur a Virgil^.^neidos; 
€t yolncrttm Imguis^ prapetis omnia penn<e. 
Prapes autem,vt docet Gell.lib.S.cap. 6. auis dicitur,qu£ op. 
portunein auguriis prssuolat. Blondus prajpetes dici'ait ,qua 
ieanteaufpicantem ferunt,nam pra>petere dicebant anteire 
-OuidiusFaft.6. 

Tunc oritm magriprtpesadunca Iouis. 
Qm<*li*ffen* n t. ] Iophon Bacchis, vt refert in Eclogis Sto- 

EWrcc^ws/ xgu nuth , ovVa 7np yautt 

ZtiTH y T0OVV7O fj&faaVHOJQV &TtJ<U, 




EMELEM ATA- 



In aftroiogcs. 



EMBLEMA C III. 






I 




r C A R E , perfuperos qm rnptus & aera } donec 
In marepracipitem cerA liqudtA daret, 

Nunc te cera eademferuens^ refufcitat ignis^ 
Exemplo vtdoceas dogmata certdtuo. 

y£(lrolo?u4 caueat qnicquampradtcere ipraceps 
Nam cadet mposlor dumfuper astra volat. 



» 

I 



D videturconfinxifTeex Grasco loVM ttvoJ. u 
T , Kg.^ i Kn^ot[4v cn Jtnten • vvv Ji enM?$ 

A'M' A-yc [^•kze^ ™fo** y ^ T ' »°& 5 W ™ * v£ * ?0 v * 

WifofcV miflW , Vl@flOV TEXgW. ld Cft. 



Emble* 
rnatis ty- 
pus. 



H& ANDRE;* AICIATI 

Ccra tihi rham pritts abfinlit l care , ftd mnc 

Te cerafinxa denu o docla mantt*. 
Jmmotas liqntdumferuato per aera benna*, 
Balnea nefiant nomine clara tuo. 
Icari fabulam prolixe fatis perfecutus eft O uidius octauo Mc 
tamorph.& fecundo de arte.Meminit & pluribus aliis in locis 
totimque narrationem,fi vacar, repete ex Diodoro Siculo,lih 
Aftrolo- 4 .Rerum antiquarum, cap. 13-Id autem torquet in Aftrologoi 
famtts S uo ^ am falfarios & impoftores, qui fuprahumanum captuni 

conanturaliquidjquequelongiiTimcabfuntabingeniohuma. 

no,vi mentis,& artis experientia fe hariolari polTeputant.Re. 

de fane Ifocrates dixit in orat. xj 1 ffiript, *d fuMovm ^oyt- 

VQ7/.W *k itfUTi&t? pvms %#. Diogenes cum mente agitarei 

Philofophorum,virorum poJiticorum,medicorum,& eius ge- 

neris aliorum , in hominum focietate fun&iones , dicebat ho- 

minenullumaliud fibi viderifapientiusaut abfolutius. Cum 

yerocontemj?lareturaftrorum infpe&ores,diuinatores & con- 

ie<ftores,clarepronunciabat nihilelTequod fibi videreturho- 

mine ftultius & ftolidius. Attamen quotus quifque eft,qui non 

hodie plus prope fidei hariolis iftis & conietftoribus, quam fa- 

cris oraculis habet ? quis non ex fua hora fuorum euentorutri 

feriem trahi putar,& refte fa&a ac vitia fideribus pocius & ftel- 

larum curfibus,vt vocant,quam fibi afcnbit ? At ha?c figmenta, 

vel potius deliria, vir fapiens facillime declinarit, ipfaque po- 

pularis multitudo portenta hxc refpuere occeperit , Ci tandem 

fucum agnouerit fibi fa&um. Hanc coniectorum docVinam 

omoem damnat apud Gellium 14. cap. 1. Phauorinus,nam auc 

aduerfaforedicunt(aitille)autprofpera;fiprofpcradicant,& 
fallant , mifer homo fruftra timendo fiet 5 fi vera rcfpondeanti 
eaque profpera non fint, iam inde aliquis mifer ex animo erir» 
antequam e fato fiarjfi felicia proraittant,eaque fint euentuta, 
tum plane duo erunt incommoda : nam & exfpectatio fpei fu- 
fpenfum fatigabit, & futurum gaudij fru&um fpes iam deflo- 
rauerit. Eleganter Actius poeta fe nihil crcdereauguribus di^ 
cit, qui aures verbis diuitant alienas , fuas vt auro locupletcnt 
domos nulloque pacto huiufmodi hominibus res futuras prae- 
fagientibus elTe vtendum.Cicero ad finem i.de Diuinat.Nurfc 
illateftabor,menon fortilegos,neque ecsquiqusftuscauija 
hariolentur,ne pfychomantia quidem agnofccre*. 
Non habeo denique nauci CMarcum augnrem^ 
Nen ricanos arnfykcs > non de circo ^firobgoi^ 



IMILSMATA. l 6 \ 

tfon Jftacosconiettores, non interpretes Jomni&m* 

Non enim fmt tj autfcientia » aut arte diuini, 

Sed fuperftniofi vates , impudentefque arioli: 

Autinertes,aut infani y aut quibus egftas imperat: 

Ghifibifemitam nonfitpimt , alteti monftrant -viami 

6>uibn4 dimias pollicentur , ab iis drachmam tpfipetunt 

T>i his diuitiis fxbi deducant drachmam, reddant catera. 
tque h*c quidem ex Ennio.Aftrologos & fatidicos eiufmodt 
ni fe Deo plenos fimulanc , vti Paulus f; fententiarum loqui- 
ir ,fed maxime qut alienam mortem pramunciant , non fecus 
uam parricidas execrata eft antiquicas omnis : ltaque & ma- 
•fici difti ob facinorum magnicudinem . Vitellius, vt eft apud 
:iphilinum,cum diem prardixilTet aftrologis,quo excederenc 
alia ,hi conrra.noftu pra?fcripfcrunt ei diem quo ei morien- 
um cflec : & intra illum diem mortuus cft, Dione tefte , torce 
on fato , fei propter vaticinium. Ergo cum fa?pe alias, lmpe- 
mtibus Augufto , Tyberio, Vitellio , incerdidum vatibus & 
iithematicis fuiffec, ne vllo modo de cuiufquam raorce pr*- 
icerent(qu6didfem;>erhabirumficexem?iipeffimi:&mor- 

s mecus fepe ipfa morcc decerior , auc eciam nonnunquam 
lorcem accelerec)candem etiam a Domiciano Csfare Afcle- 
irio Aftrologusviuuscomburiiuffus , &Largius Proclusca- 
ice danatus eft , quia publice praedixiffent quo die lmperator 
npremum vitar diem claufuruseffet. Pr*clarus fefe mihipn- 
lem obculit Pici Mirandulani iocus ex i. lib. cap. 9 .in Aftroio- Locusex - 
*»s:q uem videcur vfurpaffe hic nofter : Qui Homerum,mquit ^ * 
>icus,allegorice exponunr,per iliam Ican fabula,qui facciciis in Aftro . 
>ennis c<slo tenuiore fe commicens,in mare pra?ceps dacus eft, i gos. 
\ftrologosaiuncdeuVnari, qui pcnnis temerane profellionis 
n czlum fe fubtollences , cum de fuis caileftibus dogmatibus, 
auibus fablimari videntur, quid funtpraediaurx.in pelagus 
•uunt medaciorum. Qccurritetiam diuinarons cuiufdam An- Anglidi- 
zlifomnium. Is exaftris pr»dixerat Henricum fcpcimum An- ™»*°™ 
glorum Regem ( qui tum rcgno pra*erat) eo anno extindtum ^^ - 
iri.Rumor ftatim ad ipfum delacus eft. Iubet itaque hominem 

a*l fe vocari: aquo fcifciratus fertur, anex aftns certum ah- 
quidpoflec prjecognofci. Innuit. Sed tune, inquirRex ,eius 
arrisperitus cft ?n*c effe refpondit; cum Rex. An certo con- 
iedas me hoc ipfo anno moricurum ? fic effe aic. Dic ergo rm- 
hi , Rex infcrc , vbi cu fucurus es his feftis nacalmis ( mftabat 
enim natalis Domini dics ) nam & hoc forte cc non fugu. Ego 



3*4 ANBRIA AlCIATI 

ait, cum meis familiaribus & domefticis laute mevi&urun 
fpero. Atcerte,aitRex,artistuaefum peritiorquam fisipfc 
nam fcio te futurum in carcere, fimuique hQminem m vkicul 
coniiciiubet.Illic vbi iam fatis diumandi calorrefrixifletjcun 
rifudimiflus eft.Eiufmodihominumfatuitatem acerrimeper 
itringunt Bafilius oratione 6.dt itiv g f ctri^ oy.Eufeb. Dc pne 
parationc Euangelica libro 6. & Picus Mirandula in opere e: 
profeflo in nugones eiufmodi edito.Ad finem pene 4 .Commet 
Xenophonid fub perfona Socratis elegantcr & copiose dif 
putat: quofpedantLaaantianacx c.j.lib. 3. Icarium lapfun 
Dio Chryfoftom. 0rati0ne4.de regno, adiaftantiamprincipi 
iuuenilem & populares quas dc fe concitant opiniones tran- 
ftulit. 

Sxemph vtdocea*. ] Debemus aliorum pcriculis fieri cautio- 
res &prudentiorcs:&maxime iftuceftfaperc, dumalienoda- 
110 fapimus.Publius Mimus: 

Sx -vitio (ilteriwtftpknsmendatfuum. 




BMBLEHATA, 
I 



3*$ 



Qui alta contemplantur,cadere. 
Emblema ciiit. 







UYii turdos vifcojedica dttmfallit alaudas y 

Etiafla altiwlamfigit amndo gmem, 
ipfada nonprudens auceps pede perculif.vltrtx 

illa maU.emijJum virm ab ore tacit. 
c ohityCXtento quifidera refpmt arcu, 

Securws fati quodiacet ante ped.es. 

D exapologoquodam ^fopidc aucupe &vipera. Hicac- 
. cepto vifco &arundinibusexiit aucupaturn. Vifoturdoiri 
ta fedentem arbore compofuis arundinibus furfum fpe&a- 
ueum comprehenfurus. Veriimignarus yipera dormientem 



$66 AWDHtit AIClATf 

incidirja qua morfus,iamque prs dolore vitaagens^dixit., A 
alium capturus ab alio mifere capior.Huic fimile eft Epigraa 
ma Anripatri Sidonij de Alcimenc aucupe,qui cum arcu & fi 
da peteret aues,in altum fpeculatus,i&us a dipfade intcriit."" 
tumautem carmen eft profopopoeia: 

O* <wfiv iyo >c$u 4.ȣ? K5" dfTraJtTi&iv ifvx&f 
Prototy- ^.7ii^(MJ.T<Qr ^imTH CtfovidM yi^t vov 3 

pus Emblc i>*iv* ygpfjutrfip ©" ivrpafy* mhet vmivoov 
nucis * Ak/jww 7r7tf.va>v eipjtv a/hvhi vz$@-. 

YLat yik ns *iviTi£cr. jasS^ o-pv^ </>4*V i%i£v& 

"EetpXA TOV &K, yiVVCOV TTtKfO^ C4>£oet ^eChOV 

Tovvinxnv xk £a& lw xju^cl xjutovJopfyjov. 
Hocficvtcumque Latio reddidimus: 
Quijiumum iailts Jementihtt* ante,rapacem 

Archeam altiunlam ,Bi(loniam<pue gruem, 
£xtenfis manibuf jbubulacjne id -verbere fitnd* 

hlcimencs abigens ipje procul -volucres^ 

Jnfligit pedtbtt» ferpens tum vulnera dipjaf, 

Letlriferocjue ni<rrum yirtts ab ore vomit. 

Mecpue dat ipfe neci,attenttti dumjiderafpefto» 

Nefcius exitij quodforet antepedes. 

Cui conuenit quod de TLalete fertur , qui dum noclu carlu 

contemplaretur,in fcrobem decidirjquodridensancilla ^iyjA 

rrctd-itv itpti, tof Tot t&^cji, m?h dyvodv > W w *£$va> iov.07ri. J 

alijtnbuunt Anaximeni. Gabnas in tetraftichis idem fcribi 

cuius ha?c verba: 

A*rpolf <tf&<rK07WV Vf&JifOtTKQTQr 

TLtTTi hzhnSuf <wps< <pfiap'TV%6)V <fi us 
0'Jbi7npQ-^ivoW-Tet^ri^ii hiyeov, 
Nou v $*i$ ava>£ihTi?z.TYV yvtv » £ast/?. . 
Taxantur. Aftrologijqui cum caeleftia,td eft,corporum fuperfi 
Aftfologo rum infpectionem fe confe&ari putantjea tamen ignorant qi 
rum rcpre propiusfunt admota:ctrmquepraefentiafereignorent, futun 
heniio. rum f c i ent j arn habere fe gloriantur.AtouLquod Pindar. habi 
Olymp.n.TwV ^hho^Tpv y&TttiJtphovTeu z^Jlouftd eft,obfcui 
funtadmodum & ca?ca* fururorum cogmtiones. IneosMoii 
Epigramma hoc Iutn lepidum & feftiuum: 
Satutnus procul eft iamque olim c*cus>yt aiunt^ 
Necpropedifcernens apuero lafidcm. 
LttM yerecundtsformoja inctdtt ocelhsj 



EMBIEMATA. %6f 

Hec nifi yirgineum -virgo yidere potefl. 
Jupiter €uropam,Martem Ventttty Venerem Mars. 

Daphnen Sol^Herfen Mercunus recoht. 
Hinc fafium,t\fjirologe efljua cimcapit yxoramantes, 

Siderafignificent w nthil tndetibt. 
Curdos.] T urdus inter primas a faporis bonitate infignis.Mar- Turdus. 
Llib.ij. 
tter aues turdw,fi qtiis me iudice certet: 

Inter quadrupedes gloria prima lepus. 
turdis Piinius libro i o.cap»*i.& 5$. 
l/W»«.]GaIerita$,de quibus Plin.l1b.1r.cap.37. 
truem] De gruibusinfuperioribus fatis. Adnotanda fynec- 
:hc 3 qua poiuit fpccialcs quafdam aues pro aliis quibufcun- 

* • 

Oipfada ] Dipfas, afpidis genus , cuius morfu fuis inducitur: 

3ra>ce//^*,rTtiseft.Huiusmeminit Plin.lib.xj.cap.S.&lib. Dipfcsfer. 

cap.f. Soiiniis Polyhiftor. cap.30.Lege Lucian.prarfationc pcn ^" 

dipfadibus,& Pierium Hieroglyph. 16. 

tcurusfatt.] ld eft , ignarus & inlcius infortunij ,quod fibi 

rcem attuiit.Sic La&anr.lib.z.cap.^.in philofophos.Dum a- 

:um praecipitium vident, non profpexerunt quid antefuos 

les cflet. M. Tuilius in x. De Diuinat. ridens haruipicinam: 

\emocrttus non inftite nugatur,r/tphyficus. 

io genere nihil arrogantius : citatque illud cxnefcio quo 

£ta. 

^hod eftantepedes^nemo/pefiaf.califcrtttantur plagat* 




$6Z 



ANDRE4 ALCIATI 

PotentiiTimus affedus,Amor. 
Emblema cv. 




^Ajpce vt wwclas vires auriga leonis, 
Exprejfm gemviapufio vincat ^Amor ? 

Vtque manu hac fcu-tuamtenetjiac vtfl-cait habmas^ 
Vtque efi in pitcri plurimu* ore decor,. 

Dira lues procul efofcram qm vmcere talem 
Efipotisfanobis temperetJ.nne manus? 



Fons Em- T^ cxj 11 !" ex Grxco Argentarij,qiTod nfcribam: 
blcmatis. JL^vya^a tov etqvaTov cttj <r$p$-}i£®- zfarit 

fflffl K&0VT£ J CW dvlO^lVTa CldVy 



OV 



BMBtBMATA. ^6f 

OV to ftip ud?iyt yg.r ao^vQ-i d H %ft/\iVQi£ 

E\jdvveii7K)K>\d cT 5 duqni^wKi ^f'*"* 
$f /oyw tov QpoToKotjJv. o yjf vgJi 3*»^f' JkfitdrJh/V 

A^ioV) s^ ohiyav <*><liqytcu dutpiav. id eft. 
J^«irf >/</«» ingemma hactamor efi } auriga leoni 

lnfidet\ Q - ftenii ora fuperba fegit. 
Vna manw flagro cxdit» moderatur habenas 
isfhera:mlid magn ftgna placere queunt. 
Sedmctuo immitemfuemm ,* mortalibw *grt* 
Quid faciet ^qui fic cordafetina domat ? 
uc refpexit Lucian. in Deorum Dialogis. Conquerentem 
iim Venerem apud Cupidinem filium facit & fibi nonnihil ■ 
formidantem,ne propter fcelera quamplurima lcoriibus tan- 
rm obiiciatur,rui puer his fatisfacit : Sdfpi uTiTt^cym x&2 toI? Luciani 
Wi/ cjjjToI? yftPij ^twzSii? HfM , ^'TizKXdxAf indj/cLCds irm 7» iocus « 

)Ttt X0J Tij? XQUVS KclCo/J/JOf t)VlO%6> CJJJTX? 01 Si Q~CUV%01 , \0J 
K ")$&■ J$%°/4vM & TD TOUCIL rikAKl^XYlGdLjJpOl 0/711) JidHetoi 

h ': Confide mater ; leonibus enim ipfis iam familiaris fum 
ctus 3 & fepenumero confcendi eorum terga , & apprehendi 
basjequitis more infidens illos agitorilli ver6 interim mihi 
udis adblandiuntur, ac manum infertam ori receptant, lam- 
mtquejdeinde mihi reddunt innocuam. Hoc qurdem fche- 
ate fatis oftendirur, quantafitamoris vis,qui de fortifiimis 
iam & ferociffimis triumphare foleat.Leonum enim nominc 
mificantur viri graues, &alioqui fan&imonia probitateque 
iquainfignes. Leonesautem amore furere notat Plinius 8. I-? 00 ** 
ftprise mundi,cap.i6. & Ariftot.hift. animalium lib. 6. Sed^ u1, 
>n pofiiim cpnniuentibus oculis tranfilire,quod fcribit Plu- 
rch.in Amatorio.-o^wv vfJffi ' ajfrn to\j) ju8/j &s tujj dJ<fyaviTUjj 
iXQVTctt tov i'ocoTd.,Tov; S" df t(jjj yvjjcuxaviTJV» vaf pvsV » Y&i 
uov dyaSov, ovx iSztvuafyv im) tv\kixojjtUjj fvvauiv i'%i xsut 

ulu) TO 'xdSosMs UJJ ^OOYiXQV i^lKOJjV&iV OJjTO TCtVTCi^^Vy 

u xoKxeiV \s®o tovtcov cjjj^ctvoufyov xjj cn\MVVJJOfSfJov. ld eft, 
on fum ductus admiratione a quibufdam veftrum in con- 
auia virorum,ab aliis in gynaeceurii trahi amorem,ingens ac 
iuinum bonum : quandoquidem tanta fit vis, & tantus honor 
nori exhibitus, vt a quibus omnino expelli debuerat & op- 
rimi,ab iifdem augeatur & prasdicetur. Sed ha?c videri aon 
tis aperta poflunt, nifi exemplis illuftrentur. ^-lian. n.Var. 
ift. narrat de Dioxippo Olympiis viclore cum pugilum morc 
,thenas eques introiret magno populi concurftb & alij rerum 

Aa 



|7° ANDREA ALCIATI 

aliarum cjuar in eo eflent apparatu , pulchritudine caperentui 
ipfe medio triumpho conie&is oculis in mulierem quandat 
formofiflimam , ab eius afpcctu non potuit abduci : quin ctiai 
vultum fgpe mutabat,vt facile apparereteum telis Cupidinc. 
faucium,iam non fui fuifle compotemj quamobrem Diogen< 
Synopenfis ad populum: En ,inquit, pugilem veftrum ms 
gnum, vt a puella configitur/quafi dixiffet, turpe effe qui vir< 
viciflet, amuliercula fuperari. At iocularis ifte reprehenft 
ignorare fe fingebat quanta fit amoris vis, quaque efficax pui 
chritudo formaque decens corporis, quam non temcre Socrj 
tcs exigui teporis tyrannidem appellauit: Carneades,regnui 
quod nullis fatellicibus egeat: Plato,natura»priuilegium.Pli 
tarch.in Hyperide rctulit exeplum perquam venuftum & rn< 
morabile dc Phrync, pulcherrima femina, quae impietaris a< 
cufata, defenfa eft ab Hyperide,oratore certe nobili,qui quc 
viderct eam iam damnationi proximam,cornmifcratione vfu 
vti quoquo modo iudices fle6teret,mulierem produxit in m< 
dium, & difcifla vefte,nuda pectora iudicibus oftendit. Qj 
mulierisadmirati pulchritudinem, eam dimittendam ccnfu< 
runt, ex quo & oratoris aftum, & iudicum inexpc&atam mifi 
ricordiam,ipfiufque reae venuftatem (id eft ii> uJbs a^tov 71 
e$vviJb?i vt loquitur ln Phcenjflis Euripides) fpeftanda prt 
ponuntur.Ariftotelis memoratur di&um,pulchritudinem on 
ni epiftola commendatiorem , id eft formam corporis habei 
maiorem perfuadendi vim qnam quaeuis oratio vel epiftol 
Ex co itaque cum aliquis qusereret , cur quae pulchra eflen 
tam impense amarentur:dixit eam effe caeci hominis interrt 
gationem. Mirari enim poflit aliquis fuifle caecum , qui nui 
quam antea quicquam vidiflet, & 

^uivwiquam vipe flagraret amore pueUct. 
De quo luuenaiis; nos hxc mifla facimus. Proclus omnc pu 
chrum, dicit honeftum efle,idemque amabile, eo qudd natur 
diuina* aliquam imaginem habeat; ex quo 7» ^AoV,a )&Ki 
quidam deducant, quod eft vocarerquia ad fe vocet & allici. 
hominum animos : quam etiam ob rem credibile eft a veter 
bus, reges eos in primis creatos qui pulchritudinealiisanu 
cellerent. Sic enim Homerus fuos heroas a dignitate vulti 
ipfaque pulchritudine commendat. Achillem.omnium pu 
cherrimum facit:quamms enim Nireum nominet ex iis qui 2 
llium veniflent formofiflimum, tamen ei Achillem prsfer 
lta Virgilius de fuo j£nea : 



B M B t E M A T A. ... 

?{ectemere manihwflorem , delphinaque traiiat: 
tlla etenim terriSfhoe yaletipfemari. 
egi alicubi Philoftratum Cupidinf rofam conferre. Nam fu 
u illa recens mollis eft,ita Cupido,cui aurei,non aliter ac ro- 
| captlh cnbuuntur:hic quoquc fpinas pro iaculis geftar,pro 
cibus fulgorem, folia pro alis data funt : <leniqtfe vtrique 
mpus, color & mores conueniunt. Delphinus autem homi- 
4m amaiius,marisquietum ftatum & tranquillitatem often- 
x, iramque & commotionem flu&uum ibi emollitam fignat, 
:docetPieriusin Delphino fuo Hieroglyph. 17. Id videtur 
[prefTiifeapertius in Hippolyto Euripides: 
O e 7ni>u KoTiJep @- dptpt Cctkoo v 
A'xf7U7ty 7?ji?q>, J 

II Q70.TCU df omi yxiidLV dJttyTQY, 

€>'dK[AVfovcrm7P2yToy. hoceft: 

lc pennis ornatus variis vndique volicas alis velociflimis 3 vo- Amor 
t pamque fuper terram , fuperque fonorum & falfum mare. cmnU d<>! 
^uod fignificat omnia fubiici imperio Amoris,qui nudus eft 3 mats 
opterea quod hic affedus debetcffeiimplex&apertus:ri» 
:t, qud<i obleftationem preTeferat:blande afpicit,vt pcrfua- 
:at:nullis armis inftru&us eft,vt cu eo congredi non reformi- 
is.Plura lege apud Athenasu 1 3.cap. 5.& Platon.in Conuiuio. Fax Cupi , 
Necfaculas.] FaxCupidinitnbuitur,quodcordamortalium dinis, 
lurat,&animos conficiat. 

f«nw4.]Arcu,quicornutusapparet,cum potiffimutefus eft. 
Scilicetvt terre. ] Notiflimum eft illud ex Eclog.io.Vir CT il. 

mnia yincit amor&r nos cedamtn amori» 
lem alibi: 

Ornnia yincit amor : quid enim non -vlnceret ip/e? 
iem, Omne adeogenut in terris hominiimque fcrammaue , &c. 
Scilicet -vt terr<e ima det,atque mari. ] Lucretius initio primi libris 
JLlma yentiSthominumy Diuumaue tternayoluptas. 
Item eodem: 

J§W mare nauigerum , que terras fiugiferenteh 
Concelehras. . Et deinde: 

— . _ tihi fuauis dtdala tellm 

x Suhminitfiores'.tihirident<eauorapmti. 
uidius: 

. Tufuperos Jpfumaue Jouem 9 tunuminapontl 

VicladomasjpfumqueregttqirinHminaterr*, 
TanaracpuUceJfantt 

a 11 j 



|74 ANDREA ALCIATI 

Et Propertius; 

Hic Deus c terras & maria alta domat, 
Quaratione tradit Paufanias in Corinthiacis apud Sicyoni 
exftare nobilem Veneris ftatuamexeborc, qua: capite geftc 
cadi orbes j altera nwnu teneat papauerum capita ; altera verc 
nialum : quo fignificaretur Veneris in animantia omnia poten- 
tia^inque ipfos Deos. 






-» »■ 



Vis amoris. 



Emblema cvii. 




,/ligerv Mfulmen fregit Vem ahger,ig7ie 
Vttm demonfrat vri ejl fortur ignit ^yCmou 



IMSLEM UA, tff 

EX lib.4. Epigrammat.Grarcorum fumpfit illud: 
O e 7ft&V0S 70V TljdLVQV Itfcfo 3 «V UW xd&VVWj 

A«wuV cJ? Kp&osov nrdf 7rvpo\ %£iv i'pcor. 
ranta vis eft amoris,vt ipfo fulmine concitatior fit , & violen- 
ionquippe qui nec ipfi Ioui cedat,que multoties arcu petiifle Amor 
>oe*taereferunt: quoiignificaturamoreftrenuo nihil veheroe- fulmine 
ius efleneque infuperabilius. Itaque Grascis g v f ar >7rdL¥Jk(jA- fuperier. 
w/ dicitur.Decjuo illudeftdiftichon per profopopceiam: 
Terfingunt^penetrant , -vrunt meafpicula fnlmeni 
Scilicet hinc nomen efl mihi 7TdLvJk(Jui7t0f. 
^uidam exftant Euripidis verfusapud Stoba?um,quibusA- 
norem Deum omnium potentifIimumfacit,hifunt; 

E V f 0)7tt <Tr/f fJL» Siov KftVH fu-ywy 

Ked vfyf d,7TdL»TWV tfcUfXOVW XSGrifHLTQVy 

H*oxajor 'Qai , » ^Ka>r &7rtsfQ-a>v, 
Ovk o/cAi tov fJAysov av%j>c*7Toif JSfeb'j£ 
Duidius: 

Regnat, & infuperos ius habet ille Deos. 
luc facit illud Clcmetis e 6.^pafjuir. fyuTttfirelCfovfidKwti- 
uu (2?voV7tLjM7?aj?7roKveurSi[toif- deifiv.o'? k) Stav ftwdLmr, 
B*} &fms c/k^^.Amore cerebro delicatu florentibus ple- 
um coronis: quippe qui & in Deos imperium obtineat,atque 
ominesdomet. Huc Augerianio&oftichon,fanelepidum: Lepidum 
Omne olim cxlum(yt fertur) ctlum omne ruebat, * pig ram - 

Interfefnperi dumfera bella gerunt. "? * * U & C ~ 

Fortis erat Bromim thyrfo, Mars enfe> tridente 

Neptuntts y fortisfulminedextra Jouis. 
*At cum -vifm Amorfuit m fulgentihus armis y 
Necnonaccenfalampadepstlchra Venws\ 
Priuatur thyrfo "BromiuSyMars enfejridente 
^eptuntUtfortis fulmine dextra Iouis. 
Scd mirum fuit Ouidij ingeniumin eoaflfedu exprimendoj 
iufqueviamplificandarficenim 1. Amorum,eleg.i. 
Jn manibtifque lonem&r cum louefulmen habebam, 

Quod bene pro c*lo mitteret ipfefuo. 
Clauflt amicaforesiego cum louefulmen omijs 3 

Sxcidtt ingenio Juppiter tpfemeo. 
Juppiter ignofcas-.nil me tua tela iuuabunt : 

Claufa tuo maitts ianuafulmen habet. 
t in fecundo eiufdem operis,eleg.?. vbi conqueritur de ama- 
a,quefealteri communicarat , quaroqueideo verberibus cac- 
cre conftituerat; A a iiij 



yi$ ANDREA AtCIATl 

Vtfadem vidi,fortes cecidere lacerti: 
Defenfaejlarmis noftrapuellafuis. 
G>ui modofeuus.eram , fopphx vltroque rogaui, 

Ofcula ne nobit deteriora daret. 

H{ifit : ejr ex animo dedii ofcuU 3 qualia pojfent 

Excutere irato teta trifulca hui. 

Lilius Gyrald.hift. Dcorum Syntagmate 13. repetit ex Plinic 

fuiffe incuria Oftauie- Cupidinem fulmen tenentem , cuius 

au&or nefciebatur. Idamrmabatur Alcibiadem fuiffe Princi- 

pemformaineaanate, incuius clypeoitaeratpi&us. Poterii 

Piu* amo- fulmen hoc a Cupidine concuffum traduciad id quod dici fo^ 

re quam ler 5 Amore plus quam vi emci,cjuod in quadam Epift.expreffn 

vi effici. p.Hieronymus : Tngenia quidem , inquit, liberaliter educata 

facilius verecundia quam metus fuperat. 

AligerumfUlmen. ] Epitheti metaphora , fulmen cum telo A- 

moris comparatffed & fulmen telum vocatur Grecis ,vtapud 

Sophoclem : iyy^rdonv\\ov $ih.Qr t&nf x*&.vvoJ: & Herc 

dotum , C{\@- ivimti^ ©20V. Fulmen aiigerum dicitur prt 

Fulmen celeritatem, idcoque pidores fulmini tribuunt alas,qur 

&aliger aIoueimmuticrederetur.Virg.i.ihneid. 

amor. Atque \m aligerum diclts affatttr Amorem , vt Greds 2f uf TtjifOl 

Igmsamor.] Merito amor ignis dicitur.Itaque Virgil.paffim 

Amorem ignis nomine nuncupat.Sic 3. Georg. 

Omne adeogentts in terris hominumque ferammque, 
Infurias ignemque ruunt. 
Idem JEneid. - er c*co carpitur igni. 

In Eclog. porrb, 

jit mihi fefe offert vltre metts ignis jLmynias. 
Ouid.epiftola Paridis Helenf : 

, quisenim celauerit ignem 

Lumine qui femper proditur ipfefuo> 
Scripfit & perelegansfane tetraftichon Ioan. Secundus in Cu 
pidinem camino infculptum, eadem ferme cauffa: 
Flammiuomo Venerisquifquis fuitille camino 

JQui Jculpfit puerum,crcdite , doclus trat. 

Scilicet Aterntpenes hunc cufiodiaflamma : 

Ver quem fopitus non queat ejfe focU*. 

Fortior ignis Amor. ] Tefte Xenophonte, qui ait amorem ipl 

igni torrentiorem 3 & feruidiorem.nam ignis tangentem folui 

vrit, & vicina depafcitur.-amori (ignis etiam in procul intuct 

tes & longo terrarum traclu diffitos ardetes fuos radios vibra 



/ 



EMBLEMATA. 

In fludiofum captum amore, 

EMBLEMA CVIII. 



177 




'mmersvs Judusjucundo & iureperitus y 

Et,maximus hbeliio^ 
^Jehamran amat t quantum nec Thracim vmuaam 

Prmcepsjororis pelhcem» 
Pallada cur aho fuperajti mdice Cypri} 

Numjat Jub ida e$~t vmcere ? 

EX Guicciardino Italo 3 fcriptorehiftorie diligcntiacerU' J n S° ' g 
dito , didici , Epigramma hoc Alciatifpeciatim fcriptum ™ ;c c " 
. .rf. . ' . ' r t> r .» matis. 

tmiieiti-i-iieronymumPaduanum,do&um quidem hominem, 
[ed qui amatoria etiam tractaret. Quod & generatim traduci 
|>Gtelt in quofdam dodrlna: gloria celebres , qui amore turpi 
bxcscati videre non pofTuat , quantum vitf fu£ & fam^ dctra- 



378 ANDREA AtCIAt! 

hant. Pudetfane referre* do&os homincs quamplurimos , 

nominis oblitos, qui hac perculfi non leuiter infania , difcipfr 

narum liberalmm ( quibus ingenium perficitur, bonique m 

resinferuntur) cuhumnatiuum turpiffima Venerislabeinfa 

marunt.Tale^fueruntapud Graecos Callimachus, Sophocles 

Qui intcr Philetas, quos fecuti proxime Catullus , qui Lefbiam : Tibul« 

«Joftos, lus,qtri Deliam:Propertius, qui Cynthiam : Nafo 3 qui Corin- 

peram°" nam verfuum n" 13 luxuria celebrarunt. Certamen eiufmodi 

dederunt. inter Palladem & Venerem etiam nunc durat , quodque cre- 

bro accidat,plerifque etiam viris bonis(quieofortaffeno 

taminuitiha?rent)videtureffeludus. Quo locorefeneplac 

que Paulus Icuius ; «iatis noftre hiftoricus excellenti{Timus,d 

Augufti- Auguftino Nypho Philofophie profeflbrc retulit. Sufceptis 



ie 



nus 



N y~ enim liberis & vxore fenefcente feptuagenarius fenex , pueli 
f h f ^hus" ciualibidinem impotenti amorecorreptus eft vfqueadinfa- 
" niam jita vtplerique Philofophum fenem atque podagric-tim 
ad tibise modos faltantem mifcrabili pudore confpexerinnvn- 
deillimaturatum vira? exitum conftat. Melius quidcm Pana;* 
tius,quiadolefcentuloquserentian fapiens amaturus effet:De| 
fapiente,inquit,videbimus : mihi & tibi , qui a fapiente longc 
abfumus,non eft committcndum vtaliquandoincidamusin 
remtam commotam &impotentern,alteri emancipatam ,& 
vilem fibi. Marcus etiam Tullius mortua coniuge , ab amicis 
vocatus ad fecundas nupths : Vix poflem ego , inquit , eodem 
roodo vxori & fapientie ftudio dare operam. Qub referam il- 
ludChryfippi. Cum enim dixiffet quidam fapientem amore 
non capi, teftimonio effe Menedemum, Epicurum,& Alexi. 
num:Hac ego,inquir,ratiocinatione vtar : Si Alexinus ilic dif- 
folutus,& Epicurus infenfatus, & Menedemus canis ac delirus 
(fic cnim ab Eretrienfibus dicebatur)amore capti non funtmec 
iapiens quidem eo capietur.Porro videtur hoc Emblema imx« 
tatus effe ex Gre/:o Pauli Silentiarij : 

O e <®pi v aiJULK&tLKTSHnv ivt ffioi n^vv cV fiCn 
0'irfo$o'?*wct<piritfoe^ovcl7ni7rci(jLizv®-' 
TvtoCtfot? Qihiicxiv aJ/i^CttjQir <®piv ifthmif 

A vygvtt ovi x\iva> xjj<wfi (Ju&cu7i6xi ©-. 
Ai^ofn y&y^cLhdajciiWtpnv otj TetfaeUk vin&e 

NCV TThiOV, » TQTTctf®- /U«A.fi> i'$ i<Wifltht)V* 

Senex cft qui conqucritur fe,cum iuuenis eflet,telo amoris in* 
uiolabilem fuifle: anate autem proue&umamoris iugo cogi. 
Epigramma fcie ita Latine: 



uo Cupi 



EMBtEMATA.' ,gj 

MTOc decaftichon tralatum. reperio ex Gr*co Mariani 

b J. ^cholaihci tk % po™ irsptw/Wov , quod fi c eft 4 .Epi&ra. 
n« erc/ toJov bietvo nr&Kiv Tovo Vi oiT knri criio 

^ TIvyvvf^M pzrttTlw is x&.filw £6vayjcf, 
11« T-n&,7ri\du7ras 7n\v&feur®-,4s riJi 7f iasd 

OvKapm ™M(f*Zhs)ulTapifQ- t H\hfiri 7 a.iiif 
' BifxlxAi vxainf iyyvQr evppo<rvvnr ' 

A'M' s y £$ ^gt^uV t&pd7n»y 0fa 7m§<riv dvdnTW 
. E'vua9iy}?, ^vytv F ipjvov £v*vdy>. 

B\ cn'apz7wv <ripdv*s ™<ry?tov Trkii&Zv dp i^rtf 
TXfJi tfeav ^&7a> 7» rooitif H$oy.ou. 
ffingit Cupidme «T-refoif xW ^Vo^^finc arcu & fine telis,eru- 
ltofanehgmeto dialogiftico,quoquidem virtuus omnisdif- D 
•ibutionemaffignat. Sed primiim aduertendumcft ex Plato- d .T" &to 
e,m S vmpofio,duas efTe Vcneres,& totidem Cupidines: hsc ncr« VC * 
atiquior & fine matre,c*lo nata, quam c*leftem Venere vo- 
!mus:alteraiunior,e Iouc&Dione progenita,vulearis &co- 
umisappellata .Eadem ratio eft Cupidinis vtriufquc. Horum 
oim a ter honeftas cupiditates animis ingerit: altcr verd affe- 
us vo uptuofos &terreftresinculcat. Priorillc dnip»; c£k 9 drri«* 
uafidca^prioncontrariusjquihomineattollitadfuperio- § 
i & carieftia contemplanda, omnemquc virtutem & honefta- 
m pr^itat Hic itaque tres coronas manibuscontrcdat, vna- Quatuor 
ae circumfert m capiterquibus qUatuor i\\ x virtures( ex quL coronarad 
is omms honefti fonspetitur) dcfignantur. Prior illa corona totidcm 
iput ambiensCpartem quidem Platoni in Timso omniu cor- V^ 
>ns partium diumiffimam , &certe principem ) prudentiam * 
pr*fentat:prouidere enim &aliquid prudentermeditari,c6- - 
■mplanoniseft:tresali*, quasmambus continet , Iuftitiam, 
arutudmem , & Temperantiam notant , qu* potiffimum in 
Wpofitadunt, manusenim aclionis funtoreana. Quod 
«picuum eft ex primo Officiorum Ciccronis : Qui maxhnc locus Ci- 
^mciwnquit.quid m re quaque vcriffimum fit^ique acu- j£fc* 
3 & cel ^5 Ime P°^ ft ™*«* & explicarc rationem,is ptu- 
-ntiffimus & fapientiffimus rite haberi folet . Quocirca huic 
iafi matena quam tradet,& in qua verfctur , ulbietfa eft vc- 
tas: rehquisautem tribus virtutibus neceffitates propofit* 
ntad eas res parandas tuendasque ,quibusaaio vit^conti- 
-tur . quo fane loco differentem facit virturem Prudentiam 1 
liquistnbus,eaenimpofitaeftin veri inueftigationc & con- 



$H ANDREAAtCIATI 

templationcreliqua» funt actionis.De Ttroque Amore Platoi 
Conuiuio.Ficinus Orationez.c.7.& orat.7.cap.8.inidem Coi 
Duplexa- uiuium Platonis. Cajterumctmftf^Proclusinterpretatur i 
*nor quid morem diuinum animas a corporibus abftrahentem: qua in i 
alns/igni-g n ift cat i one hJ cv f ur p atur# Alij duplicem Amorem ideo cfl 
c * ctumefTenarranr,qu6d nullius frugisaut commodipoflitef 
amor,nifi mutuus fir:qua de re Porphyrius Phylofophus hut 
adfert Apologum. Cuminquit, Cupidoinfans parum coale 
ceret,Venus Themin Deam confuluit : qu*e Veneri refpondi 
Anterota neceflarium efle quirependat vices, vt fefe mutt 
iuuent , cui Venus aquiefcens, Anterota* quafi Contracupid 
nem dicas,gcnuit:quo vix dum nato,Cupido ccepit adolcfceri 
& procerior euadere.Sed haec fortafTe weipifyot. Scio quidel 
apud Piutarchum in £ panxco 3 duos Amores efle iuxta i£g) 
ptiorum fententiam & Platonicorum, ^paixt.^rcivthfxcv, *) n 
KggviovAd eft,vulgarem,& carleftcm amoremrfed quia defle& 
aliquatum ab ea quam retuli fententia Mariani , facile prauei 
eo . Apuleius trcs amorcs facit libello quem De philofophi 
fcripfit(vbi Platoncm au&orem appellat)vnumdiuinum cui 
incorruptamente & virtutis ratione conuenientem: alterui 
degeneris animi,& corruptifTimse voluptatis : tertium ex vtrc 
que permixtum,mediocris ingenij & cupidinismodicar. Ani 
mas autem fufciores aitimpelli corporum cupidine : vinui 
quod illis propofitum eft,vt eorum vfura potiantur,atque eiui 
modi voluptatc & dele&ationcardorem fuum mulceant.Ills 
vero facctas & vrbanas cffe:animas bonorum deamare,& fafti 
velle vti qui potiantur plurimum bonis artibus , & meliord 
pra»ftantiorefque reddantur. Mediascx vtroque conftare :nc 
dele&ationibus corporis prorfus carere, & lepidis animarur! 
ingeniis capi poffe. Vtigitur illumamorem deterrimum ,ini 
humanifTimum , atque turpem facit,non ex rerum natura , feJ 
a»gritudine corporis,morboque natum:ficillum diuinum, deO 
rum munere,beneficioque conceffum , afpirante ca?lcfti cupi 
dine in animos hominum venire credi.Tertiam fpeciem amo' 
ris,quam mediam dicir, diuini atque terreni proximitate col 
le&um, nexuque & confortio parili copulatum : vtque ratior* 
propinquuseftdiuinusille,ita & terrenum turpitudiniiunr 
efTe voluptatis.Hactenus Apul. 
faxamons Fastvbttrijfu.] Triftis,a confequenti:Fax autem Cupidini n 
fcuitur,- quodmdicarunt Aegyptij facerdotes, quiperigm 
am^rcm exprimi voluerunt. 



BMBLEMATA, J&J 

Ouid.i.Amorum^eleg.»?. 

»r tua fax vrit.figtt tuus artus amicos ? 

tlorus non poftremi prdinis auftor rationem reddir,quia no. 

nquam amor cupidicate impatiencius e\curac,nonnunquam 

o pne facierace abuolet. Iiaque apud Gellium Portius Lici- 

tsdixichominemobamoremnon effe ignitum.fedipfurn 

em.Notumeftillud Virgil. 

[aco carpimr igni&fft mollis flamma mednlUs. 

m-.Vriiwinflix Dido.Vti iam diximus paulo ante- ' 

"HlgaricmnCypridt] Vulgarisilla Venus circa curpes amo- Vem*vuI- ! 

verfatunhonefta veroad vircucem & honeftacem amplexa- garis. 

n mflammat, & ad rer um caeleftium concemplacionem ani- 

s percrahic. 

Ipuleius apologia i.pro fe ipfo dicicicem ex Placone gemi- 
n efle Vcnerem,quarum alcera vulgaris, quarfitpercita po- 
; ariamore,non modohumanis animis,fed & pecuinis & fe- 
is adlibidinemimperitare: Alteram verocarlitem Venere, 
e pr^dita fic opcimati amore.folis hominibus,& eorirm pau- 
curare:nulhs ad rurpicudinemftimulis, velillecebris feda- 
wfuospercdlencem,eiusenimamorenonamaenum&la« 
tum , fed cotraincorruptum &fenum pulchritudine hone- 
is,virtutw amatoribus fuis conciliare : & fi quando dccora 
pora commendet , a contumelia eorum procul abfterrere. 
que enim quicquam aliud in corporum forma diligendum, 
im quod admoneat diuinos animos eius pulchritudinis, 
tmpnus veram & finceraminterdeosvidere.Quapropccr, 

cmper,eleganter Afranius hoc fcripcum reliqui.c: 
Amabit fapiens^mpient cateri. 

\ 1 de re mul /° fufius L "«an.in dialogo.cui nomen g v /w7sr, 
Wp MK) dv7l?G>f y de quo fcnpfcre fingulares commentarios 
damrecentium,vtC f liusCalcagninus, Auguftin.Nyphus 
•i9.60.98.de amore,alijplures- 

dptmskammm.]Effcfa pudici amoris.-vbi nocabis diligen- 
rsparanone opus efTcpriufqu^m aditum habere poffis ad 
im diuinarum & pulcherrimarum fpeculationem. 
tnmosajfraque:] Hicraptus quomodofiac,fuperiusdocui- 
s ad £mblema,cuius infcriptio cft,/» De» Utandum. 



j$4 ANDU/E ALCIATI 

Am/>»^Amor virtutis alium Cupi- 
dinem fuperans. 

SMBLEMA CX. 



/ 




<sfligerum, alweroque inimicumpinxit ^ytmon 
^rcu arcum^atque ignes igne domans Nemefis. 

Vt qu<& aliisfecit,fatiatur:athicfuer olim 
Intrefidus geftans telajmifer lacrymat. 

Ter ftuit inquefinm imos: res mirajrematur 
Igne igmsifuriai odit ^moris ^/fmor. 

modoab° '"TRiumphusefi: amoris pudici,qui de Cupidine Vener 
Amorefu- 1 fpoUa amplareferat. Nemefis igitur vltionis Dea fup* 
pcrctur. biente Veneris filium voluit ab alio aduerfario Cupidine , i 

oppc 



. EMBLEMATA. }8f 

ipofico amore vinciri & conftringi : quo fignificatur, turpem 
iorem,autnoxiam aliquam cupiditatem poffe abhonefto 
lodam affe&u &labore non modo imminui,fed & fopiri. 
anifefta eft itaque allufio ad prouerbium,Clauum clauo pel» 
•e. qu6 pertinet illud Hieronymi ad Rufticum Monachum : 
lilofophi faeculi folentamoremveterem amorenouo, quafi 
luuclauo pellere.Cicero ^.Tufc.Loci denique,inquit,mu> 
ione,tanquaa?groti non conualefcentes,fa»pe curandus efh 
iam nouo quodam amore veterem amorem tamquam cla= 
m clauo eiiciendum putant. Id mihi in memoriam reuocac 
Valerium Flaccum 5 qui primum luxu perditus adolefcens 
nporibus belli Punici fecundi , cum captus flamen efTeti 
cinio Pontihcc maximo , quo facilius a vita flagitiofa rece- 
ret,adcuram lacrorum &ceremoniarum conueifoanimo, 
antum prius luxuriae fuerat exemplum , tantum poftea mo- 
ftias & fan&itatis fpecimen euafit, vt Val. Max. lib.^.cap.Dc 
Jtatione morum.Tralatum eft hoc carmen ex Epigrammatc 
*£co incerti , quod fic habet : 
TLir&vaTijewoVifycoTU tov ewriov gV^.«t«^ , € v pft>7? Archety* 

A C VifUOli^TO^O) TO^OV &lALW0fAfJO.. t>us Em- 

tl s k* Trclfy 7a k fjpef fir £ ji ifyctcruti o mfph drofCiif blenuti». 

Aetx.?VH, TnKfav ydj.o-eijufyj®- j?ihiav. 
.Tit fiaSCv 7eif Kok7rov dm^fvcnv' 4 (Mya. .3wcJ]ua, 

SkKi^i iit 7&fi TTVf { ti-lxT i"'?a>T®- fyuf. i& e (h 

Pennatum -volmri puero atcpte yltricia pennit 

Tela [upidinets oppo/uit Nemejis: 
Vt qu* commifit ferrer, cpti fortts &• attdax 

isJnte, modb expertus Jpicula amara gemlt: 
Terqtte ftnum fpuit in medium.pro mira\ quis ignem 

lgne yrett fiammat fenfit Amori* Amor. * 
3n eft alienum quod Ouidius cecinit z.Amorurn> cleg.l. 
Qttid Jipraripiat fiaua Ventu arma Minerua? 

Ventilet accenfas flaua Mineruafaces} 
eleg.8.1ib.3.qua Tibulli mortem dcflet: 
€ c ce puer Veneris fert euerfamqtte pbaretram^ 

Et fraclos arcw, o* fine luce facem. 
ufanias in Eliacis memorat Cupidinem depic*him fuiffcjqui 
eri Cupidtni palmam emanibus extorquereniteretur: quo 
lebant intelligi honeftum amorem de amore Venerco vi- 
>riam quajrere.Ouid.2. Dc remed. cum ait.' 
w/OttriHi vimfubtrabit alter ^imtr. 

Bfe 






38^ ANDREje ALCIATI 

A'mp«7a certe, ideft duvnSfcov, oppofuerunt veteres e v fa>77, v 

interpretesnonnulli excmplumitaapponant>InPhaedra i'<ja< 

in Hippolyto cLviipm eratrvt apud Nafonem in Apolline per 

fequentej& Daphne fugiente:cuius Poetae verfus hi noti : 

Deque fagitttfera prompfitduo tela pharetM , eyc. 

Vt qu*£ altn fecit,puttatur.] Adducitur idem a Suida; 

j__ Aixa naSrQi idK i'pe^t y £iky\ <T q\ Stia. yivotTo. id eft, 

* Si quis patiatur qua* ahis fecerit, iufta pcena fuerit. & apu 

Pindari fcholiaften 4. Pyth. 

O/ctr' eWiip i^oiyToiov Tbho? ajjTov /^tv^.Alicubi &apud Pau 

faniam : Iifdem artibus capietur ille , quibus vfus eft , 7ttiV J 

cujtx-i? liyvcuoiv dKaxma*, cucojsp v3nfj>Jsi>.La&antius lip. 1.< 

Aequum i6.0iuin.m{\hutAQ Ioue loauens.An tandem,ait,illi veniti 
efteumea 1: i ; n. 1 ic i» •_ - 

pati qus rnentern, ab alio expeCtes alten quod fecens f & timet ne qui 

in alios 'fibi faciat quod ipfe Saturno?Boethius ( quid enim verear ad 

fecit. ducere au&orem tam bonum?) De confolat. 1. Quidautei 

eft,inquit,quod in alium quifquam poflit facete,quod fufti 

nere ab alio ipfe non poffit ? Bufiridem accepimus necare hol 

pites folitum ab hofpite Hercule fuifte ma&atum. Regulij 

plures pcenorum bello captos in vincula coniecerat : fed mo 

ipfe vin c~torum catenis manus pr^buit. Vliamne igitur eius hc 

minis potentiam putas , qui quod ipfe in alio poteft , ne idi 

fe alter valeatjefficere non poftiohasc ille. Seneca longe am 

vlurparat idem Yerbum, fed alio tamen fenfu , epift. 39. Que 

rum voluptatum impotentise atque infanse libidmi ob hc 

vnum poflis ignofcere,quod que fecere patiuntur Accomock 

tiusad hunc locum Cieeroi.de Oratorcalio tamen or3tioni 

filo: Vt feraentem feceris , ita & metes. Iuftitia enim videti 

poftulare vt qui fecerit aliis iniuriam ,ab aliis itidcm accipij 

iniuriam.Ha*c enim lex eft talionis vt par pcena reddatur. Vi 

gil.in decimo de Turno qui Pallantem Euandri ftlium intd 

fecerat; 

Nefcia mens hominum fati 3 fortifque futur<e> 

JEt feruare modum rebtts fublata fectt.idis: 

Turno tempus erit magno citm optauerit emptum 

Jntaclum Fallanta, fy cum fpolia ifta, diemque 

Oderis. Etenim cum itneas Turnum proftrauifTet, ill 

que parcere decreuifTet,YifoPallantis balteo,quo feTurni 

cinxerat, 

Furiis accenfat & ira 

TerribilU :TUne hiuc J]>oiiis indutc meorum 



EMBLEMATA. $$7 

Eripiare mihi ?PaSas tthoc vulnere, Pallas 
Tmmolat, c* poenamfceltratoex fanguintpofcit. 

Et Orodes pr^dixerat in io* eod. lib. fore , vt eadem peena 
>reui efficeretur Megentiusjquam in ipfum intuierat * 
, . non me cpiicvtna e es nmlto 

"Viclor , nec longum i&tahere^ te yuoquefata 

Trojpeclant parta: atque eadem mox arua tenehtis, 
51yca Annalibus fcnbit Adonibezecum,vinum captum extre- 
aUquepedum ac manuum parribusmutilatis : Scptuaginta, 
nquit ille rex,regesextremis pedum manuumque pfcrtibus 
runcati , mea fub menfa micas coilegerunr. Quemadmodum 
lillos ego me gelTi , ita mihi diuinuus eft repenfum. iElius 
.amprid.in Alexandro Seuer. Vetronium Turinum, ait, fumi 
enditorem accufari Aiexander iuffit .* probanfque per teftes 
mnibus & quibus prefentibus quid accepiffet ; & quibus au- 
letibus quidpromififTetjin foro tranfitorio ad ftipitem illum 
igari prxcepit:& fumo appofico,quem ex ftipulis atque humL 
is lignis fieri iuiTerat,necauit,pr^cone dicente:Fumo punitur 
ui vendidit fumum.Tribellius Pollioin Gallica: Cum quida 
emmas vitreaspro veris vendidiffet eius vxori ( Gallienum 
neliigit)atque illa re prodita vindicari vellet,furripi q uafi ad 
■eonem venditorem iuflit. Deinde cauea caponem emittit: 
lirantibufque cunctis rem tam ridiculam, per Curionem dici 
iftit : Impofturamfecir, & pafTuscft. Deinde negotiatorem 
imifit. Lampridius in vita Seueri: Clamabatque fajpius quod Quod tibi 
quibufquam fiue Iudans,fiue Chriftianis audierat & tenebat: f* n n ° 1 ' . 
Ique per pra»conem cum aliquem ernendarct ,diciiubebat: w fe€tisi 
^uodtibifieri non vis, alterine feceris.Nec veropr£termit- 
:ndum quod narrant facratx hift. Ecclefiaft. libro 6. cap. 5, & 
ozomcn.lib.8.cap.7.Eutropius primus Imperatoris cubicula- 
us.ac primus eunuchus , cum dc nonnullis qui ad Eccleflam 
3nfugerant,vindicl:am fumere vellet, ftudiose inhocincu- 
uerat, vt lex ab Imperatoribus ferretur, qua vetaretur ne 
uifquamadEcclefiasconfugeretj quinetiam vt inde abftra- 
erentur qui ad eas iam confugiffent. Confeftim pcena fubfe- 
4ta eft. Propofita autem haclege, haud diu poftea Eutropius 
>fe,qu6d coniugi Imperatons contumeliam intuliffet',pri- 
ius eam legem tranfgreditur,& ex palatio profugus ad Eccle- 
am fupplexaccurrit. ( Verum Imperator Eutropium abftra- 
i iufTu) pcenafque capite truncatus dedit, & lex quse lata 
leracprorfus e publicis commentariis expun&a eft , haec illi, 



fjRum. 



$88 ANDREA AICIATI 

Vidc Prouerb. Neopcolemea vltio. Re&e Cafllodorus lib.< 
Variar.epift.t Pcena ifta peccati eft,vt vnufquifque in fe reci- 
pere poffit, quod in alterum proteruus exercuit. Et huc qui- 
dem videturpertinere titulus 1. Pandec~tarum,Quodquifquc 
iuris in alium ftatuerit, eodem iure vtatur. 
Spuere in xer fpuit inquefmtu. ] Irati & abominantis eft geftus. Tibul 
ius Elegiar. i. de fene amatore loquens : 

flanc puer^ hunc iuuem turba circum Jiait arfta: 
Dejpuit inmoUes &ftbi qttijquejintts. 
Iuucnal. Satyr.7. ■ 

Conjpuiturque fmm veram defrehmdere meffem 
Si tibet. 
Et apud Theocritum puella rufticum quendam,^ quo amaba- 
tur, ridensjdumilli deformitatem,graueolentiam,&aliacor- 
poris vitia exprobrar,tcr in fuum finumdefpuitiait enim, 
Tp/V e\t iov i'7?jvoi KcMny. 
Odit sAmoris amor.] Eadem polyptoiis apud Ouid.3. Amor. 
cleg. 10. 

Caufa fuit multis msler amorts amor. 




XMBLEMATA. 

Dulcia quandoque amarafieri. 
Emblbma cxr. 



|S| 




f A t R e frocul li&4,p4ulum Jecejferat inf^ns 

Lydius : hunc dirafed T4pmfiis 4pes. 
r enerat hic 4di vos fhcidas r4tp& ejfe volucres y 

Cum nec it4 immitis viper4fau4 foret» 
] uf dntls^ah, dulct fiimulospro munere mellis ; 

Fro dolor, heufine te gr4ti4 null* datur. 

A Pparet idefTe tra&um exAntipatri ,atqueetiam Biano- v0n v 
t\ ris Epigrammatis eiufdem pene argumenti , Iib. i. An- Embk 
lologias, titulo «V StLvamv 'm &s dwovTOf. Sed Amipaui 
rimum eiufmodi eft : 

Bb iij 









• QO ANDREA ALCIATI 

To fyif®- igfjtm&rsm Ji %/\<r&£;i ^kxioscu^ 

( $£Oyj>vi? ) igTiVSM 3 KH?ia{MUQ(Mv<iv.- 
UoXXdiu <fi i% vuiov %byukvov Mo-at au, cu> 

¥Lzv7?oir t7'e/\> opm $«>xzd ^yj.^ofjA^x,. 
Tl tifco * VfflJity KflM dy.v vpff > p»J$ uzxioscu; 

Aiveiv. ncj[xjiivcufzix.fov «Vsr» ukxi. 
Bianoris verofic; 

Koyf ov hmvTXdLvilw um[j£Qov ipua>vttK7*> 

4>£cT/2fS^©- dt ttSiws eiXZTiJZovycvisf. 

yVyiOlYIGlV cfciXOJ@- ISVUkOf oidLOfiXlttCtJS 
1 E'h$Z)V,CU tfcHjgm M*%6g£iQ?*pFt. 

A W e/V oi Svivnt iaj/ud^ctTi poividL)dv7fA, 
GFmK&ti 3 yXvx&fm ct9777rctXos %aptT@r. 
Nos vtcumquc ita.fumus interpretati: 

J%epe;ne?nper humum tenerem Hermonacla , legentem 

Duhia mella ( nefas heu) pupugijiis apes. 
Reddidit emcium ftc yejler aculeus , ah ah t 
Serpentes nequeant "vt nocutjje magis. 
lyObe^ lyftdic*. patri , Amyntori dicito matril 
J 'mprobs apes,metli ckmfit amarities. 
■ Alferumfic: 

Errantem in triuio , mollem Hermonafia puellum 

Jniufle nimium corripuijiis apes. 
Vip.era cptamfit atrox peiores , yenit ybi ad yos 

Nejcitnjnfelix ejfeputabat apes. 
/4tpro melle graues Jiimulum pingendo ctuentttm 
Liquiflis :ficfu gratia mellis abit. 
Araoris Hoc autem fub figmento,amoris naturam intelligere licet qot. 
mel & fel. V t recWime'Plautus ait,& melle & felle eft fecundiflimus : ni 
guftu dat du!ce,amarum ad fatietatem vfque aggerit. Quid e 
nimvoluptateblandius?fed eadequidtriftius PCauendumef 
itaque,dum oble&amenta magno labore conquirimus,ne ful 
dulci melle venena lateant, Exemplii prsfto eft in apibus,qu3 
meldulciffimu conficiunt:e^dem aculeuhabent prse-fcntanefi 
fi quis fefe propius admouerit. Hinca Grascis yXvxvvnKfQ 
Amor dicituf; quod fignificat Euripid. in Hipolyto his verbi* 
T* n-y o <fv xiyunv aijjpmmvs i&p j 
H w J)rot/ coTcuTctjjTov ydxyjvov & a(J&. id eft^ 
T° r ' QH i(i noc eft °i UO<1 dicunc bomines amare ; refpondet nutri* 
yxvw i ucunc ii(f imum ^ fitia:fed idem calamitofiiTimum. Verba fun 
™ K ?°* ' ph^edrae ad nutricem , cui fuos in Hippolytum atnores credil 
Hucrefpexit Catull. ad Malliumj 



EMBlEMATAi tfl 

CMukafatit lujiytton efi Dea nefcia nofiri, 
£ht<£ dulcem curis mifiet amaritiem. 
asterum Epigramma eft Meleagri lib.7»Gr£corumEpigram~ 
atum,in quo ex apicula quarrit cur Heliodora» corpus tan- 
t: Num ideo vt ei nunciet,quod ipfa amoris dulcem & ama- . 
m,ftimulum habeat ? Putabam pridem id de Amore ab api- 
is pun&o figmentum non incommode reuocari pofleadid 
lod Plutarch. fcribit (fi tamen vere dicendum id efTe Plutar- Ab api- 
i problema)ab apibus eos pungi citius,qui ftupro fefe com- bus citius: 
acularint : quod id animal fit munditiei & elegantia» perftu- P un £i ne " 
ofum,quippe qu:e facile odorentur, necimrrrunditiam libi- .?jj *JSjJ 
noforum fuftineant,citaturque ibidem Theocririlocus,quo dj ne# 
intinentur Veneris ad Anchifen verba. 

paulum fecejferat .] Hic rigmento indulgetur. Nam Poeta? o-'CurGupi- 
nes femper Cupidinem Veneri adefTe faciunt.Rationcm ad- do veneri 
rt Seruius : Quta , in quit , venerea voluptas fine amore non J imn S a " 
>teftexerceri.Horat.i. Carminiura. 

Ltberum o* ^Mufiu Veniremc^ue , & iUi 
Semperhtremempuerum cancbat. 
ato in Sympof. rationem longius repetitam narrar. Videj. 
spar.Euangel.Eufebijj&Gyrald.Syntagm.i}. 

Infans Lydittt.] Pcriphrafis Cupidinis. Lydi populi funt in L ^ mo j. 
gione minoris Afiae,omnimollitie& voluptate deprauati, ii c ie infl- 
liprimicaupones & inftitores fuerunt, Herod.libro i. Lege gnes. 
in.3.cap.^.& ?.c. 19. itemque Athcnaeu Dipn0f0ph.cap.4dib. 
.& Prouerb.Chiiiad.Lydus oftium elaufit:&,Lydusin meri- 
e: & putant nonnulli verbum , ludere,a Lydis du&um. 
7)ir<e fed rapuifiis apes. ] Enallage perfona? , per apoftrophen. s 
ipreflit vim uerbi «ASTSjid eft, fuftuliftis de medio. 
Tto dohrjnuftne te. ] Alludit ad illud /.Metamorph. 
- : ,. nullaefifincerayoluptas. 
Sdlicitdnc[ue aliquid Utit intemenh. .. , ,» 
lautus in Amphit. Efl in atatehominum ( ita Diis placitum) yolti- 
tii vt m<eror comes confiquatur. & Horar. O dar.i. 

. ■ nil efi ab omni parte beatum. 
rucprouerbia,Dulce & amarum:&, Nequeremollia,ne tibi 
ara contingant:&,Fccem bibat qui vinu bibit,itemque illud, 
1 apes irruere.C^terum in eo tandem velim ftudiofum admo- 
itum : pro eo quod in Gra?co eft , ^mK^.l ytoiufnc d^ii^cu 
U ya-flTQr »dicit &.\ciat\is i Prbdolorheu s fmetegratianulla da- 
r: nimium obfcure id quidem,vt omnes vna mecum fentiunt. 

Bb iiij 



|9t ANDRI* AtCUTI 

Ego ver6 fateor his verbis (Jicjicgratiameltisahii) me non afle 
cutum efle Gra?ce conclufionisleporemjfenfus is eft; Oapej 
qua»non minusamara? eftis quimmelipfum dulce. Nam vo 

«^77TctA.o/,figniricatvirium2Equaliumcontrarietate,autsequa 
litatem virium qua» funtinter fe aduerfa» : quafiaperte dicere 
apum acerbitatem a-quare mellis dulcedinem 3 tummumqu 
bonum fummo compenfari malo. 



Fere fimile ex Theocrito. 



EMBLEMA CXII. 




isZL v E o L I s dum melUlegit ^percujfttamorem 
Furdcem maU dpes&JitmmisfiicuU liquit 
In dtgitts : tumido gemit At puer xnxius vngue, 
Et qmtit errnbundus humum } Fenerij^dolorem 



IMBLEMATA^ }9} 

tiicat&grauiter queritur , quodapiculaparuttm 
}Jk mferre animal tam noxia vulnera poftit. 
ut ndens Venuaflanc tmitaris tu quoque, dixit, 
Ute 3 feram , qui das tot noxia vulnera farum, 

* 1 Oc fere idem cum fuperiori,nifi quod cocinniiis & lepi- 
"1 dius claudat Theocritus: quem fua lingua loquentem 
idire non pigeat: 

ToV YXi^cv/ mf ^parct y&w v^vtacti (dMoJn 

Ktifiov zal oiu.Ck&v o-vksvlvlvov j«&c£? Ji %ip&V ^ 

AcLKTUKd!, Wdj& <S®iw%ZV. eff cLKyc*, KOJt j£? itpVOSYIy 

Keu^vytJVl^A-nt^wiaKctTO' t& etV AtppoJiTCL 
A«f zv t&V oJvvcty K&t uiu,$iTo, , Qijt y tvtSov 
© n/tQV c*/77 yutKiasiLYgl djKiv&Tf cwuasrd.TKitt' 
X' ct uAth? yiKcis-cLa-Ai li <*T « * )W s'ax/ utKtoscuf, 
X' awr^f/u^iM^^JiTfdJu/MiittdKi^Tioieif. 
^uod fane ex Anacrconte tranfcrjnfit, cuius Ode fichabet: An acreo- 



Eidyllion 

Theocri- 

ti. 



^ 



E"f «*" 7T0T' c^ fdJbioi 

YLolLWUkvUJJ fjJtKfrlcU/ 
Ovk H&V, ctKK' i 7fd$*. 
ToV JcLKTJKQV cft cfk)fith 

1'ct} ^gifot) coKoKv^z. 

A&tU&V Ji YJll tit&Fd&fcif 

Ilf oV 7*V JffitMjV nujti?UjJ> »3- \^Adcandidam Cytberen 
0*K6>K* , (J&m? , «W/, g JH«» occidi,occidi,inquit 



^lnterrofas Cttpido 
Apiculam iacentem 
Nonvidit, efique punflfiSl 
M anumque fauciatus 
&tox eiulare ccepit. 
£t curjitans yolanfque 



0\a>KcL, K dJTToSvvo-M). 
©V? ll ('tj^s UiHfO i 
TlTZfcdTOf, QV XgKovcrt 
lAiKi7Jdj/o\ yjjdoy>l. 
A* dV £mv,et to ydvTfov 

UoVeiTO TCLf LVcKiHctC, 

TLo'crov-) JbYJth,7rovovcTtv 
E"f oos Scrois crv fizKKeifi 



» j Vtthmque mater efflo. 
f Snme minutaferpens 
Pennata -vuinerauit: 
Abem -uocant coloni. 
Tunc illa : ^ipts fi acumen 
Tantumfacit dolorem, 
Quantum putas dolere 



{_£>nos tu feris Qupidol 
Carmen Theocriticertatim ,nifallor,a do&is quam plurimis Terram 
conuerfumeft. pedibus 

Quatit humum.] Doloris fignum, pedibus tcrram percutcrc, quaterc. 
cft &indignantis,& grauiter ferentis.Homerus de Iro; 

SoV d? nKACT oJcJVTOC 

l\dLKih^mmJiyuc%v. m \ 

Horatius etiam multis in locis pro figno lztitia; pofuit. Hanc 



S*4 . ANDRE* ALCIATl 

tamen calcurationem non efTe indignantis,fed moribundi ol 
tat amicus meus Ioan. Frater Lauallenfis. Nam Irus ab Vlvfl 
grauiffimo idu ad terram afflictus , eorum more qui animai 
Vir* ^lVan* Crum rerrar ?P"^peditms7vt ib. JEnsu 

Sternitur infdix Acron^ calcilm atraw 
TtmdithumumpvpiYAitt _ 
Ouid.i. Artis: 

Lydins aquatamterpedepulfathumum, 
Venus .&3?* m #$ Po ^ Gr^ci Venerem appellant pxo^t^ 
amicari- ™ efbriks amicam.Horar.i.Carminum: 
fus- Sitte tumauts Srycinaridens. 

Tria genera rifus ponuntur i Clemente AIexadrino:^J>^ 
nfum decorum :^A/^V,meretricium : ^>™^Lroca : 
cem & notas referentem libidinis fW^roca. 

3?*<^ »0«i< ™W]H UC fpcftat illud e j.Eidyllio Theo, 



cnti: 



Nunc amorem noui : dxrus vtique Deus eft s & quidem le*n* 
mammam fuxit, mque faltibus ipfum mater enutriit. Sed pr3 
pius eft quod citatur ex Nseuio: 

#A?o/ Cuj>ido,cbmi,Hfitl M fis, nimUmuhum -valts. 




BMBtEMATA. 

In ftatuam Amoris. 
Emblema cxiii. 



WS 




uis fit ^yCmor^lures olim ceanere Paeta, 

Eius qui vario nomme gefia ferunt. 
muenithoc^quodvefte caret,quod corpore faruus: 

TeU alafique ferens lumina nulla tenet. 
T &c orajoic habitufique Dei efi.Sed dicere tantos 

silicetin vatesfalfafibejft reor. 
ccur nudws agat^Diuo quafipallia defint, 

Qm cun&at domiti fofiidet orbis ofes. 
Aut qui qudtfi niues boreamque euadere nudm 

y/Clfmumfotuitfinftique fratdjrelu} 



$9? ANDHE* AtCIATI 

sipuer eft,puemmne vocas qm Nefiora vincitl 

*An nofii ^fcr&i carmma dofhafems ? 
Jnconfians puer hic obdurans,pec7ora qua lam 

Trans adut ,numquam Unquere foonte potefi* 
%/it pharetras £r telagent.quid inutde pofidm} 

^yfn curuare mfans cornua dira valet ? 
^tlas curue tenet quas nefcitm ttheraferre ? 

Infcius m volucrum fieftere tela tecur. • < 
Serptt humifemperque virum mortalia cordd 

Ladit^ey haud alasfaxem inde mouet. 
Si cacmjvittimquegent , qwdt&nia c<ec» 
Vtdis e /? ? ideo num mmus ille videt ? 
Quifvefagittiferum credat qui lumme captm? 

Hic certa,at Cctctfytcula vana mouet. 
Ignem efl^aiuntjverfat^ inpettoreflammas. 

Cur age vtuit adhuc ? ommaflamma vorat* 
Qumetiam tumidis cur non extmguitur vndis 

Naiadum^quoties mollia corda Jubit? 
sA-ttu ne tantis capiare erronbm 3 audi. 

Verm qmdjit ^fmorjarmina noftrafcrenf, 
lucundm labor efl , lafciuaper otia ifignum 
llltm efi mgropumcaglans clypeo* 

Flgmentum de Amore vtfibirepugnans & JJvv&t*? pan 
culatim reprchendit 9 veramque Amoris definitionem* 
cxtremum fe tradcre docet: fub quibus omnibus inuolucr 
graphice exprimituramatorum vita miferrima.-qus/igillati. 
omnia explicabimus , fi prius Marulli elegantem deicriptii 
nem fubiecerimus: 
Defcri- £>wpuer hici VenerU. flen* tsu* caujfa pharetr* ej$} 

ptio Amo iVo» beneprouifu* certa qnbdarma mouet. 

njlo ^^" C " r f m * ^fl* Dett1 ffitnplexpuerodit apertum. 

Vndepuer ?pueros quodfacit ipfefenes* ± 

Quispennas humeris dedit} inconflantia. quare 
Nutta Deefions efl Iftgna inimicafugit: 
Qttfors cripnit lucem i immoderata libid». 



EMBLEMATA. J?7 

Cttr macies}yigi\is cura^dolorque facit. 
§>uis ctcumprattiebrietasjbper^onajuxus. { 

£hn com itet ?rtx<ejbella . ediu } opprobrium. 
^hi c<elo dtgnatt)homtnes:qu<e caujja coegitl 

Mitior aufiore efi credtta culpa Deo. 
Heu curuumgenuA } ejy vencorda infcialquo ius 

F asque,fcelus miferifi fcdere abluimus} 
da & Augcriani poerar certe non illepidi eade de rc carme: 
\ngelusinutfl a qvi cufpide fcmper oberras 9 Augenani 

Dtc mihi.te nudum cur tm mater alift cp i 6 ram * 

Nudo hamines quimfira petunt delubra.Rubent» 

Cur fiant in daxtra fptculalirado necem, 
Curpuer esfpuetosfacto quofcumepue fagittis 

Saucioyfiue yoians ignibus yromeis, 
Ventofas humeris cur fixit lupiter alasl 
Efi quouis leuior flamine quifquis amat. 
Vur tecum faculaiquia yiuida cerda fretumquey 

€t iuga montofa, ejrftrupea faxa cremo. 
Cactts es}an claroAicJLuminefcaeus amator s 

7(on ego'luce poli luxmea claramagis. 
Tajfcerii ambroJia y feu neftare}pafcor amctnit 

Blandttiisjrifu,fedtilitatejocis, 
?urtibipulchraparens}quia denfoiforma cahret 

fngenerat.form* mttnere naftor ego. 
?ttr maris e fluclu prognaia e(r mater}amator 

Vtmota infalfts flucluat zmda vadis. 
)ic,iua non yilis domm}an cultijsimah/utla 

Tefla cohptbermfub Jouedego mifer. 
Oic ybi fiasjum lafja tuofunt membra yolattt} 
Qrede mihiynumquam me leuis ala -vehit. 
ed & nonnulli e veteribus commentitiam iftam Cupidinis 
initatemdo&cvcrequc perftrinxerunt, vtArchias poeta* 
Du^ oVp af eM)K£fM?0 7my yiv& , *M' &KoK*toi» 
Yvxcur avQftoTmv gV0' o fywspo'pa.01?. 
ron amor eft qui afficiat iniuria humanu genus, fed intepe- 
tes: animis enim hominum hanc occafionem praeftat amor 3 
ifidiceret fine vllo verborum circuitu : non amor qualis a 
:tis celebratur,fiditius ille pufiojlaedit homines, fed intem- 
aruia.Rcfer huc Eidy Uion Theocrhi 2.1. 
Urionomine. ] Propter diuerfa vcl adiun&a vel efFe&a , quse 
diose ia Svntagmatib . Hiftorig Deoru cxplanat Gyraldus. 



JpS ANDREA ALCIATI 

Qonuenh hoc^quod.] Abfurdum 3 vt fabulam refuter, 

Eccurnudus agat.] Maxima, lDquir^eltimpudentia eum ni 
pingere, cum Dij nulla premantur egeftate. Ea tamen nud 
importunam & perpetud vigilantem amantium pertinaq 
arguit: velmanifeftam eoruminfaniam prodit. Sicaliqui 
recentibus: 
Nudus Cut te cum nullo corpus yelamine monflrat\ 
Araor cur? Stultitia infam mamfeflapatefcit amantis 

QuitunEtat domitt.] Hinc dictus eft '7rav<Jk t ua.7Ti>? y vt fupe: 
annotauimus. 

Autquiqu*fonines,]\<li\ eftquod timeantamantesjdum re 
amatis potiri fe poffe fperantj fic Plautus fub amatoiis j 

fona: 

Nulu peri- pjeque vlla mihi obflabit amnis^neque mons y neqtte adeo mate\ 
culum de- ^ ec calorem necfri^us mttuojteque ventum neque grandinem 
amor es. Jmbtem perf>etiar t laboremfufferam,fo!em,fitim: 

JVo» concedamjteque conquiefcam zfjuam,neque noclu neque diu, 
Triusprofeclo quam autamicam^autmorteminuefligausrcf. 
Tibull.itemEleg.i. 

Jgutfquis amore tenetur t eat tutusque facerqut 

Qua Ubetiinfidias mn timuiffe dectt. 
No» mihipigra nocent bibexn&frigora noclis y 
Non mihi cum mulu decidit imber aqua. 
Propter.lib.3.eleg.i$. 

JVo» tamen efi quifquam facros qui Udat amantes^ 

Scironis mediaftc licet ire -via. 
Quifquis amator erit,Scythicis licet ambulet oris, 

Nemo adehj-vt noceat Jsarbarus effe yolet. 
Lma miniftrat iter, demonftrant aflra [alebrasi 

lpfe amot accenfas percutit antefaces. 
Steua canum rabies morfus auertit hiantes, 
Uuicgeneri quouis tempore tuta iiia efi. 
Et Seneca in Hippoly to: * 

Nonmeper altas irefiiubeas niuesy 
Vigeatgelatis ingredi Pindi iugis: 
Nonfiper ignes,& infefla agmina, 
Quhtler paratis enfibus peilus dare. 
■ Vuerumne -vocas.] Pucr eft ob amatorum varietatem & inc' 
PuerA- ftantiam 5 qualisineftpuero. 
morcw! Ouidius i.Amorum>eleg.io. 



EMBLEMATA^ $$# 

€t puer ef^tynttdus amor y finefordibus annos 7 

£t nttUas -vefies y -vtfit apertus 3 habet. 
Aofchus de fugiriuo amore:gr/ P o tcu? mpia-a^t. 
hti 7(efrora -vincit. ]Scnem quemque fapienriifimum . Hefio- 
s& OrpheusPoeta? Graeci vetuftifTimi 5 morralium &im- 
>rtaliii mentcs amore capi & domari tradunt. Ficin.iu Plato. 
muiuium. Sedidnon eft fatis, nifi aliquidaliud quaerarnus. 
nor puer pingitur ciim Neftore fir antiquior , Hefiodo tefte, 
iin Theogonia canir, Chaos, Tellurem, Tartara, Amorem 
jorum primos cxtitiffe. Verba ha?c Hefiodi funt: 
Wtxh/J/j 'Qfxt-msa.ya.Qr y£veT,atiTdf £7x170. 
reu €v?vri?v®- } 7rdv7wv i'JQ- aa- ipaKit dtti 
A y 3av 'atwvm iyy-m 'n&pn VKpocvTQrdKvy.^, 
Td?Ta.£# t tfspocifTtt. ^v^f^oytf ivfvoteinty 
¥F g p©-,oV >&K\is-Q- cv dbttvdTotoi Stoioi. 
OrpLeus Argonamicis: 

TLfea-^VTHTov 71 k& dvTOTZKn TroKiffxrmv i'§ a>7*. 
*o,qui Neftoravincir,ficinterpretor, qui Neftora vincit ar- 
e,quifit Neftore annofior; deniquequifcniorlapeto, Ytex 
cianomeminimusiamfupra . 

Afcrtifenis.] Hefiodi, ab Afcraro Bceotia? pago in Helicone 
>nte. lnconJlanspuer.]Ad id refpexit Ouid.De Arte: Errot & 

rrat 3 z? in nuUafede moratur amor. inconftan, 

fic obdurans peclora] Idem ferme in Hippolyt.Seneca: *'* Amo - 

Qui blandiendo dulce nutrit malttm, ris# 

Sero reeufat ferre quod J».biit iugum. • 

leophraftus: i'pm J$ i<riv aKoyi?* rtvot i^^v/xiae im$ CoK$, 
■#idM yXv ifara tIw^q avJbv>€&J"tiav <&tu* hmvKiw: A- 
>reftirrationaliscuiuidam cuprdinis excefTus,qui vclocem 
bet accefTum,tardum autemdifcefTum.Idnonpoflum doce- 
commodius , quam ex eius arte , qui fe egregium do&orem 
eftirit natura? amoris explicada-fic enim eleg.io.lib.Amorj. 
Lutlantur peclufque leue in contraria ducunt: 
Hac amerjjac odiumfedputo xiincet amor. 
Odero,fipotero:Ji nonjnnitus amabo; 

Neciuvataurttsamar.qu^tamenodit^habet. 
'ic ego nec fine tejtec tecum yiuere poffum, 

Et videor yoti nefcius ejfe mei. 
Quicqmd eris,meafemper eris:tujelige tantum, 

Me <juoque z>elle,-velisianne coatlus amem\ 
^inteadumpotim,-ventisqmferentibus-vrar: 






40O ANDRI-« ALCIATt 

Vt quamuis nolim,cogar amare tamen. 
Idcm eleg.i.primi: 

•_ ~ haferunt tenues in cordefagitt£ : 

Et pojfejfaferm peclora -verfat Amor. 
Eteleg.iS. 

- ■ ■ tener aufkros grandiafrangit amor. 
Sape me<e dt-xijandem difeede,putlU: 
Jngremiofeditprotinusilla meo. 
S*pepudet>dixi 3 lacrymu inx illa retentis, 

ffiie miferam.cur te 3 dixit ^arnare pudetl 
Implicuitque fuos circum mea colla lacertos y 
£t qua me perdunt ofeula mille dedit. 
Vincvr.O 1 ingeniumfumptis reuocatur ab armis, 
Resque domigeflas^ mea bella cano. 
Eundem affedum expreflit Catullus in Lesbiam: 
Qdi tjr amo-.quare idfaciamfortajje requiris: 
Nefeiofedfierifentio ) > excrucior. 
Quod idemapud Marullumreperiojfed Mufa fufiore: 
Odi te,mihi crede>quantacunque es: 
Odi copfiteor t Camilla,fed quam 
€t odiytjr magis in dies magifque 
"Velim odiJfe:fequi s atque amare cogorl 
Sic me amor retrahit tuusjrahitque: 
Sic quemfauitia fugas proterua> 
Tam rara> reuocaa decortform<e. 

Atpharetras ,&c."\ Xenophon iccirco Cupidines fagitta 

C ha- fingiait 3 quod formofi & formofa? etia e loginquoloco vul 

xctratus rcnt* nimirum oculis ipfis tamquam fagittis eminus in re ai 

Amor! tam emiflis 3 kpzk Jt iy o/ g v f cm* 7Q%<ti*t Sia) 7t>uto ^Amm 

77ng*7n)pfa$iv oi^tAoi 777fco<rxjovoi.Vio^crdus: 

Et mento hamatis manus ejl armata fagittis: 

Et pharetra ex Immero Gnofeia ytroque iactt, 

Horat.Carm t 

Semper ardentes acuens fagittat 

ilote cruenta. 

Mofchus in amorefugitiuo: 

Kat %eu'<mv<s&i vmt/. $api7ftov > g v r</b«3» iJ&fu 

To/ TnKpoi ^Ae^ua/jTBiV 7nh^oi>u k nytk 7J7fdo~Ki. 

Fert humeris auream pharetram : intus autem mulra» crue 

fagittse,quibus me.fauciat.Theocritus,in eidyl.fpotf&Tri 

ait Amori pharetra tribui plena telis > quia y ulneret homin 

anir. 



EMSLIMATA. 



nimos multis certe modis. O rigenes hoc figmeqtum alleeori. 
os cxpomcrait enim pharetrafigniferi corjtelis cOgitationes, 
r . cu / os & iabcllaiqua; habet aliq uam cum arcu nmifitudinem, 
deoqueipfaverba& orationem^uibusomnibus domiiwtur 
morihuc facit illud P.tndari ex Ollmp.i, 

E viov iyn <pct^7fiti 
$aVd.VT£ TVVi 70lff1V.it 

&i™*&vi?tA.wiw. 

KW«. id elt , mufee mihi funt fub cubico celeres faeirtas 
ura pnaretram fonantcs prudentibus;ar apud vulgusindi-et 
uerpretibus.Intclligu Pindar. pulchra animi fcnfi,ouibu?fe 
iceturornarum & cxcultum, & oraiione diferta ad viSorum 
ludcscelcbrandas^Scddehisfatis. 

^lascuruetcnet.) c/cero de Nar. Deor.pennatum Cupidi- r uraTfl ^ 
^vocat,vtOrpheUs & Plato i„ ^ro^nrm^M^ 
ropter frequentiilimas in eo viciOltudines rerum,aic Pierius 
| A '«P«rc ; Al exand.Aphrodifeus problcm.8 7 .ratien e m rcd- 
it proptermftabilitatem nempe. 
PropertiusElegiar.i. 
Quictimque tUefuit,puerumquipinxit KAfnwen^ 

T^onne putas miras hunc habuijfe manus} 
Utcprimum viditftnefinfu viuere amantes, 

£t leuibtu curis magna perire bona. 
UemnonfiHftra -ventofas addidit alar, 

Fectt &> hwmano corde yol.;re Deumi 
Sctltcet altema quoniam iaclamnrin -vnda* 

Nofiraqw non yltis permanet aura locts. 
(fldiusinitio i.deArre: 
Magnaparo quaspofitamor remamreper dtUg 

Dtcerejam vafto peruagta orepuer, 
Et leuis tfi o> habetgeminasfluibtts euolet,aUse 

Difficile efi illu impofuiffe modum. 
Jcundo Amor.9.EIeg.iic: 
Tu ieuit efi muhoque tuts ventofior aliti 
" Gaudiaque ambigua dafque negafque fids. 
loquirurGupidinem. 

nwlrr d ? then * um l ib -^%mentum hocridct^cuiu» 
ftarios proptcr clcgantiam huc confcrre non piget; 

Cc 



4pZ ANDREA ALCIATt 

O? XcfiV WcAs/TTAtfV ^htJ^VcU y$dpilV> 
A^ 31' CtTg/f Q- TCOV 7f Q7TWV TCOV T* StOl/. 

E r/y yap *7i kv <pot> «te f ctdi(Qr 
A'7rAKhx.ynvcu 7$ <pifovTrniv vocmv* 

Ba.fVf Si KOfJudn' 7TZ0S CtV *V i J "Xi TTig$i 

TotZro x^ay^ui Knf ®~ a.v^ncnU tis. ld eft, 

JQuis otnmum primtts yirorum pinxit^ attt 
^Alatum Amoremfinxit in ctra priori 
Hirundines jeium fciebat pingere: 
Mores nec ille norat. aut mentem T>ei. 
Nec eji enim leuis>nec efl is qui celer 
Morhumfereniis auoletprecordiis: 
Grauifque ydlde^ulfit alte -vtfint ei? 
Nug* merSjunl b<tc: quis ergo perferat} 
Flecleretelatecur.] iecur, arhoris fedes. Horati.Epift. 
Nenanallatuutn iecurylctret-vlUypuerue. 
5^»>/?«m/.] : R.epugnajitia funt quibus fuperuacaneam Arr 
ris ukova docet. 

S* c&ctu.] Amoris csecitas impeditam riominis rationem of 
dit:nec enim modo 7vpAoV,fed & TUthoTtoids' ifcos. Theocri. 
Eidyll. i o. tu$Ko s $ «/!' xk cwto\ o. ttKxtQ-, dhhd ~k) dffQVTJf 
4 f fco$-:hoc eit,cascus non Tolum Plutus^vcrumeuam delitus 
mor.Proper.Eleg.2. 

isfnte pedes c&cis lucehatfemitd nolis: 
Scilicet infano nemo in amore yidet. 

Ouid.Epift. quid deceatnon yidet yilttsamans. . 

Tania.] vitarum extremitas,& pro tota vitafumitur aliquot 
hic pro panniculo,quo velanruroculiCupidinis 3 accipe. 
Caecus A- Sagitiferumquilumine.] Abfurdum aliud pef. collationem < 
morcur. firnilium. 

tgnews efi.] abefre<5hs,vt iam dictum eir. 
De amoreigneo,autpotius amorisigni,e multisqua? mihi 
aliaproperanti occurrant,pauca feligam. Antipater Sidoni 

[JLl) KhcUCOV TVV i'fOOT& ^OKH^TtXi^pOTZ 7T£i<jiv> 
(AilS i ' OhyO> TTcLVGtiV Vcfa.77 TTVf d,7TVlU . 

YLfvcds i f fcoToe dn Trtucovio? i<r$i£rn cPii 

2VcA? TOTi iV TTOWb) 77 t]t6/4°0 V 7Vi.hd.yi. 

Circumfeiunturha?cincerti cuiufdam: 

A*UTO T0\ TTVp V&VffiV ch /« /U°yV Q- y TOff, VVKTUf 

ToV k&Kqy iy.&fcov hvyvov dva,<phoyi(rcu'. 



EMBIEMATA. 40? 

AsOy att* eyti? «J.u^ws" dv^ovo-&Kac 3 i'Jh^j yi+yuv 
YLcuo/ufyjW7K)'/<Kiiv i^divine? tpKoya. 

Quofpedancqu^Aul.Gell.reEulit i^.cap.^.ex iEdituo: 
Quid facuiam prtfers philcrosyqua nihilopu mbtsi 
lbinws y hic lucet peflore flammafat^s. z?c. 
Atcur Amorigneus dicatur, ardere autemquiamorccQrri- 
piuiitur,Pau4us Silentianusita: 
> — avTiTomv yap 

0'5*f Q- ohi&mcsdj/ £'yi%vmvv(v ns oVrou 
A'x,povi\y),phoycuov Jv$tcu (vtos o c/ Aor. 
; E hm Jtu^n £s'a Jjk ^j» sVas ua^ka, jy yvtoCof ov yrf 
Iluf v7ro?i7n%i Svuov £q,zK770fj$fjn 
T«wj^«7^4w^«w.]Naiadesaquarum Dca? perquas hic eaftas 
Scpudicas puellas matronafque poffis intclligere. Quorefe- 
•endum videtur illud Meleagri: 
AwoV o*wr>ihivo$> TjJi tv 7rk£ov 3 n f v TraKtv^ajr. kt<„vj— 

CW TTciKlV QtUa(C0V ■ > 7iZKKcf,XA <PUV0 ? S PCdfl ouc 

j* .^ > ~- ' ~ ■> «. ^ >i M u r* 

1 }0o TTstlC THT0l07ychciy^jt72VKVct)(^XJ<^eiit 

^ J\TOi 3 \) J y .gl7ndKo\Jb&Y&7fimTCU. 

^>avua.SiujQi i 7m^ct^. JiayKcwKoto qavziva. 

KvuaT0? 3 £% £y$ KU<Qft <Tv\?ri7p TiTO^. id efh 

S<ems ^4mor?J£UHs.qmd tumjitalia mcerens 

Con^uerartatque iterum talia 3 f<euu* tyfmori 
Nimirum puer h&c conuicia ridet 3 tjj* ipfis 
Gaudet, & infulutt iurgiafiqua loqum. 
•Afl ego demiror 3 glauco Venus edita ponto 
Qut flammam ex ■vndaprogenerajfepotes} 
)uidiaium hoc conuenit^.Amor.Eleg.f, 
Flumina deberent omnes in amore iuuare: 

Fluminafenfiruntipfaquidejfetamot. 
,%Attunetantis.~\ Haclenus refutatio fuit vcterucn de Amorc 
ommentationum , tandemque veram Amoris defcriptionera 
Itimo perftringit difHcho, 

Iucundus labor eJ} 3 Ufcim,] Libidinis & obfcena» roluptatisa- 
tum fignihVat; cuius fchema eftmalum Punicumin nigra 
:uti planitie 5 qu2e repraefentant fimilitudine quadam fexus v- 
•iufque^sy/?77/^^V/ct:Punicuquidemdulci fapore,fed ama- 
3 cortice,mihi referre potcft n ^viiv yKVKvmKpov.Nigva pla- 
ities cxcitatem &caliginem, quibusimplicantur quiturpt- 

Cc ij 



404 ANDREA ALCIATI 

teramant.Caeterum vir do&us quifpiam air^Mcglandefignin" 
cariparcem obfcenam genicalium,quam CorneLCclfus,Ari(i 
& Gaknus Balanon appellanr,quod glandem figniricat:c£qu 
viriik penis prior pars,qua? Lacinis eft mentula. / 



In obliuionem patria?. 
Emblema cxinr. 




/amdvdvm mijfa patrta, oblttujque tuorum> 
Quos tm feujanguv,jiue parauit amor; 

^omam halitM\ nec cura domum fubit vlla reuerti, 
ALtem* tantum te captt vrbis honos. 

Stc hhacum pr^mijfa manus dulcedine lott 
Lt^uerat cr patriam, lijuerat atque ducem. 



m 



Emblemata. 40? 

k Tlnime mihidubium eft,AlciacumidEmblema cum fcri- Tvpu <& 
LVlbercc,habuiffeinmanibus Ammianum Marceilinum, &fo'nsEm- 
um ad eum refpexilfe locum qui eft lib. J4,quem integrum ap- bkmads. 
ionam , & deinde fentenriam explanabo . Verba itaque Am- 
niani funt hxcrliludautem non dubitarur,qudd cum eifetali- 
uando vircucum omnium domicilium Roma,ingenuosad- 
enas pleriquc nobilium, /t Homerici baccarum fuauiratc lo- 
3phagi,humanitatis multiformibus officiis retentabant. Ec 
a?c quidem ille. In eos qui parriam obliuione delent , in alio 
uodarn folo retenti, & fortuna quadam benignio reladati, 
arquec Alciatus. Notifllma eftilla Teucn voxapud Cicero- Pa ? ria cft 
ein Tufc.^.Patria eft vbicumqueeftbene, cum enim vel ma- u u ic £ m " 
ime patriam ipiumque natale folum tradere folemus obli- c j£ *"* 
ioni , cum aliena rcgio mcliorem nobis & lautiorem condi- 
:onem proponir. Sed ccrte hoc potiffimum in eos torquctur, 
u ) cum ad amplum aliquem dignitatis gradum peruenerinr, 
li fuorumque immemores fa&i,rumidas attoliunt vertice Sui & 
nftas , vc iis nihil incolerabihus efle poflic , neque afperiusj fuorum 
uippe qui nec de parentibus ,nec de amciis ampliuscogi- oWiti « 
mr : ex quo pcrfpicuum fir, quam defipianc, quamque vecor- 
csfint,cumnon incelligancleujflimocafu fepoife deturba- 
| quamque cemcrarij & inftabiles forrunce fluxus & rcflu- 
us. Ac Oracorcmaudtamuslicec:Siquam virtutis praeftan- 
am , aut ingenij , auc fortunse fplendorem fumus confecutL- 
am noftris impertire eft opus* & cum proximis communice- 
ius : vc fi parencibus nati fimus humili & obfcuro loco,fi pro- 
inquos habcamus imbecilliores, vel animo vel fortuna eo- 
um augeamus opes,eifque honorifimus & dignitati:vt in fa- 
ulis , qui altquando. propcer ignorantiam ftirpis & generis m 
imulatu merihf.cum cogniti funr, & auc Dcorum auc Regurn 
lij inuenti,retinent tamen charitatemin paftores,quospa- 
'espermultos annoselTe duxerunt. , 

£>*os ubi.] Duo hic amicorum generanotat ; vnum eorum Duo anu- 
ui fanguinis coniundione, alterum qut vel vicinare , vel ftu- corum 
iis quibufdam paribus, vci commercio aliquo , auc vfu vicx» S cncra * 
ueconfuetudineamicitia nobifcum iuncli funt. 
fymambabitas.] Poteit hocintelliei fynecdochic6s 3 pro qua- „ 
isvrbccelebri. & ' Y H wbJSir 

&tern* -vrbis. ] V rbs ^t £%o]qv Roma,vt olim A? hena? asu, eLelfca- 
C Alexandria Truhtf, quod cstcris cxcellerenr,quod vidic Mu- ^ m ' 
ius Mifcellan.lib.4.cap.^. AJiufitautem ad prifcorum Kbma- 

Cc iii 

j 1 . d 



V 



'$(,&. ANDREA ALCIATI 

norum opinionem,quiRomam &Romanum imperium fem 
per duraturum credebant.Hincillud eft Iouis apud Virg,Vc 
neri perpetuum imperiura polliccntis: 

His ego nec metas rerumjtec tempora pono; 
- Jmperit*mfinefine dedi, 
Et /Vufonius. 

frrnota <etern<e ne Jinttibitempora Rom*. 

Idcmque: 

Zslrbis ab <etern& dedttflam rege Quirino. 
Sed pra^ter h^c,placet etiam quae fequuntur addere,philolr 
VrbTefo- gorumgratia.AmmianusMarceilinuslib, is.Tamenauaori 
gia. tate qua potiores asternae vrbis Epifcopi, firmari defideno nii 

batur ardenti.Idem lib.i6.£t vrbis templorum , foriimquePi 
cis,& Pompeij theatrura,& Odaeum,& ftadium, aliaque int( 
hsec decora vrbis aeternaUdem lib.icj.Difficukatem aduentat 
tis inopiae frumentorum vrbs verebaturaeteina.Idem Ammii 
nus lib.itf.Romani ingreftus imperij virtutumqueomniuml; 
rem:& 110,17. Siablatumvnotemplomiraculum Roma?facr: 
ret,ideftintemplomundi totius,&c Nec diflimileeft quo 
aitCafTiodorus lib.i.Variar.epift^z.Roma mater omniumd 
gnitatum. & epift.39.R.oma eloquentiae fecunda mater,virti 
tum omnium latiftimum templum , &c.Facile hic prsetermitt 
qusenotat Aiciatus ipfe Commentario de verbor. fignifica 

adl.^7. f , ^ r . 

IthacumF&mtffamaMM.I id eft,multitudo Vlyfiis lociorui 

quos exploratummiferatin Lothophagorumpatriam,prsecl; 
ra ha?c certe Romanae vrbis elogia:& merito quidem; ca enii 
tot populorum difcordcs ferasque linguas,Latini fermonis c< 
mercioad colloquiacontraxit,ait Plin. • 

P^r^me/on.]Polybius,hiftori£efcriptorctJ/oW©-aitini 

Loton arborem afperam ,pumilam , fpinofam , frondibus vir 
dantem rhamno fimilibus,cuius fruftus initio candidis myrt 
dibus non fit diftimilis, mox increfcens palmeo colorcmagn 
tudine rotuda: oliu:e,nucleo perpufillo,e quo delicatus expr 
mitur latex,quo fitis leuatur,fine admixtu aquse,fed vltra die 
decimum non durabilis.Theophraft, 4. lib. de Plantis , fcnb 
Loton parcm habere cum pyro magnitudine,eiiifque pomu 
fab3efimilem;quod dum maturefcit variat colores vuannfta 
quoexfrudumemorantintegrumquedam olimcxerciturH 
Africa,commeatus inopialaboratem fuifte ad dies aliquotr 
fe&um.Mitto quse Ouid^.Metamorph.Homerus Odyi£?.a; 



EMBIEM A T A^ * 40? 

f lyflis focios dulciquadam guftata loto, reliqua neglexifle, 
:pra?fentivoluptatedelinitos noluiflead nauim redire , nifi Lothus & 
jrberibus ada&os.Ponticus Heraclides ait 3 ab Homero volu- Lotopha- 
arem defignari per Lotophagorum regionem,qua? voluptas S 1 Vffy 
)fitaelTetineare perfruendaquajdulciflimaputaretur. tjJb- 
ypfyjTv hco79fayov %&?iov %ivtif yiG>?)fiV hmv\atjaia)? 5 «V 
\joszv$ iyK&Tws wapJntevcn. Symmach. in epiftolis allu- 
:Vt mihi,au a quafiapud lcopulos hsfiife videaris. Aul. Gell. 
:xit in eos qui nimium immorentur in diale&ica? gyris & 
seandris.Lege prouerb. Lotum guftarc.De Lotophagis Stra- 
>lib. 17. Plin.lib.13.cap. 17. Hanc fabulampleriqueconuer- 
ntin voluptuofos 5 & libidine prurienteis,qui guftato femel 
ilci blandoque turpium voluptatum veneno, ab eo non fere 
•ftinfcnt. Lucianusdemercede condu&is. Meminit&Dio 
bryf0Tt.Orat.j5:. 

Cc uij 




4oS 



k KDR E A A LCI ATI 

Sircnes. 

IMBLEWA C X V. 




^/C B s qjv E rf/w volucres y cr crunbus abjque puel!&> 
J{ofiro abfque eypijces , <p? tamen ore canunt> 

Ouis putat ejfe vllos ? iungi h*c Natura negauiti 
Sircnes feri fedpotu f Jfe docent. 

lllicium eit mulier cu& in pifcem defimt atrum; 
Plurima quod fecum mofra libido vehit. 

^XjJeffu , verbis^animi candore trahuntur^ 
Parthenope^Ligia^Leucofilqueviri. 

04* Mupe cxplumantyhas atque illudtt Vlyjfesl 
Scilicet eji doBii cum meretnce mhiL 



IMBLIMATA. 4®9 

1 Legansefl: Sirenum mythologia.-ha; fuerunt Acheloiflu- Sireere» 
"^j minis & Calliopcs Nymph^ filia?,ues nimirum,Panheno- <± nXt 
: , Ligia & Leucofia. Virginea facie funt , & in pifcem defi- 
int,alij volucres eas faciunt. Cum lictus SicuHm incolerent, 

mtasptanereuntes ,cantus & vOcisamcenitate pelliciebant> 
:lle#r>s fopiebant , fopitos demergebant , & poftea deuora- 
mt. VlyfTes cum illacfibi prartereundum effet, 

llleuit cerafociorum cafiidta auns, 

% Jftcp»e[uas vinclU prxbutt tpfe manttt. 

'Xranfiluitfcopolos &• inhojpita iittora clafii* : 
llU prtcipiies defiluerefveto. 

Sicblandas yocifjue notas , & carmina ■vicit; 
Sic tandem exitio monflra canora deciit. 
iartialishuc allufitlib.3.ad CafTianura. 

Sircnat hilarem nauigantium ptrnam, 

^Blanddfftte mortes t gaudiii/nque crudele t 

JQuas nemo cpuwdam de/irebat auditas , 

fallax Vlyfjesdiciturreliawjfe. . . Ouid pet 

iomerus OdyflC (x. id pertraftat.Meminit & Plato in Pha?dro. ^r encs F 
rirgil.^.neid.5.& 5.Metamorph.Ouid.Plerifque dicuntur S^- i n .aiigc- 
>»v$f>Ccd altiore fenfu, euiHf^v^f ivaffMVioi w pAvmngj. JV dum. 
•A / ^/<',vtSuidas:&infua Repub.Platccum de fphzrarum cej- 
eftium volubilitace tractaret, fingulas Sirenas dicit fingulis 
>rbibus infidcrcfignificatmotu fphanrarum cantum numini- 
)usexhiberi,namSirendeacanes Grejcointelle&u valet. Ma- 
:rob.i.Comment.infomn.Scipionis.Sirenesautemaucsfabu- 
ofasefreputatPlin.lib.io.cap.49.cuifaneaducrfanturTheo- 

iorus Gaza & Trapezuntius,qui Sirencs in mari fe vidiffe af- 
armant. Reuera meretricesfuere , vt tradunt Seruius & Pala> 
phatus,que;quiatranfeuntesdeducerentad egeftatem ,his h- 
6tx funt inferre naufragia. Ad hanc fabulam aliudens D. Hie- 
ronymus ,ait in Epiftola quadam : Et nos ad patriam feftinan- 
tes, mortiferos Sirenum cantusfurdadebemusauretranfire, 
qub fpe&at illud Socraticum . f£ acmif avfivcu <ptttiJkvcig 
irafih&iv tvv cm£>JbvT«.'mv dfZTJfv i$*f'f costtz? ^a/reiJ^: Volu- 
pxates oportet prseterire tamquam Sirenes eum qui virtutem 
vtpatriam intueripercupit. Caeterum in Vlyfletypom fapien- VI/AV, 
tia: obferuamus', qui & fuos auocat a turpi votuptatum com- jjj^""* 
mercio, & ipfe fibi eaodem legem imponit . Cicero 5. De fini- 
bus,paulo aliter enarrar,fic enim:Mihi quidem Homerus hu- 
iiifmodi quiddam vidifle videtur in iis qui deSirenum can- 



4 TO , m ANDREA ALCIATI 

tibus hnxerir. Nequeenim vocumfuauitate videntur autnc 
uitatequadam, &varietatecamandi reuocareeosfoluse qi 
pr* teruehebantunfed quia multa fe fcire profitebamur,v| h< 
mmes ad earum faxa difcendi cupiditate adhjcrefcerenr. M 
rum fanecur hic Cicero per Sirenum canrus nilabHomer 
fignihcari dicar.qu^m difcediftudium , & fciendi volurtaten 
cum VJyflcsneSirenum cantibus caperetur,ligarife volueri 
quod non feci^ , mfi mfignem quandam calamirarem & rui 
pirudmemab eis fibifuifque imporratum iri cognouiflccHo 
ranus Epift. a. de voluptare turpi inrellexit: 

Sirenum voceSjV Circ* pacula nofli ,&c. • 
Me non fugit ab aliis varie trahi hac Sirenum fabulam: vt cut 
Faufanias m Atticis ait Sophocle didum fuifle nouam Sirenc 
Siren etiam nominatus Bacchylides:«UW *} viwi^m^uA 
™v,£ a.wt* gW^ «flwiwV^^Synefiusepiftol 
quada i adHerculianum iyi^i J^o w ^tavfnvJ-M- 

KVOV WV&pfKVtU tUu »fW „' W* §tff ^ v $ & 

MWOtwww uv$o V &4tf m $ cuhvit tivHtto Jt h^Kcw 

fu&fnJbvas,* Tovt^cWTcu &i K^TztpnTlvbivTcu cwtZv t* 

%l<^(«i*W*m ^vWtj' ouv aimiinm &}Z*rfnt k 

*& mt cmwh&vnJbveu. Ego fane non aliam ob caufam exifti 

mo Sirenas male a poetis acceptas , quamquod v ocis dulcedi 

m adduftos pcrderent. Audiui * quodam ex fapientibus , q Ul 

allegorice faoulam explicaret, Sirenas obfcure fiVnificare vo- 

luprares fenfura ob)caantes,qu ? eos perdant qui ipfarum can- 

tui & blanditns aurem pj^buerunr.Quidigirurimpedit quo- 

minus tuarum epiftolarum voluprates fint Sircncs,&c. Horat, 

a.berm.alio torfit,nempe ad defidiam: 

—-..■vitamla e/i imptoba Siren Defidia. 

De Sirenum fabulapoft Platonera quid fentiatPlutarchus,re: 

pete ex Sympof. .9. quaeftione 14. Alid torfit & Xenophon u 

«wr^p^.LegeLucianum Commentariode faltatione:& pro- 

uerb.Ceram auribusobdis. 

.Abfquealis rolucres.] Eadem defcriptio, qualis fuit infupe- 

rioriEmblematedehomineangiiipede,idqueamigmatic6s. 
•fco pertment Omdiana hec ^.Metam. 

— — yobis Acheloides vnd<e 
Tlumapede/qne auium y cim yirginis oragcratis* 

Wv«we^iw/i«..]AbilIidcndo,qu6dblanditiisilliaat. 
%u* mfifcem.] Abfurdum eft.quo alludit ad illud Horatij: 
ytturpiteratrttm^ 



EMBIEMATA. 4" 

•)efinatmpifcemmulierformofafuperne. ; qu id alle- 

r pifcem mollities & voluptas plcrumque mtelligitur.Vide ^ ot[coSt • 
icianum de Syria Dea,vbi mulierem fuperne m caudam pi- 
s definentem vifam fuifle ait. # 

7»ymw a»o^c«w.] Quaplurimas certe calamitates ex libidine Tres ad 
oficifci nemo neicit:tamen cius tres funt praicipue. lllecebre., volupta* 
uide aut vifu.aut cantu, aut comercio capiuntur,& in turpis ttm _iHc- 
loris pedicas illaqueantur humani animi, vt mox dicemus «p . 
4fJ>etlu. ] Vifu nafcitur amoj. Hinc illud Propertij vulgatifli- 
jm: Si nefcis , oculifunt in amore dttces. 

ndarus formam arnoris praeconem S.Nemeor.facit: ^^. 

veneranda pulchritudo, Veneris praxo,&c. 
heocritus, QV/c/of, cosii*a>vm. 
uod Maro Ecloga 8.fic eft semulatus: 

K* Wi , ft perij^vt we maltti abjlulti errbr. 
uidius item in Epiftolis: 

Tunc ego te yidijwc coepifcire cjuit ejjes: 
I Uafuit menus ptima minamea. 

€t yidi &• perij ,nec notis ignibuA arji. 
lem 3.Amorum,eleg. 10. (alloquituramafiam ) 
Perque tms oculos } magni mihi numinis injiar^ 

Perque tuos oculos qui tapuere msos. 
p.lib.io.CaiuTa omnis & origo prefcntis doloris,&eft mede- 
ipfa,& falus vnica , mihi tute ipfe es. Ipfi enim tui oculi per Amoris 
leos oculos ad intima delapfi prxcordia , meis medullis acer- vulnera 
mumcommouentincendium. Plato amoris vulneraradios ex oculis 
fe quofdamait cenuiflimos , qui exintimo cordis expirant» 
31 vitalis fanguis dulciftimus & calidiflimus fedem habet, 
iaque fibi per oculos patefacla ,fubinde per amantisoculos 
lapfi ad intimum eius cor penetrant.Lucian.dial.gf cmt:t?as 
fcoTovi'xi $ct§{4QV o l \wsh* M>i&v StefonTo*, TroSw ^oo-a,- 
wpg^4tf£i«:qua ratione Philoftratus JWotr^amoris ocu- 
>s fecit : a y&xai JkSbv^oi {'?g>to$-> ^cctoi yj$ nffiv to ^&M©- 
■mjf <reuW7g.Itaque probatur fententia Plautini : 4'paiu dedu- 
cntisyamvis o'&<JtG>sMb.i.Dc amore.Exquo illud Propertij: 

Cynthia primafuis me incautum cepit ocellify 
Contaclum nullis ante cupidinibm. 

lAfidne crefcitjpeclando curapuella, 

lpfe alimenta fibi maxima pr&bet amor. 
icneca de remediis fortuitor u; Non intelligis partem innocc- 



,'W # ANDM* AlCUTf 

tia? cfle carcitatem. Hinc oculi adalterium monftrant,hinc i 
eeftum : hinc domum quam concupifcat , h«nc vrbem & trn 

omnia.Certeoculifumirritamentavitiorumjducerquefce] 
rum. Ex Plutarchorefertur illud e Stob*o £* Koya k) ^M 

formofosintueriiucudiflimum: tangere autern & tractare fi 

periculo no licet.Imd,vt Xencphon docet,quiignem tangi 

vruntur duntaxattformofi vci6,quamquamproculdifrenr -i 

cendunt tamen.Eft enim vifus,incitandi amoris occafio.Gra- 

ira fonant:T«V &MtV o'^ fj&v crm-n. TrtTctroy , <? ^.a&r Ji £ A 

W owc dyJvf(wov.p£?&ov £\o? $yoiv o' Zivo$w ,to jmv ttv? 7 

&\-*t4w* naJn [MVOV, 01 Ji y&hoi £ T «V pUUlfM g r«Tttff U>*> 

T*mv tfyLp o^is^ACa^vtt^s sV/. 
Vcrba iit- ^****J Ec vcr j> a cc **e non minorem vim habent ad pellici 
flammanc «os animos quim oculi:imd vero maiorem plerumque. 
ad a amore. Candore] Eloquentia compta ornataque,qua vel pertinacifl 
mi.vel etiam maxime refractarij moliiri , & in aliam pene fo 
mammutanqueunr. Vel candor hicpropulchritudine vft 
patur,vtapud Properriumin 1. 

N«r Pbryrriumfalso trnxit candoremaritum 

•Anetla externis Hippodamia rotis. 

Nificandoremreferre mauif adillam Sirenem flexanimat 

quam noftn gratiam, animumque purum ac fimplicem & \e\ 

Smabilem dicunt, qualis fuit mulicris cuiufdam Theflale gr; 

tia,cuiusamoreita exarfifle Philippum MacedonemaiumV 

plenque fulpicarentur eum amatorio quodam philtro eo ad; 

Ctum.Quaobrem OlympiasPhilippi vxortantumoperepe 

fuir,vttandem Thcflalam iilam prcbenderit : quam cum dil: 

gentcr mtuita eflet,cius formam ccrte bona , verba omnia na 

turamingenuam fpiramia, pra?daram educationem , faceflat 

ergo calumnia?,ait 01ympias:tu enim in te philtrum habes:n 

aliofafcino capitur Philippus. 

Trium Si- Parthenope.] Trium Sirenum nomina non temere impofit 

2£i2& rum '™& v & virginem fonar:Ligia,hon a iigando , vt putat 

impofiu nonnul ^« c qu c abilliciendo,fed | Gr*co;u>«ar,quod canc 

rum fonat:aut A/^sW,dulciter, quod adfermonis &colloquj 

referturillicium:Leucofia,a Ad6Wj/,album, abalbcdine, qu; 

m fui admirationem rapir, mentisque oculos quafi fafcino ali 

A Mufis ^ uo ^ccipit.Ea 1 cnim fi^nificatur vcrborum ornatus. 

5iren? s H** Mufie explumant.] Pcr Mufas intellige literatos , qui cuu 

«xplumari v °Iuptatibus corporisnihil habent commercij:prarcipuum au 

Sift** telibidinisamidotumcft literarum ftudium. Hueplacetadii 



EMBLIMATA.' 4T5 

:c&bulam Graecorum lcholiaflum poeticam fatis vulgatam. 
a/italiquando Iuno Sirenibus, voce & cantus fuauitate plus 
uo tumefcentibusjvc Mulas ad canendum prouocarentj 8c 
>vincere niterentur.Mufa*conditionem,vbialiquantum co- 
taflent»non recufantev , faciii negotio de lis victoriam retu- 
itnt.Nec veromirucuiquam videridebet.fi tam facile vice- 
t. Quis enimfuauem & natiuum Mufarum modulum cum 
blando quidem,fcd faJlaci & captiofo Sirenum cantu copa- 
?Muf3> igitur piumas Sirenibus auulferunr 3 quibus fibi coro- 
.confeceruntin viclorisc fignum.Mythologi Sirenum voca- 
lo,fophifticen : Mufarum nomine/folidam & expreflamfa- 
rntiam volunt intelligi:plumae,fcripta funt ridicula eoru qui 
umbrata,non vera fapientia fefeoftentant:de quibus do&i 
ientesque viri facillime triumphanr. Hoc veterura figmen- 
nTheodoretus De curaadis Grarcis affe&ionibus , ftatim 
tio lib.8.attigit,cum ait exPythagorarfententia, aut eorum 
te qui eius vitam fcriptis cradiderunt, efle Mufas Sirenibus 
»ferendas. n 

las atqne iQftdit.] Anti dotum eft alterum in Amorcm, nimiru Peregriiui 
regrinatio.Ouid.io.Metamorph. ***> cofere 

IreHbetproculbinc.patrUquereltnqtterefines. , 2J1 * orc 

uumfcelm ejfugtamireunetmaltttardoramantem, «iam, 

ver6 fuadet apertius i.De remedio: 
Ttttaniwmquamuisfirmuretin&ereyinclisy 
Xprocul&r longas carperepergeyias. 
'empara nec numera,nec crebre rejpice Romam: 

Sedfuge^tuttts adlwc Tartbus ab bfiefuga ejf* 
.mlibio 1. 

Man<*t amor tec~\tts.ftnonab amante recedaty 
Turbaque in hoc omnes ingemoja fumns, 

Troximm a teclis ignis defendnur <egr'e: 
Vtilefinitimis abjfi luijfelocis. 
Ncnfacile efkrienspofita retinebere menja y 
€t mvltam faliens incitat yndafitim, 
ialicet <//</<>#«.] Epimythion eft: qu6 rcfrenedu vidcturlcpi- Amore n3 
fimum Platonis tetrafiichon.vt habet Laertius: ca P* *? u ~ 

A* MJisfif (jA<r&ioi,xjo(>y.citi'mv a.!ppoS'i r 7tt.v ^ u 

TlLUlT^n 7QV <s?QV XiLlLUV i^QTrAiaOLLCU. • 

X glillko-cu nxrn xjutsfitidffet ta rcoLivkcL t0vt&* 

VllIv eT' « 7ji7VLTZtl T^TO 70 WCLlMgtQV* id eft. 

H*c VeumadMuftu-.Vcnenmeyibitrxefcite Nymphan 



tfj. 



4I4 ANDREA ALCIATI 

jfn vos armatus ant ^ytmor infiliet. 
Cui comra £M uft, ferba bxc age dtcito Marti: 
Aliger huc ad nos non volat ille puer. 
Idem argumentum tractat Lucianus in Dialogis Deor u, qu 
edfpe&ar 3 vt%nificetur,docl:os, & laboriofaftudiorum m( 
prcfTos,ftultoamorenoncorripi: quod acciderc foletiis c 
otiofefeturpi dedunt,laboremquehoneftum refugiunt,qu 
Ciceropro(>liopluribusverbisextuiit: Scitote Iudices ,: 
quit,eascupiditates,qu3eobiiciunturC£lio,atque harc ftud 
de quibus difputo,non faeile in eodem homine efTe poffe. F 
ri enim no poteft 3 vt animus Ubidini deditu.s,amore, defider. 
cupiditatcff pe nimia copia,inopia etiam nonnunquam imj 
ditus,hoc quicquid eft quod nos facimus in dicendo, non m 
dd agendo, verum ctiam cogitado, pofi.it fuftinere. An vos a 
cauffam efle vllam putatis,cur in tantis prsemiis eloqucntiae,' 
ta Yoluptate dicendi , tanta laude , tanta gloria,tanto h 
nore,tam pauci fint, femperquc fuerint, qui in hoc labore v< 
fentur?Omittcnda? funt omnes voluptates,relinquenda ftu< 
dele&ationis, ludus,iocus,conuiuium,fermo etiam pene 01 
nium familiarium deferendusj qua; rcs in hoc genere homic 
a labore ftudioque diccndi deterret,non quo aut ingenia de 
ciant,aut doftrina puerilis. 
Scilicet ej?<iVfo.]Carncrn Theocriti eft ex Eidylliop. 
Out' i'cLp i^ct^hctSiyhuy^pcoTi.pov^TZfOchiojcug 
A*v%i<x»oarov i}JAV /utitrcu QiKcu^vfyiipuHrcu 
TaSnJoiVi 7wV <T'iT 77 7ra7w<AA»VatTo KApy&. id eft, 
Neque -ver fubitumleniws efi 3 necjueaf>ibu6 
Tlores(ta dulces)qud mihimupe char<e [fwtt.]quos enim afpiciende 
Exhilarantieosfua potionenonpoteritfafcinare Cirte. 




BMBLEMATA. 

Senex puellam ama«s. 
Imblema cxvi. 



4*5 




. n 



ittt Sof?hocles(quamuzs affefta afdteSfueUam 
^A qu^ejlu ^rchipfen adjuavctatrahit^ 
dlictt cr prettojuht dgre mfana luuentus 
Ob lelum^ey tali carmme vtrumaue notat: 
Ktua vt m tumulisjuper vtque cddduera bubo y 

Tdhs apud Sofihoclemnojtrdpuelldjedet. 

i ' * 

•.■•..:■ . - : ' 

7 Vlgoapudnoftratesiaclatur-jvitiaquaedam cfFe,queDeo. 
'. & Natur.^ repugnantihonunibusque. valde difplicent :ni- 
riim adolofcetis ignauia,inopis fupetbia,& fenis iamcapu- b^ 
is libido intcmj^ftiua, tum enim vel maxime Jlirvett&foi ftnes.' 
>ora?, ctim yitiis plufquam iuuenilibus imtempeftiue deie- 



s puen 



4 T * ANDHE4 ilClATI 

dantur.Qu^ntocnimquisarme proue&ior eft,tantoa vol 
ptatum corporis titillationibus remotior efTe deber. Ctcero 
Sencspro- Cacone matoie: At non eft voluptatum tanta quafi titiiatic 
f "\atibus f er, i DUS 5 crec * >fedne defideratio quidem.BeneSophodes,ci 
corporis U cx eoquidam ia m confefta a?tate qujeierer , vtereturne refc 
VeneresrDij meliora,inquit:libenter vero iftinc tanquam a c 
mino agrefti & furiofo profugi, cupidis enim reru taliu od 
Jum eft & moleftum fortafle carere.Tatiatis ver6 & expletis i 
cundius eft carercquam frui.Idem retulic Plutarch.Comm( 
tario mgl phvTrXtrias , & Valer. Max: lib. 4. Ad id facit lib 
Epigrammat. Gr.?coruminftirutum Philodemi poetariam 
ne&ute cafti,qui fatctur fe quondam amori dediiTe opera,fi< 
ti & alios,lufiifeque cum per tempus licerec : fed tandem ca 
tieadmonitum.grauioribuscuris&ftudiisincubuilTe. Mot 
inquit > rciiciatur amor:canus enim adeft pro nigro capiil 
«tatis Jam matura» nuncius:vbi ludendi tempus efTet, lufim 
cum aurcm non amplius datur,ad meliores curas properen 
licet,ha&enus iile.Et certe, dum intempeftiuos fenum quo 
dam amores,& afFectu Iibidinis huicaetati plane repugnant 
aduertimusTacile eft coliigere,veri(Tmum efle quod ait Pla 
Sentim a- Mercatore:— Labant iuuenes,itidem rapiuntmfines. 
mot vchc - jUife amnnt.attod amant.amatum -vohntatque coinitwn. 

j llt yerofiamare ea <tiate occepefintimuho infaniunt acrim* 
Tibullus Eleg.i.lib.i. 

Vidi e*o qtti iuuenum mijeros lufifjet amores 3 
Voft Veneris •vinclis fnbdere ctHafenem, 
Etfibi blanditias^remu^a componere x>oce y 
6t mawbns canas fingtre yelle comas, 
Stare nec anteforespuduii^char^uefuelU 
lAnciUammedio detinuifje foro* 
Hunc ptterjjunc iuuenis turb.% circumjletit arcld, 
Dejpnit in moUes O* fibi quifquefinu*. 
LocusefteiegansapudPlutarch.iib.conrra Co!oten,vbidc 
fenibus Venerem exercendam non effe:Minime fefellerit,E 
curum voluptates corporis>tanquam Ecefias ventos, vbi per 
nerintad fuum incrementum,expirare:qucd in cauflaef 
inquirat,vtru fapies cetate decrepita,qui res Venereas ncqu 
exercere, contactu formofarum 5 & contre&atione adhucg; 
deat:longe alitcr fentiens quim Sophocles,qui libentcrilti 
vta domino agrefti & fiiriofo,fe profugiffe dicebat.Ssd cu p 
rafqj voluptatumiftarum fene&uceexarefcere videant, cur 



men*. 



EMBtEMATA, ^ij 

[ythereacdnosjitperofamilitcs, t * 

tulto potius debebanthomines vcluptuarij^nimi voluptatcs 

:>nquirere,acvelutcibariaqua?nonputrefcunt,&incorrupta 
urant.Etibidem:Obfoleto, intempeftiuo, turpi reraedio fa- 
:nrur fe vti,eiim recordatione priftinarum voluptatum feipii 
>creant:& quia non fuppetunt recentes,quibus vti quear, vc. 
ribus illis,id eft mortuis & pollin&is, alias iam moribundas 
it ene&as in carne, vtin frigido cinere, mouent aduerfante 
uura, ventilantque paulifper fouendo : quippe qui in animo 
41am habcant domefticam voluptatem,dignam libero, con- 
ttam hilaritate.ha^cille.Sane Iuuenalis in defcriptione Sene- 
utisoftcndit fatis,quam fit aliena Venusa fenibus. Ca?terum 
Ljantum cxhiftoriis deprehendi poteft,Sophocles Venereis Sopfeo- 
bus multum fuit addidus, & iam grandseuusTheorida me- cles »ama. 
itricem deperiit.ldem fenexadmodum.Arcbippenadamauit tor fcn * x ' 
ortumnobile,cuiusprioramafius, Smicrinesriomine,aquo- 
im rogatus quid ageret Archippe: refpondit, Velut nocliua VT A 
mulo infidet.Athenxus Dipnofoph.lib.ij.cap.n. N °f ua m 

ggtmuis afficla *tate.] Id eft, quaraquam iam knQx eflct. ! 
uidius recte: ; 

Turpefenex miies , turpe fenilis amor, 
Infanaimetttus.] Aut qu6d iuuenes a commercio Archippes 
wcarentur.-aut ld referas ad psderaftiam.qua notatus eft So- 
*oclcs:Athenams cap.iy.lib.i^.&Hieronym. Rhodius inh* 
aricis Commentariis meminit. 
Ob Zefom.] Zelotypiam. 

Superyt^ue cadawa bubo. ] Senex morti proximws tumuluil 
rpectat, itidem mox cadaucr futurus. 



; ir 



4*3 



AND RU ALCIATI 

In colores. 

Emblema cxvii. 




Jndex mstftitise efpullm colorwtimur omnes 

Boc habitujumulis cum damus infenaSi 
^tfinceri amnu^ mentisflola candida Pttr*: 

Hwc findonficris linea grata viris* 
2sos fferare docet vmdzs.Spes dicitur ejfe 

In vmdi^quoties irrita retro cadit. 
Ejl cupidis flauus color.ef & amantibus aptKSf 

EtJcort!s,&- queis fiesfua certafuit. 
^yZt rubcr armatos ecfuttes exernet ami&ut; 

Indicet crpueros erubnijje frndor, 
Cxruleus nautas^c^ qui cAcfiia vatcs 

sAtlomti mmia rchgionc peftmt. 



B M B L 6 M A T aT 4I£ 

xkafuntgilws, natimque vellera burrhis: 

Qudia UgnipedesftraguU habere folent, 
wm cur£ tngentes cmciant vel lAm amorts? 

Creditur hic fulua non male vefte ten* 
wfquis forte fua contentm^ ianthina gefiet; 

Fortun* <zquanimis tddia quique ferat. 
r vana eft natura coUnbm w ngnendis^ 

Sic alus almd :fed fua cuique pUcent, 

"> Olorcs & eorum differentia» non minimum folet animos Coloribns 
^noftros afficere,ob eamque rem docli & indodi *d&4tm- ex P ri "2 ut » 
eaqua? funt m animis, paffim coloribus exprimunt. Horum ^Txlmx 
nen colorum tot hgnificationes efte poffunt 3 quot funt ho- 
num affe&us & opiniones. Qux quo ad rationem aliquam 
>pms accedunt.vei naturamrerumexpreffius declarant,eo 
lchnores habcntur : vt ciim nigrore vtimur in mortuorum 
crns,alborcadpuritatemanimi%nificandam. Vironfpei Colortun 
ta,vt dictum eft in fupenoribus>auari$,amantibus,& idge* %nific^ 
salns, qui fpem pretio non emunt, rums haud maie conue- tione V 
. Ruber tum rmiitum, tum puerorum,quos verecundia ma- 
ne decet,fymbolum effe poterit : vt cxruleus nautarum:gil- 
? & burrhus, vilium, & eorum qui funt tenuis fortuna». Me- 
ulofis denique&zelotypis, quod animo fint perturbato* 
n malemiuus color tribuitur:ianthinus iis qui fua forte 
ntentx viuunt ; Colorum ofto differentias explicat Alciatus 
tio i. Parergoa. 

Xndex mafiitU pulltes. ] Nigro vel puilo colore in parentalibus Nigroris 

mtur; quod exhiftoria Thefei proditum nobis eftJlle enim tymbolu. 

erfedo Minotauro cum rediretinpatriam,nigroque velo 

f lmprudentiam vteretur, pater vfcgeus hoc figno tanquam 

;ubn & funefto conftematus , quippe qui filium extincltim 

: ;crederet,fe in mare predpitem dedit.Quem colorem mce- 

32» & dolons notam fuiffe fignificat Guidius exul, fua? caja- 

itatismemorJibrumabomniornatuableganshisYerbis; 
fnfelix habititm temporis huitis habe. 
?^ec te pttrpureo -vehnt ■vaccinia fucco: 

Non efl conueniens luclibns ille \cbUr. 
Nec titttlus mhio^ neccedta charta mtetun 
Fortm* memorem te decet ejje me*. 
tumulis citmdamminferias.] Cummortuos %u!chro mand*- - 

m ij 



4XO ANDRE-E AtCIATI 

mus.Inferia: facrificia fuere,quse diis inferis folui dtcebantui 
Inferias facere, eftmortuorum animas facrificiis placare > 
iufta defunctis perfoluere.Virg.in o. 

A bfenti ferat inftriai^decoret^uefepuUhro. 
Idem^.Georg. 

Jnferias Orpheimittit Jucumque reuifiU 
Catullus: 

Multatpergentes eymttltaper £quora-veilttfy 
Aduenio miferasfrater ad infertas. 
&deinde: 

Nunc tamen interea prifco qu& more parentum 

Traditafunttrifiesmunenadinferias. 

ki j--,^ TraditSeruiusmoremfuilTeinfepulchrisvirorumford 

rum pri- captmos necan. Quod poftquam crudele nimium vilum 

ma infti- 'placuit gladiatores ante fepuichra dimicare 5 qui a buftis 

tutio. iluarij dicli funt. Eorumfifortecopia non fuiflet, laniai 

faeminse genas fuas effundebant fanguinem. Dehoclnfe 

rum nomine nonnihil Gellius 19. cap. 3.Contia tamen , qj 

prsetermiflum nolim,Plutarchus libro Quasftionum Roma 

Inlu&u rum,qujeritquarn obcauflam mulieresin luctu veftibus a 

^uoHibi- Vterentur: quodfa&umabiis putat exemplo Magorum, 

tU muHe- aduerfustenebrasipfumquePlutoncmlucida & iliuftri vi 

ics vfe, fefe obtegunt : vtque defun&i cadauer albo ami&u tegitur 

putant acquum effe amicos ac famiiiares veftiri. At in ludtu 

lia maximeconuenireputant:qua? autem colore aiiquotii 

funt & furTufa , luxum arguunt, & fuperfluarum rerum ap 

ratum.Cum itaque folum album fincerum fit,minime mixti 

purum , & tinctura nonimitabile, optimeputant iis con 

nire qui fepultura? committuntur. Proinde & Socrates fcri 

Argis veftes albasin vfu efie dum lugcnt, quae eazdcm 

"aqua eluta?. Sed enim tamen obfoleuiflemoremideml 

tarchus fcribit: nimirum deprauata confuetudine,viros 

bas veftes in luctu vfurpafTe; quod ferecolligimus exiis < 

Paulus Iulius ait, in titul.de Sepulchris & lugendis:Qui luj 

abftinere debetaconuiuiis,otnamentis &albavefte. Con 

cnim ex Varrone, devita Patrum , vti citatura Nonio,i 

lieres in luctu nigrum colorem folemnem habuifle: Amic 

nigello(inquit ille)capillo demiflb fequeretur lu<ftu:alio k 

Funcreipfopullis pallis amic"be. Idem fuifle \Cus traditu 

pud Gr*ecos ex vltimo Iiiados Homerica^vbi Tethys futui 



E M B t E M A T A^ - 421 

Achillis necem deflens velo nigro te&a Touem adit. Apud 

ipidem , Iphigenia matrem Clytamineftram monet, ne co- 

ml.miet fuam ob mortem .-fuifque vtrenuncietfororibus 

freftibus nigris corpus eam ob rem contegant. 

tfincenanimi.] Albedo,puritatis,fidei, caftimonise, integri- Alboris 

s,& aliarum generis eiufdem virtutum nota , ideoque reli- %«#»«*■ 

ni acornmoda. Cict.de legib.CoIor albus praecipue deco- tlones * 

Deo eu\ciim in cseteris,tum maxime intextiii. Plutarchus 

de Ifide & Ofiride , quserit cauftam cur Sacerdotes linteis 

cum veftibus vterentur.Id quidem fadum ait,qu6d immor- 

bus Diis omnia pura,mundaque conueniunt.Non enim fas 

^ait Plato) pura Deorumnumina contaminatis&impuris 

us coli. Itique ciim linum maxime purum fiat ,fitque ad 

sndum expediti(Timum,facriricis , & Deum cultoribus pra» 

:risconuenire cenfucrunt. Pierius4o. Hieroglyph. memi- 

,&alij nonnulli.Reperio & veftem candidam, fignumfui£- 

etitia?,apud Val. Max.lib.i.cap.i.quolocofcribitpoft Can-^ 

fem cladem, qua maior virorum Romanorum pars abfor- 

fuit,decretum fuifle ne matrona: vkra trigefimumdiem 

:us extenderent , vtab iisfacra Cereris peragerentur. Ha; 

|ue abfterfis lacrymis, depofitifque doloris infignibus,can- 

arn veftem induerunt. Nec pra?termittendus Romanorum 

i in honorum petitionibus-.qui enim magiftratus ambibaty 

a candida induti feCc commendabant populo:hoc cultu in- 

"itatem, prolpiratemque ex colore omnium puriffimo &■ 

pliciffimo figniricantes, feque pecunia minime vfos qua 

>ulum corrumperent;ide6 candidatiacandore ycikis no- 

latijvel fimplicitate,puritateque animi potius. 

ndon ] Veftisa!ba,veiamicT:us elino iEgyptiaco. 

los fterare.] Spei color eft viridis,quod omnia fpe duce ver- ^iror, 

t. Vt enim cum virefcunt fegetes & arbores, ab eis fruftum pC1 nGtS * 

e&3mus:fittameninterdumea fpesirrita,fallax,& nullius 

ninofrugis.Ouid. 

Fallitur auvimofyss bonafepefuo. 
Plautus: Egofcio quijperanerint.fyem decepijje midtos. 

Ifi cupictisflauHs. ] Auaris , amantibus , & iis qui meretriceas p , 
?s feftantur, non male quadrabit color flauus,qui ex albo, ior"q*c^ 
>& viridi concretus eft , qualis eft color mellisj auri &ari~ rum i\u 
um. Auaris quidem , qui fpeni pretio non emunt , cuin fint 
oris flaui,ob infatiabilem habendi cupiditatem: Amatibus, 
flauedinem contra&am examorisaffeel:u, iicct interdunr 

Dd iij 



^3,2. ANDREA ALCIATI 

propter conceptam in animo fpem, vireant:Scortis deniquej 

turpium voluptatum fectatoribus,c]ui pra?fentisopinioneb 

ni ducuntur. 

Ruberis ^4t rkber armatos. ] Rubor militum eft : ardorcm enim bel 

nou. cum,cfdem & ferocitatem tacitearguit.ApudPcenosincaft! 

Annibaiis rubeam veftem Ducis tabernaculo protentam, vt 

liis purpuream,indicium fuifFecertaminis proditumcit,qi 

vifo miles ad pugnam fe accingeret. Scribunt Val. Maxim. 

Plutarch. Lacedemonios , non vt vulnerum fuorum inbel 

cruorem diurrnuiarent & occultarent , Phceniceis in prcel 

tunicis vfos j aut ne ipfis terrorem incuteret : fed ne hoftib 

fiducisc aliquid afferrer. 

purpujreus i n dicet& pueros.l Purprureus color pudoris indicium. Hi 
coIor,fym rrr J , r -. . 

bolumve- pre,texta Romanospucrosadmonebat, verecundiam m dit 

recundi*. factifque feruandam. NotumeftCatonisillud,cumdiceret 

bi magis placere adolefcentes qui rubefcerent,quam qui pa. 

fcerent. Et Diogenes verenti cuidam, Confide fili,inquit,I 

enim virtutis eft color. Claudian. i. de raptu Proferpinse : Y 

iuuenculam viro iam maturam defcribit adiun&o pudore i 

. , . Niueos infecit purpnra yultm 

Ter liqmdis Jit:cenf* genas. 

fdruleusnautas.] Seruius in S.JEncid. Caeruleus color mai 

eft,a cuius Deo equum conftat eiTc inuentum.Hunc ca?rulet 

Colorem,vt mundi colorem laudat obiter polyhiftor Plutan 

i. de philofophorum decretis,cap.6. Sed vt eft varia homint 

mens, aliufque aliorum fenfus in colorum vfurpandis fymb 

lis , reperio Agrigentinos tyrannide Phalaridis liberatos> p 

blice conftituiftejnulli cazruleo colore vcftitum geftafe pern 

teretur ,quod tyranni fatellites & corporis eius ftipatores 

colore fubligaculis fuiilent vti foliti. 

TByrrhus, Viiia funt gilun. ] Tenuis fortunas homines decent vilia, 

giluus. byrrhum fiuc rufum , giluum fiue melinum:de quibus Gclli 

cap. vlt. lib. 13. 

ghtem cur£. ] Meticulofis,2;elotypis, & iis qui omnino fti 

perturbati, fuluus arnictus ex- vindi & rufo permixtus pot 

eife peculiaris. 

Ligmpedes.] Hi funt reftigeri quidam Monachi, qui ex ini 

. . tuto feueriore ligneis calceis vtunturi aut potius foleis qi 

«uFquf* bufdam e fubere vel ligno.Itali vocant Capufiinos. Pro vef 

pallia cinericia gerunt, eo colore » quo vilia rufticorum fa 

qui caminos emundant. 



EMBtlMATA» iij 

Quifqtih fotte. ] Violaceus ad eos pertinet l qui fua contenti Violaceus 

rte viuunt,vel etiam fortun^ ludibria pro nihilo ducuntreos colou 

im arTe&us viola» & rofae fignificare poflunt, ta, £ ctv'%n. 

Jt-variaeflnatma.] Verbafuntipfius Alciatiexi.Parerg.cap. 

Colorum omnes appellationes Latineexpreflimoftendere 

i quifquam poflit, tam cnim hacinre varia natura eft, vt 

od in aliis plerifquc accidit,rerum multitudo vocabulafu- 

ret. v 

Sedfua eme^e placent. ] Homerus, <&Act wdf *Mot$ )&Kx.Suum 

m cuique pulchrum, ait Cic. & fic fe res habet , te tua dele- 

nt,memea.Virgil. 

frahit/ua $uemcpte yolupas* 

/Dd iiij 



l 
/ 




4^* 



ANDR.EA ALCIATl 

Virtuti fortuna comes. 

E MB L E M A CXV I II. 




Symbo- 
larn Al- 
ciati. 



^N gvibvs imfhcitis^gejnims caducew ahs 

Inter ^/Cmalthea cormia retttts adeff. 
Tollentesfic mente viros ,fandid peritos 

jndicAt,vt remmcopia mnlta beet. 

HOcipfiiTimum fuiiTe Alciatifymbolum rcfert Paulusl 
uius, lepidoeolibro,quem fcripfit lingua fua vernacul 
De notis armorurn & amoris.Quod fchema quam belle Alci 
to conuenerir, facile pofTuntintelligerc , qui eius prudentia 
iuris & eloquentiam , qua cafteris excelluit ,vna fecum rep 
tant.Id enim itudium,eaquefacultasefr~ecir,vtmagnos hon 
res & honeftas opcs ad tritae prxfidium fibi compararit. Ide 
Iouius me doceteodem dialogo/ymbolum hoc 3 V i r.t v '• 



E M B t E M A T A. 41?. 

o r t v N a comes, fuifte vfurpatum antc ab Iafone Mai~ 
onobililurifconfulto: quo,fuafe virtute acftudio,lautam 
;>rtunam clfe confecutum oftendebat.Sed id Embiema placec 
d quofcumque do&os & fapientes homines transferre. His 
rmbolis, virga nempe Mercuriali caduceo, duobus inter fe 
onnexis ferpentibus, & duplici copia? cornu figniricatur , ho- 
lines fapientia & eloquentia prasditos , rerum omnium co» 
iam facile confequi. Quo fpeclat Ariftotelicum iilud , Diui- 
;m fi velit effe pofTcqui fapientia fuerit excultus; quod qui- 
emfymbola hjectacire indicant. Namcaduceusdifcipiina?, Caduceus. 
ioquentise,fapienti2e,fed & felicitatis notamhabet, teftePic 
io lib.15.de facris^Egyptiorumliteris.CornuveroAmaltheg, AmaI " 
;ru;nomniumabundantia eft. Hincapud StobseumHippo- nu< a 
amus Thurius ciuitaitem bonis legibus conftitutam , cornu * 
imal-theae appeilat: quandoquidem bona ingenia eiusbene- 
cio profectum capiant,tum mores,ftudia,legefque fiant opti- 
\x,kem rationes re&e & 3equse, pietas, fanclimonia 3 reueren- 
ia.Eniirwero. 

Quijquis Talladias totis qmnquamhtte atttt 
Emit^ ^4onijpocuUfacramgh 

Huic nilcleejjepotejl , hunc pleno cnpia cornu 

ImPerat Attalica conditione fini. 

ibhacfententianon multum abfceftit SocratesrTo'^ A^/uaK* Q"i<l per 

■tiat, yJi&<; ifyiy>vuzvos ovTws.Vt) y$ av<xCoKov,c}J> {jMtjsyJ yuoK- Amakhe^ 

feiri^' ipydwif-, TdL^yi^eiV T dyiStb' Kp fidfi TUtJ ciwt.K?hiaM, cornu ex 

vy.n fjuLKdavQ-T&Hou&vov 'fcj 1 Si to yji&tf tS |8ooV ifycmtjcD- Stojar °» 

tXtov ovtQ- tov ifyiTuu ^v^uciive^u- $o7fu; <H c# tu)' yJ^.tz 

7) Yg2hz£ ouQia.) Hit wTtyycMfjici 'ttojvta i'vz?iv ojV^hom i'%o* 

v>.v.<ho yju i r %ovTif ojjto Gi(rd)j>VTcu, oVts dyjSoz Jkiuasv 3 ygj. a 

\y£m wyti . id eft , Amaltheaj cornu ftc interDretabatur : eum „ 

^T , ..A -.- • • v r j-rr , V j • • Boi,am- 

[Uidem Iignihcarequiminimelitdiiiolutus,ieaoperi mten- ma i a d la- 

us , genus omne boni confecuturum : Per cornu verd bouis, borem 

juod animal eft laboriofiffimum , Virurn operarium intelligi: natum. 

/uas autem & fimilia in cornu haberi,quia ex agricukura con- 

"equimur qusecumquenecciTariafunt. Itaqueipfum ; geftantes 

nducuntur bonus genius & bona fortuna. In Colnb&aneis ex 

?hi!emone de pecunia idem inreiligitur. 

To v 7j»V A^fjuiKStiat Jbxjtlf lf) itt&f* 

Ohvy&tpovcnv oiygc/.<p£iZ yJ&s /3co r j 

Ayyjfio v 'bkt rtT y i'div i'yA k «r, Key 



4*6 ANDREA AtCIATI 

$ /Ao/,j3ow3d/ . /ua,f7Uft?-,0'iujrjtx4cu. 

'Putafne AmaWtea cornu hutufmodt effe, 

Quale ptc~\«res cervu bwinum depingunti 

Argentumefltfuodft babueru , pttas 

Ah ipfi quicquid voks^ omnia tibi adientur t 

t^Amici t auxiliatonSyteSieSydormum multttudo. 
Amalthea? iftud comu, prxtcr ce/teros, ad felicitatem & fortu- 
Caduceus nsE bona retulit DioChryfoftom.Orat.i.de fortuna. 
Mercnrij. Cadueeut. ] Virga Mercurij,qua dicitur vfus ad lites & iurgia 
tollerida, ad fomnum inducendum ,ad euocandasexinferis 
animas, vel etiam immittendas : Homerus Odyff. g'. 

E r ^A£7o «AYctCc/of ) 7^'^ , dMSpw o '1x00.1* hiiyn 

& V £'3^A«j7Bi£ <ff clutz yju \s5rVG>QyTXL$ iyetffi» 
Caduceus autem,a cjuo caduceatores legati,eft KHf vK*tovGrt> 
ris,cuius verbi meminit Martianus , 1. 8. de rerum diuif. Dige- 
ftis. Horatius: - 

Tupias Utis anbnas reponis 

Sedibus , -virgaque leuem coereet 

Aurea turbamjuperis Deorum 
Cratus &* imis. 
Et Virgilius 4. 

Tum yirgam eapit^has animas ille euocat orco 
Vallentes alias fttb triffia tartara mittit x 

DatJbmnos 3 adimitque t o* lumina morte reftgnat. 
Iulian. Imperatorepiftolaquadamad IambHchum ,Mercurij 
virgam ,ad eloquentisevim docle retulit,<^EV^Ufd6/ki Kt* 
v&$ tcLi Jtiy^ifw ^Wc/oj/7Tt?,quafi virga Mercurij moues, 
atquc dormientes expersefacis. Idempoft: api7nt <tf tfiiod 
Ao^ot» /uc&HTjiv ,eiJ$ fioJka Tfotpttioy tfvm <n ftiCJbv qvk<# 
tx») H&$iV(Peiv7n>t£v, *M' c> tukiv&v w* cfttytlfHv fxaJ^ov iSi- 
Khv tULwicfru i£quumeftte,quifis Mcrcurij eloquemiaiprefi- 
dis difcipulus,aut fimauisalumnus,virgam nonfomni proiio- 
candi graria tra&are >fed illum imjtari ad mouendum & exci- 
tandum.Hanc Mercurialem virgam Knf qxjuov a Grexis appel- 
lari dixi,qua lcgati, fecialefque vfi, prouideque caduceatores 
nominari,vt notat Vlpianusinterpres Demofthenis,ad oratio- 
«erpcntes ncm c ° tra Tmocratemrquo loci ftatuit dupliccs Cerycas,qui 
caducco ius idem haberentcum fecialibus,eandemque penepoteftate 9 
jwplicati. vt bclli denunciandi , pacis ineundar.quos siflwoJiKete » pacis 
fequcftros Dionyf Haficarn Jnterpretatur. De Serpetibus au« 
tem Caduceo implicatis 3 h«ec cft Mythographorum narratio. 



EMBT.EMATA. 417 

»lercurius in Arcadiam iter faciens , duos intcr fe Dracones 
cerrime concenantes oftendit,quos interpofito baculo ftatim 
>acauit:qua de caufa ne pofteri miraculum ignoraretj^gyptij 
rirgam duobusinterpofiram draconibus Mercurio coniecra- Baculus 
unr,& Caduceum nominarunt. Baculus hic eloquentia? ty pus ~. ul ^k 
:ft: dracones fapientia? gerunt fymbolum . Alij ad pacem refe- 
unt,quamplerumque legati fiue caduceatores componunt. 
■fuc refpexit Ifidorus:Mcrcurius,inquit,virgam tenet que fer- 
>entesdiuidit.i: nam bellantes & diflidentes interpretum ora- 
ionefedantur.IamblichusinEpiftolaad Deuxippum: Reuc- 
a Deus quifpiam fuit,qui hominibus Dialecticam ofte«dit,& 
: ca?lo demifit:vcl,vt quidam dicunt,eloquensMercuriusqui fS^^ 
n manibus Diale&icae fymbolum geftat , ferpentesfcilicct fe ymbolu. 
nuicem refpicientes. 

A makhe* comua.] Amalthea caprcnomcn fuit,cuiusla&e Iu- 
>iter eft enutritus, Adraftes & Ida* Nympharum minifterio & Amalthea^ 
>pera.Cum veroaliquado capra cornu, quod habebat amplif- hiftoria. 
[mum, in obie&a fregilTet arbore , Nympha id luftulit diuerfis 
>omis ac hcrbis onuftum>& ad os ipfius Iouis detulit:cuius be* 
leticij memor iam grandior factus, cornu feruatum Nymphej> 
uiUs eratcapra, dono dediteavirtuteimbutum.,vtquicquid 
ippeterent,ex eo cornu protinus exiliret. Alij hoc cornu refe- 
unt ab Hercule ereptum fuifTe Acheloo fefe m varias figuras 9 

:ommutanti.O uid.?.Metamorph.& Faftorum f.Strabo lib.io. AcheI ° * ' 

» ~ cornu 

Lactant.lib. i .cap. w. Mythologi referunt ad regionem antea - ; ^ 
terilem & infecundam, quam labore & induftria Hercules fe- 
aciftiraam reddiderit. Nos facultatum & omnium bonorurn 
:opiamhicinterpretamur,qua?virtutem &liberalem omnerr* 
iruditionem confequi iure debeat : quod lignificat huius Em- 
>lematisinfcriptio,cuius Cicero meminit m Catone Maiorc 
iis verbisrTc Cyrebeatum ferunt,quoniam virtuti tua; fortu- 
wconiunda eft: quse petita videnturex Oeconomico Xcno- 
>hontis.Qu6etiam refer Adagium/Virtute ducccomitefortu» 
ia,ex Ciceronis Epiftolis familiaribus. 
Pollentes menu.] Exprimit Grsecam locutioncm votw i^vTV.?» 

l.QfQVtUWf. 

landtque peritos. ] Ariftot.i.artis dicendf appellat cos «V«> 

Cepiamulta W.]Beare,eft prodeffe,inquit Vlpian.l.49.D. de 
«rb.fign. naturaliter enim bona ex co dicuni;u.r 9 quod beanr, 
Ijoccftjbeatos faciunt. 

/ 



4*8 



AN D R X. & ALCI ATI 

Fortuna virtutem fuperans. 
Emblema cxrx. 




Cdfareo pofiqukmfuperatiM milite^vidit 

Ciwli vndantemjangmne pbarfaliam; 
Jamiamftrulurus monbinida mpcuoraferrum^ 

^/Cuddci hos Brutm^rotulit orefonos: 
Infeltx virtus; eyfelis prouida verbis, 

Fortimam in rebm curfequcris dominam} 

T Nterfedo Iulio Caefare aBruto & Caffio,vt lfbertatem ciui- 
J bus ereptam reftituerent , res tamen non ceflit vt fperabanr. 
Siquidemextin£o Caffio in bello ciuili.cum Brutusvidifletfe; 
fuperatumiri 3 quibufdam defuga fuadentibus: N6 cene pedi- 



JL EMELEMATA. 42.9 

bus,inquit> eft fugiendum , ied manibus : tandemque arrepto 
*ladio prorfus defperans fe ipfum confodit , iuuante Stratone , , 
R.hetore.Dion in Augufto rcfert turn verfus hos pronunciaife, J?™; 
qui in tragcedia Herculi mbuuntur:» Thti(J.QV A^rm^yQ-^f Bruci, 

loceft,0 mifera virtus,quam tu res erasnugatona:equidem Fons Etn- 
erid in te exercebar,ac tu fortunae inferuiebas.vel ficO mifera blematis. 
rirtus, ergo nomen inane erasjego verd te vt rem folidam ex- 
;rcui,quamuisinterimforrunaderuires.Significabar tuncqui- 
lem temporis plus momenti & viriurn fortunae quam vircuti 
r uifle,virofq; bonos improborumachinis fra£tos & extin&os. 
juod Q^Curtiuslib.8.confirmat,cumaif,Quis negeteximiam 
^uoque gloria fepius for.tun* quam virtutis eife beneficium? 
\lciatus Parerg6nlibroi.cap.7.retulithanc Bruti fententiam» 
rfurpauitque in Epitaphioa fe confcripto dePyrrhi Angleber- 
nxi Aurelianenfis Academia? Iureconfulti morte, his ©mnincj 
/erbis: 

J^wiV non maUgnas ntofiis a^cufat vices, 

Virtute claros qi.e yiros pt£ceps rdpit, 

Viuaciores improhos coruis Jinens* 

£n Tyrrhus illejot animi illuflris bonis y 

Latoque clauo cft ante przreptus diem: 

Frvftra putauit ejjfe te %>irU4s Deam, 

Qu£ fortuitis feruiebas cafihm. 
\t reuera ha?c fuit Bruti,id eft hominis pagani,nec vere Philo "" 
x>phi,imd vero defperainis opinio, qui quantum in eo errarit, Defperan- 
:olligereeftfacillimumex fcriptis Platonicorum &aliorum, »s opinio 
3uorumfuitiudiciumacrius,&au<ftoritas maior. Certe non ^ us * 
nultu ei poteft obefle fortuna,qui fibi firmius in virtute quam 
in fortuna pfasfidium collocauit.Virtus enim omnia qua? in ho- . 
ninem cadere poffunr, fubtus fe habet, eaque defpiciens cafus Virtutis 
:ontemnit humanos,culpaque omni carens>pra?ter feipfam ni- 
lilcenfetad fepertinere: vtrc&e docet Cicero fufcul. ?.& 

Laftant.lib.j.Defalfa fapientiac.zS.Neque verocenfendus eft portis.. 
Fortis,& magno pra?ditus animo, qui vtaliquod damnum,aut eft quifc 
ilioqui afpera xhx calamitate efFugiat , vita? fibi vfura adimit: »ecat. 
:iuodinCleomenePlutarchus oftedit. Cumenimpoftmifera 
icceptam cladem in bello contra Antigonu, Cleomenes rebus 
amnibus defperatis admoneretur a Theryclone,vt fe interfice- c . Ieonie ° 
ret: GenerofumveroputaseiTe ,inquit,magniqueanimifaci- "raufffi*- 
aus>fibi vitam adimere : quo vno nihil facilius aut proniptum ma. 



non 



45° ANDRE* ALCIATI 

magis eflfe poteft ? Id veroignaui hominis & inconfulti max 
mum argumentum eft.Quis enim eum qui fimile quidpiam ] 
fereceperit a nona fuaipfiusignauia vi&umeffeconfitebitu 
Minime eft oppetenda mors,vt honeftas actiones detre&emu 
im6 diligenterprouidendum,vtipfa morsin fe generofiqui< 
piam &honefii habeat: quia cum probro non minimo coniui 
&um fic ,aut viuere,aut mori fui caufla velle.Quod fl aliquai 
do cogitandum effe videatur(quod numquam tamen permi 
fumfuitinftituto Chriftiano)idfortaffe permittitur,cum null 
fpes fuperfit amplius defendenda? patria:. Re&e iile quiden 
verius tamen Poeta: 

Rehas in incertis fkcile efl contemnere -vitam: 
Fottim illefacity^m mifet ejjepotejf. 
Huc Martialis in primo ad Decianum qucndarru 
Nolo -virum facili redimit quifangmnefamam: 
Hunc -volojaudan quifine motte potejf, 
Idem ficlepide perftrinxit Fannium: 
Hojies ci*mfugeret,fe Fannitts ipfe peremit: 
Dic miH^nonfuror eft^ne moriare,mori} 
Recle Ariftot.3. de Morib.ad Nicomach . 70 am$v)io~KJ pst/ 
y>VTiL7nvicwJ i'fUTxL ,w '77 hvnj^v , ovx. dvdy<Hv,dh\d (juLWo 
JWocJ.^Acr^m }4f to pzvyjv td irmivov&^ xk 077 >&Xqv \azo 
^KdxxdtpzvyavK&yJv.Cxfavm j.de bello Gallico:Animiei 
iftamollities,inquit, no virtusinopiampaulifperferre no pof 
fe, qui dolorem patienter ferant* Idem p^ne Curtiuslib. 5 .d< 
Alexandrigeftis:Fortium virorum magis eft mortem contem 
nere , quam odifle vitam , faspe ta?dio laboris ad vilitatem fu 
compelluntur ignaw. A t in primis audienda vox Herodiani 9 
p£V eT' avcfyctf yc.yvetixf 75 ng2 <m<pf va; <$xfy &V i^rdp^v t* 
QtkTJT&^ifiv 75 -Tdsspoa-nivrlovTa.: Viros generofos atque fo 
pientcs decet optimaquidem optare,fed ferre qusecunquein- 
cidant. Laudata non temere fapientibus & cofultis hominibm 
Ciceronis m. Tullijfententia, qui cumvideret fra&as omnino &extn 
t\n noft cl r P cm P ofitas efle Pompeianorum copias 3 cum Caefare & Craffc 
uile bella icmue maluir,quam ns quos vmcere fe mmime pofie fperabat 
Popeianu obfiftere,aut etiam verbis moleftus eife.Nam neque pugnandt 
laudatur.j flbi arbitrabatur efle tutum aut facile contra tantas opes,nequ< 
permanendum in eadem fententia,couerfis rebus,ac bonorura 
voluntatibus immutatis,fed teporibus affentiendum. Nunqua 
enim,vt ait iile, prxftantibus in gubernanda Repub. viris lau- 
data eft in vna fentcntia perpetua permanfio: fed vt in nauigaV; 



tfMSIEMATA. 438 

tempeftati obfequi,dnis eft > eriamfi portu" tenere nequeas: 

im veroid pofti^mutata vcliricatione afTequi , ftultu eft eura 

merccupenculocurfum qucm cctperis, poriusquamcoco- 

utato,qu6 vclis.,tande peruenhe:fic in admimftrada Republ, 

rudentibus viris propo/uu debet efle Otivm cvm di- 

n 1 t a t e:& non idem femper dicereSed idem femper fpe- CatcnTs 

are. Qua? laus Catonis fuit * qui cum eflet eo ingenio iisque P ercina ? 




mperatumfacilepatiorfuifTe^atnonramprouidunequetani 
rcumfpecrum video in iis 3 quibus erat in priinis ea xtate eoq; 
mpore prouidendum. Vtque folis curfus non re&o per cadii 
eatu fertur,fed obliquo , leni, atque moderato 5 tamen orbis 
tiuerfi machinam sequabili temperie calefacit : Ita Principes- 
magiftratus fefe populinonnunquam ftudiis, vtitadicarn, 
>liquis accommodare debenr,vt melius fit iis cofultum,quos 
gi par eft non fummo iurcfed «quitatis vario eoque mutabi- 
prefcripto.In quo Cicero 3 quancruamincetcris vit^partibus i n f c jf xc5 . 
:ulatus,infeliciterlapfus eftea quaminM . Antonium infti- tent ji m~ 
itmiferacontcntione . Nam quamquam non inuitus fatear Tullu m 
ius caufla^quarn pro libcrtate fufcipiebat , optimam condi- Ancomu; 
>nem fuifle,non poffum tamen quin vna cum Poeta dicam, 

Be» nibV inuitisfas qaemftam credere Dims\ 
ttabat enim fe Antoniu tam facile,& co iure , pofle de medio 
llercaut certe in ordincm cogere, vt quondam Catilinam* 
2rrem,&alios facinorofos . Non videbat,mquam,fe verlari 
Romulidum fece,&cum alia vita eflct,aliam efle vitam de- 
rejvt non mirum vidcri debeat> (1 ei fato iniquiflimo pereu- 
im fucrit.Scd iam fatis:ad alia nobis properandum. In earrt 
uti mortem fpontaneam difputat Scneca De beneficiis a.c. 
>. & vndecimo Epiftolarum ad Luciliura,8$. cpift. Et D. Au- 
ifbn.Catonis faciu tribuit ignauise potius , quam fortitudini. 
Irfeiixyirtus.'] Manilius : JQuinettam infelix -virtus, & noxiafehx, 
to fcnfu dicituraSeptim. Florente lib.aduerfus Valentinia- 
•Sjdefultrix virtus, id cft inftabilis & motoria : tantum qudd 
fultricem & dcfe&ricem illam virtutemnonvult.Ita Sene- 
Hercule Oeteo: 

Sine hofie yincor^quodque mt twquet magif 
(O mifera -viru^) fummtts Alcidx dies. 



/ 



4Jfc ANDRIA AICIATI 

Huc peninent Menandri quidam (enarij: 

JlctvcrctiSri votwi'^oVTH" dvcHv }dp irxiov 

A'v$?0d7ilV0$ VQVfiTtVjAXX^TfjfTV^f &C 

^nsfidvoiA cfti &vt)Tti)y>g.7rvof* 

Kcti tpxtfVAtpQ- 7ni&n7*iK ov yA(j.^^ Jja 

AVeiI/0 07 A VQX^PiXi^/Jlorf <®fA7jc[JUiV# 

Tvy$ ifWjnftdif S^ 1 (cr/jfio iTnyc^ctfxidvQt. 

Dejinite mentem babere.namnil arnpiius 

Humana mens efijotafortun* manet. 

M ortalis antcm fumtti ejl prudentia 

Nug^que^non -vos pcenitebit 3 credite. 

^^<ecunquefentimtts agimHS^-vel dicimtu^ 

JFortuna cwm det,nos quidem tnfcriptifumttt. 

Selis prouida-verbts.]. In hoc fequebatur quorundam dogn 
qui afferebantjVirtutem nihil aliud efle quim verba & voc 
cuius meminit etiamPlutarchusCommcnt. Defupcrftirio 
vbi hoc quod ante afcripfi fere, citat ex Poeta quopiam:<^V; 
pov dptfHjhoy Q- a&c %&&,ly» </T tvV gfpv cn foxoujj.&ipei? i 
*7rX*707n)iQV dJix,icw x} tUu jpvifMv ATrdcmi nJovns &X0XA71 
Idem fcriptum tandem reperio( quid enim prsetermitta qu 
fefe vltro or?ert?)jn Epitome hiftori«e Romana? , qua? L. Fl 
nomine circumfertur: Quanto eft, inquit , efficacior forti 
quam virtus?& quam verum eft quod moriens efflauit,Nor 
rcfedin verbo tantum effe virtutem?hajc lib.^c.tf.Caeterum 
corum opinionem qui putaret virtutem, nihil aliud efie qu 
verba,Horatius videtur allufifle in Epiftolis,cum air, 
•_ Virtutem "verbapmas vp s 

lucumligna, Paupertat 




EMBIEMAT A, 

Faupertatem fummis ingeniis obeffc ne 
prouehantur, 

E M E L E M A C X X. 



411 




1 E x t R a tenet lapidem^ manw alterafuftnet alas : 
Vtme fluma leuat,Jic ?jaue metntonw. 

igenio peteram Juperas v ditare per arces y 
Me mji paupertas tnuida debnmeret. 



K Dolefcentis eft xngenicfi profopopceia, qua? multis aliis 
. 1 commums eft : quibusfi quid fuppeteret ad rtudiorum 
:ogreiTum,non fane in minimis ha?rerenr ,fc~dabfolutam ali- 
uam perfcdamque difciplinarum cognitionem ferid. contre- 
arenr. At propter fummam facuitarum inopiam. coniiftunr* 
rrpetuoque in mfimo puiuere volutari coguntur. Enirauero 
■Ugauflimiun cft illud luuenaiis; 

• Ec 



4J4 ANDRBA AtCIATI 

ffdudftcile emergunt tjuornm yirtutibw objiat 
Res augusla donu, 
Idemque: 

■ eantare fith a>tr& 

Tttrio thjrfumve pottjt contigere Jan4 

Taupertas, atqte *m tnops, quo nvcle dieque 

Corpw eget :Jatnr e/l ium dtcit Horatttt* ohe. 

VxcmCus S cc | nc tranfiham tam ofcitanter eam vulgatam 8c folemnet 

*j ^V e,a ftudioforum pene innumerabilium querciam , qui miferat 

tum feli ' uam fortunam vitatquc genus incufant :quot quaifo iam olii 

ciflimi in & hoc noftro tempore adolefcentum mvriades efle conftat,i 

genii con- quibus ea fit mgenij dextentas , vt ad hberalem omr.em difci 

dicionem. plinam non imbuti, fed fidi a natura efle videantuifAt in pul 

uere ccenoque mifero bx ere cogur.tur , & ctun mehores fru 

ges non puiTmtj fiiiquas afle&amur. imo wetocurograuibusc 

moleftis admodi;m collu&antur d fricultatibu*$'juia quamqu 

ingenij mcntifque pene diuma* ptnnas expednai. &alacres ha 

beant,nul!um tamen autamicum aut locupletem homineni 

vel certeMaecenatem beneficum nancifci poflunt,qui nodutr. 

qui faxum illud egeftatis adeo vrgentis ,qui validum fortun* 

impedimentum tollat. Quis laboriofum & induftrium Clean 

them in hiftoriis laude dignum ncn centeat,qui no&is ma 

gnampartemin aquahaurienda impendtbat,qu6fibi vicluc 

compararet,interdiu vero Chryfippi dccirina?r>petam daret 

Nam ne longius abeam , nullus nofhum eft , cui compenuc 

non fit vbiuis gentium permultos efle ftudioadd&os adolei 

centes j qui incredibili amore flagrent eas capeflendi artej 

quibus hnmanitas & eruditio comparatur Qui tamen arctio 

le , nimifque violenta paupenacis icmora fic interdum prohi 

jaentur , vt cum iis faculratibus omnind careanr , qua? ad ho 

iter conficiendum neceflaria? funt , ad artes quafdam fordidas 

tamquam in piftrinum,fortura», vt ita dicam,tyrannide com 

pelluntur ; vel fi quid fpei reliquum fit , non tamen poflunt e 

. mcrgere, nifi deuortnt infinitas in ftudio perfequendo mole 

P^^agog 1 (tias. Namaut p*dagogia?onera iuftinent(qua conditione,! 

ml er * cum aliis conferatur, nulla alia miferior) aut deterius aliquoi 

fubircmunus & vilioresquafdam paites, imo vero labores in 

dignos literatis hominibus perfcrre ac pati coguntur.Quar in 

genia ccrte acuta per fe & viuida,fed inopi^ tamen nimns mo 

ifftiis fopita nimium ac languida G quis libcrali animo iacen 

. cia excitaret a non dubium eft quin longe plures habererr 



**4BtEMAfA. 42 j 

ebus Theologicis exercitatos 5 graues profe&o &eruditos Iu- 
is rtriufque confulcos,ridos & perfpicaces Medicos,Doc~tores 
^nge plures in omni literarum gencre, Mathematicos jPhy- 
cos, Logicos , Oratores , Poetas , Grammaticos , ad Reipuk 
on minimum & omamentum,& adiumentum.Quod cum ita 
ueror,nefcio profeftdan dicere aufim que mihi nunc in men- 
:m veniunt.-nempe huicinopia» diligenter, magnaque libera- 
tate fuifle iam olim occurfum a noftris maionbus 3 fapicnti- 
us certe ac piis hominibus , qui tot fcholas hac in noftra Pa- J* uI ? J? 
fienfi Academia ( vt de c*teris taceam ) 3 fundamentis exci- Academi* 
iruntjlegibus & inftirutis informarunr,reditibus etiam ac ce- fcholje. 
busannuislocupletarunt.-quasopes rebus primura iisqua?ad 
eligionempertinenc,&pauperibus alendis, iifque quibus 
imis eflet ar&a fupellex, aflignari voluerunt. Quar pia cercc 
Chriftianis hominibus digna benehcentia ,inftitutioque li- 
:ralis, mirum quam hodie immutata fit. Hunc enim adolef- 
:ntum ftudioforum & pauperum cenfum nefcio qui fcholar- 
lsmalisartibusinterdumoccupantrexquoflc, vcqua? iufte 
•nferri debebant in vfus publicos,mifere ab iifdem & inique 
pianturrnec iam inopes ij admittantur 3 quosfolos parcici-i ' 
:s effe par erar huius munificentias , fed ignaui quidam ven- 
zs impune fandos illos reditus depeculencur. Sed de his a- 
is fortafle commodius.Lapis paupertatis eft fymbolum, pro- 
er grauitatem & difficulracem ponderis.Citatur aVmnltis hic 
narius : 

OvSiy mvias @apvTe?o'v %b QopTrw t 
ullum pauperie moicftius eft onus. Dextra? etiam lapis ad- 
?rens,referri non incommode poteftad impedimentum fcri- 
:ndi. Nam prae inopia nihil eloqui potcft, vel fcriptis man- 
ire adolefccns, fortuna? bonis omnino deftitutus.Et certe ta- 
i futurus erat Virgilius, talifque Horatiu*, nifi liberalitatera 
axenatis fuiffent experti. Per alas fiue pennas , vigorem ia- 
wj & acumen intellige. 

Ee ij 



4J* 



ANDREA AICIATI 

In Occaftoncm. 



Emblbma cxxi. Ai*?^yf?iwf. 




IYSIppi hoc opitt e/?, Sicyon cui patna* tu auis? 

Cun&a domans capti temporis articulm. 
Cur pinnx flasl vfqnerotor. talaria plantis 

Cur retmes ? pajlim me leuh aura rapit. 
In dextra ejl tenuis dic vndc nouacula?. acutnm 

Omm acie hoc fijrnum me maris ejfe docet. 
Cur mfonte coma?occurren$ vtprendrar.^ftheas tt* 

Vic^ cur pars calua ejlpoftemr capitis ? 
Me femel alipedem f quis permittat abire, 

JNfPojZim apprenjo fojlmodo cnne capt 9 






BMBIEMATA^ 457 

tli ofifex nos drte^ tut caujfit edidit> hofjtesv 
yrque omnes moneam^fergula-a^erta tenef. 

D fumptum e Grxco Pofidippi Epigrammate, quod^fic 
habet : 
TiV TroSiv 7rhci?n$ ; ojKJUCdVtQ" •tvofJUtJn lit\ 

Au 01 T7nf. o~v Ji t 77f,%&i?9f TcwJk^utTwp. Fons Em-* 

T/7#s c/f ztt 3 &K&. @i€vK£r j dei ?$oy<iw 77 Jl 7ttpcraV blcmacis. 
, Havstv 4 r yJ? tftpjHfi tj0&(*. xssrbjji (juQt. . 
X«f / Ji Jitnif* 7J tpif&t %vn'v>twJpdcn J&yyux, 

Oj- dxfJLW -wdanf Q^vTipt&TiKiSto. 

H Ji KQV.V, 71 Y&T O^IV, XZuCLV77'1g-M77 KctCi&^. 
^ N« Jjct T i^QTttStV <®pQS 77 (p&Kclitgy. Jrffifo " 

lotyj &w&t 7r7vvo~ic7 4$£efi~fy4 PcWTtt [/Jt 7nojtv> 
Ou v 77«- g v <3-\ Ipeifw JpA^iTcu i^07n^tv. 

Toibyy TSyym? ya JiiTTKdLcnv &viyjcV vyXw 
g£veAs?4 e* j npo$vfoit'7tix.i JiJhcxzKil/jj. 
afmus eofdern verfus paraphrafticos reddidit ,id eft% mufa 
ulo fufiore , in Prouerb. Nofcc tempus. Aufonius in Epi- 
immatis eodem ferme argumento defcripfif occafionem, 
Ihuic comitem fecit metanceam, id eft pcenitentiam,qua de 
Politianuscap. 4 a.Mrfcellan.Retulit&SyntagoT.r. Gyral- . 
s. Admonemur hac icone cccafioncm, cum kC^ offerat,fta- V s * oc *? 
1 effe arripiendam : eius enim tanta cft opportunitas,vt ple- l0W ** 
nque ex voluptate triftitiam^cx damno lucrum.ex honefto 
loneftum parturiatj & contra:breuiterque rerum naturam 
rmutet. In aggrediersdo itaque & conficiendo negotio pra?- 
>uum habet momentum , vt non ab re veteres eam donaffe 
linitate videantur.Occafionem Cicero definitlibris De In- 
ntione, partem temporis , tn fe habentem alicuius rei idb- 
am faciendi aut non faciendi opportunitatem. Eam qui o- 
itam arripiunt,quique cum maxime tempus poftulat aut di^ ' ' 
italiquid aut faciunt,rede illi fapere dicuntur. Qiiardam 
im funt eiu-s generis, vt qUamcfuamhonefta pcr fe &'vtilia 
leri poffunt,nifi tamen tempeftiue fianr,planc vilefcunr.M. 
cero 3. Antoniana Csfaris Oftauij virtutem verbis auger, 
od opportunotemporepericlitantem Remp. iuuerit. °Sic 
im.-C.Cajfar adolefcens, incredibili ac diuina quadam mcn- 
atquevirtute.cummaximefurorarderet Antomj ; ruinque 
\% a Brundufio crudelis & peftifer rcditus timeretur,nec po- 
lantibus,nec cogitantibus, nec opinamibus quidcm nobi« 

Ee iij 



4j8 ANDREA AtCIATI 

(quiaficripolTenonvidcbatuOfirmiirimumexcrcituminuiA 
genere vetcranorum militum comparauit. Idem oratione pr 
Pompeio:laudat eum imperatorem , quod prxter omnium fp 
breui tempore bellum contra piratas fufceptum confecerit 
Pro Dij immortales ! tanrane vnius hominis incredibiiis ac di 
uina virtus tam breui temporc lucem Reip. afFerri potuit, &< 
Et JEneas Virgilianus Didonem laudat qu6d fola miferis Tro 
ianisopem tuierir,quo rempore maximeopisindigerent. 
O fola infandos Troia miferata labores, 
Qu* nos reliquias Danawn, terr^que y marijyt<* 
Omnibm exhiuftes iam cafibus , omnium egenos 
Vrbejdomofocias. ■ ■ ., 
lyfippus. Lyfipp* hoc opta. ] Lyfippus ftatuarius ex Sicyone vrbe Pelc 
ponefi, multisvariifquefux artis monimentisnobilitatus, \ 
Alcxander vetuerit,ne a quoquam pingcretur,aut fculperctu: 
prasterquam ab appelle & Lyfippo.Horat.Epift.i. 
Ediclo vetuiti ne quisje y puter Apellem, 
Tingeret^autalius Lyjippo duceret tera 
Vortis Alexandti -vultumjimulantia ■ -—- . . 
IdemPlutarch.lib.de Alexandrifortuna.Lege Plin.cap.7.&l 

lib.34. 

C»nfladomans.] Defcriprio eft Occafionis : perarticulun 

pun&um & momentum intellige breuiflimum.Prouerb.Tea 

pbrispunctum. 

Occafio Curpimtis fta** ] Hoc fignificatur , volaticam efTe & fluxai 

yolatica, occafionem 3 idcircoque talaria pedibus , vt Mercurio , eiiri 

buuntur. 

Nouawla. ] culter raforius : quo etiam acutiflimum momei 
Kouaeula tum tempons exprimitur. 



Occafio* 



JllS. 



C»r in fionte coma) ] Alludit ad illud; 



Calua O c* Fronte capillata y fed poji Occafio calua ejf. 

cafioa Nam poft negle&am occafioncm,ea frui non amplius lice 
IF r S°- Jt^foV recaluafter occipitio a comalibero,caoillis in fupercil 
diffluentibus olim pingebatur , talemque orius finxir Sicyc 
nius ille plaftes Lyfippus. Demofthenes Epiftolis de Conco: 
dia 3 eandem fentetiam Athenienfibus inculcat:ToYe/V xcyofi 
j(5U y o V o'f o)V, ih.o(jAva>v ju^j v/uav tvl Hovtv» cL(Jj&. ^fyiF *j ^ 71 

§ldJ>Y£J ttevSiflCUt ^tWAUJiVOV Kn<TdL^WL^fJLOV0V VfJJV , dfact ', 

*" f -■ 7o~i? «tMo/S" eiTrctfftv %>0\n97V- dyvotKrciPTav Si « <&£$.Kfov&ivm 

v /ctc/W cwSis iiv cwtov OMdLKctCeiVim^bjj %\\vcu iwJ iu.eWi 
yt&ub&m e v ^y«5fe< rouTtw Asul&v Suvat* Refpexit huc Pir 

I 



EMBLEUATA. ^ 

f. Vy thior. 9. 0* J£ tgt$if\ afxoicot Twrit g^ tvpvpttp: id eft, 
ccafio fimiliter totius negotij perfectioncm mlehaber. A- 
enagoras pro Chrifhanis, • t/Jfiytp<rivd,t&'riv Sia.Kiyv* 
;,o/ e/VKSufoVCiccrof.Philippica Minimis momentis maxi- 
is inclinationes temporum fieri,cum in omni cafti Reipubl, 
m in beHo.Et in 6.Dics affert & hora magnas clades.Horat. 
imoEpill.ad Bullarium: 

Tu quamcuncjue Deu* tibi fortmauerit boram 

Cratafumemanu t necdulciadtffermannum t 
Uid.i. de Remedio; 

Sedpropera , necte renturas differt inbotasi 
£>ui mn efi hodie , tras mtntts aptttt ertt. 
em alio loco: 

temporibtu medicina •valefdata tempore profunt 

Etdatanonaptotemporeytnanocent. 
artialisidem: 

7(on beue dijiuleris yideaa quadpofle negari. 
ouerb.Premenda occafio:&, Capere crines. 
Ahpedem. ] Ceierem & velocem , quafi alas pedibus haben- 
n. Aufonius de a?ratib.animaJium,ceruam alipedem dixit. 
Talioptfex. ] Admonet fpedatorem imago , docetque cuius 
grana,& proprer quam caufTam locara fit in loco vndiquc 
tcnti; fcjlicet, vt omnes & quofcumque obuioi fui negotii 
moneac & doceac & 9 

Cc uij 




I 



44» 



JlN D K E A ALCIATI 

In fubitum terrorcm. 

£ M B LE M A C X X I I. 




«E F F v s o cernensfugientes Agmme turmas, 
Quis mea nunc tnflat cornutCi I&unw att, 

® rl 5^ TJ X Polisni auctoris Greci Straragematon lib. primo trac* 

cerniiima j~^ id Erriblema video : fementiam ita reddere fum conatu 

matis. P an Bacchi dux fuit. Is Pan primus aciem inuenit 3 quam pb 

Pan dux lagem ncmfnauir. Dextrum etiam & finiftrum cornu mfliru 

Bacchi, & quxcsuffa fuitcurei cornua rribuutur.Primus etiam fuit 3 q 

cuis : w- arte Q. C ailiditate hoftes intercepit. Cum enimaliquandoq 

' miffi fuerant exploratum, retuliffent hofles in altera fyluar c 

caue.parte caftra mctari : Pan eo accepto nuncio fuis precep 

vtingentem clamoremto!'erent,quibusitaconclamantibu 

locis cauernofis fonus eiceptusmuhoquidfm maior exauc 

tus efbquare perculfi metu hoftesj ftatim fe in pedes coniec 



IMBtEM ATA^ 4 4I 

unt. Quo ftratagemate cum Pan fucrit vfus, Echo Pani amica 
:fle fingitunideoque vani no&urnique terrores Panici dicun- 
ur.hasc fere Polisenus.Alij verd ad hunc modum explicant,fed 
1011 ita fcite & vere,meo quidemiudicio. Purauitantiquitas 
J ana paftorum Dcum rcpenrinos terroresj&.animi confterna- 
ionesimmitere vfqueadeo impotentes,vtnonrationemod6, 
'"erurh & mentecareaht: quemadmodum non tarojrfu venire 
bletinexercitu,cum nulla mouentecaufTacquiatquehomi- 
les perturbantur. Phornutus Panicos terrores ait.dici de rc- Panici tu- 
>enrinis & fine ratione fa&is:ita enim nonnumquam gregej at- multus ac 
jue armenra pauerc videnrur , cumfonitus aliquis yeiilrepi- terrores * 
:usfurgitinfyiuis,aute fpeluncis, autex terrsc cauernis. De 
?anicoillo tumultu praeciarus Piutarchi Jocus eft ia; M.Anto- 
lij vita: quo loco traftat expeditionem Parthicarn. ; Magnus 
:nim metus inceftit Antoni; milites,eb aurea qusedam vafa 
Vfithridati liberaliter ab Anthonio data.Hic terror Gallos in- 
iafit,cum Brenno Duce DelphosprsedaturiacccfTerant. Ter- 
"es quippe , inquit, nulla certa caufia exiftentes a. Pane oriri 
)roduntunSiliuslib.i5. Punicorum, fcribit hoc terrore Panico 
^nnibalem fuifte perculfum , cumad vrbis mceniaacceiTiirec 
^amexpugnaturus.ApudSuidam Polybiusait:Ciim Luna de- 
eclumelTet paffa temporibus Perfei, Macedortum Regisjvul- 
»0 rumor increbuit, hoc quafi oftento regis mortenvfignifica- • 
■i.Que^ res efrecitivt Macedoncs confternarentur,ip'fique Ro- 
nani animos fumerent. Itaque otXw^V^i 7o<zfeepgf QfMVov >qti 
ToMtf kavcl TiTP&suovld fignificatCicero pro GsecinarExerci- 
:us, inquit,maximi fepe pulfi fugatique funt terrorc ipfo,im- 
>etuqihoftium,finecuiufquamn6 modomorteXed etiam vul- 
aere.Huc refer pcouerb.Panicus cafus:&,Tnanis metus:&,Mul- 
ra belii inania.Diodor.lib.i.ea de re nonnihil. Quid fi quis re- 
feratadcum pauorem , qui omnem fapientia? vim exanimo 
;xpedorat,vtaitille?ve!ad confternationem terroremque,cui 
iriri etiam fortiflimi non pofTunt effe aiiquando pares : non vi- 
debitur abhorrere fortaffe amente Alciati. RecTe fiquidem 
Pindarus: 

- ■ p €@- cWcTp 3 cfcf/jute 
J±'wcwtnv dh>@ l y (ppzvcor 
Tirnorvirorum doraitorfortitudinem animisadimit. 
Sffufo a<rmi»t.] Difperfo exercitu & perturbato. 
Fatnm.] Panycuius cornuacredebanturterroremimrmttcrew 



44* ' ANDRE* AICIATI 

Inillaudatalaudantes. 
embuma cxxui. 




/ngentes Galatum femermi milite turwaA 3 
Spemprster trepidmfuderat ^ntiochw. 

tucarum cumfeua baum visjra^prohjciSy 
Tum primum soflile <bct ripuiffet eauos, 

Ergo trophxA Iocaus Elepl?Anfis imAgine pinxir, 
Jnfuper crficiis , OcciderAmus , Att, 

SelluaJeruAjfet ni nosfatdipmA harrmx 
Ftjuperaffe tuuAt t Jic fuperAjfe pudet 



ftratage- I— I M° r ' a h3?creferrura Lucianoin Apolog?acjuaa*am,qua! 
wain Ga- *J infcribitur Zeuxis fiuc Antiochus. Cum nonignorarct 
Utas. Antiochus,cuicognomcn Soter crat, &corporis viribus & au- 



IMBLEMA T A. 44$ 

scia inftruftos eiTe Galatas , illoi umque multitudinem innu- 
:erabilem videret » fpem valde malignam animo concipiebac 
atiundae viftorisejilhs tanquamin ui&is exiftentibus . Itaque 
m de fcedere ineundo pacifque coditionibus petedis cogita- 
it^cum Theodotas vir animi generofi, & inftruendae aciei pe- 
tusiuffitinterca Elephantos,quos Antiochus vndecim habe- 
it 3 clam occultiffime tenercne ex acieapparetes hoftibus fic- 
t confpicuj; vbi verd manus effent c6ferenda?,& Galata? aper- 
phalange currusimmitterent,Elephantiin Galatas fecerut 
ipetum;ipfique equiferociSElephantoru nofuftmeces ,feC~ 
ires dorfo excufferut. Ad extremu itaqj Antiocho ccffit vi<5lo- 
arideoqj Macedones rege vidore coronabat, lastuque Parana 
nebanr.Illetame effufislacrymis dixifle fex\\\x\cu%yrv>u,<i$v,y 
5"^77wtec/,o/V 34 n wrn?'idL cV <ivwi<hy& T0VT01C ^flQlS iycVI* 
t o? a pn 70 k&jvov iS Siu./M£To? iTiiTTKnZt tkV TtoKi^i^ ri ctV 

JL&< t)/uS/J <GpOf ctUT«V J gWTS TW Tf 0'7TOA^ YJiXtV & #Mo /WfjJVv, 

vg^cWTa Ji /Mvov iyKo/\d^cu:hoc eft,Pudore afficimur,inquit 

milites ,quibusfalusinhiice vndecim ftetit belluis,ade6 vt 

fi fpediaculi nouitas hoftium animos terruifTet, quid tandem 

eospotuifTemus?Itaque tropha^um nuUum aliud quam Ele- 

lanteiuffit fculpere.Hoccxemplobelli ducespotiilimu no- T ~„. Mf .„- 

. - .„.* v , n -1 i Imperaro. 

ntur,qui iaepimme honcito vtile anteponunt . Antigonus ro- res ipfique 

itus 5 quo modo effent hoftes aggrediendi,dixit:Aut dolo,aut grincipes.i 

,aut aperte.aut infidiis. Sed improbius Lyfander, qui expro- ic P e nonc 
.jr.;,.,:j^«^-o *, J~l~,.~..;u..o ; 1'::' 7r; :„/..:. ftovtile 



:aticuidaartes &dolosquibusin prceliis vteretur."Si,inquit, J • 

•!*/*«* - ii- • 'i Vi \ i-«» praererunt 

onina pelhs iumcete no pofiit 3 indueda certe vulpina eft.In- £vfandri 

lebat quidem ad artes confugiedum efle,fi quid virtute para- aftus» 



nonqueat.Huicquidem Chilonis aduerfatur fentetia,Dam- 
im inquientis prxferendum effe turpi lucro:fiquide illud fe- 
el dolemus,hoc femper cum infamia durat. At vt Chorcebus 
>udVirgilium- ~— dohts an tirtus quis in hofte requirat? 
xod noftris temporibus (pro dolor) in quibus virtuti fortuna Exeurfus^ 
>mes effe debucrat,magno noftro malo plufquam fatis eft,ex jj J? d - Cru 
jrimur.Quando enim vberior vitiorum copia?quando maior v i i a fo re s 
laritia? patuit fTnus?ImpcratorEthnicus & Barbarus faffus eft principts. 
fuperafle hoftes non vi,fed dolo,vnde & trophaeu iuffit eri* 
.•pleriq; verbChriftiani duces(quod grauate dico)ffpenumc 4 
dolis & infidiis hoftem circumueniunt,idque virtuti bcllice? 
eribuntmec eft quod apud eos de vincedi via difputetur,qu£- f% 

oet Martis alea vel aperta vel infidiofa committitur ; ficque 3 
Cma cptid expcdiatpior ejt^arn qnidjii honejium. 



444 ANDRE^ AtGIATf 

Rex Saporfcribensad Conftantinum,apud Ammian. Marcel 
lin. lib.17. inter alia, tum hoc elcgantcr : Idcoque Armenian 
recuperare aim Mefopotamia debeo>auo meo compofita frau 
de pr^reptam.Ii] ud apud nos numquam acceprum fuit , quo< 
arferitis vos exuhantes nullo difcriroine virturis ac doli , pro 
fperos omneslaudari debere beiiorum euenrus. Ifocratesii 




ffuuCeuvovffaf^ Tefry^a. £S6ti;> otj uzyzKau <Paudyjut, mvn^ 

*~l .WTlXX *»«//» tJIMA U rr rt I •# r, r ir3 r, . m ...'• A. « .. — - - .. /Y.f . 1.^ fS / 




*j 7o7ff^mxa7f spz-Tivuacnv ofuioit o'v7itr TUVT-tplfi, %hv H§y 

TnvDfoi* ttffyefamr 70 =/V 7o^^;r«V ivioTk ffi? 01 dyavigs&u': 

d^K&vjkvkoiAvw^cov tWTis duih&civ f/) zvoiiiv.iMizox au 

teiiquifuntquiprceiia &vie~torias pra?terius& sequum par 

tas,nonefTe turpiores,& pluribus plenaseffe probis exiftimei 

quam clades fine ignauia acceptas : prsefertim eum fciant ma 

gnos exercitus, quamuis foeleratos, fajpe fuperiores eiTe viri 

honeftis-qui pro patria pugnare no dubitat:quos laudari mul 

to fita?quius,quameosqui alienarum opum cupiditatemorr 

oppetere non recufant,condu&itiis militibus fimiles,nam ha? 

faclafunt hominum improborum. Quod veroboni virinon 

mtmquam infelicius,quam qui ftudent iniuriis inferedis^prae 

liantur,id Deorum incurise fortaflis eft tribuendum. 

C«Iata» Galatiim. ] Galara? fiue Gallogrseci >populiminoris Afo 

<I U -- Phrygia? & Bithynie finitimi:dc quibus Liuius 8. lib. Decad^ 

& Iuftin.lib.25. 

Semermi milite.] Semiarmatismilitibus. 

Fuderat.] Difiecerat. Liuiuslib.i.Exercitum fundit,fufun 

perfequitur. 

llephan- Lucamm boum.] Elephantorum,qui primum ab Italis vifi fum 

bouesf i n A Lucan - s > vt fentit Plin.lib.i.cap.6. & Solinus polihift.cap.i3 

itemquiVegetiuslib.j.cap ±6.Varro 6. delinguaLatina;Lu« 

bos, elephas: cur ita di£ta fit duobus modis inuenio fcriptum 

nam in Caij iElij commentario erat, a LibycisLucas, &iri 

Virginij commen. ab Lucanis Lucas , ab eo qu6d noftri maxi- 

mam quadrupedem.quam ipfi habercnt , vocarent bouem , & 

cum in Lucanis Pyrrhi bello,primum vidifset apud hoftes ele- 

phantos 3 identidem quadrupedescornutas ( nam quos dentcs 



BMBtEMATA* ^j 

mki dicunt,funtcornua)Lucam bouem appellaffc.Sia Liby.a 
i<ftefunt Lucacpanthera: & leones non Africana» beftiae dicc- 
:ntur,fed Luca? : fi ab Lucanis dida? , vrfi curpotius Lucani, 

uam Lucididij Quare ego potiusLucasabiuce.-quodlonge 
lucebaht proptermauratos regios clypecs, quibus eorum tii 
nat£ erant turres.Vide Prou.Prius lo'cufta Luca boue pariet. 
Trobofcis.]anrd ^^o^o^^quodeft antepafcere.Pars eftfi- Proofcft 
: corporis porre&io naribus inh;erens,qua vtitur Elephantus feu r pro " 
nquam manu.Plin.cap.7.1ib.g. mufcu. 

rr*/>/;*rf.]Tropha?um hm 7$ t§ gV^.a conucrtendo.-quod qui Trop hcum 
•ftes in fugam conucrrerat , trophaeum merebatur j qucd in vnde. 
co publico confpicuum erat , vt victori*efignum. hinciliud 
:Virgilij vndecimoiEneid. 
Mc^enti dacis exuuias tibi magne tropb&um 

Bellipotens aptat rorantesfanguine crifias. 
Bellucifcedifima barrus,] Barrus, Elephas eft.qui barrire dici- Barrus & 
rinde barritus,talis vox.AppuI.Florid.|Vt eft Tauroru gra- b »rrire. 
s mugitus,Luporum acutusvlulatus,Elephantorum triftis 
.rritus,&cfed &pro clamore militari vfurpatur. Veget.lib.5. 
p.i8.Clamor,quem barritum vocant, prius non debet attol- 

quam acies vtraque fe iunxerit.Corn.Tacitus: Sunt Germa- 
s ha?c quoquc carmina , quorum relatu , quem barritum vo- 
nt,accendunt animos,futura:que pugnse fortunam ipfo cantu 
i^urantur. Obiteradmoneo> mcliushicfortaffelegi^/ftmj 
dmfoedtfiima fed in hoc fcrupo tantillo immorari nolim. 
^tfuperajfeiuuau] Allufio adillud,Lucrum pudori preftat: & 
autin in Trinummo. 

Tol pudere^uam pigere prtftatjotidemliterU. 
ede Theodericusapud Caffiodorumlib. i, Variar.ad Mar- 
llum Aduocatum rifci:Non quoties,ait, fuperes, fed quem- 
Imodum vincas,inquirimus.Non qua?ras dc poteftate noftra, 
d potius de iure vic~toria?:quado laudabilius a parte fifci per- 
tur,cum iuftitianon habetur,&c. l^on minus re&e Claudia. 
onorium admonens, vt non quod lzceat, fed id quod deceac 
viia priuata &publica fpe&et: 

Nontibiquidliceat,fed quidficiffe decebit Occurat. 
• Iurifconfuiti tradunt no modo quod liceat,fed & quod ho- 
:ftum fit, videndum effe, 1. femper 3 De ritu nup. & 1. 107. dc 
rrb.hgn. 



44 & 



ANDREA AtCIATI 

In momentaneam felicitatem. 



Emblema cxxiiii. 




xSfeream propter creuiffe cucurbitapmum 

Vtcitur^ey grandi luxunaffe coma: 
Cum ramos complexajpfamque egreffa cacumen t 

Se pr^eftare alus credidit arboribus. 
Cuipmm-iNimmmbreuis ejl hj?cglona'nam te 

Frotmu* adueniet,qu£ maleperdet hyems. 

SCribit Guicciardinus Iralus fcriptonid Alciati carme aff 
xumfuiffe ianua?cuiufdam hominis Apgli,quifacT:usinf< 
V deEm- ^ ent * or OD P r °fp eros rcrum fucceffusa permultis inuifuml 
blema pe- praebebat . Ideeftapologus apud Petrum Crinitum Dehonc 
ritum. fta difciplina lib. 2. cap.14. Sata eft oliaij incjuit, cucurbitaiu 






. „ «MBtEMATA. 44 » 

ra pinu arborem editiffniam.cucuibira vero cum multis plu- 

us atque czli teperamento crcuifferjafciuire ccepit,& raniu- 

|audacius porngere:iamquein pinum ferpebar,* fuas m ra- 

os trondcsaudcbatinuoluere,prafgrandiapoma & virefcen- 

i oftentans.Tanto itaque faftu ac mfoientia intumuit,vt pinu 

Ha inaggredi:Ftvides,inquit,vt tciam fupero, vrquefoliis 

virorepra?fto?Tumpinus,qua?feni]iprudcnriapreflabar,ni- 

I mirata eft cucurbira? infolentis audacia^ifcd ref P 6d c : Eeo 

rohic mulros calores & hyemes , vanasque t eporis caiamV 

tes pertuli,adhuc tamenintegia c6fifto:tu ad primos ngores 

mm habebis audaci*,ciim & fronde* concidenr,& viror om. 

i abent. Hoc quidem dicuur meos , qui ob momentaneam 

andam felicitatem gloriantur,quique plus habent ofletano- In eo« q u £ 

t & pompa?, quam facuJtatu aut virium. Itaque non mirurn obpiofp^ 

Jeri deber,fi dum fe aliis pryferunr,magnique viden volunt ros fuccer - 

alns Sc qmdem nafuns hominibus ndendos propinent , & ^W 

nquam ficci quidam flofculi citiffime exarefcant acdefidar, 

rte apud Onirocntas cucurbita fpes inanes pra?!agit,v t pote 

* cum vernccfam admodum fpcciem pra? fe ferat, mulriim- 

^Z"/ nUtrlm f Ci P °- lliCCrl V,dCaCU V illud tamcn tenue > Cucurbita 
lin condimentoaliquoiuuetur,egregiefatuumeft,vtrefert quid ,ll e - 
rnus Jib. 58. Eodem plane modo fefe habent Thrafonesilli, S orice - 
nmxiuxmomentane* iadatores , vel qui fccundis ventis 
sorquo turgefcunr,neque aducrtunt feueriffima illam Ne- 
hm^qua? dc fuperbis & faftuofis vindic^tam fumit. Id apertis 
bis Paufani^Simonidesabeodemconuiuielautiflimeex-. r < 

11 G *T" e T- V uid r ex arcanis PhJI °" 2SST 

nijeadrerretin medium, videnfque Paulaniam rebus fuis 
num hdercdixir :Memineris te in tanto rerum fuccetfu ho- 
leni effe.At qua? eflet verbi huius vis,quodque pondus, pa- 
idit Paufamas. Itaquecum ipfeiam in fummo vit* difcri- 

ieconftitutus,mortemfibiimpedereintelligeret,exclamaf. 
:rtur:Quam mani perfuafionc deceptus eram, qui Ccei ho- 
is laluberrimum confllium ad me pertinere non putabam: 
enuncmiferepenrecogor. ReaePnili r p US Macedo',qui , 
eliciratemmiafecfterret, ex puensaulicis vniid muneris ^PP"* 
S^ r £"™° mane ™ b \^™ f grefus pronuncia- S c , 
MJpuvQ. « ^^/xmcuiusreifacicndaeoccaiTonefortofre u n,ode- 
erar Archidamus Agefilai filiusjquicua Philippo pc ftpar- «tu$, 
victoriam ad Cheronaram acerbas & minarum plenas lire- 
lecepiflet, hmc refpondit ; Sj rjncueris vmbram tuam, Phi- 



448 ANDRl* ALCIATI 

lippe,haud quanqua reperies illam factam maiore , quam et; 

ante vic~toriam.A.liud,fed viras priuata* apponam exemplum : 

Mena libertoPompeij,quem infectatur Horatius Epod.^.Od 

Huc populus indignabudus Rcmanos ludos c" primis quatue 

decim ordinibus fpe&antem, nuper feruum , nec modofa*] 

vin&urrbfed &verberatum Ibericisfunibus, durisque coped 

bus perufta latera cruraque habentemjqucd etiam grauius e 

magnialicuiusdeii&icaufa feruiiibus afFe&um flagris : raoi 

repenteque liberumjopulentumXuperbumjdelicatum , prsef 

ftum clafli aduerfus piratas.Carmen Horatianu quia fit m or 

niura manibus,facilepra?termitto.Intereatamenad huncloi 

multa obferuari facile poflunt;primum, eos lcnge arroganti 

res effejqui nuper diuites euaferunnquam qui in amplo pati 

monio educati opes & fortuu3s-acceperunt a maioribus,qu< 

notat Ariftot.fecundo de arte dicendi.Deinde frpenumerofi 

ri,vt diuitias mentem perftringant, vt hominem infolente re 

dantrquamobrem nofter Flaccus , Stnltitiam p&timtur <?/:«:& P 

blij mim. Fortunaquemnimiumfouet,itultumfacit 3 vtCic 

ro deamicitia dicit,nihil quicquam infipiente fortunato int 

lerabiliusjideo verum eft quod multorum eft in orcfcrtuna 

non folum ipfam effe ca?cam , fed etiam eos quo.s amplexa 1 

cxcos efficere. Salluft. Res fecunds animum etiam fapienui 

fatigant.Virgil.ro. /Eneid. 

JVefria mens hominumfaiLfortisqueftttur*, 
Etfemare modum rebnsfublatafecirndis. 
IdemOuid.r.artis: 

L uxuriant anvr.i rebttt plerumquefecundis. 
Adhsecnon pofTenon indignari viros bonos &cordatosali 
qui,cum vidct abie&osjvilesjimprobos in altum prouehi, o] 
bus & honoribus augeri,potentiam confequi,qua tamen im 
gnifunt.Iuuenalis fatyra prima: 

^Patritios omncs opibws cnm prouocet ynw, 
Quo tondenie grauis iuueni mihi barba fon.tbat, 
C kmpars Niliac<e pl&bis : cum yzrna Canopi 
CtifpinwsfCynas humero rcuocanle lacer.ia* 
Ventilet efliuum dip'isfi;clantibi^s aurum y 
~$$ecfufferre q> at maioris pondera gexnn*, 
Difficileefl . ■ r ic-rfcribere. fequitur, 

JQuid refati m r,:tafccum iecur ari&ti ira , crx. 
Scd iq fumma/ere f.c vr cum fcrcur.a ita blanditur, captati 
veniat: qu id fubinde debemus meminiife rje opprimamuri 

cai 



EMBLEMATA, 44? 

utLnam fafiaciafunt&caducaquaxunqueaforrunapcdenr,. 
jesjdiuitia^honoresjclientela^magiftratusjpotentia^ffluunc 
bito,repente dilabuntur,nullo in loco ftabili nixa radice co- 
lunt:fed incerto flatu hucarque illuc a&a quos extulerunt in 
blime, decurfu iraprouifo deftitutos miferrime immergunr. 
:iani fatum atrociiiimum mihi occurrit,fed quia iam alio lo~ 
>adducl;ummcmini,faciie tranfilio. Venit inmentemquod 
ion retulit de NareifTo quodam liberto Claudij Caefansj 
um expeditionem Britannicam legiones dctre&arent, nec 
nci militiae Plantio , laudato viro , parcre vellent j Narciffus 
> Imperatore miffus fuggeftum confcendit, verbaque fa&u- 
is pro concione ad milites , prohibitus eft omnium acclama- 
onibus, vfurpato etiam in eum diuerbio.Io Saturnalia^ quia 
1 Saturnalibus ferui herili cuitu induti epulari confueueraju. 
[oc autem di&erium nonnunquam in eos torquebatur qui 
\x conditionis immemores,infolefcebant.Non eft igitur pru- 
entis ob fortunas fucceffum intumefcere,fcd opus habet vt fc 
ropriis non externis bonis metiatur. Et quidem recte praeci- 
erc videntur, qui monent, vt quantd fuperiores fumus, tanto 
os fummiflius geraraus.timenda eft enim vel maxime fortu- 
x volubiiitas, qua* tantum conftans cft in leuitate fua> vc 
Jafo ait. 
JEriam.] EditifTimam,altiffimam,*vt Virgil.in i.Ecloga: 

Nccgemsre aeria cejfabit twrtwt abylmfi. 
[t 3. Notaui 

Ipfe locum aerU quo congeffeu paUmbes, 
jLtriam propter. ] i. propc aeriam pinum. Tcrcnt. Adclphis : 
Jic,propter huncaiTiftc. M. Tul.in Pifoncm : Hic vir clariffi* 
nus qui propter te fedet,L. Gellius,&c. Ouid. 8. Metamorph* 

Propter bumum z>olitat,ponitcpie w/epibHS Qt*a. 
}e pcrdice loquitur. 




4?B ANDRE4 AtClATI 

Ex damno alteriiis,alterius vtilitas. 
Emblbma cxxv. 




Dy ifafim ruerent in mutua vulnera telis, 
Vngue lema fcrox, dente timendus afer, 

^fccurnt vultur Jfettatum, er f randU captan 
Glona viBorps,fr<&da futura fua ej}. 

mSJLST T-T?- C tf CtI 'c ,m C ° n(ht * Gabr ^apologis.fIc enimcft tetil 
biemacis. J. lihchon Scnariis Iambicis: 

AsW ^av^ 2 V;;ct5 «ajooV 7^7* vj.<isftp> 
TvTjjr Jl' clfaStv ioy.ovrdiov tLu £'fiv, 
Bf&toy riy tWuSivT* Troitia-cu ^CycL' 
bihov <fC tgavnt tWo^otw t^YaWc/W. 
V-£uos fic vtcumque reddidimus; 



EMBLEMATA* 4$ X 

Jn aprum leo certare quandoque aufut eft t 

JQuos longe ftettabant lite mota yultures t 

£>ui yinaretur vt -vorarent : attamen 

Jts tandcm amicis tota f]>es pr<eda excid.it. 

afceptum tamen id videtur fpeciatim in Principes Chriftia* ' Prindpa 

k qui cum inter fe non longe ante decertarent, Solimannus Chnft i a ; 

'"/.'/.« ° r ' j- • norum n« 

urca quafi fpe&atorem agens , iuam non parum ditionem xis au& - 

ixit, & in Germaniam irrupit,magna &ingenti totius Rei- e ft Turci- 

lb. Chriftiana? calamitate & damno. Quod Georgius Sabi- cum im- 

is hoc hexafticho perfecutus ell i perium. 

Mutua difcordes faciebam prcelia turdi, 

t_sfcris c aiitibtts pugna duobtts erat. 

yidit yt ambomm prxdo certamina NtfuSy 

Vnguibu* , C7 1 rojiro dilaniauit aues. 

Sic modo dum far.iunt difcordes proelia reges 9 

Turcictts Europx diripit hoslts opes. 

i quo facile inteiligimus , quantum raali afferat inteftinum 

.ftidium non modo ciuitatibus , fed & lmperiis tum labefa- 

andis, tum etiam euertcndis.Nihil enim ciuili bello pericu- ciuilibcl- 

fius eflfe poteft , nimirum qu6d hofti extemo non paruas ad- lo nihil 

tt vires.Hic ego non incommode referam ex Iuftini 8.hifto- exitiofius.. 

amnobilem de PhilippoMacedone,qui fe vukurem praefti- 

t in diflidio duorum Thraciae rcgum. Sic enim Iuftinus:For- 

:euenit vt Philippum fratres duo reges Thracia?> non con- 

implatione iuftitta?,fed inuicem metuentes, nealtcrius viri- 

jsaccederet, difceptationum fuarum iudicem eligerenr.Sed 

hilippus more ingenij fui, ad iudicium veluti ad bellum a 

lopinantibus fratribus, inftru&o exercitu, fuperuenit , regno 

•rumque non iudicis more,fed fraude latronis ac fcelere fpo- 

auit. lncidi aliquando in eam,quam de iis belli temporibus 

legiam Chriftianarnfcripfit Franc.Franchinus,homo Italus, 

amque adiicere nor*>-.putaui alienum , neque ingratum ftu- 

iofis. Sicergo: 

Callia ctti paret t cui paret TSttica tettus> 

lam eonferre manum Marte furente parant: 

Tamqus animis, & tam concurrunt fortibw armis } 

Turbidtts vt iamiam fanguine Sabis eat. 

tt tamen amborum ceruicibtts imminet hoflit 

Thraciusy in pharetris acer, & acer eqiiis. 

Qui maim n& mente petit^ nil yoce precatur, 

Jguamfemel «* pwnent hi duo JWarte pari. 

Ffij 



47* ANDRE*: ALCIATI 

Sperat enim nofiris confiaclts viribus, omnem 

Swopam paruo poffe labore prernt. 
}Qe> Reges, ne tanu animis difiardibui ira, 

Negeritehofiili beUapetita prece. 
lUius in vires cy peftor* vertite firrum, 

Sternere qui telis ardet vtrumquefuis. 
Roma rogat,paulufque regat, datquearma, datammn 

Paulus, <& ad tanupremia laudu opem. 
Tu Deus, ex alto qui projjticis omnia calo. 

Quique yides 3 maneat quanta ruina tuos, 
Confiuk militibus facris, o* confule templu : 

Hii ducibus prohibe bella cruenta gert. 
Hi pietate graucs, duofmt hi lumina paeisi 

Hi dnofunt beUifulmina, magnepater. 
Jnferte medium y liquidu da nxbibus imbres 9 

Fac rapidum tnmidis flumen inundet aquis ? 
E cafim ambofque iube difcedere ab armis, 

Coge domum armipotens alter ey alter eati 
Seque ptttet nenter yiclum,fed iaclet vterqut 

Viclorem populus fie reiiijje fiuis. 
Vente timendus aper. ] Sic Martial. lib. if. 

Dente timetur aper, defiendunt cornua ceruum, 
EtOuid.in Epift. 

- Obliquo dente timendtu aper. 
Idem loco alio : 

Fulmen hab*nt acres m aduncis dentibus apri. 
Martialis : 

Fulmineo fpumantts aprifumdente petitd. 
Conftat apros cum ira feruent, dentibus vrercin iifque al 
quid lgneum contineri,vt teftatur Xcnophon inCynegetico 
Trandia captat.~\ Captare prandia, efthic, ni fallor, prsedai 
cxpedare:quod explicat fequenti difticho.nifi tamen captar. 
altiorem quendam fenfum habeat,vtapud Iureconfukosiapu 
quos captare proprie dicitur qui dolis & illedamcntis quibu 
dam aucupaturlucrum. Sichereditatem captare dixit Vlpia 
nus,proeoquod dicimus,artificiofe niti ftruclifque techni; 
vt eam prater defun&i voluntatem corradamus, 1. 1. D. C\ qu; 
9 ^ uen l tcft * Et votunwraptanda; mortis, ardens illc affeai 
cftquoflagrant iniufti quidamhomines,cxmortcalterius k 
crum fibi pollicentes, vitxque infidias alij parantes, l.de fidci 
commiflb, Cod. de tranfad. Martialis hoc verbum jta vfurpa 
uitvtproprie,itaiepide; 



E M B L E M A T A. 

Fapto Wdm, ^udet hett,Jcd capto Maxime, coenam: 
Tu cApta* alias : iam fummus ergopares. 

Idem alioloco: 

&um me captares mhtebas munera nobis : 
Vcjtquam cepijli, dat mihi, Rufe, nihil. 



4*3 



Bonis aufpiciis incipiendum, 
Emblema cxxvi. 




fYSPicns r« caepta malk^ hene cedere nejcit. 

lelici qu& funt omme fa&a^ luuanr. 
'uidquid agis^ muftela nhi fi occurrar, tmittc. 

signa maU hdcfirtit befiidpraua gerit. 

I OphocHs illud citatur a Plutarcho > lih. Dc Pocsis 3»=- 
5diendis: 

It U) 



4?4 andre* alciati 

Optima Ep^>u Ji wturris\ %f ns a}y\ tou ^, 

quid pr«- K ^* TcK&jtxl? &Xo<r&£r *W fyjv. 

itene. ^uicumque rem recla ratione inceperity 

Bontpn tHini ceno Jperabn cxiwm. 
Ou ^ o/bv 7?, ait Polybius, <T6 liKov; Tuyy&vtHV-, \m ov tHs q 
y$$ djs-oyyrcWTzt: Minime enim fieri poreih vtfinem rite coi 
iequatur, qui de principio non recte primum coniecerit atqi 
cogitarit. Tantam vim dicunt ineiTe bonis fauftifque negotii 
rum fufcipiendorum principiis, vt ea vix bene caderepoilii 
quse infelix initium fortiuntur. Et fane omina diligenterat 
uertenda eile,graues nec pcenitcndi au&orescenfuerunt. R. 
cte quidem & prouide, mode abfit fuperftitiofa illa & inutil 
• obferuatio , quse humanos animos terrore nefcio quo afficit 
torquet. Nam vt in re aliqua fufcipienda non parum conduc 
fauftum felixque principium,quandoquidem vel Poeta teft< 

Faftt dimidiitm qtti bene coepit habet : 

Ita non parum adferc impedimenti, autetiam incommodi. 

vel malo,vel inerti,auc eciam flagitiofo principio negoriui 

nrrnrr^ ordia ™ '• ™m enim muleftam , id eft, omen habere inaufpic; 

tum dicimur, cum tiagnij ahcuius a nobis perpetrati, necdui 

expiati purgatfque animo obrepit finiftra qusedam cogitatic 

qua* intimam confcientiam verberet atque lancinet: quo fic ^ 

frigidf&s & ignauius rem alioqui magnam aufpiceris. Rect 

Aiav qua- A * ax a P u d Homerum , qui Deos inuocat fefe ad arma compc 

lis apud nens.nequeenim putat fibi feiicius rei bene gerenda^aufpi 

Homer. cium capere poifejquam ab inuocationenuminis. Curpoeti 

cum illud, vt vere Philofophicum celebranir, ok, JioV«t/vt 

fjut^rct : &,^b Ioue principium CMufe ? Cur Romani fuorum con 

earmen 1 " 1 ^ iomr ? & ^enatus habendi ducebant initium a facro illo pre 

precatio- ca "onis carmine , cuius tam faspe mencio eft apud fcriptores 

nis, Sed & in delectu militum iidem, vt legionibus confcribendi< 

operam dabant,vt qui primus vocaretur,aufpicatum nomei 

afferret. Neque vero ad vtramque confirmandam partem ( eo 

rum nempe qui omina & aufpicia vel neglexerint vei obfer 

uarint) multis verbis opus eft. Exempla fi quis euoluere velit 

petac a Valerio Max. lib.r. cap.4. Nonfolum,ait Ciq.i. D 

diuinat. deorum voces Pythagorei obferuarunc , etiam homi 

numqua?vocanc omina. Qux maiores noftri quiavalere cen 

febanc, idcirco omnibus rebus agendis, Ov od bonvm 

FAVSTVM, JIIJX, FOR.T VNA T V M QJE E S S E: 

pr«fabantur ; rcbufque diuinis 3 qu« publice fierent, vt F a 



EMBUMATA.' 4?f. 

£ R EKf likgvi Sjimperabatuninque feriis imperandis, ! 
litibus & iurgiis fe abftinerent. Itemque in luftranda colo- ! 
a, ab eo qui eam deduceret: & cumlmperator exercitum, I 
nlor populum luftraret , bonis nominibus qui hoftias duce- 
nr, eligebantur. Quod idemindele&uconfules obferuanr, : 
iprimusmiles fiat bononomine. Celebre eftquodretulic 
edrenus , Grarcus au&or, de Perfis,apudquos follemnefuic 
; nulla re graui & feria quicquam ftatuerc priiis,eamque au- 
>icari ,quam oratio& colloquium religiosehaberetur. 
Mttjiela tibifioccttrrat.] Occurfummuftebeominofum fuiffe J^"*^ 
adunt au&ores. Vnde nunc etiam apud quafdam nationes 
felix habetur omen,fi cum paratur venatio,aliquis muftelam 
aminat : cuius etiam occurfus vulgo cft inaufpicatus habitus. 
adem pida infortunmm fignificabat : animal enim putabatur 
ifauftum effcmalique pra»fagij, iifque maxime , quorum do- 
ios habitet. Dicitur enim infidiari domcfticis animalibus, 
refertimque altilibus^eafqjadintemecione vfque perfequi, 
itPier.lib.ij.idemque occurfum plerifque religiofum haberi 
icit.Adharcin negotiis obeundis vel nomen ipfum,vtpote ef- 
cacias eontrarium>mukos rcmorari.Lege prouerb. Muftelam 

abes. 

Ff iiij 




4^ 



ANDRI A Al CIATl 

Nihilreliqui. 
Embiema cxxvii. 







JCIL-icet hee deeratfofitotmaUydeniquenoHrU 

Locuft<e vtraperent qmcquidtnejfet agns. 
Vi&imus mnumeras JEuro duce tendere turmas, 

Quaha non ^tyUyCaftrave Xerxis erant. 
Hxfcenumfniliumfara omnia confumpfirunt. 
Spcs cr in anguslo es~l,ftantmfi votafuper. 

PAuliim immorabor m iliuftranda huius Emblematisep: 
grapha,antequam ver.iarn adexplicationem carminis.Ni 
hil reliqui itaque rprouerb. olet, ei fimile quod vfurpauit Ari 
ftides , w M'yt <&£ ^ <&^zSiyrMLTos • *Jif i'77 av, Nihil am 
piius. Sed ! u ,a?c oratoris verba , vbi de Neftorc : roMy^vovJ 
^U77^oy/iVs v 77^'«V7rd7^^^j?f(yr:iuxtaidquoddiciroiei 



IMBIEMATA. 4?? 

hilampliusexfifterct pra; fenio. Cuiconuenitillud,Pr*ter 
orare nihihquod Horat,in Satyris, &M.Tullius vfurparunt. 

jecfatis,nuncadcarmen. ff . Tn Hiftoria 

eflethorribilem quandamcalamitatem,quatuiteftecta ln- dclocu , 

brumLongobardiacirca annum,vtconiicerefaciieeft,i54i- ftis. 
lcuata enim-nube locufte ex aerc dicuntur cecidiife, qu* le- 
jmina,hcrbas,& grana ferme omnia dcpafta: , induxerunt fa- 
lem , & quorundam defperationem , qu6d poft tot tantaque 
ifortunianihilcfletreliaum.Habebantdigitilongitudinem, 

ngida capita.ventres obefos 5 & fanie refertos.Itaque cxtinto 
uolerabilifcetoreaerem corruperunt,vtetiamcorui, corni- 
es,accipitres,ali3equeauescadaueribusalioquiinhiantesfer : 

e nequiuerint: quod colligimus ex Commentariis eorum qut 
oftritemporis hiftoriam congeiferunt.Iidemquetradunt, in 
egionibus Poionia» regno nnuimisinc;edibilem fuiffe eiuf- 
sodianimalculorum multicudincmmullas primb alas habuiU 
b,fed magnos dcdiffe faltus : paulo p6ft quatuor adeptas,tan- 
oque numero conuolafle, vt duo miliariam longum i&la- 
um cubito tenus ita occuparent, vt ipfius quoque fpiendorem 
Jolisatoto illoteme fpatio fua denfuateexciuderenf.vnde 
•olligere eftfacillimum,rcbus humi nafcentibus damna innu- 
nerabilia inde fubfecura efle, qu^ ad radices vfque omnia de- 
pafte eifent : Cum vero fuccreuiifent ahe , erant digiti huma- 
aimagnitudine jtiimquein frugesatrocius graifabantur. Cx« 
teriim hf nequevi, nequeinduftria alia propulfan potuere. 
Hoc autemeifimile eft, quodhabetur Exod. 10. &apudIo- 
feph. lib. Antiquitatum x.cap.ij.Locuftarum etiam m Africa 
multitudinem prodigijfimilemfuifletradu Auguft.m hb. de 
Ciuitate Dei tertio,cap.vltimo,cum iam populi Romam pro- 
uincia eflet. Confumptis enim fruftibus & folns lignorum,in- 
geminubeinmaredicunteifedeieftam:quamortua,fecutaeit 

aeris corruptio ,qua? tantam aduexitpeftilentiam,vtin folo 
Mafmiflae regno odingenta hominum millia periiflereferan- 
tur.&multo ampliusinterrislittoribus proximis.haxille.De 
Locuftaitafcribit D.Ambrofius lib.-J.Hexaemer.ct4. Vfque 
ad locuftam , ait , quoque gratia diuina penetrauit , qux cum 
agmine conferto resnonis cuiufque occupauent latituainem. 
innoxio primum fertur habitaculo, nec frudus lnhofpitali in- 
curfione depafcitur.nifi diuinaefignum praeceptioms accepc- 
rit. Etenim ficutin Excdo iegimus,ea qucque cafleftis vltio- 
nem offenfionis exequitur 5 pie miniftra vindid£.Hanc quoque 



45? ANDR-HJB AtCIATI 

ams denorat Seleucis . Si enira Grec0 hxc auis nm 

»omme , data ad remedium malorum , qu*locufta confuc 

nfa Lmw' C T°\ Inex P leb,lem ded " deuorandi naturarri, 
inlanabil, paftu plagam fuam pofiit extinguere : hsc A mbr, 
Hertmannus Schedel i„ Chrooic.de danm.s ab eodem "rirn 
l.umg=nerc,llaris itacomeminit: Lotharij Impera o"ris ten 

LT'?'^ '° M / Sa ° **&*** innumerabiics fex al 
habentes & dentes duos lapidc duriores in Gallia , veluri n 

lirlrZTT^""^ 5 '^ 5 & arbores > « vniuerfa v 
ditatem habentia deuaftarunt . Tandemproiectein mare 
ad httora.n terram eiefis, fecuta eft magna pu,refactio:& i, 
detnortalaatem magnam, aereminncientes,generalemq 
homtnum interitumfufcitarunt. I dcm auclor hac de re fical 

m'Xr reIiamt :T em P° re Caroli BurgundinonumDuc 
fihjPhilippioptimaocuftiperltaliamvLaue.Brixi^agru, 

rl A U l Sm -r mS & Mantu * ni * maximum damnum in 

obftiriES 5 * 1 " "'" Lud ° Uid MaIUU3ni Prinri P is folici «"> 
obll,tifiet,fata quoquem tota Lombardia corrofiflenr. Earua 

etiam memmere Jmperatores in I.18. CDe loc.& cond.Exce 

pto, aiunr, tem pore, q uo edaci locuftarum pernicie fterilitati 

pra-tentamconfuetudmem deben conftiterit, reddi tihi Pro 

SS. L ° CUftam deI>inXit Claudianus in E Pi 

Horret apex capitis,meiitfera luminafirgutu 
Venice,ce*aatniiorfi iurefiitamidtts . 
Armauit natura cutem , ittmicjne rnhentet 
C»ft>>i>hm f*mis mtthis acuere rnbores. 

eo r sh'nm, he a t0r '" | te v fichor P P ro ««b-vfurpauit, Cicadseapud 

rere q co„ S tf^ QU ° d ^«P»* LoctfVexfulit.non oporl 

nem r° n l CIar '' ne *^? nUm ' Canant ' VoIu " P°«« ™ ft *«°- 
vr ^ Tc - 1Un V; U , lnam, ' ue «""» intelligere , aded 
tur W nClamodo ' fed n e«boresquidem ftantes relinqua- 
fiK H q ? fol ° *i uentur > vt cicade nihil habeant quo in- 
dln ,B 1 , nde du . aum quod cicad * «*»«» maxime gau- 
arbX f em r m - e . ft c ° 1 » n > in «ionis , q uo fignificatur cunfta 

ftinh ih„ C1 4 1 " "* ft ^ Dlt . US ab hoftibus ■ ™ "& » nn «r« 
ihpmbus ctcad* neceflano «ogantur humi cantillare. Apud 



heocritu , puella depaftrix alieni patrimonij wxapeua (Uv- 
rappellatur 5 id eft locufta,que mefTem intercipiac.Muha au- 

m veteribusprodita remediaarcendis locuftis,fivacat,lege 
i>ud Caffium Dionyf.de Agricuhura lib. ij.cap. i. 
\£uro.] Eurus ventus eft Orientalis calidus. 
, Tendere tmmas. ] Ab exercitu allegoria. # 

AtyU. ] Atyla Princeps ex Scy tharum genere,qui poft luba- ^ *' 
am Pannoniam, Aquileiam deleuit , & in Germaniam tranf- 
ms muha vaftauit:eius exercitus armatorum fuit 500000.CUI 
ux Romanorum JBtins , & Theodoricus Hifpamcorum Go- 
iorum rex fortitcr in campis Catalaunicis occurrerunr 5 vbi 
ommiifo prcelio 180000. vtrimque csfa funt Hunnis viftis. 
aucis ver6 interieftis annis*ffitie.,deindc Valentiniani audita 
ede rediitinfeftior, Aquileiaque deleta Romam properabat, 
ed Leonis Pontificis Romani precibus dehnitus , dum nouis 
litentus cffet nuptiis,vino nimio obrutus,effufa e nanbus fan- 
luinis copia, eft furTocatus. . xerxes^ 

l Xerciserant.] Xercesrex Perfarum , Darij fahus , m Orarcos 
iimicaturus,habuit de regno fuo feptingenta milha : de auxi- 
iis trecenta : roftratas naues millc & ducentas : oneranas , ad 
tiamillia -.inquibusfuerunthominum myriadesi3.terreftns 
mtem exercitus fuerunt ccntum & feptuaginta myriades, 
►quitum octo.Claudian.i.in Rufinum: 

Haud aliter Xerxem totoftmul otbefecuM 

NdrraturrapuiJJe -vagos exercitm amnes x 

gttelis ymbrajje diem } cumclafibusiret 

perfiopulos } teclumquepedescontemneretaquor. 
tferodotus lib.7.Lege [uftinumlib.i. &Plutarch. initio libri, 
:uiParallela nomenfecit. . 

Farraomnia. ] Rei difficultates fpondiacum fecit:pnores edi- 
dones non,farra omnia,fed,corda omnia,elegantius habebant. 
Corda autem non a voce,cor cordis,fed a cordum cordi,quod 
eft fecundum foenum poft meflionem primam germinans^vt ex 
Plinioliquetcap.i8.lib.i3. 
Spes & in angujio eji. ] Reftat defperatio. Videtur Metapno* 

raacaptiuis. 

Stant nifiyotafper. ] Id eft , nil nifi vota fuperfunt , vt habee 
Ouid. lib.i. Trift. Elegia a.Hic enim notanda Tmcfis, & Ana- 
ftrophe. 



4<£o 



ANDRI^ AtClATI 

Malepartamaledilabuntur. 
Emblema cxxviii. 




Embiema- 
txs typus, 






Milluus edaxjunn* quam naufea torferatef*, 

^ Hxi mihi.mater.ait.vfcexaab orefiumt. 
llla autem.qmdfiest cur htc tua vifccra cred&, jj 

. gW rapto viuensfola aliena vomisi 

TEtrafHchohocpaucis comutatis mutuatus cft ex Gabric 
apologojquod fichabct: 
B ooV jpac^tf jf ttcws- et s ttjfflfr iyx^-m, 
Ofyo/ xiKKnyA; ^Uy^ct,un-n^ £y%*>. 
n-jfl c*ii ytfm<rcL h uii poCx TSKv\i'sn 3 
t£v cfav $ 4fgv 3 J?tf iuiis f dftjrgfzr. id c & 9 
Tuer diefeflo bouis ckm yifcetx 



EMBLEMATA, +61 

Vofaffet.Uel materyclamat,mea ejfluunt 
Intejhnaat ridens aityFihJhaud time, 
JS3am non tm bxc/untjola at aliena yomis. 

•icicur in eos,qui qua; rapto & fraude congefierunt,xgre per- 
jncac fi fua effent.Proculdubio non abre diftum eft a Chry- ^ u "" s 
>ftomo,Pauca male parta, muka bene comparata perdere : vt rcs rapt °* 
Plautus( vnde eftEmblematis titulus) Malepartamaledilabi. 
ocfi venirec aliquando in mentem iis quitamimpenseani- 
io fecum agitant, vc faciendi lucri racionem conquirant , huc 
: illuc pecunias corradanc , nec interea vnde habeant curanc: 
jc certe timeret, ne amittendi alea fortafTe aliquado impote- 
us cruciarentunaut ne iuftam in fe numinisiram prouocaret: 
jc faltem cogitarent,quam haec fluxa fint,quamque fragilia ea 
>rtun2 bona, quorum habendorum caufla toc tantifque curis 
iftringuntur.Celebratum eftiam olim do&orum hominum 
ocibus:Diuitemautiniquumjaut iniquihseredemrquod di- 
u efle fufpicor in eos tancum, qui quicquid omnino auide cu- 
iuntjiure vel iniunacongerunt.Quiverdrieri poteft,vtopum 
iculcacumque cam expedita facilifque,&pame momentanca, 
titaloquarjadeptiojConquifitiojpofTeflio, iufta efle &legici- 
la cenferi debeacMuuenalis optime: / 
» ■ diues quifieri-vult, 
Stciio z>uhfieri' } fedqux reuerentia legum} 
£>ni metm aut pudor efi vnquamproperantu auari> 
lis itaque violentis & iniquis harpyiis, id eft furacibus homi- 
ibus^fi quidaduerfafortiina detrahat,autaliusquidam cafus 
ripiat(quod nonnimquam folctaccidere) ia&uram hanc non 
am molefte ferre debent , quam certe boni quique & honefti 
iri in lucro eflc dcputarent,beneque cum morcalium rebu* 
i&um efle non tam grauate dicerent , fi qua* iniuftepoflederik 
niqui illi captatores,ad veros tandem pofleflbres redirent. Eo 
legenere furum funtplcrique forefes rabula?, atque importu- 
ii fycophanca», & maxime serario publico nonnunquam praefc- 
^i,quia;quiirimanuminisvltione,aduerfarcflatefortuna,ple- 
umque fumptus faciunt , quos nunquam pucaflent : & fxpe- 
liimero citius quam vellent , euomunt quod concocnierc no* 
^otuerunt.ld ctiam vulgo tritum. 

De male qusfitis nongaudet tertiw heres. 
Porro Cicer. Philipp. 2. vfurpauit hoc Adagium Plaucinum, 
tranftulicajuc in Antonij rapacitatcm & ingluuiem , his verbiss 
At cjuam iafoknrer ftatim heluo imjafit in cius viri ( Pom» 



¥* . . , ANDRtA ALCIATI 

peium intelligit)fortunas, cuitis virtute terribiJior erat pot 
lusRomanusexterisgentibus, iuftitia charior ? Ineiusid 
copiascum fefubitdingurgiWet,exultabat gaudio, perfc 
de mimo modo egens,repcnte diues: Ced vt apud Poetam n 
cio quem , Male parta. male dilabuntur , incredibile ac fim 
portentieft 5 quonammodoill e tam multa 5 quampaucisn 
dico menfibus, fod diebus effuderit. FortafTe & huc referri p 
teft illud DemocritJ>A*W hmi j&kv* i §yuF \ac ^rijdoi 

•^W!" 9 fa *& Ki ' K7 y™.8c Hcfiodus, malalucra d 
ms effe nmillima cecinit: 

Contri laudat, x^T» b^WM , quasque funt 3«oV«fca 
ocd praeftat audire Euripidem: 

tflimt c/Vu» KrmftflfJULTJiv C*\n ttdAuV 

5Cj»o vey (M\tg$foif ipyJLvav.T* F d<Mm$ 
O/W ia&$BVT' ik e\<( emyeidv. id eft, 

Ne compares iniufte vllas opes, quas velis tibi effe diuturna 
quicquid emm miquc domi cumularis , faluu effe minime p< 
teft. Adh*c non pranermittam(quod attinet ad carminis enai 
rationem)Miluum m Bieroglyphicis locupletem denVnare < 
rapaccm:quod m Phzdone figniricat Socrates 3 cum eos homj 
nes qm auariti* ftuduiffent, & ad imbecilliorum expilatione 
&rapmasparatiac fempcr prompti fuiffemyn miluos &Iupo 
conuerti ait. Scd & m facris M iluus pro pr*done ac graffator 
accipitur.Pier.hb.i7.Hieroglyph. 
«uitiS: ^?™ *&«*H™] Qui prse ingluuie vomebat. 

Vifceraaboreflmm.] Vifcera funt diuitiar: vndePcnelopeO 
mdiana: r 

Vifcera noftra tu£ diripiuntttr opes. 
Et vulgariter dicitur apud noftrates.Eum qui fuum perdir,fen- 
fum perdere:vel 3 Qui cenfum perdir,perinde videri,ac fenfuir 
profundere. Sunt enim xtffum » +«^ xgl ? m ) f 07B fr, vt eil 
inquodam G«co Epigrammatc. Ciccro pro Quintiomon pe- 
cuniam modo,verum etiam hominis propincmi fonguinem vi- 
tamquc cnpere conatur. ° 



emblemAta. 4^3 

Semperprseflo eMeinfortunia. 



emblema cxxix. 




tdebdntparili tres ohm atate puellx. . 

Sortibus^ad Stygijs qu<£pnor tret dquas. 
tt cm idBdto male cejferat alea talo 9 *- 

J{idebdtJortis c<zca puelldju£\ ■ 
mfuhito iBa caput lahente eji mortua teBo, 
\ Soluitcr audacpsdebitafataioa. 
\ I{ehus m aduerjis malafors nonfallitur\aJl m 
Fdujtis^nec precibus^nec locus eji mdnuu 

A Pologum huncin primo Epigrammatum Gracorum re- 
HL peri, de tribus puellis alea ia&a inquirentibus , quxnam 



4^4 ANDRSA AtCIAtl 

prior fato conceffura effet.qua? verd fortem iaclam vidcrati 

mortem portendere,rifu neglexit,cumftatim tegula in caj 

lapia rifui fine dedit, quod fignificat Adagium, Mala vel ini 

cata yeniunt:illudque apud Grecos vulgatuV^/^yo/OT tu. 

Mala ve-_ SciuAht? t&fyyiv&vLh'!* Ji KS" (J.ii Ji(n>JAVQicn:hoc eft,Mala 

SvocaS e " am n ° n S uaerentiDUS obtingunt, bona vix accedunteti. 

* qua^rentibus. Idem refpondit Diogenes rogatus , quid de 1 

minum fortefentiret.-Miferam &infortunatam hominum cc 

ditionem efTe dixit,cum bona quserentibus vix obtingant ,* 

dantautem infortunia,non tantum nonquajfita^fedpraetei 

mnem expe&ationem. Plautus Moftellaria; 

. *. Vnum hocfcho 3 nimio celerius 

Vmirequodmolejrum efl,quam id quod cupide petat . 
Gra^cum .Epigramma eiuCmodi eft ,in titulo tte JvcrT&yi 

CBarafter ^/ Tfiojeu Ttvrt vauJlt ov dfofihvmvfireu&v 

emblema> v. > ' * » r> * » ' ->.t t\t * 

t { 9t K h »f ^),T/S- GlpQTZfrl fdt) CJITCU « >* cttfUV. 

YLcti Tfhfdv^ufav ^Ccthov KvCovvhSi Ji Tctcric»v> 
E 3 fuiay 3 n J' eyihct Khvpov otpiho^fyjQv. 
E k TiyiQr <fi c^ctihTJov cfTrwhigjncn 7rzo~Hpar 
Ao'^©-,«V dUlw Frihv%iv,uf i f hctyzv. 

A\J,d£/c/W O^KhHfQ-cfTZt) y&KQV>£{Ji 70 hOSQV 

Aleaeludo Cajrerum Socrates aleadudo humanam vitam comparar 
vitahnmi- TnileicLTJvi i f oiKw/ o'£W, k) Alacottf ^viqov Ttvd T/3*tSr 79 tr< 
ais c#mpa Ctuvovx § sV/V efroSe» Ccthetv^Ji Qidcu viv ^o^Ale* k 
ftmilis eft vica 3 & quicquid euenit , veluti quandam teflera. 
ponere oportet. Non enim denuo iacere licet , neque t cflet 
aliter ponere.Cui & conuenit illud Terentij in Adelphis: 
Sic in vita ejf hominum,quaJi citm ludas tefleris: 
Si illud quodejimaxime opus t U6lu non cadit, 
IHudquodceciditJbrtejdarte vt corrigat. 
Huc forte nonincommodetransferesiJludDemoit. ax*Jct 
Moacftia fctytW&pdwW »«*W CihTJ<n\ 7% TctpKcrn iuyA ^avTcu ,i 
decet vel 7rhvia> tujj cm\tJnv <urf>o$ to cmzfov&v zyiv *Jiv y6 aVs tpvhov 
maxime uivots ktw Jivov a>f dpvhctKToy 8 VO u , KTi QhiwpZcnv , atp 
*"»»»"» pf Kn7lt y*4$a V. rY ¥ 

id eft, Proborum hominum officium eft , cum fortuna vtun 
maxime profpera,tum fummu habere modeftia: ftudium. ? 
Styx# q ue enim quicquam tam formidabilcquin vigilatia prsecai 
ri,neque vllum malum eft,quin ofcitantibus eucnire^ poflit. 
M Stypaj tfufi] id eft,ad mortcrn . Stys inferorum fluui 



IMBLEMArA^ tf f 

\t quem veteres putabant animas tranfire poft mortem. La- 
ant.lib.i. cap.n. Hanc phrafim mutuatus eft ex Martiale : 
am in primo fic 75». epigr. 

Vecreuit Stygios fesltH adire Ucut, 
lem ioi. 

Nec prius ad Stygias famulut defcenderat ymbraf. & deirk 
Dixit ad infemas liber iturtts acjuas. 
ox 105. 

Et Stygias aquum fuerat patrem ijje fub ymbras. 
bro etiam 4.7?. 

Et iamper Stygiasejfet iturtts aqaas, 
enique vndecimo lib. 8 ?. 

Qui nondum Stygias defcendere <%u«rit advndas, 
£*caforti*.] Ignaraexitij fucuri. 
Teflo.] Tegula. 

Rebtts in aduerfts maU. ] Prudens quifque omnia qua: fibi fpc- 
nda funt, non in meliora 3 fed in peiora conftituat : vt fi quid 
£ter fpemaccidat,id tamquam lucrum reputet 3 vt monct 
>micus. Ouidius 4. DePonto: 

T» quoque fac timeas j & qu* tibi Uta videntur, 
Vtimh^ueriSjfieritrislia^oJfefuta, 



Gg 




4^ ANDREA AtCIATI 

Rcmedia in arduo, mala in prono eiTe. 
Emelema cxxl 




iETHERl is pofiquam deiecit fidibut ^Aten 

Iupiter, heu, vexat quam mala noxa viros 1 
EuoUt hxcpedibm ccler ey perniabu* alis, 

IntaBumque nihd cafibut ejfe finit. 
jErgo Lit<z y proles Iouis, hanc comitantur cuntem^ 

Sartur£ quidqmd fecent tlia mah. 
Scd quia fgnipedesy lufca, lafaque fenefta, 

Nil nifi pofi longo tenipore refiituunt. 

Titulis ^ Encralis ca thefo , prxfixa Emblemati , ad quafcunn 
firvndc* - VJhumarias calamitates & incommoda potcft accomr, 
du&us. dari : caque , nifi fallor, parcemia cft medicis familiaris. I 



B M B L E M A f A. 4^7 

conferre placet cum aurea illa Nazarij fcntehtia, cx Panegyri- 
co quem Ca?fari Conftantino dixit : Facilior ,inquit, & muho 
procliuior lsedendi quam commodandi (emper eft via : vulne- 
rare integrum,quam fauciatomederi.»diftiparerapta , qu3m 
diuulla componere. 

^Aetberiis.] Homeuis Iliad.i. Aren Deam fingir,mortales va- Ate Ho* 
riis implicantem anguftiis & perturbationibus, eorumque mcricsu 
mentes feducentem , variisque opinionum monftris afficieri- 
tem : ad qux mala farcienda placandaque Lita? Iouis filia? op- iltsti 
jonuntur, qua* tamcn non ftatim poifunt inftaurare atque 
romponere , quod ab ea niotirm atque diife&um fuit : fed id 
ongo temporis interuallo fieri ait, vtpote qu# fint lufca;, tar- 
lis pedibus,&fenio confecta?. Verfus Homericos huc adii- 
cicmus: 

Kcu yip n Kitcu &<ri A/oV xm§ cu yayxKoio, 

Xa>Kcu n fva-cuTiy <Sty<£hw7t*<; t opdafr/u&i. 

A/ fct ti xgi u&rim&iv etn^ d\4y\s<n juSctcu. 

H <F ctm ^ivafiiTi k#u apTJ7ri><, *viv& ttatcu 

TloKXiv x&fiK^oSiH^Szivi Ji Ti TcVcW eV aucW 

&Xtfafctf dLff^pamu;. cu $ i^ctxAovTcu oWonu» 

Os ffyj t ekHjvroA yj>jp?.? Ato^ctosov ti?z$. 

Tov f?{uy' dvtircu/, x&t T 4'yJKVoV <£^ct/4dot<3 t 

Or <H k dvthcUi xgi Ti Tificof etffneiTn, 

AiorovTcu #' $pt Tcuyl Aict Kpovium KiHo-cu* 

Tco ctiiwttu imfy, hct &Koup$tt< hmoTjm, hoc eir> 

Namque Lit* foboles magni louis y w p?dc claudo, 

Rutyfe, obliquoquc oculo, medea^tur z>t iUi 3 

<Aten feclentnr.celeri peruertitur omnes 

IUa gradu, vr pafiim damnum mortalibui affert. 

H<tc verb aclutum farturx damna /equuntu r, 

Conciliantcjue fuis cultoribus optima femper. 
%y€t ft qttu reicit prxfracTe, ac pemeget iUu f 

Tuncadito Ioue patre , precantttr,x>t ilicet Cdtt 

FJuic adflt J poenafque ftto det dentque damno. 
iufdem Ate etiam meminit Iliad. t. quo loco Iupiter in eam 
onferr,quod eftet deceptus a Iunone:lllam enim ea eauffa ca- 
illis arreptam in terras pra>cipitem dedit,indixitqj ne vnqua 
idiret in ca^litum contuberniurri.HoC quidem fignificatur,ad. Resaduej- 
erfaquequeftatim &eximprouifo impctere,tardeaufem re- fas ^ acim 
sdere-.illud enim eft quod Gallorum vulgus ait>Mala & jegri- «rd6 r«e 
idines in equis acccdcre,fed pedibus & lerito gradu icccdcrc. derc, 



•4-68 ANDREA ALCIATI 

Ate enim noxa eft velocifTima , qua* propter motum celerem 

infortuniorumaleam maximeiubitam & improuifam fignifi 

Lucifer e c at . Hanc Chriftianse pietatis au&ores pwVpoooy. i. LuciferuE 

turbatus. r§ ca ^° deturbatum interpretantur, vt maxime Iuftinus Philo 

fophus ac martyr, Eufebius Pamphil.Suidas,& Buda?us noftj 

_ 3 . exBefTarioneCardinale lib^.in calumniarorem. Platoms.Sto 

Ba?us Elegia <zfe* sfrxguoe-vvnf ex Solonehoc diftichon retulii 

vbi emergentem e diis noxam facit: 

A v tij <£' s£ oZ<%f dJa,$auv£Tcu } ku omTdur £us 

TLzu^y) TS/f o/ufytoif 9 cZfaoTZ aMo? s"p^. id eft. 

iE"* Hlis.slte appam^e^uam-vbi luppiter ipfe 

^Miferit yltricem, tunc aiiam alter habet. 

dx & lu- ^ t3S autefnDeas claudas inrerpretantur Mythologi de iis qt 

f(.x cur. precantur, qu6d genua fle&ant : quas rugis obfitas effe Poet 

volunt, ad defignandam imbecillitatem. Has aiunt effe ftrabi 

luminibus^ quod conniuere videantur in quibufdam , fed po 

ftremo neceffitate ad fupplicationes defle&i. Phornutus clau 

das efle tradit,quod tarde &rix accedant ad eos fupplicando* 

quos ante affecerint iniuria.-rugofas verd & ftrabis oculis 

quod grauiter & ore parum hilari intueantur quos offende 

runt, & a quibus veniam deprecentur : Iouis porra filias,qua 

venerabiles fmt. hxc ille. Itaque id transfertur ad illatam cui 

piam iniuriam,cuius difficulter memoria tollatur ex animo 

iniuriarum enim & contumeliarum memoria tardiffime fenc 

s-Cor fer ytrfere vt nili morte deleatur. Vel ad id traducctur no 

nelii Ta- omnm o male,quod habet Cornel. Tacitus in vita Iulij Agri 

citi. cola?,foceri fui: Natura infirmitatis humanse, inquit ,.tardior 

funtremedia,quammala: & vt corpora lenteaugefcunt,cit f 

extinguuntur : flc ingejiia ftudiaque facilius opprefleris, quar 

reuocaueris. Sic Seneca Epiftola qi. Eligitaliquid noui ci 

fus, per quod velutoblitisvires fuasingerat. Quicquid lon 

ga ferics multis laboribus , multa Dei indulgentia fluxit, v 

vnus dies fpargit ac diffipat. EfTet aliquod imbecillitatis no 

ftrae folatium rerumque noftrarum , fi tanto tempore repara 

rentur cun&a, quanto finiuntur. Nunc incrementa lente ex 

eunt : feftinatur in damnum : nihil publice , nihil priuatim fta 

bile eft,tumultuahtibusfcauffis mala,vnde minime expectaba 

Ponnci tur? erumpunt. Huc pertinet Scytharum legati fententia e 

alieeoria ^ ur "° Jib.7.Quid tu?ignorasarbores magnas diu crefcere,vn 

dt Ata & horaextirparirPonticusHeraclides difputatione De allegorii 

Litis/ Homericis, eodem pene modo intelligit : quo loco qos argui 



EMBLEMATA. jr§£* 

ipent«,qui Homerum vituperent, qui Litas Iouis filias im- 
edeformi &mutilo corpore finxcrit . His Poeta ima^inem 
preflit eoium qui fupplices funt.qui enim peccarunr,ex con- 
enu* verbere. tardiores effefolent : eofque verentur aggre- 
quosbeferunt,&aquibuv veniam impetrarepoftulant -pu- 
«s emm fui funt ipfi continu6memores. Nefe veroprafenti 
lmo effepoffunr 3 autconftanter intuentur,vt quiretro auer- 
it oculorum aciera.Pnmo itaque fupplicum animus nuilum 
K le ;$ tum ruborem admittit,vt qui pallidi fint,demiffo vul- 
>mifencordiam elicere conantur. Ea ergo cauffa fuit,cur Li- 
ltafuenntabHomero depida?. Contra validaeft & pernix 
e , cuius mmirum acris & vehemens ftultitia hominum non 
>do ceruicibus , fed & animis impendear. Nam toto impetu 

dne ahqua ratione fertur ad omne flagitium. Is ergo Poeta 
rindefe geffit, vt qui piclor effet humanorum affedum, 
os afteftus Deorum nominibusallegoricosarBBgerefolet. 
ge Lucian.in Imaginibus , & Tragopodacrra. 
Aten, ] Ate eft noxia nS^ <n..ddofMU i \zdo. 
Hm mala noxa.~\ De nomine noxa» & noxia? h*c placet adde- 
e commentano Alciatiad tit.De verb.fignific.Noxam dixe- 
antiqui , ait, ld quod nocet : quapropter culpa,poena,detri- 
.'ntum,noxa eft.vnde &lib.33.T.Liuius,noxa? exoluere,id eft 
■oena capitahs fraudisliberare,accepit. Seruus quoquequi 
atra legem Aquiliam alicui damnum dedir, noxa eft. At no- 
.folnmraodo.de maleficio ipfodicitur,nectam generalifi- 
ificatione accipitur , ficuti noxa. Cicero libro 3. de Legibus, 
mx pcena par<efto,vtin fuo vitio quifque ple&atur, vis ca- 

e,auaritiamulcl:a,honoriscupiditasignominia. M. Mani- 
s : Quinetiam infeli.x virtus , & noxia felix. Plamus in Bac- 
id.Satfit, fufpe&us fum , cum carco noxia. Qno fenfu 8citi 
Dftellaria &jn Pfeudolo vifuseftjTeretius quoque in Phor- 
one:In re incipienda ad defendendam noxiam. ihd & in Eu- 
cho &Hecyraad eundemmodum.Necnoxam eosafcripfif- 
}uifquam diserit , cum ratioea-rminis non corifentirer. Qua* 
ducere volui vt palam fieret quam iniquo iure Iuftinianum 
ElegantiisfuisinfeaeturValla,&SeruiumBeroaldus,dum 
iediue tantum dici noxiam opinentuj: contra veterumau- 
'ritatem. Hsec ille. 



47° 



AMDREiE AICIATI 

Ex arduis perpetuum nomcn, 
Emblbma c x x x i. 




CREdiderat pldtdni rdmk fud pigmrd pdjfer, 

Et bene, ni fduo vifi drdcone forent. 
clutiit hic pullos omnes ; miferdmcjue pdrentem 

Sdxem, er tali dignus obire nece. 
0dc, nifimentitur Calchd* , mmimentd UborU 

Sunt longi, cuim fdmd perennis edt. 

Plndar. Olymp. ?. A/<T dfttf afZTtue? TiivQr JkTA- 
V±Ti /U^f VAToUjltyO? 

T?'?y>v mv^vvq XJiK&kV(Jt.{4oQV. id cfta 

Circa virtuces labor fumptiifque perpetub implicatur,vt opu 
difficultate obtedum aflequare. Sed propiusapud Plutarcl 



EMBLEMATA. 47S 

acchilides: mrovyif xjjJQ- iyjj afiTo.. 

Crediderat platani .] Cum in Aulide Bceotia? portu, Grajcorura 

i Troiam eucrtendam nauigantium claffis aduerfo vento de- Hiftoria 

neretur,Calchas augur peritiffimus cu caneris Gracis profe- ex Home " 

us Agamemnonem docuit, qua ratione Dianam iratam pla- ti^inlo^" 

iret,& ex ferpentis vel draconis augurio(qui in arborem fub- Calchan- 

pens nouem paiferis pullos vna cum matre deglutierat) de- tis. s 

mo tandem anno illum captum iri pra»dixit. Nam pro paffe- 

bus annos.pro angue tempus intellexit , vt cxplicat Pierius 

ieroglyph. lib. to.Narratio eftapud Homerum Iliad. & & 

ic. 1. de Diuinat. quam eandem rcpcriri in vita Homeri quae 

lutarchinominea quibufdam circumfertur. De Calchanti* 

.0 vaticinio facile mihi effet adiicereCiceronianos verfus, 

jos citat ipfe eodem de Diuinatione: fed libcr eft in omnium 

anibus.Locus Homerifichabet: 

T/tt?' aJiia iyive&£ t&fiKo/Mav7if dyatoi^ 
WfJAV/u^J 70 tfl*4rQtlV€ 7%*<r (Jtkymtnitta, £gvV,&C. 
uc eundem fatis feliciter O uidius eft semulatus Transfor.ia» 
»■ yeri ptouidus attgur, 

Theflorides , Vincemus» ah,gaudete Felajgi, 

Troia cadet : fed erit noflrrmsra longalahoris y 

iSftque nouem yolucres in belli digerit annos, 
ocautem innuit,qu6d pre/darum iit idem eiTe arduum>& re- 
\s maximis difficultatem quanquam a natura eiTe propofi» 
m.aitidcm M.Tull. Tufcul.3. Etenim nulla poteft effe diu- 
rna gloria,quam labor ftrenuus &indefeiTus primumnon Nullam 
■tecefferit. Quis enim magna coronari contendat Olympia, £ lor l ai ? , 
ilcis fine puluere palma?? Vulgo tritum id,7tt t&kd 7* cTo<nco- /"* a ,ri°" : 
!.l J ra?clare Xet\ophon,aj7n)[j(.Vii[A.i.au dtdKoyTifiac cym^kesas 
Pk&Xoov k dyctbav i'?yav i%weHahsu miov<nv>af ®a,oiv 01 dyj.- 
1 ald}if kiyet Ji ttoJvjI iioiof®-, 

Tku $0 ytp xj.k6tV70, yju ikaJSv *QHv {klSsax Virtus 

V f tiitfi' a>s,kein ju& oJ$f : {jJ,ka, _/]' iyyv&t va/ef difficultcx 

Ths- ctfapziiif iSfaTO, $tot <5yo7rd?otSiv zSvjfgy paratur, 

A'ddvH7Vl ' (JjCLKf Of effc Xffl 0*f$t®- OtfJiQr $•& aJSTV)V> 

Kcu Tfvyos TOGparov • eTtvv^ ei? ciKfov tKtnau, 

V riidJti efV 1)771170, 7Tikei yCLki7m7Tl0 ioVCTO.. 

ipwpfi cN xgi hmya.oiJ.Qr w nS d\ , tffidvav Trakovatv iifjjy 
wtzl t dyz$d Stoi.id eftXura?quidemlaboriofeefficiunt,vt 
pulchra&honefta facinora perueniatur, ficutivirorumo- 
imorum habet adagium. Ait enim Hefiodus: 

G g i"J 



47i i ANDREA ALCIATI 

tyfmpleSti vitium cumulatim & fumere promptum eft: 

Namqueiteridfa:ileej} } ntceo yicintm -vRum. 

JJij quoque/udoremyirtutiprspofueruntj 

K *Adqudm longa -»ia eji atque ardua , z? afpera multum 

Ojfertur: tamen efl vbi ad alta cacumina venmm, 

Fitfaciln } primofuerat qu<e tam ardua ■virtta. 

Tefhturautem Epicharmus, A diis omnia nobis vendilabor: 

bus.Memoriae fuecurrit & illud Clementis Alexandrhu Strc 

mar. «P. £?i 77V KoyQ- tov a}iidv vcuhv Svrau.CdTOif drmm 

Vf&ttrvvv fiutv Sbcri y&e&v dyvov dp.&imiv>oQ<h ircwmv $K\ 

0u,?oif Wt&mv £cn>7z}Qri a>v fw Jkx£$u£iQf IJpasivJb^v uaK: 

ttKHT if <&k?ov avfyeiae : quorum verborum hscc eft fententi; 

Fama eft virtutis domicilium effe in quibufdam rupibus,a 

quas difticiiisadmodumfitafcenfus, eamque celerem incc 

lerc locum caftum. Ea verdnon confpicitur quibufcumqi 

hominum oculis : neque vnquam ad eam quifquam peru< 

niet, tanquam ad fortitudinis propugnaculum 3 nifi primu 

fudore ac labore animum afficiente fuam induftriam probari 

Quid enim gloria» Alexander, quid Epaminondas, quid Th 

miftocles fibi comparaffent, nifi laboriofis & moleftis exped 

tionum anguftiis arduum virtutis iter fibi conficiendum pr< 

pofuiflent?» ytp &TW)(jcL rd fa/uaiav, dKhdTKnufirvVA v& ctpz 

<e$soV Td £eivd %o?ovVTrav 5 e\s tHto vpoYihSt Svvdtua? » ait: 

Craflb Plutarch.id eft: Non tam fortunse profper euentus K> 

manorum potentiam auxit, quam egregia virtus, ac fumma 

laboribus afperisque in rebus tolerantia , aduerfis cafibus fu 

cumbere nefcia. Illud etiam mihi fuccurrit Pindari ex Olym 

fexto:ct^»V/wJO/ Jf OpZTCU i'Ti TOf> aiJpdoiv «V C* VCUJ01 xotKa 

7JU4cu • 9tdMo/ Ji ukuvavTcu , h&kov «77 mvct^ ■ id eft , Virt 

periculorum expersnequc apud homines ,nequemari hab 

turin pretio.-at multimemorant,fi quidiioneftidaboriosepe 

a&um eft. Quid , vt hoc poftremd , laudis Caefar efTet confec 

tus,fi facile illi fuiffet Britannis inferre bellum ? Aut Annib 

quantum fibi fama? cumulaflet , fi dum Italiam adiret, perui 

Alpes citra puluerem & fudocem,ac non magna fuorum c£< 

feciflet?Kecl:e Nafo Triftium-4. 

%^/irduaper prtceps gloria vadit iter. 
EtPropertius 4.Elegiarum; 

Magnum iter afcendo ,feddat mihighria -vires: 
Non iuuat ex facili lecla corona iugo. 
Porro Alciatus id carminis videtur imitatuse Grecoince: 



EMBLEMATA^ 475 

:uiufdamPoet£ 3 apud quem taraennonefteademconclufio. 
:ura de hirundine verba faciat, cuius nidum ferpens deiecnTec 
k exturbalfet > in eoque tandem igni ardenti combuftus effet. 

Crediderat. ] Commiferat 3 nidificauerar. 

Sua.pignora.] Pullos,vt alibi monuimus 3 de Ciconia» nido. 

Saxetts. ] Fatalis ferpens eft , necnon perpetuse belli Troiani Serp-ns 
tiemorix per metamorphofim ferpentis in perpetua? duritiei faxcus - 
axum. fonat etiam faxeus , durum , crudelera ^ inexorabilem, 
(uique nulla fle&i prece poffit. Hucpertinecquodalio loco 
nemini reculiffe me deilloangui quiTarquinij Superbiani- 
numftupefecic, attonitumque reddidit, cum a columna li* 
jnCa repente lapfus omnes in fifgam vertiffet,reimiraculo 
onfternatos:nimirum portendebatilleferpens nouum&in- 
xp^&atum principem , eundemque anate florentem Iunium 
»rutum,dc lignc3 columna,hoc eft,ftupore,quem diu fimula- 
ierat> ne opprimeretur a tyranno>proditurum. 




474 ASDREA ■AICUII 

Ex literarum (tudiis immortaHtatem acquiri, 
emblema cxxxi t. 




2V E P T v N I tuhicen ( cuiuspdrs vltima cetum 

<_Aequoreumfacies mdiCAt ejfe Veum ) 
Serpentis medio Triton comprenditur orke, 

Qui caudam mcerto mordicus ors tenet. 
Fdma viros animo infignes ,pr<ecldrlquc gefta 

Profequitur; toto mandat ey orbe hgi. 

1D petitum apparet e Macrobio Saturnal.i.c.8.illud no omi' 
ferim, ait, Tritonas cu buccinis faftigio Saturni a?dis fupetf 
pbfitos,quoniam ab cius commemoratione ad noftram artateri 
hiftoria elara & quafi vocalis cftiante ver6 muta 3 & obfcura, & 
Triton, incognita : quod teftantur caudas Tritonum humi merfa* t 
Dcus ma- abfcondita?. Tritonmarinus Deus, Neptuniquefilius^&tubi 1 
tinus. cen fchemace ferpentis circulo contineturj quod refertur qui 



Typus 

Emblema 

tis. 



IMBLSMATA^ 47^ 

:m ad ,perpetuam & numquam intermorituram do&orum >** 

rorum memoriam.Tuba enim fama; & commendationisno- 
eft,vt qua? ab omnibus exaudiatur . Serpens in fe reuolutus, 
srnitate defignat, vt docetOrus Niliacus in ipfoHieroglyph. 
incipio.Hocfignificat hiftoriam reru geftaruab Saturni co- 
smoratione ad noftravfque tepora,qu£ alias obliterata effer 3 
ita& quafi vocale extitifTe.Nam qua? ante Saturnu gefta funt, 
»fcura.& incognita iri tenebris delituifre: quod ofteduntTri- 
num caudas ad humum inclinara» , quarque oculos efFugiunr. 
Alciatus ipfe Annotationibus in Tacitu fic attigit: Veteresj 
quitjintemplorum Saturniianuis imagunculas Tritonum 
tuebant,nonaliam ob cauflam,quam vt ab eo ccepifTe hifto- 
im,aeternitatemque illis debere Deos oftenderent, quorurri 
^conio fuiffent celebrati.Tibullus idcm fignificac his verbis: 

J§>uem referent Mupe,viuet 3 dum robora tellus t 
V um cahmfidlas^dum vebet amnis acptas. 
uid.3.Triftium: 
Singula quidreferamhrilnon mortale tenemus^ 

Tefioris exceptis irigeniique bonis. 
8n ego 3 citmpatria carearn 3 -vobifque } domoque t 

Raptaspte fint^adimi quepotueremilri: 
Quilibet hancfieuo vitam mihifiniat enfi 9 

Metamen extinfto famafuperftes erft. 
uo fpe&at Eudamid* illud,qui rogatus cur Laceda?monlJ ad 
Uum profe&uri Mufis facrificarent, cum nullum cum Marte Spartani 
berent commercium: Vt , inquit,poft praclare fa&a, memo- Mufis cuc 
apud pofteros maneat.Et quide docti,no folum viui ac pr£- fccrifica-* 
ites ftudiofos difcendi erudiuntatque docent,fed hoc idem rcn t. 
ampoft mortcm literarum monimentis affequuntur,Cic.i. 
Hciorum. De Tricone plura apud Macrob. co quem proxi- 
icitaui loco,& GyraldumSyntag.f. 

Zetum.] Inferiore fuicorporis partepifcem refert , fuperiore 
:um. Plutarc.de Ifide commentarioait Amphitritemmino- 
*que Deos marinos, Tritonas dici.Eos defcripfit vberrime 4. 
gonautic.Appollonius.Mitto qux in Arcadicis habet Paufa- 
is:funt enim prolixiora , quam vt huc attexere habeam nc- 
fe:Virgilius in decimo,vbi de apparatu nautico Mezentij; 
Hunc -vebit immanis Triton^ carula concha 
Sxterrensfreta ^cui laterum tenm hijpida nanti 
$ronshominemprefert,in Prifiin definit aluns, 
SpHmcaJemiferoJubpeflore mnrmurat vnda. 



47* 



ANDRE <£ A L CI A"T I 



Tumulusloannis Galeacij Vicecomitis,primi 
Ducis Mediolanenfrs. 

E MB L E M A CXXXIII. 




JPro tumulopone ItaltamJrone arma^Vucefque , 
Et mare>quod gemmos mugit adifaue finus. 

yAdde his Barbartem cona/^tem irrumpere frufira, 
Et mercede emptas tnfera bella manus. 
* al. & ^Anguiger *f- efi fummo fifiens m culmme^dicatx 
Quis paruis magnam me Jupertmpofittt? 



1 



Caleacius. y-* Pfraphium cft IoannisGalencij quem celebrat eo maxirr. 
Xlt nomine , quod fortiflime Turcis in Italiam irrumpere ct 
nantibus refl iterit , & Kemp. fuam legum au&oritate compc 



E M B L E M A TA. jjy 



lent.Huius hiftonam reperecxSabeliicoEnnead.? lib 9 (ed 
laxime Paulumlouium confulede DucibusMediolane Vi- 
eturautem Alciatus id confixifFe ad Grecorum quorundam 
pigramatum lmitationem , vt eft Germanici quoddam lib 1 * 
.oThemiftoclesrcrumi fe geftarum commorationeindi- Vnde pe- 
ir,quo pado a Gr^ci. fepeliri veJit: aiioqui nullum fatis ma- ticum E ra . 
ium & dignum lepulchrum fuis virtutibuserisiDoiTe q U 6 Mema.. 
tdat & Parmemonis in Alcxandrum ■ cui pro magnitudine 
rum non poffe fcribi dignum epitaphium , kd Europam & 
bam.quas fubiugauit, eius efle fepulchrum tradit. Simile eft 
md m Hedons tumulo fecit Poeta quifpiam: in quo Hedor 

> vult comparan fepulchro aut tumuloi quippe qui vmuerfo 
r*ci* reftitent,& cuius ampliffimum fepulchrum fint Ilias, 

omerus ipfe,-Gra-cia, t &Achiuifugiente S . Eodem modovt 
gnum Galeaciotumulus adperpetuam nominis commcda- 
)nem extruatur,ait Alciatus, defcribendam efTe Italiamvni- 
riam, Ducesipfos, regiones conterminas, &Barbaros toto 

^etu Ital^ ceruicibus imminentesrpoitremoconftituatur 
iguiter,quifymbolum habeatfcriptum, Tl' ME' M I- 

POlX r TO^NMEYAN E F NTreETErSedhuc 
ponam Germanicun Themiftoclem epicedium, quodimi- 
ws cft,* ^rme integrumCvocabulisaliquotdutaxatimmu. 
is)mutuatus eft Alciatus,vt videre eft: ' Chataft-r 

A V7i 7*p«Ai3oio £it inJJkMs FiTrl -nfi-m Emblcai. 

A*&m 3 C*pe*pu£f crvuCoKa, vavpdvpia;. 

KMTvuCajtftimJk mfiyeMimgoiriv <Zw 

^^fM^WtWMKTKtgtyLKiyw* 

m T-W* 77 Ui CfMKfOlt 70 V uk^V^7l^Ti. 

'mmcnmus interea.qudd priori huids libri Emblemate ad- 
uuimus, Anguem % ferpetem.ftemma effc Ducis Medio. 

\^l S (rTu u- 0C ° a!ta »>*S* repetere,non video quim 

leceiie. tioc mihi reuocat in memoria fpecies vndecim ho* 
■ um qui ab Ariftotele ftatuuntur Rhetoricorum primo 
npeiacrihcia,monumenta vel carmine, vcl oratione fo- 
l >P.r*niiaccrta,luci,fuperioresinfedcndo loci \ fepul- 
a,imagines , public* epula?, & quibus vtuntur Barbari, 
itus adorancium, &confpeaus euitationes, muneraqua: 
wquafquegcntesinpreciofunt. Dequibus figillatimali- 
d dicere nihil hic neccfTe habeo.De fcpulchris & monume 
*gimus, quas mter honores non paruos poni fojemne iam 



4 7 3 ANDREAL ALCIATI 

olim fuit: excmplorum varietate obruor j vnum huc confer; 
vetus quidem & memorabile Menandro Ba&rorum regi , 1 
mini mitiffimo , in expeditione quadam vita fundo, cun 
# regni ciuitates , cundique populi inferias de more,commu 
que confenfu foluerunt.Sed de reliquiis cum diu certatum 
fet,quibus in primis commcndarentur , vix tandem mter o 
nesconuenitjvtxquepartitx fingulis diftribuerehtur rata j 
partc,nempe qudd illius viri monumentum apud omnes pj 
tcr cum vencrationeexifterccteftis eft Plutarch.commeata 
quo ciuilem homincm inftituit. 

Tone arma. ] Pro defcribe , aut difpone , non placet Fornc 
noftro,vt quod a mera lingua Romana defledat i quanqu 
Cicero initio j.Antoniana? dixerit:Pacem vuk Antonius, ar 
ponatrhic enim,pro deponat,vfurpari liquet. 

€t mare^uedgeminos mugit.] Italia hinc & illinc marx Sicuh 
Adriatico ciauditur. 

Mugit.] A tauris tranflatio. 

Empta* w4WM.]exercitum merccde eondu&um. 

Taruismagnam.] Antitheton.Apud Caietam in fepulchroTr 
moreo ameaque vrna,h3ec infcripta rcperiuntur Scipioni A 

cano: 

Deuitto AnnibaU,captaCarthagine i O' autlo 

Jmt>erio,bos cineres marmore teSlwhabes. 

fui non Smopa^non obftitit ^Africa quondam$ 

(Rejfiice reshminum)^uam breuvt vrnapremitl 










JBMBLEMATA* 

Optimusciuis. 
bMblema cxxxiiii. 



4 '9 




>um luftk patriam Thrdfyhulm vindicat armis, 
Dumque fmultates ponere quemque lubet, 
oncors ordo omnis magniinflar munerisjlli 

?alladi<x fertumfrondis habere dedit. 
mge comam Thrafbulegeras huncfilm h&norem: 

tn magnanemo efi amulus vrbetibi, 

"*\Ptimiciuis efr. Rempub. fusm non mqdolegum mera 
c-ycocrcere, fcd & omncs^omnitim animos pacis vinculo 
)ntinere,& omr.em rixarum occafionem adirncre. Prseftoeft 
semplum Thrafybuli. Athenienfibus enim longi/Tima obii- 



^So ANDRE« ALCIATI 

dione preilis a Spartani^poft longam famem , & afTiduam pe 

Hiftoria ftilentiam, pacem poftuiarunt; quam tandem impetrarunt 3 e 

Thrafybu- tamcn conditione^vtciuitas Athenietis a triginta Ducibus gi 

i 1 ^™? bernaretur. Sed temporis fucceffu horum tanta tyrannis & fa 

litj. U itiafuit,vtboniquique ciuitatts principes &opulenti,ben< 

quenumari homines exularenr: inter quos Thrafyhulus-vni 

ex praeltaniiffimis.cum aliis in exilium abire eft coa&us.Itaqi 

v ille fuo cenfilio,&focioruope 3 tyrannos omnes induftriafii 

gulari repulit 9 pam£que libertatem recepit.Sedvt inter Ath 

niefes ciues pax ftabilior eflet,interpoiita fidepublica,Thra( 

Lex^j/»- bulus legem fanxit De abolendis praneritis iniunis ,'qua 

s-iag, a(ivvifi(Ur nuncupauit: quocirca corcnam ciuicamagno toti 

ciuitatis applaufu meruit.Ha?c lex conformis eft oraculo Eu 

gelico de iniuriis remittendis & obliuione delendis.Huc Pr 

uerb.Ne malorum memineris, De Thrafybulo -£milius Pr 

bus in eius vita,Iuftin. in Trogum lib. ?.& Valer. lib. 4. cap 

Marullusineam ferme fententiam fcripfit Epigramma cei 

venuftum: 

Cumfugeret ciutm cittis deuiclus in hoflem 

. Jnpatriamfceleris confcim ipfcfui; 
State 'viriyThrafybulta ait^viSlorta yefiraefi: 

Nec mihhfed vobis-vicimftf&patris, 
Dixit,per medio/cfue ruens enfefane "virofcpte, 
fParcendum pafim ciuibttsjngeminat. 
* TalladU/ertum.] Id eft,ciuicam coronam, qua» dabatur ei ci 
qui ciuem in bel^o feruauerat : fiebatque ex oliua? fronde >« 
quema>intcrdum ilice.Gell.lib.5*c.rf.& Plin.lib.i6.cap.4« 

Strenuon 




EMBLEMATA. 



Strenitorum immortalenomen, 

E H B I E M A CXXXV. 



4^1 




E A c I D ^e tumulum %h<zteo in littore cemis; 

Quem plerumque fedes vifiut 4U Thetis. 
etegitur femper vmdi Upis hic amarantho^ 

Quod numquam herois fit mmturm honos. 
hc Graium murm, magm nex Heclorps. Hdudflus 

Debet Mmmdx, quamfibt Mmnides. 

A Chfllfs fepulchrum fuiffe in Sigso Troix promontorio, Pama num 
ri fcnptores tradunt.Id fepulchrum amarantho viriai fan! ^T 
er ornatum , famam heroum pcrpctuo vircfccntem , & apud termori- 
oltcrosnumquam intermorituram arguit. Rccle Sophoclcs tura ' 

Hh 



4$i. ANDRE/S ALCIATI 

in Philo&eta tfeJi cftcnGeicu, quod idem <zki wfytias intellige- 
rc par eft. n c&oiCict, inquit, u.nJi <ruu$vii<nt,i /2f 07c}> , y£.v <fim\ 
y£v Sdvacnv, ovk krroK\VTcu. & Pindar. Ifthm.$. non obliterar 
prolixum labore virorum ait,ou v 73/ tctj^Kcotcu (xa.x.fo\ payj&\ 
duvcfywv. Adhaec tertio Grascorum Epigrammatum fimile repe 
rio in Laerrae tumulum: quod afcribere placuit 9 quia eoden 
ferme fpe&at: 

&I1ATCU, aK\d U4ij TTCUfT QK&K& cfkTCtVH, 

£l? i@a KdLipT&Q 19 & nfior %eJ$v &kt&s 

l BflUoV ctTTO, «LvfeCOV Kei&TCU g'^ v irffl. 

O^uuofjut ulu> tffcd®- cl$i viovi yjf doidblt 

Au,Ckvvhv diav ( mv zSiky ) frvvcnai, id cft, 
Saxa cauat tempus,ferro nec tempora parcunt, 

Omniafed moUit tempora longa dks. 
Laeru fic bufla terit quoque littora propter 
JEthere de fummo defluut itnber aquit. 
Jmmortalejed, heu t nomen delere vetuslat 
jrleroU) CM.ufa vindice t nullo petefl. 
Apponam & iiludargumenti eiufdem : 

TiipC®- AytXKnQ- f <pWf ©"1 $v wr A';^a/o/ 

AcouniTcLVi Tpcocov ££(Ad. x$u iaso/jS/icov. 
AijtajiS <& vivdiYAV ifvtt sovetyAcn SuKciojnf 

Kv^cuvoito ^ctif tvs dKtac <d$T?<P®-. id eft, 
Hic pofittn Graiis tumultts pugnacis +AchiUts 3 

Dardanida cuius membra fepulta timent. 
tjidiacet adlittus^pelagi quo murmure natus 
Laudetur Thetidis contumulatus humo. 
Amaran- Cseterum Philoftratus ad tumulos exornandos fcribit ama 
thus tumu ranthum vfurpatum fuifTcorto a Thefialis initio, qui Achilli 
iis appofi- fepulchrum eiufmodi coronis redimirent.Vel certe referemu 
tus * Emblematishuius materiam adid quod 1. Attic.retulit Pau 

T' sEm^ as ^ e lnco ^ ls > nl fallor, Salaminis ,qui tradunt apud 1 
bkmatis. poft Aiacis cladem , florem quendam primum enatum cand] 
dum,modice rubcntem , lilio cum casteris partibus tun, fc 
liisminorem 5 infcriptum iifdem,quibus Hyacinthum, hreru 
a.ho:teum. Rhceteo.] Rhceteum oppidum & promontorium Troiadi: 
Aiacis fepulcro a Poetis celebratumjficut & Sigaeum fepulcr 
Achillis. Videtur iccircd Alciatus abufus vocabulo, eftqu 

jAVVUVQVtKOV dl*d}TV\y/L> 



■ t U B L E M A T A. 48 » 

lAlba Tbetis. ] Dea maris, qua? quia femper in aquis habitet, Theu'f. 
edes albiflimos dicitur habere a Poetis. 

^Amarantho,] Amaranthus ab d priuante, & (Aa&ivopau, ta- Amaraa- 
efio, quod numquam ficcetur ncque marcefeat. Plin.lib. zi. & u * 
ip. 8. 

G»vA» w«r»*.] Id eft,Gra?corum munimentum & robunele- 
ins Metaphora, vt apud Maronem, duo fulmina belli Scipia- 
is,& Cic.inParadox.Duobelli propugnacula.Eo fenfu.Pin- 
irus in Olympiis He&orem Troias columnam appellat , oV 
'yjTv? i'<r$ctKtTfoias aua^ov , drepCtj xisya. :id eft,qui He- 
orem fubuertit,inexpugnabilem,immobilem columnam.de 
chille loquitur: quo referri poffunt allegoricos a Iuuenale 
cla in ementitos nobiles, qui ia&anc magnifices generis ti- 
los: 

>■ Miferum eji a\ien& incwmbm fam* 9 

Necellapfa ruant fub&nflU tecla colunvm, 
NexHeclorn.] Effe&um pro cfficiente. 
Haud plm debet M&onid*. } Tantum Homero debet Achilles 
:uius Poeta?beneficio virtus tam infignis tranfmiifa eft po- 
:ris ) quantum Homerus ipfi Achilli. Nifi enim tam infignc 
przclarum virtutis exemplar Homerus fibi naftus effct,for- 
(Te ingenij admirabilis vim non ita e^eruiflet. 

Hhii 




4*4 



ANDRE/t ALCIATI 



Nobiles & eencrofi. 



Emblima cxxxvi. 




A V R e a Cecropiat neftebdtfibuU vcfies> 
Cm comunQd tendx dentre cicadd fuW. 

Calcem ^Arcddico fulerat cui lunuU ritu, 
Gefiatur pdtribus mulled j\omulidis. 

Indi<ren<is quod fe ddfircrentfoac fignA tulerunt 
f/£ntieuid liluslrcs nobihtdte viri. 

. c TpX eruditishominibns,iifque maxime qui vetera diligent 

rcJfi scaai tlobfcrunrunt. , aliquando didici^ inter Nobilcs & Gcner 

PQbiles. fos intereife nonnihil.Ariftotclesanimalium hiftorix i.dly; 

Ztiii i& dyj^-oo yivoiS) y.vvcuoy Ji ro pn ifyrdtfyov tov» «w 



EMBLlMAT-A." fc/S* 

uowt. Nobile id eft, quodex eo bono gencre profe&um eft: 
;enerofum, quod a fua natura non degenerac. Exemplumque 
pponitmlupis, quosgcnerofosj &leonibus, quos nobiles 
fledicit. Idem pene i. Dearte dicendi.quo loco ait pra:cla- 
lusefle generofumquam nobilem dici 5 nobilis enim maio- 
itm tantum virtute gloriaque nititur : generofus & virtute 
uiorum &fua commendatur:itaque generofos omnes efle 
obilesjfednon contra,nobiles generofos omnes. Quidam 
nmi mobiles, degeneranta virtute maiorum, & humili acde- 
itffo animo fiunt, atque adignauiam focordcs delabuntur. 
licero m Bruto , Scipionum ftirpem gencrofam vocar,quod 
i ea multi excellcntes viri fucrint: Offici. Pvnhum Epiro- 
im, generofum & porenrem dicit: vt in defeniione Csliana,- 
:iodiam impudicam mulierem,&nobiIcm &notam appellar. 
iemz.de Offic. ait Phalaridis pfaerer caeteros nobilitatam « 
udelitatem. ex quibus apparet nobile , accipi eriam in ma- 
m partem : generolum , non nifi in bonam. Cornel. Fronto, 
?bilem appellat rerum nobilitate,generofum vcrd cogna- 
one. Eam fignificatiortem Cicero in Paradoxis obferuat. 
»fius,inquit, hbido lapfa eft in muiicrc" ismota , dolor ad 

iuciorespertinet,quamfipetulans fuiifet maliquagenero- 
virgineac nobih. Ea de re difiertatio nobiliseft euoluenda 
nauormiapud Gellium cap,i ? .lib. 13. Certe duo harctani- 
lamfynonymaconiungicerto fcio, & interdum etiam con^ 
ndi. Apud M. Tullium, Rofcij Amerini parer , genere & 
)bihtate fui municipij princeps dicitut. luuenai. 7. Sa- 

^ Felise vjapiens, & nobitis & generofiu. 
: Ouidius in Heroidum cpiftolis : 

5"» te nobilitM,generofaque nominn tnngunt. 
:d,vtvnoverbo claudamus,HinobiIcs ^eneralitcr appel- 
ntur,qui vel famili^nominc, vcl alio tandtmmodo inno- c \csA, ,« 
crunt : generon ver6 fpeciatim , qui c nobili gcnere ortum bmtatt 
ixerunt. Apud AthemenfesCicada nobiiitatis infigne fuit: infigneA- 
reas enim cicadas crinibus innodabant, vt fignificarenc fe tfa enienil- 
digenas effe &nobiles,id eft ( Grarco vtar verbo ) «^rfvSo- bus * 
(iK&ytHnovrfyo, Tijf vctieiJbt TraA/r^iquod Cicero^ex- 
cflit Oratione pro Flacco. Id ver6 ridebat Antiiihenes , vt 
tert Laert. hb.6.aiebat enim hoc illis eife cum ctt hleis & te- 
ldtnibus comune j quippe qui aliunde non commigralfcnr, 
cvnquam folum mutaflent. Hinc ergoTS%^o>o/,ideft 3 

Hh lij 



jfig ANDRU ALCIATI 

Cicadigeri di&i Athenienfes : ha?c enimnota indigenas ckii 

genuos abaduenis & feruis diftinguebat:cuiusrei caufTam n< 

nulli adferunt,qu6dCicadae inter alia animalia indjgena? prs 

cipue videantur,quod in ea regione 5 in qua nafcu^tur, viuan 

emoriantur, reiiqua fere omnia migrent alio,neque fedem v 

lam firmam habeant. In quaque autem ciuitate & municip: 

nobiliores eos apiofcimus,quorum maiores pluribus ante aj 

nis in fua patria claruerunt , ait Pierius lib. ±6. qua de re Pla 

nonnihil in Menexeno , Herodotusin Terpfic. ^lianus lib.^ 

Variar. hiftor. cap.n. Scio ego per contemptum dici eos ni 

ynv cwcumsqo; cicadis opertos , gloriofi quidam iactatoresi o 

ioleusiam & nimium vetuftisvtentes. Romanosautem,q 

lunulx ia nobiiitate generis aliis excellerent , aiunt lunulas in calcc 

calceis habuiffe , fortafle vt fignificarent Romani Impenj conditi 

Romano- n em,quod fenfim creuit,& temporum lapfu decreuir , vt in 1 

rum. nae hemicyclis fieri folet. Alij putabant fignum efTe eius hat 

. tationis,quae in luna efle dicitur , & quod poft mortem, anii 

rurfusiunam fub pedibus habebant. Vel fuperbos homirj 

. admonebant rerum humanarum inftabilitatis, cuius reilu 

fit exemplo, quse ab obfcuroinlumen,indein obfcurumi 

dit. Philoftratus de Herode fophifta narrat eum fratri de g 

neris fui claritate multa ia&anti dixifle: Certe nobilitatem r 

bes iri talis.quod fignificatiit Iuuenalis,cum de Fabio loquit 

his verbis: 



— & nobilts & generofus 



lAppofitam nigra lunamfubtexit afate. 
Quin & Zonaras au&or Gra?cus , ait patricios geftafTe in vr 
calceos coirigiarum inflexione , & formse litera?, C,adornat< 
quod & Plutarch. retulit in Problemat. Nec quidem pra?t< 
Areades mittendum , id genus calceorum lunatorum Arcadibus in y 
lunam f u ifle,quoadiluuio Deucalionis primiipfi lunaminfpexi 
Fawrunt" naftentem fe credidere quodque putarent vniuerfum gen 
' mortalium aquis obrutum periffe, & a fe rurfus originem pi 
pagationis emanaiTe,ait pra*ter alios vetuftiorcs Pierius lib./ 
Defacris iEgyptiorum literis.Apollon.Argonautic.4. 
A?fjyt<hsi 0/ >C5" ^o'^2 aihnvcuns vMovtcu. 
Strabo 8. Geograp. JbKeifi 'TrcthcuoTttTtLiSvn ty t* A'f ) 
fmg, ^S^hhluicov. Sicprimo Faftorum Ouidius: 
Ottaprior Luna (defefi creditur ipfi ) 
+A magno telliti Arcade nomen habet, 
Secundo Faftor.huc refpexic Nafo: 



EMBLEMATA^ 48,7 

Ante louem gmkum terras habuijfeferuntw 
^Arcades , & Imtgens prior tllafth, 
taque cum fe luna vellent antiquiores dici ( adeo fui generis 
ntiquitatem ia&abant) di&ifunt a Thucydideinitiohiftoriae 
poaihlujoi, id eft , ante lunam editi.Plerique ad hiftoriam na- 
ira* referre malunt , qua» luna» curfum primi obferuarint. 
raeter has rationes alias refert Plutarch. in Problematis. Sed In cme *' 
rc quorfum attineant , non plahe video, nifi ad communem ^?™ n:> " 
>cum retulero de nobilitate> quam fibi longe multi tribuunt, * iUt03a 
mis quibufdam fchematis & imaginibus maiorum tumidi: 
uorum arrogantiam intolerabilem quibusmaxim£ verbis 
iceflere debeam , plane non debeo. Quis enim fuftineat ali- 
nem tollere criftas,fibiquearrogare quidpiam, quod tamen 
roprie nonpoftideat. ? Atquigenus fuumquilaudat,quique 
tollitanimos obmaiorum nobilitatem , & alienum laudar, 

falfis nominibusfibi tribuitquod adfeminime pertineat. 
^ui proculdubio mihi non videntur abfimiles fugitiuis iis 
\i prae metu cum ad aras fe receperint , tamdiu latent , inque 
to fe eiTe putant , quamdiu eo perfugio vti pofTunt. At cum 
defuerinteruti,quidiisfupereftquam certaquaedam crux, 
itextremum aliquod difpendium ? Sic vulgares illi nobiles, 
li nihii pra»ter maiorum nomina crcpant, ad qua* fola ha> 
nt fuis diffifi virtutibus, veraque gloria,quam nullam haber, 
>nfentiunt quammiferifint, &quanto inerrore verfentur. 
:dretineamus aftentionem cum iis qui nobilitatem in ani- 
generofo fitam eflTe volunt, & qui pecudum nobilitatem in 
rpore valido ac vegeto,hominum autem in vita* morumque 
•nitate ponunt. Laudatura Dione Chryfoftomo 3 Thebano- 
m optimum & xquiffimum inftitutum , qui eosferuorum 
imero non habebant ,qui per vim & iniuriam belli ferui fa- 

elfent.-Curignobiles eos efTe vulgari opinionc iudicamus, 
lorum fi virtutes seftimentur , fi moderatio animi , fi pruden- 
3 fifagacitas, aliosquosvulgus admiratur,infinitis, vt ita 
cam jfpatiis anteuertunt? Magnum fuit&pienuma?quita- 
eorum quos proxime nominaui, iudicium atque confilium 3 
ifolos eos nobiles effe cenfebant , qui ad virtutem propen- 
^ffent : neque tam curiose>imd ver6 fupeftitiose qua?re- 
nt,exquibus orti parentibus eflent^de quibusaiiquidfta- 
endum videretur. Sicautem vna fecum rationes ccficiebant: " 
ltiquitus vt in animalibus quibufdam mutis,ita &in ho- 
nibus idem nbmen perdurauit.Nam in canibus,equis,gallis 

Hh iiij 



ANBRF, <£ AtCIATI 

etiam galiinaceis ld facile eft aduertere : quia equumfiqu 
animofum & ad curfum idoneum faeto periculo norit, non r< 
gat an eius pater fit ex Arcadia , an ThefTalia : fatis enim ef 
putat,qu6dequus animum generofam habeat. Ita cum can 
venaticus egregie ad curfum valere intelligitur, nihil opus ( 
fcire anortum duxerit e Caria,vel Laceda?mone,fedexittkn 
tur eife fatis,quod generofa illa canis fit.Idem degallis,deq 
aliis iudicium : idemque poftremo de hominibus fentiendm 
ex quibus qui virtutum ftudiofi funr, qui iuftitiam coluntj q 
humanitatis iura, qui religionem obferuant , is rcuera gener 
fus eft & nobilis , tametfi parentes eiufdem &auos nemo v 
quam fortaiTenouerit.Democrirus , magnus imprimis & ca 
tus Philofophus iam olim, vt ait Satyricus, 
— • - " •• materiam rifitt inuenit 3 ad omnes 
Occurfiu hominum , ^r cuivts prudentia monfirat 
SummospoJJe yiros , C7* magna exempU daturos 
Veruecum inpatria , craJJSque fub aere nafci. 
Quod tortum effe conftat in fupcrbos quofdam ementitajr 
biliratis homines , qui orti ftirpeRomana caneros pra? fe ni 
li ducebant. Ia&ent itaque fuum genus > qui de parentum > 
tute nihil habet pra?ter imagines: quos nihilo tamen puto n 
liores effe quam equus aiiquis no re> fed opintone v ulgari ; 
nerofus habitus , qu6d frenos aureos , quod ftragula,qu6d 
namenta externa omnia exquiiiriflima circumferat. 

^Aurea Cecnpias. ] Veftes Athenienfes ne&ebantur fib 
aurea,cui cicada circumligabatur. 
Arcadico ritu. ] Ad morem Arcadum. 
Lunula. ] Parua luna ad mora hemicycli. 
Indigena. j„digenxs .] Indigena , inde genitusmec aliundc natus Gr 
djjT0'$av3& $y?&>? '©*j cu * opponitur aduena. 

Oblituseram apponere huc quod Demofthenes aduc 
iEfchinem Tzfet ^ke^^afiiias 9 quo loco de Athenienfibu 
Arcadibus verba facit, uhvot ytf oltsovtwv vfwt ewToyfioves 

KAYMVOl. 

Euripidishrcrefert Plutarch. commenrano debx; 

AVTD'J}0VZ£ e/i* i'tV (J$p> CU ttf CtMtt* 7nXtiS 

TLic&cov ouoUos Jixeopn&io-cu fioKaif} 
A"m« Trcif d'h\uv cAav i^dL^toyutt. 
Trtmum nec inquitinm nospopulusfumuf^ 
Sed in&geiu , ciucs at aliarum yrbinm 



EMBLEM ATA.J 4$$ 

Sunt compardndi tejferarum ia£libut x 
«K^fS* 4/*« alU ciues mittmt identidem. 
-loc poftremb quodmihialiaconquirentioccurritexTzeze 
.oi.Hiftoriaio. Chiliad. vbi cicadas Athenienfium refert ad 
deorum nimiamloquacitatem: 
Kau onh&hQi T&Tjiyit 5 H&TVchih.ov rois tSLpiv 
Oia/rftKot oyu)iws£i ToLhtv ^f^iayti)j>fO}Vy 
Koiwvis (6&.yjKoy>i aHtovtois dmvcwvw. 
deft, 
Quyd dcad& fint loquaces compertum eftomnibtts, 

Sunteodem modq Athenienfes qui multi funt & garmli *n f>er- 
rando: 
Contrdi Laconesjjaucis vtuntnr yerbis. 




490 



ANDREA ALCIATI 

Duodecim ccrtamina Herculis. 
Emblema cxxxvii. 




^oboris inui&i fuperat facundla laudes: 
Viftajopbifarum, laqueofque rejoluitmanes: 
Non furor aut rabies virtute potenttor vlla efi: 
Continuum ob curjumfapienn opulentia cedit: • 
Spermt auantvam , nec rapto autfcenore raudet: 
Vmcit femmos JJoiiatque mjigmbus aSlus: 
Expurgat Jordes , & cultum mentibm addit: 
lllicitos odit coituSiabigitd nocentes: 
Sarbariesferitajque dat impia demque pcsnami 
Vnim virtus colleBos dtjlipat hofles: 
Inuehit mpatriam externk bonaplurimaab oriii 



Emblemata. 491 

"Dofldper ora vimm voUt&r non mterit vnc/uxm, 

1 /T Vltos fuiffe Hercules tradunt quam plurimi, fed quem Multi 
LVJLex Alcmenafufcepit Iupiter, potiiTimiim celebrantob Hercule^ 
aria certamina,virtutemque bellicam: cuius duodecim labo- 
es prarcipuos ( longe enim plures perfequitur Diodorus rerii 
intiquarum lib.4.) complecTiuntur alij , quos hic fequitur Al- 
iatus 3 quantum ad laborum numerum pertinet,quid per vnu- 
[uemquelaborem fit intclligendum,allegoricos enarrans. Ir* 
^olle&aneis Grascorum Epigrammatum hoc hexaftichon re- 
»eri: . 

0'Wa ivv viykat 3%? ' ctirKiiov,ctKi<rct i*VAfbn imodecim 

Kcwmv?ov>Yg,<ty>QV P cty.$7ivctrciy<,vuJ). Herculis. 

2«5"«f ' €KXJJOSdC,,7r6KQV J)ofJ.M<ho$ UKoVy 

XpuV«t//«A6t x,K<Lo-dJz- > y\)$v6vbjj 4'kclCov 

bLXjy^dJfi^ckbjJ-.YJiyUO^ ^ipvyos/.iK-TtLVOV opvti. 

xAfCzpov fiyff^ixLuyetvTi^ okv^^ov i'%6>* 
JLxtinxi Nemees monfirumjerna mque peremi t 

Et taurum^cecidit dilaceratus aper. 
Balteon arripui,Diomedis equdfque cecidi, 
Geryonemftraui 3 pomaquefulua tuli. 
Augiam noui,capta efl cerua,atque -volucres, 
Qerberus abduclus f Utus in aflraferor* 
icin appendicibus Virg. 
Prima Cleoweitokrata <erumna leonis. 
Vroxima lernxamferro vrface contudit hydram, 
Mox Erymantheum yis tertia perculit aprum. 
^Aeripedis quarto tulit anrea cornua cerui. 
Stymphalidas pepulit -volucres difcrimine quinto. 
Tbreiciamjexto Jpoliauit ^Ama^ona balteo. 
Septimain hugia Jiabulis impenfa laboris, 
Otlaua expulfo numeratur adorea tauro. 
In TJiemedeis -vifloria nona quadrigis. 
Geryone extinClo decimamdat Jberiapalmdm: 
Vndecimum mala Hefperidum dijirafta triumphum, 
Cerberus extremifuprema eji meta laboris. 
leraclidis Potici difputatioadHomeriallegoriasmireadhac LocusHe* 
loftra facit explicationem. Verba eius au&oris hsec funt : yiy&- raclidis. 
Kia. vofjusiov o^Kdjm cm/ua.wx.HS' Jltwdfjjicof clvciy^ivpL 7T><r«- 
W t^yccu TVt? <h ygpvois*, aKK' dviip £[JupfG)V KcfJ cm$icte X(?#viov 



A9*> ANDRE/E ALCIATT 

$i\Q<7vpidM, y^^umf o.uoXoy>vo7 ygi foiyjvyoj JoKi/udTctToi . q 
(d/j ovv 'r&dXKoov aShw-iQTXO-oi t#> 7raj> Ofjaifa y.vijuy? vWtf 
<n , tt£& t&^tjj^v cUiu.nxjvveiv p\onyvoJv7tt^j077 v&Tap 

(J$p tihe TUJJ cymTTOXd^OV^CtV Cti>^pCO7T0lf dxjjXctClcW. XiOVTO. "5 tL 

dKfiiw? of(M>o-cw ip & (Ati £& zopctv . t&t cwto Ji Svuav} d?.o- t 
TQi47RtMVa> , tov vQfimv Tcujgw worju&n thJtyJvcu . JWJ 
yc.}J.m ipvydJzvcnv csK ToOjsiw tlmj XA&tVVtcLV i XcttpoV. Ygl 1 
dtof>i7m^ o'vou*go'fMV®- d$X®- Ixuzllo-^dtcu > Ji&)@£ii& 
t&cu/tvtUu om 7f i^ovo-cw dnJidw . ofvens Ji Td$ g-twvnvsfg 
eATTiJkf 3 di (Zooxovcn tov fciov vfjjov . d7n<ryJJkcn Ji xzi tUo % 

/\V%OLWKC-WpOV> XcUTTOkVyJpclXQV vJfCLV , ;/7K OTAV OlLJEOTmj T 

Xiv ajfye-m (Zxcts-ctyeiv . cocmzf diSfeictv nvd Jid TTVfos t*)? 7r 

&mCPZ&>- i\(%J&\£9 ' cWTOf y^V 7&XA$Ct?,@- J"eilW<HS vx 

YjifClfQr cok6t&>? etp tum T&euieT) ^lXooDsictv x&rcuviiliTcu ' 

t&ytf djJTJj? AoyKOV, TO JiivC7XOV 9 TO Jin^KOV OVQfUd^.TC 
TZt<JT& Ji Utitef dp &y \ iyjmzVKQT&i Tti^ X? TUJJ X£?CtXt)Vfi 
$>l(€TCU ' *5fef J)j <%f dX\OJV cloiTif «7TOJ/ clSXW C4> (nwTOfJUd c 

<Nxcotcu. quorum fententia verborum ha?c eft:Minimeputa 
dumeftHerculem corporis viribusolim tantumprarftare p 
tuiiTetat cum prudens elTct,8z ftelefti fapientia plenus, ceu pr 
fundacaliginc demerfam Philofophiam illuftrauit: qusfe 
tentia etiam principum Stoicorumeft. Dealiisitaquecert 
fliinibus Herculis, qua? ab Homero non memorantur, quid s 
cmet ad ingenij oftentationem multa pra?ter rcm verba facet 
Aprum enim cepit, hoc eft verfantem inter homines intemp 
rantiam: &leonem domuit, nempeimpetum temereruente 
quo mmime decet. Eadem ratione ciim brutam iracundia 
compefcuiffet atque frenaftet, taurum cornupetam dictus t 
aftrinxifle: Expulir etiam & propulfauit e vita metum , qu< 
per Cerauniam ceruam oftenditur. Et quoddam etiam cert 
men,quod nominare non conuenir,idem fubiit,repurgata q 
priustenebatur,animifceditate. Cohibuit& volucres ,ner. 
pe fpem inanem & ventofam , qua hominum vita vt plm 
mum lacl:atur.Adha?cplurimum fimi expulit, &multis capii 
/ bus ty'$ ram faperauit,quf abfciiTa rcnafcinon deiinebat.HaJ 

ficuti diJfetctVjid eftimperitiam aliquam,igni excsdit, hoc < 
admonitione.Iam ver6 Cerberus triceps in lucem pertradu 
no male triplicem philofophandi rationem innuic. Sunt eni 
Philofophia' partes , ea qua? rationis eft , Logica : qux natun 
Phyfiologia : qua? morum , Ethica nominatur : & ea: quidc 
tanquam ex vna ceruiccprognata?, triplici ctiam modo iux 



EMBIEMATA. 493 

tputdiftribuuntur. Et ha?c quidem de aliis Iaboribus difta 
ifficiant . Ha&enus Hcraclides , cum quo infigni loco velirn 
la conferri qua? difputat Laclantius diuin . Inftitut. 1. cap. 9. 
a?tera enim percenfere nihil attinet , nifi maxime ad rem fa- Dionis. 
ant. Quoin argumento dum animus elaborat, mihi arrifit chr y foflo 
fikilisdifputatio Dionis Chryfoftomi, qui Herculis cl^Aa? milocus » 
u labores vel serumnas ita celebrar,vt eum ex aduerfo athle- 
sopponatj&Principem forriffimum atquc iuftiffimum faciat. 
eruigil&tenuis.erai,inquitille,vtleones5neque emm carni- 
as ©nuftusjvt athlctse,px»tuiflet Aliam Europamque peragra- 
•.Acute videbat jacute audiebat : neque hyemis aut a?ftus vim 
urabar.yt a pra?claris a&ionibus reuocaretur . Sordida pelle 
idutus,interdum fame correptus,bonis opem ferebat,impro- 
■ys vero aut de medio toliebat,autin ordine cogebat,Diome- 
p enim Thracium ddiQiis affluentem, & hofpites afficientem 
iuria,fuosque fubditos mifere feruire cogente, claua percuf- 
mdemediofuftulit. Geryonemboues permultos & multa 
.'cuaria poflidentem, vt opuletia Principes omnesquiinOc- 
dente cifent/acile fuperaret,fed tamen eundem nimia fuper- 
a elatum, yna cum fratribus interfecir , eorumque armenta 
>rripuit.Ide cumBufirim ofFenderet cert3minibustotos dics 
xupaturn.totos dies conuiuiaagitantem,fibi vniceplacente, 
10 egregius lu&ator eifet,proftrauit. Amazonum reginsezo- 
imfoluit, quanllumfueratafpernata:quo congreflu often- 
t, fe illius forma minime fuifle fuperatum > vel mulieris gra- 
ipotuiflevnquamarebus excellentibus,quas primumani- 
o conceperar,auocari.Ne autem videretur arduis tantum re- 
is&gloria dignisoperam impendiife, fimum iacentemia 
Jgia? ftabulis, a multis annis colledum fterquilinium repur- 
uit. Putabat enim non minus efle fibi aduerfus gloriam de- 
rtandum,quam belluas & homines fceleratos.Hec.pene Dio 
ratione S.De' virtute. Ide labores Herculis retulit ad purga- 
)nemanimi &vitioruexpulfionem , Oratione 5. Sedobiter 
omoneo,plerofqueexiftimare,vtLucianus(quemadmodurn 
>ftea dicemus)Hercule virum fuifle Gallum, qui tum folerti 
ladam prudentia,tum admirabilieloquetia,qu3 maxime va- Herculcs, 
bat,prxclara facinora infigni fortitudine fit exantlatus, & in- vir G * llu5 - 
•nij dexterirate fummas quafquc difHculrates fuperarit: qua: 
men omnia Gra?cia quam plurimum mendax , ad armorum 
oriam conuertere maluit.Pra?termiferam Apuleijs^u-Sro^ 
lod imprimis ad rem facit,cx 4. Floridorum : Quod Hercu- 



leonis 
Nemesi 
caedes. 
quid. 



Hydra 
lernxa. 



Apec 

Eryman- 

chsus. 



'494 ASDMA ALCIATI 

lem Poctse olim memorant monftra illa immania hominui 
ac ferarum virtute fubegiffeiorbemque terrae purgaffe : fimil 
ter aduerfumiracundiam & inuidiam,atque auantiam ac lib 
dinem ,c£teraqueanimimonftraac flagitia Philofophusif 
Hercules fuit.Eas peftes omnes mentibus exegit,familias pu: 
gauit,malitiam perdomuit,feminudus&ipfe,& clauainfigni 
etiam Thebis oriundus , vnde Herculem fuiffe memoria ext£ 
Videram ego pridem locum Plutarchi in Problem.quo rati< 
ilem reddit,cur olim HerculiatqueMufis communisarafac" 
fir.quia nimimm Hercules Euandrum literas docuir.vta Iul 
memoriae traditu eft:honeftii enim & liberale ducebar,fi am 
ciac propinquiliteraru& fapietiarcognitioneperpolirentu 

*2(pborisinmtti.] Huic refpondet primum Herculis certame 
quod fuit leonis Nemesei iuxta Cleonas internecio: quo intc 
ligi datur,facundiam corporis viribus effe praftantiorem.Nc 
cnim viribus,aut velocitatibus,aut celeritate corporu rcs m 
gna? geruntur,fed confilio,ratione3prudentia,eloquentia. N« 
veroaliquid magnimometi vires obire poffunt, autfufciper 
nifi confilium &ingenijdexteritasanteceflerit. Suntqui alit 
Nemea?i leonis ca?dem interpretentur , fuerunt enim qui e Li 
nae globo decidifle vana perfuafione crederent: nam & veter 
monftra immania in Lunae globo putabant nafci. Hunc er£ 
leone incrmis Hercules interfecit,vt ait Pisader.hoc eft ira c- 
hibuit ac rcpreflit qua? in fortiu viroru animis maxime regns 

Diflafophijlantm] Secundo labore,hydram , feptem capitu 1 
belluam,in Lernapaludeomnia vaftantem pugna perdirhc: 
vicit,& ferro facibusque oppreflir.quo arguitur,virum fapie 
tem & facundum,multiplices fophiftarum argutias, & eleclv 
veritatisfpecieadumbratos 3 ingenij viribus retundere. Hydi 
vno capite refe&o feptem alia repullulabant : quod notat ar> 
fophiftica? captionem.Si enim agas cum fophifta,vno argum 
co reprehenfo,multa alia tibi opponet,teque(ni diligenter d 
tieris)ad abfurdu,vel d^vvaTvv adiget. Certamen hoc ad ali 
vfus conucrtunt alij,vt ad diluuium,ad vitia,ad inuidiam , qt 
de re prouerbium eft,Lerna malorum:&, Hydram fecas.Socr 
tes apud Platonem in Euthy demo fatetur fe multo imbecilli 
rem Hercule, qui pugnarefimul non potuitaduerfus hydra 
fophifticam,cui propter vnam fapietiam pro vno fermonis C 
pite amputato multa repullulabat.Adhc£c Pieriulib.i^.euolu 

Laqueos.] Paralogifmos & captiones. 

tfonfuror <*»/.] Tertio , aprumcerribikminErymanthomo 



IMBLEMATA.' jp^ 

rcadiajomnia vaftanrem cepir,&adEuryftheum,viuum pcr- 
ixit,quod innuit, virtutem furori & rabiei noa cedere •, imo 
nge antecellere.Impetus enim & furor per aprum indicarur 
docet Pierius Hieroglyph.?. 

ContinHtitn ob cutfHm.~\ Quarto, ceruam aeripedem & celerri- Ce 
»m, aureacornuageftantem interfecit, quodad fapientem aedpcs 
ferendum eft,cui & ditiffimi cedunt &opulentiffimi.Notum 
ud Ariftotelis in Politicis , facile efle ditari Philofophis ,fi 
lint:quofpec1:at adagium,Sapiens non eget. 
Spernitauaritiam.] Quinta pugna fuit, auium Stymphalidum Aue<? 
pulfio,fonitu ahenei cuiufdaminftrumenti:quod eftlucrum s . £ y«nph«;. 
mej& auaritiam refpuere, raptumque omnem putare nefas. Iides ? 
d qua* poteft effe volucrum cum auaritia coliatio* Volucres 
raerem volitantes,inquotamen vidum comparare n6pof- 
it, cupidi&auarihominis cogitationem ( ahis atquealiis 
ibus femper inhiantem , qui tamen nec partis bonis vtatur, 
l tenuiflimo vidu genium defraudet,& in quo coniiftat nor* 
?et)fatis oftendunt,qui quoniam vel natura deprauata , vel 
ilongoinduratuseft,ad refipifcentiamaliquandopertrahi 
teft quibufdam accrrima? orationis crepitaculis, quibusaut 
eatur,aut a propofito , malaque confuetudine dimoueatur. 
jmalunt hoc intelligi de fcortillis quibufdam &impuris 
lierculis , quarum illecebras & infidias detegimus ameo fa- 
ntiae crepitaculo , quod tanquam tuba in aures penetret, vt 
Ilius loquiturrvixenim alia fugantur ratione communes 
: peftes adolefcentium. 

'incitfimineos. ] Sexto certamine mulieres Amazonas debel- 
it,earumque reginam Hippolytam cepit,cui cingulum mi- 
reabftulir,quod eftaftytiam muliebrem & d jlos,falraciaf- 
:coercere& vafritiei maueriam penitus eripere . Amazon 
mulier bellicofa, meretricem refert , quse vei fortiffimum 
fitdeuincere. 

lx^rgatfot<ks. ] Labore feptimo Augiam repurgauit , quod 
uit vitiorum errorumque innatorum, vel etiam qui fuccre- 
untaffuetudinequadam longa,abanimoexpulfionem.Ni- Augfa5 . \ 
eft enim tam horridum tamque fordens,quodeloquentia purgacl °* 
ipoffitextolli. 

llicitos odit. ] Odauo,taurum luclamine domuit: quod eft Cura cau- 
tes abigere, & omne illicitum facinus fcelufque exfecrari: rolufta. 
furorem aut truculenjiam animi cohibere. 



Afor>RE/& ALCIATI 

Abigitque necentes.] Hinc nomen habuit dhe$;l)@J(£ t nam & pl 
rifquedj&us cftnatusadhominesiuuandos. 
Diomcdcs Jiarbaries.] Nono, Diomedem Regem Thracize crudelif 
vi<3us. mum,quifanguine & carnibushumanis equosalere confueu 
rat,pcrdomuir,& eius exemploipfumfuisequisdedit pabu) 
quod {ignificar>Herculem eloquentix & fapientie viribus b: 
bariern& ferocitatem ab omnibusjquasincoluerit^regionit 
fubmouifle. 
ecfyon Vnius •virttis.] Decimo labore Gervonem tricorporem &t 
tricotpor cipitembelloexpugnauit:id eft,collectam , &vnanimem r 
' fuperatus. £i um mu ltitudinem fua virtute comprefTit,indeque &vic" 
euafit.De Gerione in fuperioribus fatis. 

Jnaehit inpdtrkzn. ] Vndecimo aurea mala Hefperidunf, « 

f ° m "d H m" c ^° P rius dracone peruigili/uftulic, quod eft referedum ad 

pen um. j am a ^ Q ^ ^ fapientes homines abundant,infignem rer 

copiam,quaeos fua fortunavitxqueconditio beat. 

Cerberus Dottafcr «w.]Duodecimo & poftremo, Cerberum tricipit 

triceps. ab inferis tractum ad auras deduxit, quod fortitudinem 

omnia omnium ora volitantem , &immortalem nominis g 

riam apud pofteros femper vifturam perfpicue fignjficat.Nj 

vteftapudDiodorum,magnosmultosque,dumvhit,labor< 

pericula fpote adiitHercules,vt pro fuis erga omnes getes 

neficiisimmortalitate donaretur. Cic. I. Tufc. Abiitad D 

Hercules:nunquamabiiflet,nifi cum inter homines effet, < 

fibi viam muniuifTet.Facile tranfilio Pindari locum,vt pote 

giorem,de Hercule , I. Nemeorum. Nonnulli hoc traduci i 

luntad auaritia thefauros in tenebris occlufos afferuatem, 

inlucem erui permittentem. Ea tamen fi a viro gloria? cuf 

coerccatur,& ex animi rcceffu,in quo locum 6ccuparat,ex] 

latur,opefque illf conferantur ad vrus hominum , magnu 

te momentum afferunt ad obtinendum nomendicet enim i 

gloria fita non Gt in opibus & facultatibus , ad gloriam tai 

obtinendam magnum adiumentum adfert. 

In 







• . ■ 



BMBIEMATA» 

In nothos. 



W 



Emblbma CXXXVItl. 




Ercvleos J^urijjemper celebretk t honores: 
Nam vetfti pnnceps ordmis iHefutt. 
'ecpnuxejfe Dem potuit^uam fugeret infans 
Lac,Jihi <?uod Jraudx nejcia Iuno dabat. 

^Orum qui nati funt ex miufto concubitu mifera videri Nothi no- 
^conditio poteft 5 quanquam enim ex nobilibus orti paren- bilc*. 
>us, nobiles tamen dici non poflunt , neque in ius haeredita- 
1 ac Famiha» fuccedutit , nifi foiuantur legibus , & a principi- 
«agnofcantur, quafiqueadoptentur (quod vulgodicimus 
uouere) runcenim fuccedere in Familiam poifunt , fed na- 
rakm illam maculam delere minime vnquam pofTunr. Qua ' 

li 



Vof ANDUA AICIATI 

de cauia Solon ftatuit fpurios nihil dcberc parentibus , a qu 
bus infami* labem accepifTent. Sed & Athenienfes locu 
quendam habebant, in quo fpuruj feorftim ab mgenuis exe 
ceri effent folitireum Cynofargem appellabanunam contam 
nari nobilitatem putabant fpuriorum confuetudinc. Theu 
itocles tamervaftuto ingenio vir,adolefccntcs ingenuos &n 
biks fenfim primus ad Cy nofargcs blanditiis allexit , vttol 
rcturea fpuriorum & lcgitimorum differentia. Sed adrei 
R«jae quidem &prouide conftitutum a fapientibus fuit, 
parentcs vaga vfi Venere, quafi in filiis punirentur; & cffrer 
Lmines fanfti connubij quafi cancellis vi legum continere 
tur : vtque difcrimen feruarctor inter legitimos & illegmm 
partus.' Hi &honorum &bonorum paternQrumh«redesm 
fiunt , eoaue admoneri debent paternz virtutis : at illegitm 
nihil feocmimeto pr*t.er viuere triftc relmquitur , adeo 
conquen poflintquod adeo infeliciter natimalcqueacce, 
fint. Sunttamen permulti ex iis qui omni aha ope deftitu 
omnia fua in feipfis ponunt,fuamque induftnamexcirant^ 

mini dubium cft qui vel paulum aflueuent w monumen 

veterum, permultos fuiffe fpurios, qui fortitudine & am: 

dextemate iegitimis quibufque liberisantecelluerunt.quiq 

fufceperuntaudenti magnoqueanimo , & ccrtc perfeceru 

qus lcgiumi ipfi liberi numquam exequi , nedum attmg, 

i„ potuer?. TaHs Hcrcules fuit, ipfique omnes Iouis filij, Poe 

?f thl n °' rum fabulis decantati.Eo de numcro fuere Thcmiftocles,, 

blkS ' neas,Thefeus,Romulus,fcd & ipfe Alexander Magnus, tot 

ferme Orientisdomitor: quibus adiiciam Cpnftantmum > 

«,um,ThcodoricumGothum,GuillielmumNormannum 

Slios quamplures j qui nifi harreditate aliqua patcrna freti 

fent,vix aut numquam pertingere potuiflent tantos rerum f 

ceffus : vt ipfe Herculcs. qui nc fien quidem Deus potuifl 

id eft.immortalem famam nonfibi eam comparaflet, qua o 

nium voce praedicatur, nifi mammas Iunonis lnfciz fuxiiiet 

P utaruntThcbani.tcftiseftCslius Rhodigin. hb. n.cap. 

Non pieet huc congcrere verba eadem Alciau ex ^Parcrj 

iurh,cap. 3 .Apud Gr*cos fcriptum legi Ioucm,nato Hera 

Locus cx qubd fpurius cflet , nec in Deorum numerum poflet admi 

AkiauPa dormienti coniugi fuae Iunoni eum clam fuppofuiiie &e 

"'6°- ao de mammis ab ca lade,infantem ccu natalxbus reftituti 

diuinitatis iura acquifiuiffe. Cuius rei & Higi nu s memiDU 

Arati interprcs , & qui Colleaanea rei rufucs Conftant 



EMBLEMATA. 49? 

:zefari infcripfic. Hincque fa&um eft, vt nothi ad Cynofarges, Ad Cy- 
si templumeftHerculis, exercerentur, quoniam is Deus i\- n °f ar ges» 
sprseft. cuius rei & in fcmblemacis mentionem fecimus. ^ uld * 
lemlib.Defingularicertamine,cap.i9. Legimus in hiftoriis 
rnulfum,quij>imuis&antc Othonem ex Gallia in Germa- 
am Imperij titulum tranftulit,ex Caroli Magni proncpoti- 
is fpurium fuifle.Fuerunt &in Gypro Reges,fuerunt vbique 
iam approbatiflimi duces,non abfimilibus orti natalibus: 
verifTimum fit illud Platonis oraculum , Seruos a Regibus, 
eges a feruis onri. 

Spuri}.] Nothi dicuntur illegitimi , qui incerto patre nati 
nc, vel qui nati funt illegicimo concubitu,l. vulgo qu*firi, 
de ftatu homin.& 1. Diui,D. de captiu.Spurij diftinguuntur 
'ulgo conceptis : funt enim ij quorum pater eft incertus,d. 1, 
lg6,vt qui nafcuntur ex vulgari meretrice.Sed & qui patrem 
idem certum demonftrare poffunt, fed non eum quem habc. 
liceacveluti qui natifuntex concubina,vulgo concepti, 
improprie tamcn & cranflate dicuntur,d.l.vulg6 qu#fiti,& U 
loptiuus D.de ritu nupt.Olim fpurij duabus literis S. P.de- 
igebantur, quafi qui fine patre effent. rationes cxquirit Plu- 
ch.in Problem. 

mcprimejfe.] De Herculis apotheofi Gicero Offic. 3. Plin. 
.35. cap. 11. & Ouid.n. Metam. 

li ij 




Jqq 



ANDRE/5 ALCIATI 



Imparilitas. 
Emblema cxxxix. 




¥1 JiMime volans tenuem fecat aera falcs, 
Pt fafcuntur humi graculm>anfer y anas: 

sic Jitmmumjcandit jufer <zthera Tindarm ingens ; 
Sk [cithumi tantum ferperc Bacchyhdes. 

T D apparet e Pindaro tra&um. 5ic enim dc fe ipfe inl 
1 chylidem, Olymp. i . 

, lTB^O^ 7TO\- 

Xcl &J6)? ?Vcl. 

(jutSirnt cTs , xaCg o/ 
'TTdir/yXooosid, zo&tXA? m$ 

A/oV <s*oV o§Vi%* &iov. idefr, 



I JEMBIEMATA. c- I 

piens mukarum rerum gnarus cft natura j at difccntes pro- 
ccs inepta loquacitatecorui imperfcde admodum garriunr, 
uerfusdiuinumlouisalitem.ad quem Scholiaftes locum, 
■vmmcu Ji^o\ rov BaK^JkiJhv, yipve >B abkri apwavi- 
r.Alius eft enam locusad hnem Nemeorum n,. ' 

— - — *■ Er/ «T^zisToV «zoV iv Tnravols; 

Or ghaCiv cu^a tvUSiv tii7* i ucud/4ot& 

Aapoivo v dygav 7moiv. 

K&ytTcu Ji kqMqi nU7mva,v4{jU)VTcu. ideft 

(uila m auibus velox eft ,*quae ftatim corripit procul vefti- 
as pedibus cruentam prxdam : clamofi vero graculi res hu- 
les paicunr. Quibus verbis intelligimus Pindarum fe cum 

Jilaconferre,aliosver6,vrBacchyiidem 3 &a]iosBacchyhdi • 
nles : nunc cum coruo, nunc cum graculis. Sic Scholiaftes: 
■m A 7*0t* niviv «V KaxyuKi&v , J f $ ojfanf k) 20W01* 
J f e*M«A«r. ^ <zd^.Ca,K4 «T iajjrij v fj$fi di nS, 

xaKoia Ji BaKyjxiJbjj. 
nilitudine docet Aiciatus,aliquam femper obferuari facile &g*»&- 
ngenns ma:qualitatem. Sunt enim qui vt falco vel aquila rum ,- m *' 
atu prsftent,id eft,qui ingenij vinbus cxtcvh antecellanr ** ^ ! 
t&qui dumtaxat humi gradiuntur, vt aues ill* domefti- 
^quiousvna eftcura vuigatiora tantum confetfari. quod 
te referendum eft ad debiliora-qua-que ingenia & minus 
lda, qua? tenues cogunt filiquas: quique plura & magis ar- 
i vehnr, quam poffintscum, vt imperiti piclores,nihil fciant 
.'terquam fimulare cupreffum, vt loquitur Flaccus. Primas 
et inter Lyncos Poetas Pindarus , Bacchylides inferiora 
tum confcaarrdicitur. Poteft non inconcinnehucreferri, Non om ; 
>din OratoreCicero ait: Si quem aut natura fua,aut illa ne" ofifit 
itantisingemj visfowedehcier, aut minus inftru&us erit tenerepH 
gnarum artium difciplinis, teheat tamen cum eurfum quem 
eat.Primaenimlequenrem honeftum eft infecugdister- 
^ueconfifterc. Nam in Poetis non Homerd foli locus eft 
de iGnecis loquar ) aut Archilocho, aut : Sophocli, lut Pm- 
o,led horum vel fecundis, vel etianrinfra fecuntfos. Nec 
a Anftotelem m Philofophia deterruit £ fcrrbeivdfcampli- 
o I laronis : nec. ipfe ^riftotelo*admirabili "qUaSJam fcien- 
*cop la carterorum ftudia reftinxit.Reuera tamcn fufpkor» 
Alciatumtraducerevoluifle w quofdam legum dodores 
nullo modo conferendos , X quibus tamen vel impeterc- 
,vel fugillaretun vt colligere eft exeiusaliquotfcnptis. 

Ji iij 



mas. 



^OX i N i> R S A ALCIATI 

Huic conuenit illud ex Olymp.io. 
. . .. E^77 ytf aKKo^ 
O^J&vcfJbi <&£g.i r ney.f. 

Via? funt aliae aliis excellentioresreadem autem non omncs n 
^lit exercitatio. Aufonius ad Paulinum: 

Si -vitulum tauro, -vtl equnm commhtis onagro, 
Si confers fulicas cycnis, ej? aedona parra, 
Caflaneu corylos aques, ytburna cuprefiis. 
Caeterum mihi videtur allufilTe Alciatus ad vetus Adagiu 
Aquila in Aquilain nubibusrcuius explicationem ftudiofusvbi euoli 
nubibus. rit, nonnihil fibi ad huius loci diluciditatem comparabit. 
Sublime.] Adiectiuum neutrum proaduerbio,more Grxt 

rum. . . . 

Pindarus ^indarus.] Pindarus Lyricorum Poetarum pnnceps lmi 

Iwcceffw tioni inaccelfus > vt ^ferunt Horatius lib. 4 .Carm.& Maciob 

Saturnal. de quo Plinius lib. 7. cap. 29. 
Himu fer- Bumi tauum Cttpere ] Sic Hor3tius in ArtC : 
pere. Serpit humi wtm ntmium, timidufatte proceHa-. 

Et %. Epiftol. 

, Nec fermones ego maUem 

7{epentes pet humum y 

Hi funt 'indaro K^yti ^\xcu7iVT£i$. 

Tacchylides.] Lyricus Poeta, Cousgenere,fllius Medonisl 
thi Bacchylida? athletse, vt ait Suidas.Trcs fuiffe jfclianus t 
didinhunc primum 3 alium Athenienfem,tertium Arcadc 
Porromirumvideri poteft cur hic Bacchylidem adeo cleu 
qui diftus eft Siren ob carminis fuauitatem : iic enim in E 

grarrynate 1. crf&oKoytdLs^ 

- Kcu KcLkz respluj 

Bcwy/XueAi. quod imitatus eu Politian. Nutri 

77ec yulgare ear.it dulcu ab Iulide Siten 

Bacchilydes. 
Propterea Laftantius in Phcenice(fi tamen eft eius poet 
tion) Iuleas voces pro fuauiffimis & delicatiflimis accepu, 
cabulo ab IulidcBacchilydis melici patria 3 du&o. 



SMBLEMATA. 

In defcifcentes. 

EMBLBMA CXL, 



JOj 







Jod fne egregias turpi maculaucris orfm^ 
In noxamque tuum vertens officium ; 
:ifti,quod caprajui mulftraha laBis 
Cum ferity^ proprta* calce ^rofundit opes. 

"Wmquifpiam ferme toto ajtatiscurriculoprudenterpro- 
^beque CcCe geflerit , & fn exrrema fene&ute vel etiam poft 
zclare facla , criminis aliqukl aut vitijadmittit, necgloria* 
jitum fibi prarmium expe£tat,enicit vt capr3,qua? mulctram 
*to pede difpergit , totumque lac emiffum , iamque in Capra 
;lctrali paratum effundit ; vndc natum prouerb. Capra Scy- Scyna. 
Eiufmodi funt quiefelici principio^idefljpueritiabenc 

li iiii 



., 



^a4 andri* alctati 

& liberaliter infthuta, dcfle&unt ad mores corruptiffimos, 

tamque deploratifTimam, vt Nero,Tyberius , & fimiles Roi 

Reipubl. peftes , qui e prseclaris inhiis femper m peiorapr 

Exempla ce ff crumt & vitam omnium infeliciiTime clauferunt.Hh ann 

dcfc££ U1 m&rari poteft Metellus Pius , qui caetero vitje tempore con 

runtavir- nentilTimus,ad extremum iam fenexin Hifpania Conful ,f< 

tute. dis indulfit voluptatibus. Idem euenh Hortenfio , & Lucul, 

& apud Grascos fapienriftimo legiftatori Soloni , Antioc 

magno , Xerxi,& aliis mukis:&,vt eciam ex hiftoria ficra c< 

ligere eft , Sauli 5 Salomoni & Samfoni , qui in peius progrc 

funt. Huc adagia referre poffum, Auris Bataua: &,Primum i 

gina ©ptimos puerosalh.*& 3 Mandtabuli more res fuccec 

Exempla verd ex Valeran. Maxim. cap. de Mutatione mon 

&fortunae 

ghbdfiiteegregiosorftts.] Optimum principium.Liuiuslib 
Vc orfis tanti operis fucceffus profperos darent. 

Jnnoxam^uetmm.] Prouerbialis locutio,vt ciim offici 
dicitur in maieficium conuerth 
Mul&ra!?. Mulftralia.] Vas in quo mulgetur,quod &mul<ftrum 
mul&rale dichur.Virgil.in Georgicis: 

implebuiit mulchalia yaccs. 



t 



Calce.] Extrema pedis paite. 




SMSIZMATA. 

^Emulatio impar. 

EM B LE M A CXLI. 



/°r 




/LtIvoLAm miluws comitatur degener harfam 3 

Et P<td<e partem fiepe eadentis hahet, 
Muliumprofecjuitur , quiffretatfarrus ah 1H0 

Fr&tentifaue Auidm deuorat ore dapes. 
Sic mecum Oenocrates agit : at deferta fiudendum 
Vtitur hoc UpPo cuna tamauam oculo, 

AEgre ferebat Alciatus armulum quempiam efifeiibi fyn- ^ m bicma 
dromu, eum quidem legum inrerpretem audirores quof- faiptnm 
dam male afte&os allicientem,quiquantum porerat,operam in quenda 
dabat,vt eius gloriam obfcuraret , vel etiam eruditior habere- <rviSpo- 
tur: quern tamen vc imicatorem ignarum grauius pungat , per- [u>v. 



* 



tes. 



50^ ANDREA ALCIATI 

bella vtitur fimilitudine , ac tum non fibi temperat a conuiciis 
Oenocra- nempein eumconfi&o nomine otvoK&iwt? 1 quafi dicas,vini- 
potens aut meripotor:& tandem lippum oculis appellat,quc* 
ad iudicij imperitiam refertur.QuemadmodumJnquitjmiluu, 
degener comitatur harpam alte volantem,vtiis vefcatur cibo 
rumreliquis, qux ex eius roftrofruftulatimconcidant; vtqu< 
fargus marinus pifcicukis mullum pifcem confequitur , vt qua 
pretetierit.arripere queat:eodem modo mecum agit Oenocra 
tes illcludi magifter bibax,qui relicftos a. me quofdam audito 
res excipit : quo iidem vtuntur , tamquam lippo oculo , id eft 
nullius iudicij do&ore, & impericolegum interprete,cuifi 
Iuris Ciuilis abftrufa fcientia penitus incognita. Eumitaqu< 
hominem maledicentia? notat , vinolentia?, ftulta? cuiufdan 
imitationis & imperitia:. Hunc fuiffe Alexandrinum nomine ; 
Iurisinterpretera Alciato infeftum nonleuiconie&urafafftu 
mihi eft Germanus Andebertus , Regiis tributis Aurelia? pre- 
fedusj cuius viri certe docli & amici non poteft non efle mih; 
gratiilimaiucundiflimaque recordatio, quemfcioa permultii 
eruditis hominibus officiose & honorifice cultum, & cum quc 
fepe de literis fermones vltro citroque habui fuperioribm 
anteadis annis cura I uri Ciuili operam darem Aurelia?. 

Miluw. [ Auisrapaciflima & gulofiffima: dequa Plin.libr, 
10.cap.10 Miluum vero degenerem dixit,vt fuo Oenocrati ac« 
commodet, quafiextra ordinem do&ori, feupotiusinerti & 
imperito leguleio. 

Harpam. ] Harpa auis voracifllma , h/m 7* afTcL^v , a diri- 
piendo dida.de qua Plin.lib.11.cap.74. 

Mullam.] Genus marini pifcis &fluuiatilis, qui qu6d gemi- 
nabarba infignitur,barbatulus , barbo,vel barbatus dicirur. 
Huius mentio eft apud Plin. Iib.?.cap.i7.& 3$. cap. 11. quomo- 
do differant intcr fe fluuiatilis & marinus , notent curiofi. 

Sargm.] Sargus pifcis , de quo iam ante, in mari nafcens 
,/Egyptiaco, vt eft apud Feftum : qui teftc Plin.eum quem Lu- 
carium nominant,comitatur : & illo coenum fodiente , bic ex- 
citatum pabulum deuorat. Vndehominem exaliislaboribus 
fibi fru&um & gloriam vfurpantem, &alienam , vt dicitur, 
mcfCem demetcntem,qui velintfignificari, fargum &mullum 
pingunt, Sequitur enim fargi reliquiasmullus,atque vbiillc 
cxcitato luto abicrit (fodcreenim poteftmullus) defcendit 
& pafcitur,Yt retulic Pierius lib. 30. 



Miluus. 



Harp:u 
Mullus. 



Sargus. 



EMBLEUATl! m %°7 

Vefertacuria .] Ironicos dittum, pro decuria l vel auditorio 

ieferto. 

Citfo oculo.] lpfemet Alciatus prouerbiale hoc dicendige- Oculo 
ius interpretatur* Parergon lib. 6. cap. iz. Vti tamquam lippo ll PP°! 
•culo,inquit, proucrbialiter dicitur de re qua carere non pof- 
umusj cum tamen damnofa nobis fit. Elegantcr Plaut. ad fer- 
tos improbos traxit , quos quamuis Dominum decipiant , ta- 
acn retinet Dominus,& vt potcft,eorum opera vtitur, cum vt 
elit non poflit. Eius carmen eft in Perfa: 

Eg* neque lihenter fertiio , nenjuefum hero exfentent\a y 
Sed qmfi lippooculo me metts hernt -vtitur , mamm 
Haud abfiinere quit tamenfluin impirst mibi. 
>ed & apud eundem in Bacchidibus fic fcnex loquitur. 

Lityo iUAoculo ferutts eji fwillimus&c. 
.egeProuerb.Lippo oculo fimilis. t , 

Curia. De curije nomine,fi vacat, euolue caputi^. hb.i.Ge- u ** 
ial. dierum Alexandri Neapolitanirnon enim mihi vacat ora- 
les minutias perfequi» 




Albucius 
i.c. 



* oS ANBRE^ ALCIATI 

Aibutij ad D. Alciatum, fuadentis, vt de tumultibus 
Italicis fc fubducat,& in Gallia profitsatur. 



IMBLEMA cxlii, 




Qua dedit hosfm&m arhorjdo aducna noJiro> 

Vemt ah Eoo VerjMts axe prius. 
franjlatufatta ejt meiior^m noxia qitondam 

Inpatnajnc nobis dulciapomagerit, - v 
Fertfolium lmgu& fertpQmaJimillima cordi, 

tSZlciatehmc vttam detfere dtfce tuam. 
j uprocui a patria mpretio es matorejuhirns, 

Multum cordtJapts>nec mtnui ore vales. 

ALbut|j,cuiushocEpigrammaeft, Aurelij Iurecon fu lti 
raeminit Alciatus ipfe libto Prstermiflbrum i. Legi apo- 



emblemata. 409 

ogiam quandam eius noraine aduerfus Petrurn Scellam.&Lo- 
Touallium legum doctores . Hicmonet,vtAiciatusa tumuiti- 
rus & faaiombus Italicis kle fubmoueat , & florentiffimam 
3alliam petat,in qua futurus fit commendatior . Sumit argu- 
nenti materiam a pomiPerfici tralationc,quod inPerfide viru- 
entum fuir,in Italia ver6 confhum, loci mutatione toxicu ha- 
>ere defiit.Eodem modo fi patria reJinquat , in extera regione 
dmirabilem futurum Alciatumfperat.-ficquetacitealluditad 
llud Euangelicum,Non eftPropheta fine honore nifi in patria 
ua.Stmile eft quod Erafmus in quadam ad Alciatum epiftola Locus . e * 
cnbir:Pietatis erat,inquit,qu6d patri ? tuae potiffimum bonum p^T C " 
iuem praftare volueris:fed Deus voiuit eruditionem tua vc- ' ; 

ut in edito lucere pluribus.Nam virtutis fplcndor nefcio quo 
•adoin fua cuique patria fere, obfcuriorobtingit Qjjod aper- 
ius(vt carminisnoftri enarrationem habeamus magis perfpi- Locus ex 
uam) Alciatus ipfemet explicuit oratione quada Ferraria: ha- Aiciati 
»ita, his omnino verbis: Scio , inquit, plerifque fufpeclam effe Sf e ■ 
<6ffe tam frequentem mutationem meam,qui nunc Auenioni, ' 

uncBiturigibus,nuncTicini 3 nuncBononia»profefrusfim:ne.c 
ieerunt qui inconftantia: hoc tribuant,taquam nufquam pof- 
m confiftere,& quod in carminc Horatiano eft. 

T{om& Tibur amtm,-ventofwi Tibure Romam. 
Itenim non bene compofitje mentis argumentum eft,cum quis 
uc atque illuc vagus difcurritmec quiefcere poteft. Canerum 
iihi excufatio eft i;n promptu, notiffimuque omnibus eft, me, 
u bellicos tumultus fubterfugio, tutamque ftudiis meis fede 
erquiro,diutiflime effe petegrinatum, Principumqueiuffio- 
ibus huc atque illuc agitatum, cerram fedem tenere non po- 
tiifie.Idem OrationeTicini habitafic.-Quamplurimi veftrtim 
ptime fciunt,vt belli calamitatibus ekdus , relida patria tras Alter Io 
^lpes profeausfum:ibi profefforiomuneri addictus , aliquot C us exec 
minos fumma cum gratia moram traxi : quod an illorum h:i- dem. 
lamtati tribuam,an qualibufcunque noftris dudiis , non fatis 
:io.Tria certe magnifica hac in difciplina tnbus in celeberri- 
lis gymnafiis mihi cotigerunt,qua? nefcio(quod citra arroga- 
iam di&u. fit)an cuiquam alij.-primum vt Auemoni , cum nun- 
uam ad eam diem cathedram afcendiftem,ftipendium Ce^c^ 
arum mererer , & a?tate longe impar, fenioribus tamen a?qua- 
^ : -a- Cer " m ^. B, ' tur, 'gibus, quorum liberalitatemagiftratus 
-hriftianiffimUpfo Regeadiuuantc,fecundo quam eo vencra 
nno duplicatu mihi eft honorarium 5 & mille ducetiq; pfleftiti 



$10 ANDRE* AICIATI 

tertium eft,qudd tam a longinquis partib.in patriam ab excel 
lentiffimo Ducenoftroaccerfitus,Senatoria dignitate ornatus 
hanc acceffione ne quide cogitans,tantu abeft v*-petierim,furj 
Locus c cofecutusjhadenus ille.N ec vero pr^termitta hoc Perfici fy m 
Paulo Io- fcolu a Paulo Iouio explicari in eoDialogo qui eftDe notis ar 
mo * moru & amoris,cu inhriptionCtTranflata proficit arbos , ipfiq; Al 

ciato afcribii Sed & pomum Perficu nota fuilTe eius'qui m ali 
ca?lo meliorfir,traditPkriuslib.DefacrisiEgypt.literis 54. 
Que deditbos.] CumPerfa: aliquando in Romanos belluc 
Perfica gererent,multisinlocisItalia: Perfica implantarunt,quxi; 
Pyrus vn- Perfide venenum prajfentaneum ferunt.Hac tadem arbore ho 
de . ftes extinctum iri fperabant:fed in Italia mutato folo naturau 

ctiam mutauit,q ua in opinione eft Columel.vbi refert, 
, .pnmlt citm barbara Perjis 
JWiferat,vtfama efi,patriis armata venenis: 
At mnc expofiti paruo difcrimine lecli, 
Ambrofios prabent fuccos oblita nocendi. 
"'•* Jd non videtur Plmio verifimile lib.i?. cui tamen aduerfantu 
Gaienus,Paulus i£gineta,Plutarchus,& alij. 
Martial.13 Perfica nux. 

Vilia maternii fueramtts pracoqtta ramis, 
Ni< nc in adoptiuis perfica carafu mttt. 
Tranfiatt* facla efl melior. ] Quafdam arbores mutare naturan 
pro regionum varietate, teftis eft Plutarch . co libro quem in 
fcripfir,De facie qua» apparet in orbe Luna?. 

FertfotiumUngu*.] Plutarch.commentario. De Ifide & Ofiri 
Deperfica de,Perficam arborem Ifidi confecratam fuhTe fcribit,quod lin 
arbore. guse folium habeat,fru6tu cordi fimilem . Eius hxc verba funt 
TuvPoy diyvTTJcd qvtwv fjuL\t?a. -mSia tySiifufyhiyvci-m 
TnpaidUf , fa w? &<*> fJtkv j#j>7tdV dviyf > yXwTJn Si 70 puMo 
4'qikw> vJiv fi a>v <£v3pa>7rof ityv ™ P v M 3*ioVgfoir Ao 'ya^ fJM 
W& tz)u <gfeA Stcov>*& l^igov* ?omv fyi tspof 4vJh.tfwv'W r & 
*jw fuvelt 7» ^nrnftov wmvSrx, t&Tiovn Tc&fs.yfvcLmi, $0* 
WW&vMvyypAKiyw Deftirpibus Aegyptnsmaximecofe 
crata Dea? aiunt Perfea:quod eius fru&us cordis , foliu lingu; 
fpecie referat Na eoru qua? in homine cadere polTunr, nihil di 
uinius eft oratione,pr3ecipueverodeDiii:ncq-,vlla resalia ma 

iusad felicitateafFertmomentu. Itaqjhicpra-cipitur ei quifi 
oraculu aditurus,vt fande pieque fentiat,& modefte loquatui 
Tuproculapatria.Virgiliana imitatio e io.Ecloga; 
tuprocula putria(nec fit mihi credere)tan\um ^ 
AJfin&fihjClura niues. . 



IMBLEMATA. 



3 1 * 



Princeps fubditorum incolumitatem procurans. 



EMBLEMA CXLIII. 




ttantj auottes conturbmt *quor<ifrdtres y , 

Tum miferos napttas anchora idtTd tuuat: 
Anc pm erga bommes Velpbin compleEliturjmts 

Totius vt Poflitfigter dla vadis» 
uam decet bdc memores gefiare infigma J{eges, 

^Anchora auod nautitje populo ejfefuol 

I Pigraphe fimilis mihi videtnr fententiae Marcellini Am- 
!Z.miani,qui x<?-lib.grauiterpronunciauir, Imperium curarn 
fe falutis alienar. Principesenim debenthabereperfpe&ufe 
>i minime natos efle, (ed fui populi comodo & vtilitati. Pli- 
uslib.18.ait 3 Delphinum futuram tempeftatem prarfagirc 



v 



dgaTni 



anchurs. 



$12, ANDRI A ALCIATI 

Qjuocirca vtpiKdv^cjTrQ- (i nauem ventis agirataofFenden 

Ddphin tuuus vt rigatur, anchora quafi humano quodam infttnclu d 

fbikdv- ngit.-licPnncep!. quifque fuorum maxime ftudiofus eifc deb< 

potiftimum vero feuiente tempeftate & impetu belli , vel et 

infortunio quodam alioimpendcntc, ne Reipub. ftatus pof 

aliquo modo pc.rtuiban,aut etiam commmui . Canerum Dt 

phinumanchor^illigatumpro infigni &ftemate publicog< 

relphinus lerunt olim nonnulli Principes & imperatores laudacifTimi, 

all-gatus Auguftus C^far,T.Vefpaiian.Seleucus & Nicanor : nortroq 

fasculo Ald.Manurius,nobilisapud Venetos typographus: q 

de re eft elegatiilima 7ra,piK$<*.oit in Prouer.Feftma lenre,ap! 

Erafmum.Noftris etiam teporibus Gallici Impeii) Thataflij 

chus,id eft: Admiralius,in(igne hoc circumfcrtjvt nuper lauc 

Thalaffiar tus ille noftrorum patrum a?tate Philippus Chabotius.fn fcu 

chi Galli- VlyfTis Delphinum depiclum fuiffe fcnbit riutarch. ad finc 

C1 * ditputationis,quaqu2erit,Vtraanimaliu plusrationis habc; 

an terreftria,anaquatilia.,Apponam &id Xtnophont.e 3 dn 

uvnuov. vbi facit Socratem difputantem cum Dionyfiodoi 

Quam ob cauflam,inquit,Homcrus appellar Agamemnont 

Praeclarus «-^^^ A ^ /:n ift q UO d vt paftorfuarum ouium curam hab< 

>photis. clebcr, quohabeant quar funt ad victum neceilanaj hc eti; 

Principem curare eft necefTequar populo expediant? N6 cn 

tantum laudatur Agamcmnon viK&Tipof euyjw-ms , led n 

xime vt @>a.oikZv? dyxQof » qui non fe modb bene regeret , I 

etiam fuis feliciratis cauifa efTet.x} $&&mKivt cupfiTau, «^i 

iwii y&KafZTnuzKeiTcu^dtSx 1v& Kgu 01 ikOfJpoi <hd t#tgv,\ 

^e&#s<77Rexnoneligiturvtfuicuram habeat,led vtperfpl 

cjui eum elegerunt,in felicitate viuant. 

Titanvjftattes. ] Venti,quiTiranes dicuntur, apatreTitai 
Satumifratre, Gigatesrobuftifiimi,qui pro ventis vfurpan 

a Poetis. . mifetos Epitheton conueniens, vt illud eft Luc 

lib.8. ———tnifetosfallentianautai 



Anchora 



not 



Tiwnus. 



Anchora 
«juid. 



Sideta non fequimur:.- 



Anchora iacla iuuat.] Proucrb.Anchoram facram foluere . V 
autem anchora prarfidij & falutis typus.Pierius lib.^.Hierg 
Ad gloriam & felicitatem retulit Pindarus 6. Ifthmiorum : 
quis,inquit, hominum fumptu & labore diuinas virrmes e: 
quitur,Deus illi amabilcm gloriam prarftat , & wW» <&fo ? 6'k 
CdhXeT* d'y>KV£$v StoiiuQ-idv.id eft, Felicitatis iacrt ancf 
diuinohonoreauclus. Quid fi huc reuocemusameuPlutar 
monitum e vita Solonis.* quo icco dicit > Senatu velut anclv 

£rm 



EMBtEMATA. jr^ 

firmari ciuitatem?Memini & Euripidem in Becuba, Polydo- 
rum gentis familieque fuaeanchoram nominarejdV^uoWeixaw 
dyxv&tT £/ffl: qui iam folus generis fupereft anchora noftri. 
Ariiiides orationc Panathenaica prima,dicit Grsecos omnes 
gbi vifos fuiffe in portu quodam duabus nixos anchoris , quafi 
iiemino fultos prsefidio. 



In Senatum boni Principis. 
Emblema cxliiii. VUbgifmus. 




BFfigies mambm trunc£ ante altaria diuum 
Hwc rejident, cjuarum lunnne cabta prtor. 

Mgna poteftatis fumm£>fanBicjue Senatus 
7'hebank fuerant ifta reperta vtris. 

C»r refidenttcjuia mente graues decet ejfe qui eta 
lundiCQs^ ammo nec vanars leui. 

Kk 



JI 4 ANDRE/E ALCIATI 

Cur ftne funt manibm 1 capiant ne xenia, nee fi 

Pollicitis fietti muneribufve Jinant. 
C&cm at eft Princefs , qmdftlu aunbm abfqut 

^jfettu) conftans mtfa Senatm agiu 

FonsEm- T D agalma Iudicum Thebanorume variis au&oribus peti 

bkmacis. 1 pofie fcio. Certe Plutarchus attigit libro De Ifide & Ofiri- 

de:quod idem Sermone 44. Stobjeus retulit cx eodem Plutar- 

cho, his verbis : Zv Zri€euf eiKovz? eioiv omclym/uS/xu Jiwrcov 

auct tL) Jin&jtoo-vvlw x) aiivT&wrov xrcur : ld eft,Thebis ima- 
gines confpiciuntbir ludicum manibus carentcs:at fummi Iu- 
dicis imago conniuet oculis : e6 quod iuftitia nec muneribus 
Locus tx capi,nec hominum vultu fle&i debeat.Alciatus ipfe Orationc 
Alciati o- quadam in laudem Iuris ciuilis hzc ait: Chryfippus Iuftitiaj 
Mtionc. imaginem ita expreffir, vt puellan virginis forma, afpedu ve=- 
hementi , luminibus oculorum accrrimis confpiceretur , quod 
videlket iudicem incorrupto efTe iudicio,fanctum 3 feuerumj 
contra improbos inexorabilem,vi ac rnaieftate aequitatis 3 ve- 
ritatifque terrificum efie oporteat. Quapropter memoria? eft 
tradkum, magiftratuum ftatuas a Thebanis ita folere formari, 
vt fine manibus cffent.Principum ver6 claufis oculis, nimirum 
cam iuftitia^ naturam etfe oftendentcs , vt incorrupta fit, nec 
prctio precibufve y aut alienae vlli voluptati cedat. Non vere- 
bor in vfum rapere meum qua» retulit auftor induftrius, mul- 
t;eque le&ionis, Alexand,ab Alexand.lib.3.Thebani,inquit,vt; 
incorruptam itrftitiam fignarent s nec variari gratia , Iudicum 
imagines fine manibus, Principis vero fine oculis in foro pro- 
pofuereyvt fignis oftenderent,Iudi ces afTe&ibus capi non opor. 
terccauflaque deflnita damnatos vndecimuiris poenis afficien-, 
dos tradebant.Certe legibus diuinis &humanis iudices a rau-, 
ncribus capiundis abftincredebent:iccirco hic truncis mani- 
bus pinguntur.quod non prsetermifit Pierius lib. Hieroglyph., 
3 j. Praefes ipfe captus eftoculis,neafTecTu quodam moueatuc. 
fiquidem, vt ait Cicero Officiorum 3. neque contra Remp. ne-. 
quc contra iufiurandum ac fidem amici caufTa vir bonus facier» 
«efi iudex quidem erit de ipfo amico. Ponit enim perfonam 
amici cum induit iudicis.Nam fi omnia facienda fint,que ami-, 
ci velint, non amicitix tales ,fed coniurationes putandx funr. 
quocirca non oculis vtatur>fedauribu$ j ne cito inoueatur : & 



! M B l E M A T a! yif 

um ipfi dicenda eft fenteutia, meminerit fe Deum habere te- 
tem, id eft , mentem fuam , qua nihil ipfe dedit homini djui- 
lius. Adh*comnesfedent,qu6d animuseorum debeat effe c «r <«det 
ptime compofitus , nec hincatque hinc fledi, quod eft leui- iudic «- 
atis.fedendo etenim & quiefcendo fit anima prudens,ait Phi- 
Dfophus. Euftathiusad Iliad.£ notat ftatuas Minerua? olim 
mnes fedentis fpecie fieri folitas.Interdum enim federe idem 
ft quod confilium capere,vt apud Plautum is qui nimio plus 
ipere fe fedentem aflerit. Vulgatumque eft illud , Romanus 
:dendo vmcir,id eft confultando.Picrius libro 43.Lubcnshuc 
:ferre qux de iuftitia> imagine olim a Carneade expreffa Gcl- 
us adnotauit hb. I4.c4.fed quia liber cft in omnium manibus, 
cile tranfeo. Vclim potius id obfcruari diligenter,qua?con- 
se hb. 14. Hiftor. var. fcripfit fflian. Olim apud jfcgyptios 
>fdem fuilTe ludices , qui facerdotes crant : quorum Prin- 
:ps natu proximus in omnes ftatuendi ius habebatrquem 
nnium optimum atque arquilTimum elTe oportcbar. h circa 
dium lmaginem e fapphiro gemma confectam geftabat,qua: 
sntatisnominenuncupabatur. Atqui,ait ille,Iudex veri- 
tem non tara in lapide fculptam aut exprelTam circumferre, 
lam 111 animo menteque infitam & infixam habere deber. 
Qw refident.] I Ciccro ad finem procemij Dialogi De claris Sedere 
at. Sed quo,inquir,facilius fermo explicetur,fedentes, fi vi V$& h a- 
tur,agamus. Cum idem placuiiTet illis, tum in propatulo ^ Cat . T 
nfedimus.hsec lllc. Perfona: Dialogorum federe vel dicun- j * 
r,vel intelliguntur.-Dicunturquidem in libris Oratoriis,in 
xft.Acad.inlib.Denat. Deorum,in Phardro Platonico:In- 
liguntur iibris De finibus quatuor , in Lselio, in Catone, & 
iltis Platonis Dialogis. Ccrte M.Tullius videtur femper 
ibulare,cum Peripateticum agir,vt5. Definib.i. Dediui- 
M.pelegib.aliasjVt Academicum, vult federcquo figni- Iudices 
stahquid ftabihus difleri. Conftat ex veteribus iudices fe- cur fedesc 
re folitos , cum quid ftatuendum eiTct. Ita enim luftinianus 
Nouella 8- De iudicibus: Sedebunt autem,ak,hi peda- 
l iudices continue & nunc in regia bafilica,in quibus & tunc 
munculis iudicabit , &c. Idem in Nou. Vt abilluftrib. Sc 
i fuper eam dignit.Secundum quod, ait, datum eft eis fuper 
cpriuilegium,necoganturaut fedcre cum iudicibuscum 
licant,autftarcrurfustamquamlitigantes. Marcianus I.7. 
Quodmet.cauf.Confeftimautemprotribunali te feden- 

Kk ij 



jl£ ANDREA AICIATI 

tcm adik.Sk in I.2.D. Ad Senat.Tertyll.federe dicitiir Pr*tor 
Confeftimautemficeritaccipicndum, vbi primum potuit,i< 
cft, Praetoris copiam habuit huic rei fedentis. Et in 1. 7.D. Dt 
in integ.reftit.Confeftim autem pro tribunali tefcdcnteadin 
Bonifacius in cap.fin. De fentent. & re iudic.in v 1. Sentcn 
tia> ak,q*um fcriptam edi,a iudice litigatoribus non rccitari 
vcl quam ab ipfo ftando,non fedendo proferri contingk,nul 
lius penitus eft momenti.Gellius lib.7. De Scipione : Et quo 
dam die,ak,ius incaftris fedens dicebat.Plinius libro f.Epifl 
Sedebant iudiccs, centumuiri vencrant , obuerfabant aduoca 
tijfilentium longum,&c. Cicero pro Rabir. Accufaui de pe 
cuniis rcpetundts , iudex fedi. Ad hanc verd rem Plautus i 
Moftellaria: 

Nimfo pln* fnpio fedens. 

Affe&us €>„i a meme granes. ] Huc illa Calliftrati verba aptanda , qu 

^"buT nabentur 1. 19.D. Deoific.Prsefid. Sed & in cognofcendcai 

cx US 'neque excandefcere aduerfus eos quos malos putat,nequ 

precibus calamitoforum inlacrymari oportct.Id enim none 

conftantis & retti iudicis , cuius animi motum vultus detegi 

ha?c ille. 

Munera C a P iant n * xen *a.] Prohibetur enim 1. & 6. Deuteronomi 

n ondebetEcclefiaft.4i.&Prouerb.i4.multifqne aliis inlocis. Refe 

a iudici- pjinius 8.Epift.Iulium BafTum accufatum repetundarum.quc 

bus capi. j n Bi tn ynia qua?dam munera ab amicis prouincialibus accr 

piflet. Lex enim dona & munera a magiftratibus accipi > vd 

vero & quid emi vctat , nifi vi&us quotidiani caufla. Hoc t 

men addamus licct: Non in totum xeniis abftinerc debet pr< 

conful, ( ait Vlpian.in 1.6.de offic. proconf.) fed modum adi 

ccrc.vt neque morofe in totum abftinear,neque auare modu 

xeniorum excedat. qua de re verba ha?c funt Scueri & Antor 

ni:Quantiim adxeniapertinet, audi quid fentimus. Vct 

prouerbium eft: «"7? TdLVTtt , £75 toJitoTc , «75 <&£j} TtWTb 

Nam valde inhumanum eft a nemine accipercfed paflim vil 

fimum eft, & per omnia auariflimum , &c. Qua ratiorie Pl} 

Epift. *• ad Seuerianum,ait in caufisagendis & exercendis i 

diciis non modo paftione, dono, munere 3 verum etiam xen 

fe femper abftinuiffe , vbi recte fubiicit oportere qua? funt i 

honefta, parumque decora non quafi illicka, fed quafi pudc 

davitare. SicSpartian.tradkPefcennium Nigrum falariai 

dicibus e publico dari voluifle, ne cui cffent oneri: adiccifi 

que, iudicem nec dare debere* ncc accipere. 



BMBLEMATll <!, 

t*m*tfi Tthcfps.] Oculus «, Hieroglyph. pro gratia, feu, 
vt ita dicam,fauore viurparur , vt tradit Jib.jj.Picrius. Non eft 
quod fufpitiombus aut conieduris aliquid vfpiam tribuac ipfc 
iudex,nec litigantium verbis h*rear,fed probationibus mani- 
feftis ventatem inueftiget. Quod eleganti compiexus eft mo- 
noiticnoPoera nefcioquis: 

Mvfi MkIjj Sl^ws, nph dfxpoiv ftiSsp dtofaf : 

Ne dclice pronuncie^nifi vtramque partem priusaudieris. 
pecrctumiddiciturpropriequodcauiTa cognita pronuncia- 
tura iudice:nec enim decretum dici poteft nifi vtraque audita 
partc Tcrtullianus ApologeticoiRefpondendi, alcercandiW 
>otefta S patet,quando necliceatinauditos & indefenfos om- 
nnodamnari.Huicconuenicl. i. Cod.de condemn.reis:&ve- 
crum confuetudo qui reos nifi auditos condemnabant , quo- 
nam qui auditi non eifent, pro indamnatis habebantur,ex Ly- 
£rgj |lcgibu« rt tradit Val Max. cap. de Sapienter d&k&L 
tw. 1 ritum id e Solonis Elegiis : 

y Ma&Jiratumgerens audi &- iujia & iniujla. 
£»od fohsauribHtabfiHe^ffea».] Memini legere me, Athe- 
fenfes ludicia de czdibus habituros , ad Areopagum, Martia 
icum, tte noau folitos: iifque qui caufas dicefcn^Sbu, 
bftinendum fuifle reftatur Ifocrates Areopagitico. Nolebanc 

mm mdices miferabihum perfonarum intuitu , vocisduc lc- 
ocimo.quod magnas ad fledendum >P erturbanddmque vir« 
abctcommouen. LongealiaRomanorum confuetudo fuit, 

L qU fl°A n K qUC aod °™te"*A iracundiam vcl mifericor- 
jam fledebant : quod Cicero facere folet in perorationibu*. 
; elebre eft exemplum Sergij Galb*, quireusiLibonctrib. 

«cr Ci aireceum nihil haberet quo fc purgareuparuol fuos li- 

^l? mmCndareC ? t;qUO faa ° "a^icespermo. 
u>vr nihilmcum grauiusftatucrint. Hanc fationem produ- 
.ndi reorum liberos Fabius lib. 6. cap. z. memorat , vt & Vah 

-n X rf^ P,I,eam \ UC n tervfurpatammemini ^ 

* pro Flacco,pro Sylla,pro Seftio.Idem in Planciana fc' Non 

chrvmTr en T° n au ? oritate ^« g^ria,fed precibus, Ccd 
chrymis,fed mifericordia,mecumque vos fimulmiferrimus 
optimus obteftatur parcnsrftpro vno filio duo patres deprc! 
|ur pro Frontcio: Tenditad vos virgo vcftali^ manus fup. 
lces eafdem,quas pro vobis Diis immortalibus tcndcre con- 

Kk iii 



- x 8 ANDREA ALCIATI 

(ueuhrcauctenepericulofumfuperbumqucfitj cius vosobfe- 
crationem repudiare, cuiuspreces fi Dijafpernarcntur, h*c 
falua efle non poffenr.Quibus ex locis intelhgimus quam gra- 
ues ilife motuum faces admoueat , vt iudicum animos ad ieni- 
tatem &mifericordiamimpellat. 






Confiliarij Principum. 
Emblema cxlv. 




tfti r o v M genltos, ey mdjntum fertur ^chiliem 

ln fiabulis chiron erudijjefuis. 
Semiferum dottorem^CT femmirum Centaurum, 

^tpdett qmfquis %egibus\>.ejfe decet. 
£ /? fera, dum vtoUtfecios, dum frotent hofies : 
J zftque homo, dum fimuUtfe fofulo etfe fwm» 



EMBLEMATA. . fi£ 

CHironCentaurus SatUrni& Phillyre filius (inde Philly- 
rides a Poecis di&us) fuperiore fui parte homo,equus in- 
feriore,datuscrcditur Achilli pxdagogus, fubquo difciplinas 
liberales excepifle tradunt. VtehimaitHomerus,fecit eum 
oratorem verborum,fa&orem vero rerum: id efty 

■ ^iJka-yUcfJUcVcu Tvi<h Tcwim. 

Ferina in Chirone natura variis modis exponitur a Mytholor 5" na 'L 
gisrled hicnotantur maxime Pnncipum Regumque confiha- natura 
rij:quiferinam quidem & plufquam belluinam naturam refe- quid, 
runt, cum fuo principi praua confilia fuggerunt , vt pwpulares 
fuospecuniis emungant, vel fuo commodo,Reipubl.pro<cu- 
rentincommodum.Speciem humanitatis habent, cum iuftitia» 
& pietatis imagine populum fibi deuinciunt.Quod itidem ex- 
pHcatum eft ab ipfo Alciato lib. s>.Parerg6n,cap.i5.his omnino 
verbis: In Grarcis auftoribus annotaui 3 a Chirone Centauro 
\chillem,aliofque Regum filios eruditos fuifle fingi,quod fo- 
leant do&ores & confultores Principum natura quidem feri 
:ffe,& promptumad afperiora ingeniumhabere:humanitem 
fero in fpeciem tantum pra» fe ferre. Idem difputat Macciar Machk- 
iellius,au&or Italus (dequo quid ego cum aliis multisin to- «c lliu$ 
um fcntiam, nihil habeo dicere, nifi quod exiftimem eum Icalu - 
n ciuibus negotiis alioqui perfpicacem,& magni certe ingenij 
'irum , fed in quo tamen parum aut nihil plane jfidei eflet & 
era» religionis, vt eius fcripta qua-dam teftantur. ) illeitaque 
sre fic diflerit cap. i8.eiuslibri,quem de Principe lingua fua 
didir. Primum quidem Principi fidem hofti & aliis.cum qui- 
us rem habet , feruandam effe dicit , fedea tamen lege,ne ob- 
ffepoflit. Si quid enimnoxanmportatHmiriobfidem datam 
rinceps metuat, eifuadet ad fraudem &aftus eife recurren- 
ium . Docet perfpicue concertationem omnem legibus vel 
aude inftitui atque perfici :has quidem hominum eife , hanc 
ero belluaru. Sed quia inrerdum teges non fatis effe firma?ac 
abiles videantur,inclinadum animum ad dolos ilje pracipit: 
rincipem enim decere, vt humana & belluinam naturam pra- 
ferat.quod ayeteribus figmento quodam expreffum notat 
I Achillis educationcquem a Chirone Centauro inftitu- 
;m tradunt,vt fignificarent Principemquemcumque hacna- 
ra duplici prsediturn effe debere.E bclluis autem duas in pri- 
is proponendas , Leonem nempe & Vulpcm : illum quidem 
nbus,hanc aftu & vafritie permultum valere:illum,vt incau- 

\ k iiij 



51© ANDRBA AtCIATI 

tus eft>non raro fe in retia temere coniicere:hanc, quia,non fa- 
tis virium habcatjfallaciis vti.Quibus argumentis,parum qui- 
dem Philofophicis , ne dicam impiis , Principem eum qui res 
magnas &periculofasaggrediatur,eafquetut6adexitum per- 
ducere velit,fraude iuftru&iffimum efTe debere ,.docet non 
tam Tnktwxas crivvf , quam cZSiQ-. 

Huc fere pertinec Ciceronis iliud ex primo lib. Offic. Duobus 

modis rit iniuria , aut vi, aut fraude : fraus quafi vulpecula?>vis 

leonis videtur: fed fraus odio digna maiore. 

Genitos.] Liberos. 

Masni MagnnmAchittem,] Diximusin fuperioribus,magni cogno- 

coonome men paucis quibufdam>& iisilluftribus,tributum efle , vt Ale- 

quibus xandro,Pompeio,& aliis.Plutarch.inPompeio. 

tributum. Semifeintm [entamum.] De Centauris ea mihi minime repe« 

r . tendafunt,qua?ftudiose tradit Palaephatus eo , quem fcripfit 

uuj libro De non credendo fabulis.Id dumtaxat £ Plinio,lib.7.cap 

5^.Pugnare , inquit,ex equo, Theffalorum inuentum eft , qu 

Centauri appellati funt.hinc nata fabula j qubd biformes di 

f cahtur> e0^y«r ab lfocrate,inferiori parte referentesequura 

fuperiorehominem.Dicuntur autem Centauri,jc*VT<at/f o/, fti 

rnulatotes,a x*i>7i»>ftimulo. fic enim & t7r7n)x£vTcwpov , equo 

rumftimulatores Luciano nominantur.id eft,cquites,nec mo 

do qui vehunturequis,fed qui funtaffuetiprsedis: qualesfur 

&aulici permulti,& alij quidam reguli j vt & vicani illi prxfc 

fediqui apud nos honorifico nomine Gentiles homines ap 

pellantur. Aliunde ducitetymoncentauri Tzezes7. Chiliac 

Hiftoriasp. nimirumax*r7&>j' n#2cw&,fed nihil adhocnc 

fhrum argumentum. 




IMBIEMATA. fn 

Opulcntia tyranni,paupertas fubie&orum. 
Embiema cxtvr. 







. 



ff V M A N I quod fylen eft corporis, in populi rt 

BocC^farffunidixerateJfeJuum. 
Splene au&o reliqui tabefcunt co rporis artus*. : 

FifcoduttoargMturciuic4.pauperies+ 

Slmrtitudine oftenditopulentiatyrann^cauifam cfTcfubdi- L - en oid 
toru inopia?. Vtenimin corporehumanofifpleu llt.auftior & e ius 
&tumidior,tabem & maciem cxtcris partibus inducit. Ratio- ofiiciura. 
nem adfert Ariftot.in Problem. Qudd fplen multam ad fe tra- 
bit materiam,que tranfirein alimentum debebat.Coftat enim> 
ait ille,homines pacui fplenis pingues effici. Splem autem vi- 
fcus eft in finiftra animalis partc , fuccos ad fe attrahens craffos 
&melancholicosinhcpate genitos.Lienem Latini vocant , dc, 



Ttaiani 
«Si6mn. 



LocusT 
prxclaraj 
< Caflio- 
doro. 



lib. i. 



f 11 AKFDREJE AtClATl 

quo Galenuslib.4.De vfu partium cap.i j.Id verd Trafani C*- 
farisapophthegaaa fait : fi quidem fifcum lienem appellabat, 
quod co crefcente reliqua membra tabefcerent. Magno certc 
regni & Reipubl. malo Princeps auarus nafcitur , cui nimirum 
cenfus publici,& vectigalia plus aequo placeant. quo fit, vt mi« 
ferrima plebectila cogantur adegeftatem &extremam paupe- 
riem,cum tyrannus in fuorumpofleflionevielenterirruit,eo- 
cumque pecuiium depeculatur. Certatim a do&is illud Tybe- 
rij.*celebratuni eft : Boni paftoris efTe tondere pecus > «on de- 
glubere.Quo damnabat tyrannos illos JkfjcaCQ foif ,qui fuis ab- 
radunt quicquid poflunt,& fic importunius in fifcum fuum u6. 
uertunt,vt a mifera plebecula non pellcm modd, fed & carnes 
ipfas detra&as velint. Eandem fcntentiam'., fed aliis verbis ex- 
preflam ab Alexandro Macedone 3 literis proditam habemus. 
Huic enim cum difplicerentexactiones,eorumque potiflimum 
qui a fubditis ampliores vectigalium reditus , quam per for- 
tuhashominum liceret ,extorquebant a apudiuos di€titabat. 
2ttt7r&?ov fjUcrS) Tov la? i$v Iwripvwi* 7ttXei%tvcL, Olitorem 
odiqui radicibns herbasconueUit,atqueabimaftirpearbo- 
resexcidit.Artaxerxes Longi manus diclitabat , Addere quana 
auferremagis eflc regium:Ptolemaeus Lagi filius,Ditare quam 
ditem efle,c6uenientius efle regi.Notum illud,Lucri bonus efl 
odor ex re qualibet.Sed ad illuftrationem hxc quz fequuntur 3 
placuit adiicere.Theodorkus fcribcns ad Marcellum^Adtioca. 
tum&i^apud Caffiodor.Variar.lib.i.Epift. 11. Nonquoties 
fuperes, ait, fcd quemadmodum vincas inquirimusmon quae- 
ras de poteftare noftra , fcd de iure vifrorise .-quando laudabi- 
lius a parte fifci perditur,cum iuftitia non habetun Nam fi da. 
minus vincat,oppreiTiomsinuidia eft:*quitas vero creditur, fi 
fupplicem fuperare contingat. Et lib. 4. Epift. 37- Crementa fi- 
fcalfum tributorumiuftiflimofuntpenfandaiudicio: quiafer- 
uientium imminutio eft huius illationisacceflio,quantum«- 
que pars illa proficit , tantum fc ha?c a firmftate fubducit. Scd 
anobis, qui fifci vtilitatem ftabili volumus diuturnitate cor>- 
fiftere , excludenda eft difpendiofa fcmpcrenormitas,neau- 
gmentofuo tumensfumma dcficiat, incipiatquemagisdeef- 
fe, quiaimmaniter vifa eft accrcuiflc- Reaeitaqueidem Caf- 
fiodus.libro i.Fit interdum caufla mala fifci , vt bonus Pnn- 
ceps cfle videatur . Raro enim ( vt eiufdcm Cafliodon verbis 
vtar ) vtumque Oib admiratione perfcctum eft, vt &fifcus cre- 
fceret,& priuata vtilitas nulla damna perferret Et Alciaa lih. 



IMBtEMATA. fii 

"" ocus cx 



5 arerg6n8.c.£notanda hxc Pliniana ex Panegyrico ad Traia- 
lum: Qux predpua tua gloria eft , fxpe vincitur fifcUs : cuius 1 
nala cauffanunquameft,nififub bonoPrincipe. Iulius Capi- Alcla " 
olinus in M.Antonini vita:fifco in cauflis compendij numqua Parer S°- 
udicans fauit.Eutropius & Sextus Ayrelius in Conftantij , feu 
uliani vita:Pompeia Plotina,incre,dibilc didu eft, quantuau- 
erit gloriara Traiani: cuius procuratores cum caiumniis pro- 
iincias agitarent, ade6 vt vnus ex iis dicerctur locupletu que- 
ueita conuenire,Qus habesJVnde habes ? pone quodhabes: 
.la coniugem corripuir,atque increpans,quod glorix fuse eiTet 
icuriofus,talem pofteareddidit, vtexa&iones improbas de- 
2ftans,fifcum lienem vocaret, quod eo crefcentereliqui artus 
ibefcunr. Et hxc quidem bonorum Principum exempla funt. 
faftenus Alciatus. 

Fifmm. ] Fifcus , rcceptaculum nummorumeft,proprieque . r 
nncipis, l.i.§. hoc interdiclum, D.ne quidin loco publ. Res l ^ s 
fcales,ait Vlpian.quafi propri* &,priuata? principis funt.a ii- * 
is, id eft fporrulis , vtapud Afconium*. Verrina, quse num- 
lorum receptacula funtadmaiorisfumme pecuniascapiedas. 
[inc confifcare deflexam verbum,pro deferre ad fifcam prin- 
pis.Ec apud Sueton.in Augufto cofifcara bona. quas rftco func 
liudicata. Aerarium veropublicum eft,populique Romani, 
iiod Plinius Iunior teftatur in panegyricO. 
Atgmm chicApctKp&rUs: ] Conftans Imperator Romarwistrice- 
it opcs publicas meliu.s a priuatis plaribus haberi, quam in- 
avnum Principis clauftrum referuari.Nec alienum eft ab.eo 
uod ad Nieocjem fcripfit Ifocrates:aj^«oy/r&»,i'nquitjff5/ we 
iKcot Gciinhiv&v > iav txV of^ofjiivafo^if ivm^iifot ngloza* 
)on?z?our ytvo{Mv\isJ)di rnv <tav crniyJi>^aM.\ Argumeritum hoc 
bi fitimperij reftehoneftequeadminiftrati, vbi videris eos, 
jibus prseesjtua diligentiacuracjucldcupletiores & ditiores 
t\os. '■ : 



- • - 



r . ■ ■ ■ \ 

■- • ■ 



Jl4 AND**A AtClATI 

• ■'.... - 

Qupd non capit Chriftus,rapit fifcus* 
■Ehbhma cxlyii. 




• •' 



i - '. 



JSxfnmithumentes^^tiksiam madefecerat antc 
Sfongiolas^cupidi Prmcipis arfta manws. 

Trotithtt adfummum fures^iios deinde ccercet, 
Vertatvtmffcum qu& mde partafuum. 



i 



€ommi«n- T)^n.cipes auarieospublicis & maximis fun&ionibus pra 
tum Pc ia- A ficiuntj quos ingeniofos & ftrenuos elfe norunt : qui fi al 
cipuaua- quandoad rcm plus a?quoattentipublicain priuatu trasfur 
dant( r guales potiflimum folent efle qui fifci rationcs traiftam 
ita vt p opulum & regiones fibi commiflas expilent,fxpenura< 
ro dam nantur capitis,maleque parta bona fifco addicutur,fun 
que tar tquam fpongia^qua: proarbitrio nunchume&anturjai 



rorum. 



emblemata. 5^ 

irefiunt.Exempla quamplurimafunt in monuntentis antiqui- 
atum,fed &in noftris Gallia:annalibus 5 quaenon placethuc 
dducerc,qu6dpcruiafmt.Satisautenunceritfubiicercquod 
luetonius de Flauio Vefpafiano fcripfn;Solus eft in quo meri- Vefpa/Iarif 
6 culpetur pccuniae cupiditas, inquit: non cnim contcntus o- aftus .&a- 
nifla fub Galba ve<ftigalia rcuocalTe,noua &grauia addidifTe: uarma : 
icgotiationcsquoquevel priuato pudcndas propalam exer- 
uit.Creditur etiam procuratorum rapaciffimum qnemquead 
mpliora officia ex induftria foiitus promoucre , qu6 locuple- 
ioresmox condemnaretrquibus quidcm vulgoprofpongiis 
icebaturvti,quod quafl &ficcos madefaceret, &exprimeret 
urncntes . Canerum nemincm laterc velim cpigraphen huius 
straftichi tra&am effe ex cauffa rvii.q. 7. can. Maiorcs , fic T 
nim fcriptum rcperio : Maioies noftri ideo copiis omnibus a- Pontnicij 
undabant,quia decimas Deo dabant j & Caefari cenfus redde- iure. 
ant:modoautem quia difceflit dcuotio Dei,acceffitindic"tio 
fci.Nolumus partiri cum Deo decimas, modo autem tollitur 
>tum.Hoc tollit fifcus,quod non capit Chriftus. 

*Princij)is artta manus.] Ailudit ad illud O uidianum: 

<yf» nefcU bngas Regibm tjje manw} 

Prouerbium, LongaeRegum manus, fort^non malc, arcla 
lanus fumetur pro auara & rapaci. 

Tronehitfures. ] i. depeculatores. Furum enim nomcn gcne* 
is cft. 




%%6 



A«DRU AtC'lATI 

Principis dementia. 

Emblema CXLVI I i. 




yefyamm quld nulU vnquam I{exJj>icuLfijret, 

Quodque aliis duplo corfore mator ertt; 
^rguct imperium ciemcnsymodtrataque regna> 
} Santtaque indicibm creditA iu ra uonis, 

VEfparum vocabuluproapum nominehicfumi ydiu^tt- 
s-uwt do&i quidam homines coniiciunt. Alii non minuJ 
bufiue. eruditicitrahguramidfcnbiargitunt. Harum ltaquenxcna 
tura eftjvtquem fcquantur,Principem habeantaliisprocerio- 
Apum na- rem » & ^ ua ^ honore potiorem , qui quamquam imperium ir 
tura. alias habcat 5 aculeo tamen caret : quod his tefrarur verbis Baji 
lius homilia 8.in Hexaemero: eYi K%v7foviv Ga.tn>M [uKiosav 



1M E LEM A TA. fry 

fctj&vrti t/tw^oV aptwtur vofxot m£? &<r)v «7W 7%$ py- 
ottL'X ! *'<P ol -i*py*f « vau <spQf77fxupiay t*V iwv [JutyWav ftw&- 
iomv vm€cuvQV7*g.i t Regi apu aculcus eft,fed eo ad vlcifcen- 
i no \rtitur.Sunt ha? naturas lcgcs no fcripce^vt quifque maxi- . 
2 eft potentia praeditus,ita tardum ad puniendum effe opor- 
re,hsec Bafil.Eadem fere retulit D.Ambrof.Hexaemer. lib.y. 
p.io.Aelian.hiftorias animal.i.& j. Dio Chryfoftom. Orat. 
rcgno^.SedaudiamusPrincipem StoicorumSenecam.Sic Clemeati* 
imlib.De clemcntia: Maiorcm poteftatem non oportctefle verj * p"n 2 
xiam,fiad naturaelegem componitur.Natura enim comme- ci P is vir -" 
eft regcm,quod cx aliis animantibus licet cognofcere, & ex tU *^ 
ibus,quarum regi ampliffimum cubile eftjraedioque^ac tu- 
Imo loco.Et ibid. Prseterea infignis Rcgi forma cft^iffimi- 
juc ca»teris,tum magoitudine, tum nitore. Hoc tamen ma- 
ne diftinguitur.Iracundiffime,ac pro corporis captu pugna- 
r imx funt apes,& aculeos in vulnere relinquunt.Rex ipfe fi- 
aculeo eft.Noluitillum natura necfzuum efTe, oec vltione 
gno conftaturam petere 3 tclumque detraxit,& iram eius in- 
acmrcliquit. Exemplumhocmagnis Rcgibus ingens cft. 
enim illi m©s exerccre fe in paruis,& ingentium rerum do- 
nenta minima agere.Pudeatab exiguis animalibus non tra- 
emorcs, cum tanto hominum moderatior animus efle de- 
t,quanto yehementiusnocet.Vtina quidem eademhomi- 
cx efTet,& ira cum telo fuo frangeretur , nec fajpius licerec 
:cre quam femel,nec alienis viribus exercere odia, hsec ille.. 
ioc optimo Principi fymbolii propofitum eft,vt inter alias 
utes,quibus opus habet ad fuae Reipubl.adminiftrationem, 
il animi moderationchabeat antiquius.Etenim eius au&o- 
s & agendi facultas,etiamfi maior fit quim in aliis,minimc 
en famire debet,iifque quibus preeft,terrificum fe prcbere. 
ninter virtutes alias 3 qua2 Principemmaximedeceant,cle- 
itia cft. M. Antonius , qui Philofophi cognomcn non ab re 
ronfccutus , nihil quicquam cffc dicebat, qudd Imperatore 
nanum magis deceret,quam clementiam: eamque ob cauf- 
nequc in rebelles fuos faeuitum voluit. Rede apud Clau- 
jiu Theodofius Honorio filio falubre hoc confiliii ingerit; 
ispim in primis:nam cmn yincamur in omni 
^tunere^foU Deos<quatclcmentia nobis, 
,id.i. de Ponto eleg.3. 
Scdpiger adp<ena4princeps,adpr*mia velox>, 

^ui^ue dolttflUQtics cogjtnr ejjeferox. \ 



ji$ AN5RI* ALCIATI 

lulii Cfe- Compertum eft Casfarem Iulium Dcorum numero afcriptui 

fcris cle- q U0 d clemens ac placabilisin cos fuerit, a quibus inruna tx 

mentia. j is ciuilibus acceperat.Eadcm rirtus Auguftum confecrauiul 

cognomen dedit ,aliofquepermultos lmmortalitate donau 

Boni pu- .^ £ - rot£ i au datur animi moderatio,qui iuuencs, a qi 

q acor« bus inter pocula irrifus erat , & conuinciis impetitus , illaei 

1 abirc fiuit , cum vnus ex iis refpondiflet id vini caufla con 

eiffe.Celebratur ed plus Auguftus Csefar^cuiusgratia cum S 

natus iis adempturus effet ius teftandi.qui eum contumeliis 

probris affeciffent,non eit paflus id decemi,vt eft apud Sue 

nium.Eamipfampatientiaminkioimperij finxifle Tibenu 

reftis eft Cornelius Tacitus. Nam libelios famofos & dicta 

fe mordacia diflimulauit, eorumque audores ad cognitiom 

vocari noluit . Vfurpabat enim illud fiepenumerd, Inhb 

ciuitate liberas ctiam linguas cffe debere: & fi quado ha?c ap 

ta fcneftra eflet , nullas alias in Senatu fore htes , & accufai 

o^cafiones.MagasPoetaquidaminludispubUcisPhilemon 

perftrinxerat.Is cum veniffet in Philemonis poteftatem, ftai 

miniftro cuidam Philemon prsecepit aperta voce, vt maied 

caput eladio amputarer.fedclam, vcnudo enfc ceruices at| 

eerct,moxque vteumillaffumabire finerct,eique daret nu< 

talos,pilam,& aliaqusdaludicra. Quibus ille Prmceps a f 

te indicabat , fe aculeum quidem habere , fed eo vu mim 

velle:deque poten tiore maledicere , magis efie pucroru qi 

virorum. Eamrcgiam virtutem vt aftionibus alns permii 

certe heroicis,fic refcripto egregie probarunt Theodofius, 

cadius,& Hononus ,cuius refcnptiad Rubnum hxc form- 

Siopprobriumexleuitateproceiferit,negligendum:ficxn 

re & infania,condolcnduoa:fi ab iniuria,remittendum. 

9i 




Salus publica. 
Emblema cxlix. 



n^ 




- 



5 



H oe b i g e n a eretlis Efdaunm infidet artr 
Mitx, zr.wimam conditur angue Veus. 
Kcurrunt <eg r i, veniatqwe fdutifer orant, 
sXnnutt, atque ratas efficit ille preces. 

\ fum U Ir US '^ MedicUS ' Dia ^Precfbu S Hippoly- *r cuIa . 
E ^ rer P e » s ^3g,nc diu<nis honoribus affeclus. blCus * 

Kr SSSft" 1 f §le Rom r gr f ui peflilentia Iabor - e ™ 

itur hbcrafle , ad quam randcm dedudus efU fano fibi fa- 

* hanc fufius pertraftant Valer.Max.c, De ■ miraclibxPIin 

Ll 



5^1 ANDRE* ALCIATI 

*4.cap.4.Diuus Aug.Deciuit.j.cap.i7.meminit & La&anti 
varijs; locis, ex quo notum illud Sereni : 

JQui colti Jjigeas, qui Pergama, quique gpidaurum. 
Qui quorundam placida tecltts fub pelle draconis 
Tarpeiaf arces, atque indita templu petijli^ 
Depeliens tettos prefenti nnuminemorbos. 
Serpens £j oc ferpentis inuolucro nihil aliud verius & expreflius inr 
quid. j~ j. datur.,. q.uam Seruator nofter Chriftus , verus animari 
noftrarum j£fculapius, & falutis humanarvindex , qui fub fi 
pentis figura in deferto a Mofe legiflatore appenfus, omr 
omnium mor,bos& vulnera fanitati reftituit , & in cruce u 
faS enS ' dQm °mhes noxas &crimina expiauit. Canerum nonimme 
fymbola. to falutis notam ferpens fibi videtur vindicafle,a quo nir 
rum multa in humanum genus remedia proficifcuntur. qua 
re pluribus libro 16. De facris ^gyptiorum literis Picri 
JEfcuiapium etiam,pra:ter alios,Medicorum-nraefidemy 
tar^h.Sympof. $>.quxft. ip. tradit. Sed occurrit interea m 
locuse x.Artemidori lib. De fomniis:qui ait, per JECcp 
pium in tempjo eredum , & in bafi ftantem , lignificari quc 
dam bonoium praefagium.Qui fi moueatur,aut accedat,m< 
bum & peftem portendit : tum enim maxime hominibus 
Deo eft opus. His autem qui aegrotant , falutem prardicit.- 
- non videtur omittendum , quod veterum monumentis pro 
Ambfofia- tum eft. In numo Antiochi Soteris , S i a l v s Dea Rorri* 
nus Mc- hatitapingebaturformamulieris,habituregiofedentispa 
diolani. rar h tencntis/iuxta quam erat ara,& ad aram inuolutus ang 
caput artollens. Plerique noftra «etate viri eruditi coniicii 
ab Alciato hic tacitam efle fadam allufione ad Ambrofiani 
illum anguem , qui Mediolani vifitur in marmorea colun 
ere&us ipfaa?de D.Ambrofij. 

Zpidaurim.~\ Ab vrbe notiflima Peloponnefi in finu Saro 
co , ex qua in ferpentis iraaginc Romam addu&us crcdii 
Propertius • 

Ejl r 3etM extinttum Crefiis SpidamiuA herbis t 
Reflrtuit patriis'<yfndrogeonafocis. 
Xegc Ouid. lib. 15 . Metamorph. 

'^nhmtyotqueratas'.] Ouidium imitatur i.Faftorunv 
Effiriatqut ratas vtraque Dmtpreces. 



: 



EMBLEMATA, 

Refpublica liberata. 
Emblema cl. 



53* 




A s A R I s exitioy ceu tihertate recepta, 

H^cducibm Bnttis caufa moneta fuit. 
rfcuh m frimis, quev plem mfiper aftat, 

Qualem mijfa mmu fruttia accipiunt. 

^vCcifo in Senatululio C*fare .^ruto,Cafto, & caneris Namifma 
^ coniuratis,ij ceu hbertate populo reftituta^fabricari nu- M.Briuu. 
j.ma i volucrunt , m quo fculpti erant duo pugiones adfeclo 
leo.I ugio c*detn patratam omriino &gmficabaf: pi&us vero 
>ermem 5 vtrefcrt Dion Iib. 47 . Vulgare olim pUuerbium 
it, Vocaread piieumjcuius mcminit Noctium Articarum 7. 
4.Gelhu S & Macrobius 1. Saturnai. Aurelius Victor fcnbit, 
ortuo Neronc fic cunctas prouincias,omoemq U e Romam 

Ll ij 



53* ANDREA ALCiATI 

exultafle,vt plebs induia pileis manumilTionum, tamqu 
Pilcus,fi- £ xxxo excmpta dominio triumpharct.Compertumhabemuj 
gnum h- ^ ertart j s i n dicium piieum fuifle:vnde & qui ferui libertate 
bercatis. nabanmrj pil eurn geftabant rafo capite.Longum eflet auctc 
hucackiocare, qui longe multi idem tradiderunr. 
itia Mjfc mam fr»****-] Serui manumifli, liberi fac"ti,aut lil 
' tate donati.Seruitiorum nomen pro feruis , prarter csetero 
Catilinario vfurpat Salluftius, & Cicero fepl. 



In vitam humanam» 



Emblbma CL I. 




p L v s Jeltto humana nunc defienicommoda vita> 
Heracliteijcatet pluribu* tlla malis» 



^MBLEMAtA. 1 #,, 



4 rurfus ,_/* cjuando alias, extolle cachmnum, 

Democnte : illa magis ludicra fatfa fuit, 
terea htc cernens meditor,qua deniqne tecum 

Fwejleam, aut tecum quo moda fl>lene iocer, 

JEraclLus quotics domo egrederctur.ineptias humanas Heracliti 
JLHetuloIebatexcipere,quodomnia illi mifera &deplo- Aetus&rn 
ida vidercntuncontri Democritus eadem de caufTa ridcbat fus Dem6 ^ 
ufius , quod humanas acliones ludicras & ftultas confpice- ^' 
.:.qui 11 hodie reuiuifcant,ampliorem quidem & vberiorem 
l luftus vcl nfus materiam ofFendent, quam vnquam antea» 
n omnia in dies detenora fianr. quando enim vberior vi- 
rum copia ? quando maior auariti* patuit finus ? Vere Ho- 
lus : 

Vamnofa quid non imminuit dies ? 

^sietas parentum peiar auis tulit 
Nos nequiares^mox daturos 
\ Vrogeniemyiiufivrem. 
tbium itaque relinquitur , vtrum fequi fit fatius ■ cumfTt 
umque nec plane tutum, ncc omnino probatum. Seneca in 
' De ^anquilluate vitae, i. c. ij. opinioncm Democriti me- 
rcm fuifle, & ad lmuandum accommodatiorem, quam He- 
jiti rletum,ait.In quafententia fuit etiam Satyra 10. Iuue- 
is. Sed pra?ftat audire Philofophum eundem lib. *. De ira, * , % 
difputantem : Heraclitus,quoties prodierat,& tantum circa senec* lo- 
nale viuentium, imo male pereuntium viderat, flebat : mi- cus. 
ibatur omnium qui fibi \xti felicefque occurrcbant ; miti • 
mo,fed nimis lmbecillo & ipfe jnter deplorandos erat.De- 
C "Ti c ,°. ntr ^ aiuncnu rnquam fine rifu in publico fuifle: 
•° a i • ferIUra vldebatur eorur n qua; ferio gerebantur. 
i llh hj c ir« locus eft ? Aut ridenda omnia, aut flenda funr. 
n lratcetur fapiens peccantibus. quare ? quia fcit neminem 
ci lapientcm, ledfienifcit pauciflimos omni xao fapien- 
euadere , quia conditionem hmnana? vita? perfpeftam ha- 
. Nemp autem fanus natura? irafcitur. Quid enim fi mirari 
«noninfylueftribus dumispoma pcndere?quid fi mire- 
lpineta femefque non vtili aliqua fruge complen ? Nemo 
citur, vbi vitiumnaturadefendit. Placidus itaque fapiens 
Kjuus erronbus, non hoftis, fed correptor peccantium.hoc 
«idicproccdxtanimo:.Mu.lti mihi occurruut vino dediti, 

U iij 



*jfi AHD^E* IICIATI 

muki libidinofi,multi ingrati,muli auari,multi furiis ambitic 
nis agitati.Omnia ifta tam propitius afpiciet 5 quam a?gros fuc 
medicus. Cseterum Emblema fumptum eft ex incertiPoet 
GrxciEpigrammare, quod eiufmodiefb 

Emblema- AAKpVS , JMM » j8/@- €?'4MHV07if®r- 

tls ' ToV @iov ttfn yLhct </tyw*f m to whiov n^h» 

NcJV o c #/©- iraJfimv §S }*.Koio'tz?&> 
E/V U/ui^ JV k$" cuJtoV o c f &>J/ to /K€7*£u tMftp-Va 
Xloi>$ 3.UOL nt YJXOJjcno , 7&s tt(dA ovi yihucm. 
Heracli- H***rfoe.] Heraclitus Philofophus Ephefius,cuius vitamn 
tas. peteex Laertijlib.?. "J 

ExtoHecachinnwn.] Deride,nafo fufpendeadunco.Cachn 
nus,fidurn vocabulum eft a fono rifus. Eft enim rifus elatus, 
folutus.Perfius i.Satyra: 

Jngeminat tremulos nafo crifyante cachinnos. 
Democri- Demoxnte.] Democritus Abderitafuit; de quo Plinius vari 
tus - locis,& lib.^.Laertius.Gelafinum fuiflc cognominatum ob i 

/lis petulanriam notant veteres plerique. Iuuenalis : 
Terpetuo rifu pulmonem agitare folebat 
, Democriw. 
Splme iocer. ] Abunde rideam. Lien fiue fplen, fedes eft rifi 

PerfiusSatyr.i 

——fumpetulantijplenecacbinno. 




EMBLEMATA. 53? 

^Ere quandoque falutemredimendam. 
iMblcma clii. 




' pedibutfegfiis/umida & propendulw aluo 5 
Jac tamen infidiat effugit arte fiber. 
rdicw ipfiefibi medicata virdia vellit, 
/Ctcme abicitifife gnarm ob illa peti. 
im ab exemplo dtjces non parcere rebws y 
•t, vitam vt redimaAjhofiibpit ara dare. 



i 



Pologus eft JEfopicus de Caftore, quem proditum eft in c<1 ft or ;s 
venatione deprehenfum fuosfibiteftes abfcindere,atque f GU fibri 
ptoiicere,gnarum feeorum praecipue cauflapeti: Idque fi- follertia. 
t j otj 'ffff djdpco7nov ol Qfdvipoi ^JSfim* iatrwv mfa§i&$ & 
* Koytv.Tfcnpa-wv 7PHquvtcu 3 \ioc eftjViros prudemes fua? 

L I iiij 



Ariftippi 
ciutio. 



536 ANDRBA ALCIATI 

laliKis gratia non debere vllam pecuniam rationem habere,:i< 
eft,non ggte ferendam efle pecunie ia&uram.Potitfimum ver< 
vrgente neceflitate non magni eft duccndum, nummorum di 
fpendium facere, fi modo vitae hoc pacto poftit confuli.Id Ari 
ftippus fuo excmplo demonftrauit, qui cum in eadem naui fe 
fecum piratis verfari cognouifTet, fuas omnes pecunias de in 
duftriain mareproiecit,imprudeterfeid£cciflefimulans prae 
uiderat enim fe ab iis quibufcum nauigabatjfpoliatum, & ina 
quas propter pecuniam praecipitem datum iii.Vtitaqueabcf 
fet effe&us, cauflam fuftulic.IdemCrates Thebanus cum thc 
faurum fponte perderet, Hinc abite , ait , malae diuiriar : fatiu 
cnim eft a me vos demergLquam egoa" vobis ipfe.Simile qui 
apud Plutarch.traditur de Phiioxeno,qui cum opulentiffimai 
haercditatem naftus eflet,& piftiferas aduenarum delicias ot 
feruaflet , Per Deos , inquit,me illa non perdcnt , fed ego ill 

pOtiuS. f/A TVlfS&tf i{M I&JtKT &}&§& OVKClMtlXfi , ctM.' iy. 

TaJTtL. Nonfecusquam Catullusille, de quoSaryra iz.Iuuc 
nalis , qui maximo in difcriminetempeftatis,partemfuarui 
rerum quibus nauis onerabatur , proiecit in pelagus , quo n; 
uis fa&a leuior, commodius portum appellcret. 
•Accidit cr nofito fimilisfortuna Calullo, 
Cumplenntflucln mediusforet alueus , ejr *<tm 
% /&lttrnumpuppis latus euerttntihus vndis 
drboris inceru 3 nullamprudentia can'% 
JRtclons conferret opem , decidere iaflu 
Caepit cum vtntisjmitatus Cafiora , quife 
JEunuchum ipfefacit, cupiens euadere damno 
tefiiculorum 3 adeh medicatum intelligit inguen. 
Cui poteft efle arfine Ouidianum iilud primo de Remedio: 
Vtcorpus redimas,ferrumpatieris z^ignes^ 

i^Aiida necfitiens ora lauabis aqud. 
Vt valeas animo t qmcquam tolerare negahis} » 

lAtpretium pars h<ec corport maius hahet. 
Kuc confer Adagium , Pax redimenda. 
Tropedulu*.] Propter pedum tarditate,& ventrem pendulut 
Mordkus.] 0'<^/|,moriicatim ,mordendo. Id tamen Plinii 
Contro- negat I1b.3t.cap. 3. non enim teftcs eorum , quae vocantur C; 
ucrfum.an ftorea, ab ipfis amputari ccnfet,ex Sextij cuiufdam rei medic 
? b " fibl diligentifllmi fcriptoris fententia,fed paruos efle fubftri&o 
que &adhaerentes fpinae,nec adimi fine vita animalis pofJ 
Sic ^Elianus hiftoriae animaldib. 6.cap.33.aita Caftorc cauflai 



teftes e» 
fcilidat. 



EMBLEMATA. ft7 

ib infequentibus venatoribus, cur tamcupide petatur,noa 
ignorari:iccirco mordicus ipfe premens vfque incumbit ad eli- 
iendos teftes i quoufque abfciderit , & fic eos abiecerit , tam- 
}uam homo fumma prudentia in latrones incurrens,quecum- 
queportat,ad fe redimendum exponit. Quod (ipofteaquam 
sxedus & experrculofcruatusfuerit,abinfe&antibus iterum 
frgearur,hic {eCe alleuans , arque quamobrem infequi vlterius 
pergere non debeant , cauffam oftendens,ad reuertendum, 
}u6d iam ea parte , quam expetunt, careat,venatores,inducit. 
£a»pe etiam nunc tefticulis prasditus, cum a venatorum confpe- 
$u fe longiflimo curfu remouerit,eam partem defideratam 
taaftute comprimit & occultat , vtnon habere vifus infecta- 
:ores fallat.hxc ille fere.Sed & Apul. lepidifTime in lib. i. Afin. T 

quem bocrates quidam loquens de Meroe anu faga- Apuleif, ' 
!\matorem,air, fuum ,quodinaliam temeraffet,vmco verbo 
nutauit ia feram Caftorem : quodea beftia captiuitatis me- 
:uens , fe ab infequentibus repra?cifione genitalium liberat , vt 
lli quoque fimile,quod Venerem habuit in aliam 3 prouenirer. i x Con- 
>ed referam huc hiftoriam nobilem Conftantini Manaflis ex ttantino 
\nnal.quod ad hunc locum faciat : Michaelus quidem Impe- ManaiTe, 
ator audita tyranni ferocia,impetu,dcfecT:ione,fuamet fponte Jj, JJJi? 
fcono Imperiali ceflit , hoc ipfo fado diuinis Chrifti iuflis fa- c haele 
isfacicns , & erga perfecutorem non aliter fkfe gerens , atque Imper. 
:aftor (iue fiber facere confueuit. Legimus enim in prifcis illis 
nonumentis eorum, qui de animalibus fcripfere ,, fibrum ani- 
nal efTe, quod in vtroque viuat elemento , & tc{\es habeat ar- 
:endis quibufdarn morbis fane grauibus conducib.iles. Quod 
um pleriquc venatores norint, animal canibus longe velocif- 
imisinfectantur. Huius pugnae cauffam cumipfefiberetiam 
:ognitam habeat, perhibent eum morfu refec"tos teftes abiice- 
catqueitacurrentemfalutifuseconfulerelquo facto venato- 
es feram perfequi definant. Sic nimirum Michaelus quoque 
rolens Imperium refignauit Leoni belluinis moribus & indo- 
eferina pra?dito,qui oriundus eratcx Armenia,&c. Commo- 
le obtulit fefe mihi ahisimplicato, &ad alia cogitanti ,locus Ex A 
:x Ammiano Marcellino,ex i7.1ib. quo loco faftuofus Rex Sa- m j an . 
»or Conftantio Imperatori fuadebat,vtregniparte vltro ce- Marcclh 
ieret:Poftrem6,inquir, fi morem eerere fuadenti volueris rc- 
te,contemne partem exiguam femper ludiricam & cruentam, 
h ca»tera regas fecurus: ac prudenter reputans medelarum 
[uoque artifices vrcrenonnumquam&fecare, &partescor- 



5J8 ANDREJE ALCIATI 

porumamputare,vtreliquis vti liceat integris:hocque beftias 
fa<ftitare,qua? ciim aduertant cur maximoper& capiantur, illud 
propria fponte amittunt, vtviuere deindepoffintimpauide. 
Ha?c Ammian.quo manifefte allufum conftat ad Caftorem. 
Mcditata. Medkata ] Medicinisapta,vtapud Martialem,medicata po* 
cula : medicata vina,apud Columellam lib.i.cap.6. 

7 adeo medicatum inteUigit inguen y 

Vr paulo ante Iuuenalis.Has partes Caftoris genitales, vocant 
medici Caftorea , quse medentur multis morbis , vt vertigini* 
tremulis neruorum vitiis , paralyticis , iis qui afFe&o funt fto- 
macho,ifchiadicis, aliifque. Quidam referunt,poft genitalium 
amputationem,fi Caftoriterum petaturavenatoribus,crigere 
fe , & oftendere nihil expe&andum amplius. 

Sefe gnatus ob iUapeti.] Verba Plinij funtlib. 8. cap.30. qubd 
eafdem partes fibi ipfi Pontici amputant fibrij periculo vrgen- 
te, ob hoc fe peti gnari. 

*Aeta. ] Pecunias : materia pro materiato. 

Vitam -vt redimas. ] Vt qui , apud^ Saluianum, contemptis di~ 
uitiis vitiisnon fuccubuerunt ,auri &argemicupiditatenoa 
vi&i,fparfis.,cjuod dicitur 3 redemerunt criraina nummis. 




EMBLEM A T A, 



Cum laruis non lu&andunv 



f$9 Z*t& 



J:* 



Emblema c l r i i= 




/feacid* mortens fercujfu cujfidis Hettor, 

Qut tottes hofievs vtceratantejuos; 
ompnmere haudfotuit vocemjujultantibw illis y 

Dum curru {Ffedibus netlrere vmclafarant» 
hftrahite vt Ubitum efific cafii luce leoms 

Conuellunt barbam vel timidi lefores. 

[D fumptum efCc liquet ex Homericae Iliados^. (jtxci He- Locus 
ctoremab Achille iam interfectum circumftantes impete- Horm 
ant,&mortuoinfultabant 3 necerat quifquam qui extincto . 
ulnus non infligerecSic enim Homerus; 



T?hto? Q-. 8tl <T' «£5f o/ 77V ewwTwiyi irapertt. hoc eft, 
t><* re/igw G w^ accurrmt cinguntque cadatter^ 
He^ioriseximiamjpeciemformamqueftupentesi 
Nec tamen aftitit examinifins -vutnere quifyuam. 
Caeterum videtur diftichon Embi matis tertium e quoda 
jncerto au&ore petitum , cuius quale eft Epigramma: 

Ba'Ms7? vvv{/£jtoT(jjQv ijm Jipas , Sift wi ajj-m 
Ngxf ou ov>[jm. hiovTQ- €$v€i?Qtm K&y*oi, 
Quod fonat, 

Poftmortem, Dani^noftrumconfigite corbusi 
Et lepores audent ceco infultare leoni. 
Yerba funt Hedoris a Graecis bigis rapti , quibus tiroiditatem 
& / u/^f o^v%icutab ingcnuis bellatoribus omninoalicnam per- 
ftringit.Allufum eft autem ad prouerbia,Iugulare mortuos:&, 
Non ma-^ Mortuoleonileporcs infultant:&>Cum laruislu&ari. Quibus 
ledicendu monemur , ne quid maleficienti* in vha funftos effundamus, 
mortuis. autiisobloquamur. Quemadmodum enim in beilis maxime* 
ridiculum eft & inaudica» cuiufdam feritatis argumcntum,fi 
quis proftratos atque iam interempcos feriat, aut quoquo mo- 
do afficiat.-ficintemperantiajeft, & certe dementise maximjtj 
mortuos iniuriis probrisque lacerare:vt funt qui vel libris edL 
tis,vel priuatis aut publicis colloquiisprifcorum,autetiam 
clarorum virorum dogmata reuellunt,& nigro dentclace- 
rant. Laertius Chilonem ait vetuiflfedemortuismaleloqui: 
quod ignauum videretureos incefTere lingua, qui refpon.dere 
non poflenrj ac turpe eflet cum vmbris & laruis luaari,nam id 
eft fepultum quodammodo rcfodere. Philoftratus iElianum 
fcite coercuit qui accufationem cuiufdam tyranni , fed iam 
mortui fcripferat. Inftitutum iftud tuumlaudaremequidem, 
aitillcfi viuum accufaflfes.viuentem namquetyrannumin- 
cefTere,viri efle duco j at mortuo infultarccuiufuis.TP^/aJj/T* 
tvw&vvov amKo-^eiv, difyos VI) ivo/tiga ,70 Ji iTctftCeuvetf 
3Ui/j£vq } weunof.Sic Munatius Plancus cu audiflfet in fe oratio- 
nesquafdam fa<ftasabAfinioPollione,quas tamennollet an- 
te mortem edere , cum mortuis non nifi laruas lu&ari refpon- 
dit. Contra Leptinem Demofthenesait, Nemini mortuo ma- 
ledicendum efle. Refert Zonaras Annal. 3. cum EudoxiseHe, 
raclij Impcratoris funus cfFerretur, Epiphaniam filiam qudd 
fpuiffet incadauer, viuam, rogo impofitam &exuftam fuiffe.. 



BMBi.EMAfA.\ r 4S 

Laudatur Lycurgus^qui cadauera hoftium nudari vetueritjre- 
fte profea6,quippe qui humanitatis memor efTet.Vituperatur 
contra,vir ahoqui magnus,AlexanderMacedonius, quicada- 
ueribus pontisloco vfus diehur.Et Verris crudelitasa M.Tul- 
ho inceffitur 7-Verrina,qu6d nauarchbs innocentes non modo 
virapnuaflet, fed & eorum cadauera fepelienda non prius 
parentibus reddidiflet, quamab cis certam mercedem acce* 
pifiet. R e&e Homer. 

Ovk oo-iti KTaptevoiciv sV avSp&av iv%7*cL&r: 
■■ r Nonjanclum efk -oiris interficlis infultare. 
Virgilius vndecimo: 

Nullum cum yiclis certamen ®> xtherecafiU. 
guitoties hojtehs.] Ouidiana eftimitatio, cx primo De artei 
£>ui toties/ocioSytotiespetterruit hojles. 
Dum curris.] Hedor ab Achille interemptus \ bigis alligatus 
cft circa Trois mcenia.Virgil i.Aeneid. 

Tercircum J liacos raptaueuerat Hecloramuros. 
Cafii luce le.nis.] Lumine priuati.Lux pro lumine , & lumen Barbam 
pro vita vfurpatur. vellere. 

Cmuellunt barbam.] AlluditadilIud,Barbam veliere, quod 
irnfionis fignum eft. Perfius Satyra r. 

Si Cynico barbam petulans T^onaria yellat. 
& Horatius primo Sermonum: 

.- . Barbam tiU -veUunt , 

Lafciui pueri. 




541 



ANDREA ALCIATI 

DeMorte&Amore. 
emblema c l i i i z» 




Errabatfieio Mors iun&a Cupidmefecum ' 

Mors pharetrcvs.parum telagerebat ^fmor. 
Viuirtere fimulfimnl vna £T nofte cubarunr. 

Cdtcm ^yfmor.Mors hoctempore c&cafu&t. 
^yilter enim alt< rim male prouida fpuulfrfumpfiti , 

Mors aurata,tenetojfca tela fucr. 
pebutt inde fenex qui mmc ^cheronticm ejfe, 

Ecce amat^cr capitiforezjlrtaptvrat. 
^/ffiego mutato quia ^yfmor meperculit arcu x 

Vefiaojnucwnt <£r mihifata manum. 



BMBLEMATAi ^ 

ParCcfuer,Morsjigna tenens viftricia p4rce: 

Pac ego amemJubeatfac ^cberonu fenex. 

° . J fixcuiciar 

GVicciardinuslibello quodam Italico, quo res quafdam t^mblt 
memoratu dignas,eafque veteres & nouas,tum etiam ali- matis vc- 
:ubi feftiuas& iocularcs,exfcripfa,hoc carmen ab Alciato nffimaori 
iiiifc fcriptum teftatur , quo tempore in Italia vehemens pe- S°- . 
tilentia ita graifata eft,vt permulti iuuenes extremum vita- 
liem clauferint,& fenes fereillsefi atqueincolumes permanfe 
int.Quodfacilemihiprobaripoteft. Sed tamen Emblcmatis SfSi. i 
tuius matenam video fumptam eflecx antiqua Grxcorum fa- BelgL ' 
»ula,quam Gallicis fcriptis mandauit Ioannes MariusJlluftra 
lonum Galliaj fcriptor fua astate nobilis . Figmento enim lepi- 
o fane ac feftiuo tradit, cur plerique fcnes amori placido fuc- 
umbant , quibus potius de fato imminente cogitandum erat* 
ontd luuencs immatura morte decedant,quorum potius fue- 
at hilarem vnam ducere,& amorem confe&ari>habica prafer- 
srn aetatis ratione. 
foc expreflit non inconcinne aliquis,fed dv»WfA@-: 

Fortelocumborrorhplenum.yariiqifetimerisy '• 

Et Mors&rpennaprtpete-vjenit^Amor. « 

Dum trepidant animis igniia Cupidinis arma, 

Morscaptt&Mortisfrigida telapuer. 
Hinc enata lues nojiros irrepfit in annos: Ioachim» 

Hinc amat ipfefenexjrincperit omnis amans. BelUtus. 

Jecvcr6pigcbitafcribere Ioachimi Bellacij Epigramma in 
ancfententiam, quodinciustumulis & poematis Latinis ali- 
uandolegifleme memini: 
Mutaruntarmainterfe Mpts atqueCupido: 

HKfalcemgefiatgeflataiiUafacem. 
vtfficitb*canimum,corpuifedconficitille. 

Sic moritur iuuenisfitmoribundu* amat. 
Vtfecat hic iugulosyoculos exctcat ep illa: 
JUa-otamaredocettficiubetiftemori. 
Difce hincjmman* qutfint ludtbria vitti 

Morsthalamumfiernit,flernitAmortumuUuml \ 

Tu quoque difce tuas\Natwaj.nueriere leges: • 

SipereuntiuueneSidepereuntquefenes. 
Mors aurata.] Ab efFedis & confequcntibus Morti o/Tea tela 0flca teI « 
ibuuntur: Cupidini vero aurata, q U 6d deleftet, videaturque tZ\ 
eatecaptis xn aliquoefle prcao./™ Acberonticus.] hTzc chZrli* 



f^f ANDRE* -ItCHTI 

loquen^i modum videtur ex Plauto mutuatus,apud que Ce 
Acheronticus capularem & morri prbxirnum fignificat. 

^AJ} ego rmiuto. ] Adolefcentis eft profopopceia de Amc 
conquerentis,quod ab eo mortifero telo n*t affectus.Et fane I 
re fir^vtimmodicusamoriniuuenibusmortem arceflat: qu 
potius imprudentise 8c infani^ iuuenili quamXupidinis fag 
tis afcribendum eft- 

Fac i^fcheronta.] Qm'd; Acheron fignificet,explicat Plutan 
Confolatione ad Appolionium,& lib.De primo frigido. 



Informofamfato prsereptam. 



Emblema clv. 




Curfuerum Mors aufa dolis cs carpere ^Amorem^ 
Telutua vti*cerer~>dttmfrofria ejfefutart 



EMBLEMATA. ^tf 

Elufdem eft argumenti cum fuperiori,quo deflet cuiufdam 
formofae virginis^jmmaturum obitum.Increpat itaque mor 
zm tanquam huius^uneftiflimi mali caulfam, nimirum quae 
Lmori dormitanti teladetraxeritrquo elFe&um eft, vt poft- 
lodum lethiferis pro blandis lejtifque vteretur.Qupd quidem 
epenumero contingit,vel cum puelheamore capt* defperan- 
is expirant,mortemque fpontaneam aliquandomalint,quam Puellarum 
b aliqua fpe incerta ac dubia ladari diutius : aut cum corpo- mors P r «- 
s aliqua segritudine,vel caufla al.ia minime cognita,quo tem. P ro P era ' 
ore de coniugij negotiis agendum crat,ante mori difcant, 
uam viuere incoeperint. Sic enim amor ille cascus reuera & 
npaticns, imo verd exfpes,corripere tela mortis dicitur, cum 
luenculas illa* tenera; & delicatse aut fe falli fentiunc , aut ni- 
il fpei fore intelligunt in eo quemardenti animo concupiue- 
mt. Memini me aliquando epigramma lufiffe in gratiam 
obilis cuiufdam adolefcentis,qui magno fuo dolore amicam, 
:&iflimam primf quc nobilitatis iuuenculam,prematura mor. 
[ fibi ereptam,lugebat : cuius carminis hsec fuit pars qusedam: 
*Ah yitgo infelix, quid te Libitina ttuddat m 

Tam citbyformofo digna pueUa -viro ? 
Inuidit thaUmo tumtolus, quo tempore primas 

C^iugij teda* ipfe parabat *Amot. 
Sic penetrabilius telumfuit iftud jimoris : 

M ots aberat, mottem cufpidefecit t^Cmor. 
Sic malefuadns Amor, Mortis qui jpicula diruS 

t^rripuit, quando lethifet omr.ts etat. 
Sed nil nos quejhfque iuuant, moUefque fufurri j 

Vitgo iaces 3 thalamis aptiot ima tuis. 
Quam mifere ante diem Parcarum flamine rapta 
tondtrit, in tumulo dignaptseUa thoto \ 



Mm 



54<S 



AN DRE A ALCl AT I 

In mortem prsepropcram. 



Emblbma clyi. 




0v I teneras forma allexit^torfitcpue puellas, 

" Fulchrior tT tetd nobdis vrbe puer t 
Occidit ante dicm , nulii mage flendus, yXrefti, 

guamtibi,cui cafio iunttus amore fuit. 
Brqo ttli tumulum tanti monumenta doloris 

^/tfiruis , CT queruli* vocibus afiraferis. 

ifine abistdileclretneque amplius tbimus vna} 



Me 



- Nec mecum in fludtis otia grata teres ? 
Sed te terra teget,fed fati, Gorgonis ora 9 
Velphinefque tui figna dolenda dabunt* 



EMBLEMATA. f 4^ 

DHflct atnici cuiufdam praematurum obitum,eumque com 
mendat a vultus dignitate, nobilitate generis , & amoris 
jm Areftio adolefcente a?qualitate:huncque Areftium praj 
eteris tanri infortunij luctus deberc perfequi ait: quippe qui 
jm eo & ftudiis, & vita» neceflitudine fucrit maxime coniun- 
us,iccircotanti luc*tus,vt beneuolentiajmemoriam fuperfti- 
m profert hoc carnotaphio, epitaphio , fub quo Delphinum 
Gorgonae imagincs emineant. Delphin quidem p/A<t£w. 
>r,& hominum amafius,hic notam amicitia? prseferr. Gorgo- 
:um Medufa» caput pro mortis figno apud quofdam vfurpa- 
r, proque ftupore & admiratione ajcu&tiffiv inducente , vc 
>ud Pierium lib.i^.Hieroglyph.diligenter explicatur. Philo- 
atus de Perfeo : 70 b&tut. 7» f y>^A'^Y amo&tToy, ^ c* TO . 
rnt ainzo Actoi , hiSoi jjvmreu : Sepofiro Gorgonis tcrricu- 
raenro,nchomines lapidefcerent ipfi occurrentes.Heliodo- 
s hiftoria; jEthiopicar 4. « «T atme? 7&c» wp% Stacra/tyt, 
pahujj ,n7i<ffi d-T07mmoa>v o%v 77 m* (^ya wiK&yuV : Illa 
tem non fecus quim facie confpeda Gorg6nis,aut alio ter- 
ico monftro,alrum vociferata eft. 

IfuUimAgefltndtu.] Horatiannm iftuc imitatur e 1. Carmx- 
m: 

M uhit iUe quidem flebiUs occidit, 
NuUkflebihor ^uamtibi Vitgili, 



Mm 




S48 



ANDREA ALCIATI 

Terminus. 
Emblema clvii. 







J^v adRatym infiditur JirmiJZima tejfera Jaxum 9 
Stat cirrhata Juper peBore i?nago tenws> 

Et fifi nullt projiterur cedere ; talis 

Termnim ej} , hommes qui Jcopus vnus aqit. 

Ejl immota dies , prxjixazue tetnporafatis, 
Veque fcrunt primis vltima luduium. 

HIc Termini pi&ura nihil v!ii concedentis, mortem (igr 
ficat, <\\Xx inenirabilem haber in res quafeumque nece 
uitabilis. faatem: zd quam cum pcruenimus,tum folent hominum q 
fuperftites funr , liberas de nobis effe opiniones atque iudic 
Qudd enim vltima qua»qu:e & pofrremo fa&a, im6 vero inte 
dum cogitata tam lynceis oculis infpici folcantj tamque fec 






EMBLEMATA. 5-49 

cacfeuereaccipiantur.noftrxpartcs funr,nenoftrapte cul- Q»idvi- 
>a in conflciendo viiae huius noite curfu aliquid aaamus, aut uendo co * 
tiaramoliamur,exquofiniftriquidpiam de nobi? homines § iundurn 
udicarepoflinr. Quodfacileconfequemur,fi Terminum, id 
>ft>cxtremumvita; diem perpetu6,aut quidem fepe oculos Termfnus 
)onamusjquiTerminuscum minimecedat principibusetiam mors. 
'iris, de quibus mortuis tam intrepide fama pronunciat j quid 
le nobis infima conditione hominibus exiftimandum ? Qui- 
lamfufpicanturhis verbis, Erafmi ( vtloquuntur) immode- 
ham modefte carpi ( quod coniedaneum an probare debeam, 
londum fcio) quod in annulari digito Termkum depi&um 
labuerit cum infcriptione,N vlli c e d o : quafi fignificaret Erafmi 
loc fymbolo m literarum cognitione fe nemini cedere.n JEam Terminus, 
)b rem eum plerique fugillarunt,interque caneros Caruaialus Garuaia- 
^rancifcanus quadam Apologia in Erafmum \ cuius hic verba Ius in Era ~ 
nalo adfcnbere quam aliquid de meo fingere. Male hapet fmura - 
irafmum , mqmt ille, qudd Ecdefia? doclores & Euangeliftse 
id numerum.quaternarium fintredadi, qu6d videat fe non 
)offe mter illos computari , neque credit fe illis effe inferiq.. 
em,qui nulh cedit.<hoc enimelogio fua fcripta claudit Eraf- 
nus,Cedo nulli. Et,vt nemini fas fit ignorare hancErafmi 
>rscipuaminfaniani,apponit Dei Termini effigiem cerafi- 
;natam,qui Deus necipfiquidemloui cedebat. Nanne hsc 
arafmi mfolentia omnes eiusinfolentiasfuperatf Non cedis 
F.rafme Bud*6?non cedis Capnioni,Clitoueo,Pico,aut Ange- 
ioi Cedo, inquit, nulii. Non cedis Auguftino , Ambrofio aut 
riieronymofCedo nulli.Non Hilario,Cypriano,Laaantio,aut 
arigeui?nulli. O felix fawjulum, cui talishomodatus.eft.'Ha- 
ienus Caruaialus: cui vt arfedibus plus quam par erat indul- 
=$enti, nimiaquc animi impotentia debacchanti, animofe fatiC 
tecitErafmus^hisplaneverbisiVtdoceatmedifcruciarijquodp r - - 
ion annumerarer quatuor Ecclefi* doaoribus.profert fymbo- fponfio^d 
lum annuh mei, m quo eft figura Termini : adieci, fmwfe m Ui Caniki*. 
Termmns. Et eft Iambicus dimeter : fi inuertas/Throchaicus cft ^m. 
totidem pedibus,Ter»i«M« concedo mtii.Kt in/ufili Termino ha- 
oer, ejfmof (AAiLfv Qiv : item Latine , Mor* vltima linea re- 
rum,jndicans mortem nulli cedere,meque ipfum admoneo irw 
itare fupremum vitardiem, quemadmodum Prudent. 
Intyat terminm, <fy diem 
Vicinwn fenio iam Detu applicat. 
Idque fcripto quoque vulgato dec^araui.Hic itaque Tcrminus 

2tfm iij 



5?0 ANDREA AtCIATI 

dicit omnibus» Concedo nulli, non Erafmus. At me ferocitei 
appellat Pantalabus:Quid ais Erafmefnon concedis Clitoueo 
non Hiiario, non Cy prhno, non Budaeo, non Nebriffenfi , noi 
Thomas, non Auguftino ? Si vis vt meo nomine refpondeam 
nemini non concedo. Si poftulas vt Termini,id eft, morti 
nomine,refpondeam,dicam,Non concedo leonibus, non ele 
pbantismon cedo Monarchis & fummisPontificibus:non cefl 
Prophetis & Apoftolisrdcnique nec ipfi Francifco cefli. Ea 
uunc, & ia&et Termini mei fuperbiam. ha&enus Erafmus 
Certeapud audorescolligereeft, Terminum fublimitatis 8 
gloria? fymbolum efle,atque etiam difciplinarum cognitionen 
lnterdum pro fymbolo referre. De Termino plura Ouid.Faft 
x.D.Aueuft. Deciuit Dei 4.c.i}.Gyrald.Syntag.i. Qui enin 
ftrcnnue decurfofpatio inlitcris profecerit, & ad tranquillun 
iam vitas portum applicuerit, vndccumque prudentiflimus ef 
fectus,ncque fecundis intumefcit infolcnter , neque aduerfi 
j>erturbatur,atque in vtramque fortunam ita fe comparat, vi 
arquura & indomituna ad omnes cafus animum prae fc ferat 
Pierius lib. 3. 8. & 49. 

Stat cirrata. ] Cirrati , funt qui capillos habent cirratos , cin- 
cinnos calamiftratos. Cirrus,ad contorquendos capillos com« 
paratum inftrumentum:quafi in circum tortus. 
Alartialis9.lib.30. 

Nec matutimcirrata cateruamagiftri. 
Perfius Satyra prima: 

Ten cirratomm centum diSiatafuijfe 

Tro nibilo pendas ? 
Terminnsefttalit.] Huc amigmadcTernaino,apud Gellium 
lib.ncap.tf.quod foluit Politianus in Mifcell.cap.36. 

Sft immota dies.] Seneca Epift. Vnus dies de omnibus fen 
fententiam.& Phn.hift. nat.7. cap. 40. Itaeft profe&d , alius 
dealio iudicat dies , & tamen fupremus dcomnibus. Quid 
cnim huc aggeram illud Pind.Olymp. 

A[/4peu <T' cfflhoyfii 

Map7UfSf cvipaTtLTvt. 
Dies pofteaores 5 teftes fapientiflimi. 



IMBIEMATA. 



Opulcntihsereditas. 
Emblema clviii. 



5* 1 




PATRoCLVM faljis rafiunt hinc Troes in Armis % 

Hmcfocij,at(fue ommsturba Velafga vetdt* 
ibtmet exuuias Heftorfjr&cicfe cadauer y 

H<ec fabella agitur, cum vir opimus obit. 
Uaxima nxa $ritur, tandem, fed tranfigit h&tts, 
Etcoruis ahquidy vultums^fnit. 

PAtrocli fub falfis armis ab Hecloreinterfe&i, mythologi- Patroclus 
ce hiitoriam enarrat. Vt enim hoc mortuo He&or ipfe quid alle- 
eius exu uias fibi retinuit, Grarci vero corpus interemptum, vt go"c° s - 
fepulturae bcneficio donaretur,magna pecunia redemerunt: 
fic diues poftquam fupremum vits diem claufit , concertatio- 

Mm iiij 



- 



5?% ANDREA ALCIATI 

nem , rixamque inter hseredes de pofTeflione relinquk. vn 
vulturij illi , togataeque curia» hofpites , imo vero & ipfi rabul 
forenfes partemprsedafaucupantur.Cadaueripfum humoafa 
ccrdotibus pro prietatis ratione mandatum > impenfarum ali 
quid funeris.gratia facit. Itaque Patroclus diuitum eft typus 
qui falfis armis non propriis belligeramrid eft , opibus & dm: 
tiis , qu:e externa non propria bona funt. fuccumbit tandera i 
profternitur , q uod eiufmodi prjefidiis homo fuam metiri feli 
citatem minimc debeat. 

Faljis in armis. ] Alludit ad illud Ouidianum: 
Siue Menoetiademfaifiscecidijfefub armis. 
Vultutes Mxuuias. ] Hic exuuias pro pra»da quae hofti detrahitur , \ 
S uid » furpsr. 

Et coruU aliquid. ] Teftamentorum captatores vulgata tranfls 
tione vultures appellari obferuamus , qudd fenibus orbis at 
aliis fibi confanguineis , ceu cadaueribus inhient, Hinc illu 
Martialis: 

Cuiut vulturis hoc erit cadautr ? 
EtSeneca in Epiftolis : At fi haereditatis caufla id facit, vulci 
eft , cadauer expectat. Et Dinarchus apud Plaucum in Trucu 
lento: 

*——vidcyt*4mciua(iz>ulturitridMo 
Frimprtdiuinant > ^uo die efuri fienu 
lllum inbiant omnes. ■ 

Cicero pro Sextio : Exierunt malis ominibus atque execratic 
nibus duo vulturij paludati. Intelligit autem Pifonem & Ga 
binium, quos inimicosfibi maxime infenfos dicit. Apuleio tc 
gati vulturij,caufiidici & patroni forenlesfunts in qua fignifi 
catione hicaccipi palam eft. 







EMBLE-MiTA. • SU 

Amicitia etiam pofl mortcm durans. 



EMBLEMA CLIX. 




A. R E N t E M Jeniojiudam quoquejrondtbiM vlmum, 
Complexaefvmdtvttisopitcacoma: ■ .\ ...... 

Agnofcitcfe vices natur&i Crgrdta parenti 
offictj reddtt mutu<t turdfio. 

^xemploaue monet , tdes nos quzrere amtcos, 
QuosnequediJiungAtfoederefiimmddies.. l 

ID e Gxxco Antipatri Epigrammatc tranftulit 3 cuius'carmen i«ypus 
efteiufmodi: Emble- 

A'^57?A©- , Qdvein </T afx^ni^Kct Kopy 

H V V3p)v i^LOi? &lbki&0VO7V WlSf>4*\.dL<T QfQ<Mu,Yat.S 
BoTfVOS > fl TOJJTHS QVK &7V<T!iKQ7ifiL 



matis. 






SH /i:_.\ ANDRU ALCIATI 

Significatur autcm hac vitc vlmum vigore iam deftitutac 

comprehendente ac fuftinente ( a qua nimirum ipfa prius cun 

tenera effet , & quafi pubefcens incrementi occanoncm mate 

'Amici qui riamque fumpferat ) amicos nobis effe deligendos , quine* 

deligendi, temporum diuturnitate.nec locorum diftantia,fed ne quiden 

poft mortem amare defiftanr. Illudque eft quod Phocion di 

xit,vtrefert Stobseus, £Ws/V<fttW cufSpct H&TiMcti&t p/Aot 

TQifltpTtiv dyrttfactyh *ni fiiov ^e/ifuvavTac. Comparando 

rife hbertos & maritum & amicos , qui ad mortem vfque con 

flantes fint.Virgilius in obitum Maccenatis: 

£t decet,®* cetrti inuam tibifemper anuctte y 

Nec tibi cjui moritur , definit effetuut. 

I Jffe ego quicqutd ero,cineres interquefauillat 

Tunc quoque non potero non memor effe tui. 
Huius amoris eft quidam apud Propertium chara&cr.lib.r.hi. 
vcrbis: 

Terrapriutfalfopdrtudetudet arantes, 

Et citiut magnosfol agitabit equot, 
Quampoflim nofttos alio transferre calores r 
w . , Huiuteroyiuut ^mortuuthuiut ero. 

Iim&a vi" drentem finio. ] Vlmis adiungi vites fuifle in more pofitum, 
icj. vtetiamhodieinltalia, notiuseftquamvtconfirmarenecefli 

habeam.Porroaduerte an huc traduci poflint Catulli verfus h< 
quodam Epithalamio: 
•-. . V t yima in nudo yitis qutt nafcitur aruo, 

7{umquamfe extoUit,numqudm mitem educdt yuam 9 
Hanc nulli agricola, nulli accoluere iuuenci : 
At fiforte eadem efi ylmo coniuncla marito, 
CMuhiiUamagricoU, multiaccoluere iuuenci. 
Coma.] Foliis, pampinis. 

Victsnam*.] Qua? nimirum mutantur in horaj , vt c iuuene 
fenex ciriflimc fiat. 

Parenti.] Vlmo, a qua fuftentata cftj&incrcmcntum cepii 
Horatius: 

Et yitam yiduas ducit ad arbores. 
Idem: 

- adulta yitium propagine 

^iltas maritatpopulos. 
Cuid.3.de Ponto,Eleg«8. 



EMBISMATA. 
Wonhlc pdmpineis amicituryitibm ylmtts: 
jyullapremunt ramos ponderepoma fttos* 
idem z-Amor, Eleg. 16, 

ylmtt* amat yltes : yitts non deferit ■vlmwn ! 
Separor a domina cur ego fepe meat 
Catuilus in nuptiisluliae &Manlij: 
Lentaqttin yeiut aflitat 
Vitis implkat atbores, 
!. Implicabitur intuum [omplexttm &c. 

Slaudian.i. dc Raptu: 

hlc pampintts tnduit -vlmos. 



Mutuum auxilium. 



Emblema clx. 



111. 



11 




oripedem Jublatum humerit fertlumme captusi 
Etjoctj bac oculis mmera retnbmu 



li# ANftRE* ALCIATI 

guo cdretaltemter,concorsJtcpr£ftat vterqtte: 
Mutmt hic octdos^mutmt ille pedes. 

FomEm- A P P aretr "mptum ideffe e Graeco:iiccnimlibroi.Epier|. 
bkm*tis. -fXmawnrcpcri. , ,,, 

TvqKqs aM-nsdm ^oKov TroJkt Upn&&* t 
!0*p(utmv dWoTfiote dirn&tv •ifo/faQ'. 
A p$a <r Oftrj&Jif tafiis cW* ptW npuo&no-ctv, 
T»MmV ctM»Ao/ r dvTT7rct^^o '/ufcot. 
Ctctos claudum humerugeflat.pro munere tanto 

I Ue oculos clauii mmua dona refert. 
Jmperfecli ambo coeuntfed corpus in vnum» 
^odquedeefl,fociopr<ejratyterquefuo. 
Et xllud eiufdem omnind argumenthaudore Antiphilo: 
A foa v*v mipoi *gt dpwfum, irt o wiv/-\.ois> 

P f^Gipftr&b» <a'Jk\Q- Iniffirin. 
TvtpKo r ydj ^Koio wwfjudhov Cdg @>i&.?> 

A^ATTDy Q$VtiotS O^fAMCJV dKfogJli 

H y.tct ^du^o7ifotfnpKei pvoiriyydp ixgsa 

. TxK\t7rif } dK\riKot? «V oKovhg£vi<rcU!. hoc ciV 
Ambo mendici c£cu4 t claudufcjuefuerey 
Aheratalteriusfujluhtartematum* 
Attollens humeris claudum^ui luce carebat, 
Claudi oculos duhiam tentatinire -viam. 
Coniunxerefimul ^uodfors ytrifte negatsttx 
Naturaambobusftcfatisvnafuit. 
Sunt & alia duo ad idem fpedantia,qua> a do&is certatim con 
uerfahucnon adttci. .fedilludtantum brcuius ex Politian 
alcnbam,quod nonnihil leporis habeat: 

TupKos &r& V^ dtKnKoitv %OTmf, 

Exquo inteHigi datur ,ad fuftentandam fubleuandaroque hu 

man* vitaMnopiam,homine hominem indigere : vt enim no 

omnisfertomniatellus,fic quiuisnon abundat quibumbei 

vnde peruulgatas habemus paroemias,Vnus homo, nullus ho 

mo:Manusmanu fricat: M ult* manus reddunt onus leuius : l 

aha multa generiseiufdem.Exiftimo quidemhicallufione etf 

Homines quandamad <rtw£vct<ruov 5 quahominesquibufdam veteribu 

&vv?vct- appellatifunt <ru^uar/;o>/\ quippequosnaruraitaeffinxeri 

pw : cur ac formant,vt gregales eflent,& bini agerent.Er quo & Plato 

appeliati. m dicuntur (att TmKtv^id eft,animalia ciuilia, & ad focieut 



smblemata. 5^7 

,ata:quandoquidem eo genio fint,vt fola viuere nequeant.Ita- Homi ej 
[ue prasclare ille ,quihumanumingeniumapicubecompara- fbii mm fj 
iit:vt enim illa p erire dicitur fi fola viuat , ita natura hominis me viuere 
:a eft>vtfine opcramutua &focietate vitamtraducere nullo poflunc. 
nodo poflit: vtque manus manum lauat, ita homo hominem 
nutua quadam neceflitudine atque ope iuuat.Quis enim arti- 
extamper fe fapiat,tantanfquehaberefacultates putatur,vt 
lon indigeat aliorum artificum auxilio mutuo ?ld autem cum 
i natura prouida omnium matre profe&um fit, vt finguli qui- 
wfdam rebus ad vira» prsefidium & omamentum indigeat,quo 
^asabaliis mutuo capiant, vt ipfi meminerint aliquod fuum 
:)rncium effe mutuo & viciflim rependendumrcerte nullus no- 
[humeft,quin velcxcivel loripedis agatpartes,vtquafit eu- 
dum,minime videat.aut qua progrediendum vlterius,plane no 
babeat. Quid, carce, confilij capies , qu6 te in viam huius vitse 
anxia» ac moleftae coniicies:quid,inqua, homo quafltumuis di- 
Lies ac opulente,confilij capies,vt te poflis tandem expcdire ex 
inopia2anguftiis,qu£nonfinuntte vltra progredi , mfi ducatu 
cibi praftet aliquis oculatus? At,claude,& pedibus cafre,qu6 tc 
proripies?imo vero crudite licet ac Mufarum alumne, an te lo- 
co moucbis , nifi primiim firmis cuiufdam opulenti beneque 
nummati humeris fuftenteris?Sed quotus quifque eft, cui non 
perfpicuumfitquamlonge latequepateat ofEcij huius mutui 
vfus?Nullum omnino rerum genus eft>quod aut auulfum a ca> 
teris per feipfum conftare.aut vim fuam atque seternitatem co- 
feruare poflit.Stoici qu^e interris gignutur,aiunr ad vfum ho- 
minum creata eife.homines autem hominum cauffa gcnitos,vc 
ipfi aliis alij prodeffe poflent: qua in re necefTe eft natura duce 
optimam fequi, & vtilitates omnes in mediu conferre ofEcio- 
rum commutatione,dando,accipiendo, commutando, condu- 
cendo,& casteris eiufdem generis,tum artibus,tum opera,tum 
facultatibus hominum inter homines focietatem deuinciendo. 
lam vero illa fapientiajVt fapienter ab Oratore diftum,d:uina- 
rumatque humanarum rerum fcientiaeft,in qua co^itinetur 
Deorum & hominum focietas qnaedam & communitas inter 
ipfos.Quod cum ita fit,meminerimus ad extremum,quod ante 
i di&um eft , vnum hominem pro nemine habendum: vnum in- 
i cjuam nihil fere , duos fimul iun&os permulta faccre & confe* 
: cjui pofie, 



V-j] ANDB.EA ALCIATI 

Auxilium nunquam dcficiens. 



Emeljma clxi. 




Bmafertcla vms ejfugt Jedulus armts % 

Cum fremererauefolofum fremer erauefaU, 

Incolumem ex acie clyfem mefr*fttttt:tdem 
NatiifrAgum affrenfm Uttora adufaue tulit, 

HOc e Gra*co Iulij Leonidej Epigrammate expreffit Alcia' 
tus,inquoMyrtili militis profopopoeiaeft, fcutumfuun 
Emblcma- celebrantis. Graecum fic habet: 
us fons. Jiiv ivt fuvfvvKf £<pvy>v JVo fCt/f 77A Q- o v T\a> 

Tov fuv afts- ev<ra.f.7vv cT' i^mvn^d/u^jQ-. 
A'?yc?nf oV i^voi vias ifoTnv&amJk f't%w 
2»9«V KSKfif4vluj C c/it77 jcsu 7roAg'^ftj. "-* 



ZMBLEMATA. {?? 

Sffugi geminum clyfeo difcrimen in vno 
&Ayrtilmj&' pugnansfortiter atqne natans, 

Arripni clypeum deprejfaflamine puffi 
Fluftihus oppreJfumjKllintrifijue viris. 
fuc refer & alia eiufdem argumenti Epfgrammara lib.i.tit.tk 
wcLytzv. Scutum hoc nufquam in quouis periculo deficies.ied 
:iam in iis auxilium praiitans, o.ux videnturalioqui abhorre- 
:ab vfuproprio&naturali,typuseftamici veri nunquam no -. . 
ippeuas feretis,vel etiainiisqua» viaentura lua racultate p£- c j ^^ 
e omnino alicna efle. Hoc etiam poteft commodiflime trans- 
.'rriad literarum ftudia nufquam non opportuna,nufquam no 
icunda jquibus nimirum non modo ab aduexfariorum telis & studla nvC 
ominum iniuriis tuti fumus,& tanquam oppofito clypeo mu- ouam ncn 
imur, fed & eorum minifterio vfuque e mediis vita» huius ffu- °Ppo«u- 
ibus ad tranquillum otij portum recipimur. Sic enim Myrti- na * 
clypeum Alciatus ipfemet oratione quada Ticini habita in- 
:llexit.Tradunt,inquit,Zenonem Philofophum,cum naufra- z cn0 ni« 
ium feciflet,dixifTe,fe nunquam felicius nauigafle,quam cum «aaufragiu 
:bus amiflis vacare Philofophia» deinde ccepifTet. Ide & vfur- 
areego poiTum, qui cum in patria otio quondam ,nimiaque 
aquillitate fere marcefcerem , atrocitate bellorum dcmu ex- 
tatus peregrinari ccepi,& ad hanc difciplinam eonfugi > quae 
sihi plane fuit , qudd Prouerbio Graeco dicitur , Myrtili cly- 
eus. Fuit is ingentis animi miles , fcuto pugnare folitus , qui Myrtiu ! 
im ad maritimam expcditioncm nauigaflet * fubmerfa forte ** 
aui eidem clypeo innixus in tutum portum delatus eft • De 
uo huncin fenfum Leonides Poerafcripfit: 

Binapericla vnisejfugi Myrtilus armisy 

CumpremererqueJbloyCum premererquejalot 
Ineolumem exacie clypeus mepr£j}itit>idem 
Nauifragum apprenfus littus adu/que tulit. 
tcmihi \\xc egregia profeflio omni in tempore, omni in for- 
ina auxilio fuir,quod ceu fenc&uti veftrse viaticum j vt & vos 
^mpare tis;hortor fuadeoque.Hsec illc. 



5&> 



ASDREA ALCIAtX 

Gratia:. 
Emblema clxu. 







Tres charites Veneri apfiuntjiominamque fiquunturl 

Bincque voluptates^atque alime?jtapxrant, 
Zttitiam Euprofynejfeciojum ^/fglxta ?utorem, 

Suadela ejl Pithusjblandus & ore lepos. 
Cur nudd?.mentis quomam candore venujlas 

Co?iJlat& eximiafimphcitate placet. 
j£n qitia ?ul referunt mgratitdtque arcula tnants 

Ejl chantum} qui dat muneranudws eget, 
^fddita cur ?iupcr pedibus talaria?.bis dat 
Qia cito dat.mmnngrxtia tardapreti cfl» 



lo> 



IMUEMATA, ^j 



'mflicitis vlnis cur vertitur altera ? gratm 

fenerat huic remanent vna abeunte du*. 
'uffiter iis genitor^cdi de JeminediuM 

Ommbus accepta* edidir.Burynome. 

COnftiruirur hic Charitum profopographia,qualem ferme » ef «"P t *<»' 
& pidores & ftatuarij vereres exprefierunr Tres funt x- charicun> 
uenud*,virgines,iuuenes,hilares,&qu* inuicem fibi ad- % s ' 
.aereant:Nudse quidem,quia beneficia non oportet eflc fucata; Nud*. 
i quibus fimplicitas & puritas animi maxime requiritunVir- Virgines. 
inesautem&iuuenes,quddnufquam fenefceredebeat inter- 
lori accepti beneficij rcc®rdatio : Sibi connex* & adha?ren- 
^quia ( vtait Sophocles) tf ^,, ^ ptv ^' f «,q UO dque de- * 

eat ciTe perpetuum,& quafi continuum beneuolenti* foedus. 
idhzc pedibus habent aiata talaria,quod rardam gratiam efTe Ta]aria „- 
on hcear.Poitremo vnam auerfam du* aliz confpiciuntsquod dum. 
roaccepto benehcio duphcem , & q ua fi cum fenore grariam Vnam dus 
spendere debeamus. Hasex Eurynome Iouem CuCcepiife fe- aIi2B con " 
ant, vt aiFedum eiufmodi non tam humanum quam diuinum fplCmnC ' 
He mtelhgas.Huius pidura Paufanias in Aeliacis diuerfis lo- 
is meminit: &Seneca pluribus agit libro De beneficiis, c. 2. r „r fl& 
orro huc non grauabor adfcribere in Charitum eiconcm Epi- i ou " & 
rammanon illepidum,quodetiamnurn extare Romx, teftis Euryno- 
ft Lilius Gyraldus Syntag. 8. afcripfitque Alciatus ipfemet mcs - 
ip. vndecimo libri primi Parergon : 

Sunt nud* Cbarites, nimode marmoreiat illas 

Diua columnafuis edibvts intus habet. 
Par tribus e/ffacies, qualem decet effefororum : 
Par tribw efl *tas, par quoaueforma tribut. 
Grata Tbaliatamen gemin* cmuerfx forori 9 

Implicat alterne brachia nexa modts. 
luppiter ejrgejtitor, peperit defemine Q&li 

Eunomia, & Venerts turba minifira fuit. 
lnde alitur nudta placida fub matre Cupido, 
Jnde voluptates, inde alimenta Dei. 
Charkes^ Am 7*V %*£* , \ lastitia, vt Phornutus ait : Ccd & charirei 
otifhmo Gr*corum adagio , <j*m yd?i<n tmiv^ Gratiis fa- vnde di- 
:ihcare,ij mbcnrur, qui triftes & folliciti funt. &*. 

Vemri afiftunt.] Teftis cft in .Eliacis pofterioribus Paufa- 
ias, & C*iius lib.xS cap. 18. vc fignificaretur , q U2e voluntas 2^S£ 
:rret hne pugna, curaquc conteauonem vliam , & qui dat, & cur. 

1 Nn 



K J t ANDRX/E ALCIATI 

qui accipit,tranfigerent. i ~'V'r''il 

Euphrofy- L*iiti*m £»phrofyne. ] Notatio eft nominum. Euphrofyne \* 
nc thiam fonat, vcl quzhilaritatem facit,^ ra dj^MvM 

tum reddere. r , • 

^VW] Splendorem 3 dignitatem &honeftatem fonat.hm 

A § laia * clvA^c/^H^^V^honoro^orno. 

SuJeLel} Pnhm. ] Thaliam intelligit,qu* Suadafiue Sua 

c lha ji a & dela, perfuafionis Dea , & a Graxis ™3a nommatur. Cicer, 

S inBruto:Vthommis decus eft mgenium, fic mgenn ipfius lu 

men eft eloquentia , qua virum excellentem pr*clare tum I 

homines ftorem populi' efle dixerunt: Suadarque medull. 

n««W TO ^quamvocantGr Z ci s cuiuscffeaoreftorator,hancSu a 

n ^'damappeUauitEnnms.EiusautemCethegummedullamfui 

fe vult/v t quam Deam in Periclis labns fcripfit Eupolis feffi 
taffe,huius hic medullam noftrum Oratorem fuiffe dixerit.ha 

ille. •*«& ver6 (ait Suidas ) eft « TO ^v»,cui facrum nih 
aliud quam oratio,quam etiam Gr*ci 4^}^ appelb 
bantsquod animum ducat quo vcht. Eo fcniu eloquentia tt< 
xanima dicitur Ennio. , 

Uq« «wl» **»* tf £»**■"/] Huc referendum v.det. 
quodde Simonideretulit Stoba^s-S^v.dW ^^oeli-T 

TiJwiZ», ■*»' # ^l^^hjj: S.mon.des.rogante qu 
dIm«4'cW«ibetet encomium, &grat.amfe rela.uru 
dicen.e.arVgentum autem non dante:Dua S ,.nqu.t,arcashabe 
vnam Gratiarum,altcram argenti:& cum necefl.tas raign.G 
tiarum quidem arcam aperiens,inanem ipfam reper.o,alrera 
vero folam mihi commodam. Sed hoc videri pcflet illibera. 
nam libera & rltronea debet efle gratia, non coafta,aut illib 
rahs. Adde,qu6d pukhrius&magnihccnr.us <* ben <*« 
conferre, quam affici benehc.o. Hinc en.m i lud Plutarc 

Mmv^m J «fefe t. J *&* pinf^t -«^ 

Jrtw, *j «**«*•* iy^Vf.r % *• ^^fj^ 

S^UtJL^. ^Movt«W ,d W hoc eft, Epn 
rus a.t,non modo pulchrius efle benefic.o amcere,quam aff 
fcd & iucundius.Nam nulla res pennde parit gaudium,vt I 



Arcula 
Grntiarum 
inanis. 



HMBtEMATA^. j£* 

ehcentia.Sapiebar autem qui indidit Gratiis nomina,Acrlai^ 
uphrofyna?, & Thalia?. fiquidem exultatio & lamtia in dante 
jaior eft & purior. Itaquemuit; pudorcfaercfufFuoduntur, 
im bencficiura accipiunt; femper autem gaudenr,cum bene- 

:ium prasftant.Non mihi tcmperare polTum 3 quin addam Ci- 
nsonis lllud e z.Offic.Aut opera fit benigne indigentibus,aur 
2cunia,&c.quamquam m vtroque ineft gratificandi liberaiis 
>iuntas,tamenaltera exarca,alteraex virture depromiturr 
rgitioque quae fit ex re familiari , fontem ipfum benignitatis 
chaurit* ° 

Bis dat qui citl dat. ) Prouerbiale eft ex Publij Mimis: Eis dae 

Btt efi gratum,qu4>dopttsefiyltrofioffera*, Itcmque. q ui ci* 

Beneficinm inopi bis dat } qm dat celeriter. ***• 

ulgatum eftetiam in hanc fententiam Luciani diftichon: 
toK&&W?m9yKvtet<hifeu'MJiQ&N tl! , 
Uaa-a. %*§i$ tevm\unS£ Kiy>iTQ %oftf % ' 
efh vt Aufonius reddidit : 

Gratiaqtt<etardaeft,ingrataefigr*tia'.nam<itti 
Cum fieri properat gratia grata ma<w. 
ge Prouerb. Bis dat qui cito dar. 

VI**.] Brachiis.Vlna ftequentius pro longitudineduorum 

ichiorum extenforum accipitur. 

Remanentynaaheunted»*.] Siqnidem referenda gratia nullum Gratia vp 

icium magis ncceflanum Qu6d fi qu *dam acceperis v ten - Sfe^ 

maiore menfura,fi modo poflis, reddere iubet Hefiodus, & 

itan agrosfertiles, qui multoplusreddunt quamaccepe- 

t. Cic.i. Offic. Grauiflime di&um a Valerio Max. dandi & 

ipiendi beneficij commercium ( fine quo vix hominum vi- 

:onftat) perdit & rollit,quifquis bene merito parem faltem 

:rre gratiam negligit. 

Eurynome.-] Eurynomen diaam ait Seneca, quia late paten- Euryno- 

patnmonxj fit beneficia diuidere. Alij Eurynomen, quafi mc. 

s pafcuam,a fpatiofis pafcuis interpretantur. Alio porro 

nme dicitur Eurydomene, hm 7* &?$ «J fffrfa abundan- 

do:alns Eurymedufa,a ^VWjuodregofignifacat.Hefiodut 
rheogonia : 

TpSf <T 5 ol <£fvvoun %xptTot tvu wtKtvafnQis. 
m meminit Homerus Iliad. 18. 

Nn ij 



5^4 



ANDREA ALCIAT! 

In detra&ores. 



EmblemA clxiii. 







^vdBnt fiagriferi matuU,fiupidique magifiri 

Bilem in me tmpuri fetteris euomere. 
Qmd faciamlrcddamne vicesfed nonne cicadam 
^iStU vna cbfireperam corripuife ferar> 
Qmd prodefimufcas operofis pellere ftabnst 
^Necrlijrere efi fctW, pcrdere quod nequeas. 

*f m^imo T r Eram fcribendi huius Epigrammatis occafionem mui 
romina- V tus fum e libro,cui Iurifperitorum nomenclatura non 
tim fcri- au&ore incerto.Is ergo cum fcripta Zazij enumerauir.h$c 
ptum in f equuntur fubiicit:Sane multum profuit Zazij prudentia I 
Floridum. atque cximia doaiina , a Francifco Florido fugillaca : m qi 



IMBLIMATA. j^ 

>mine ipfius Zazij ,Buda?i , Alciaci , & ca?terorum titulo , In 
ancifcum Olidum accepimus apologeticum, quod fic habeu 

tSfttdent flagriferi matuU ,jlupidi<jue magiflri 
TSiltm m nos olidi pecloris euomere: 

^eddemdfne yicem opprobrin ?fedno»ne cicadam 
Ala -vna obflreperam corripere iflui erit: 

Quidprodefl mufcas operofis pellereflagrit} 
■ _ Negligere eflfatitts , que^ nequeas regere, 
Dftiines ceneliberaliter inftituti contumeliam impotentius 
unt qus fit illata a contempto quodam & inerti conuiciato- 
cu quo congredi vel turpe fit, vel indignum putetur.vt apud i 
lian.in. i4.Var.hift. Ariftides Locrenfis morfus-a muftella 
irtefia dixit fe dolorevtquimaxime, qubdmoreretura be- 
ola tam contemptaiclus.-multoque honeftiorem mortem 
ifle , fi id fibi obtigiffet ex morfu Jeonis vel pardalis . Itaquc 
jrbius caufam mortis, quam mortem ipfam ferebar- Et qui- 
m,vt faeile poffum conikere , vna cum Forido illo , alioquf 
fto homine,fed certe parum verecundo,vt eius fcripta tefta- 
r,rnale feriati pzdotribas&inepti magiftelli Alciato non- 
nl detraxerant, aded folet intabefcere inuidia,fucceffus ho- 
num videndo,vtcum Nafone Ioquar.Vix enim vtfinefumo 
»isemicat:ficexcellens qua^dam gloria comitem inuidiam 
plunmum habet. Qui vir certe magnus , cuib a?gre ferret fe 
huiufmodi literatoribus & magiftellis importune traduci, 
ipfit hoc Emblema, djftante indignationis affeftu, quo red- 
: rationem cur pluribus non refpondeat : quippe cum exi&i- 
Jt cum iis concertare fibi plane indecorum effc, quandoqui- 
mminorema maioriprouocarinec iuftum[nec ingenuum 
Quo m loconotanda eft verborum energia vehemens, & 
tync*comparationes,fuccinaa» quidem/fed acres admo- 
m,& qusplurimum neruorum habeant. 

'lagriferimatuU.] Percontumeliamflagriferos appellateiuf- Z h * ri ~ 
>di fciolos & impudentes obtreaatores.Eodem modo Plau- ' *" 
; m Pfeudolo dixit : Eo ingenio hi funt flagritrib* , qui ha?c 
oent confiha.Matula porro vas eft, in quod vrina excipitur, Matula 
lonnumquam metaphoricos vfurpatur pro homine fcetido 
impuro,vt apud Plautum in Perfa: 

Numquam eg» te tammatulam ejfe credidi. 
Bilem euomere.] Allcgoria ab his qui concoquere nequeunt Bilem & 
tos quoldam cibos pr* ftoraachi debilitate, quod prouerb. «©*«*■ 
atur ex Ariftoxeno Mufico apud Plutarch.Sympof. 7. cap. 8. 

N n iij 






^tf ANDREA AICIATI 

£)uidfaeiam}reddamne -vkes ? ] Addubito, an par pari referam, 
Sicaddubitare Ciceronem memini 15. ad Atticum, numfib: 
contemaenda contumelia fita fororis Attici rilio illata, & dif 
firnulanter concoquenda:vel an Cit euomenda femel & apertfc 
bilisomnisacerbitas. Verbaeiushaec funt. Nuncme iuua } ra 
Attice> confilio J 7nmpoj' fiKac 7ii%f v^toVi id eft vtrumaper 
te hominem afpe rner & refpuam, w okqKicus dwdrcus. vt enin 
Vm&Mo, C\c <Si%a uotvooi, A7f 4 KeiVdv «VttV.omnino moribu: 
meis illud aptiustfed hoc fortaffe temporibus/Tu autem quoc 
ipfe tibi fuaferis> idem mihi perfuafum putato. 
Cicadam Cicadam ala corripttijje.] Refpexit ad Prouerb. Cicadam al; 

aU corri- corripuifti.Animalculi hoc genus natura garrulumala ficorri 

t>ere. pueris , clarius obftrepet : ita fi maledico praebeas occafionen 
odij , non mocio non tacebit a fed & importunius efFutiet, 6 
ojiinera bilem euomer. 
Mufcas' CMufcas openfis pcllere fiahrU.] Do&um virum dedecet cum im 

pdlerc. peritis & inertibus Grammaticulis conccrtare.Alludit auten 

ad Proucrb.Mufcas depellere.cui & illud conuenit:Aquila noi 

captat mufcas. Mufca autem inHieroglyph.impudentiam 2 

Mufca icnprobitatemfignatjquodetficrebriCisabigaturjnihilominu: 

quid aUe- re( }cat.Lege Pierium lib.6.& Orum lib.i. 

^once, tfegUgere eflfatiui, vc. ] F fw//«.Non eft qu6d te tam excrucie 
in eo vel perfequendo ? vel fugiendo> quod vitare nullo mod< 
poflis, 



- ■■■■■■ 













E MBLE M A T A. 

Inanis impetus. 

EMBLBMA CLXIIII. 



5*7 




V N a R e m n9$tt } vtjfeculumjanis mjbictf orbem: 

Scque videns, altum creditinejfe canem, 
t latrat '.fedfufira agitur voxpmta ventis y 

EtPeragit curfus furda Vpanajuos* 

<~> Arpit amiulos quofdam imitatores 5 feu,vt dixerim veriuSj 
±_j obtrc&atores & maledicos> qui cum doctrinae vberem 
uandam gloriam in magno aliquo & excelfo vi-ro confpi- 
ant, conuiciis eum profcinduntcitiusquam imicantur. £ft 
nimillud vulgo nom,7rosh&M&u.n<r££kufelQV t&v i\ujun<r£^ 
imultisMomumagere &reprehendere longe facilius quam 
nitari:vt vero verius mihiXenophon dixiife videarur l.Com- 
lentar. ou ncwuybfatftQV^&peiv £f)tfj&Q 4 ** «W&Wf cimcw- 

N n iiij. 



Carpere 
facilius 
quam imi- 
t*ri. 



5^3 ANDREAALCIATT 

%} cLpa/udfThTa)? 77 7HitH<roY^?,pii dyveS{M>vi Kfny<zfei7v%£v.N6 

KiHil efl facile eft,ait,vt reperiri aliquod opus poflit,in quo nihii a quo- 

quod rc- quam reprehendatur. Eft enim arduum ita quicquam perhce- 

prehendi re vt n £ alicubi pecces.Q uod ii etiam fine aliquo errore quid- 
no poflit. * .* - j-^^m f ■ ■•• 

quam peragat ahquis, difnale eit non pati,aut lnuenire alique 

Canisor- iniquumiudicem.Sumpta eft ofioiafftra. caneinLunam latra- 

bcm Luna: te,fuamque ipfius vmbram cemere confpicante,fed qui eoplus 

confpicies segre ferat,quod fuo latratu Lunam non deterriri, neque incc- 

<pid. pmm curfiim fiftere videat. Eodem prorfus modoexercendi 

funtimportuni illi fycophanta? , vt&ahenje famaecaptatorcs ; 

tumT \- ^ uos n° n ' moc *6 animum defpondere,fedinrabiemagi deprc- 

tredatio- hendes,cum ab iis qui lasfi funchabentur contemptui,& eos rc- 

nora. fponfo aliquo minime dignentur.Cum enim hoc vnum m pri- 

mis expetanr, vteiufmodiaculeisafficiaris, danda tibieftopc 

ra,ne fubitus ira? impetus animum a fua ^cdc & ftatu dimoueat 

fed diffimulandurrijfingendaque vultus hilaritas,qua pra? te fc 

ras,quam minimi aut nullius plane momenti ea fint qua* fals< 

& temere in te ferunttsr.Sic enim fiet,vt tu3 hac toleramia, ca 

lumniarum artifices definant, maledicla & nofcanr fuarvel im 

potenti quodam dolore percuifi rumpantur,quod obeiTc tib 

non potuerint. Qua de re pluribus apud Plutar. in Commen 

tario,Quomodo quis vtilitatem exinimicis capere queat.Hu 

facit prseclarum Seneca? monitum ex i. De ira : Non in benefi 

ciis honeftum eft merita meritisrepenfarcitainiurias iniurii: 

illic vinci , turpe eft j hic vincere.Inhumanum verbum eft » < 

quiderh pro iufto receptum.Vltio:& a conturaelia non difTert 

riifi ordine.Qui dolorem tegerit,tantum excufatius pcccat.W 

Catonem in balneo quidam percuftit imprudens.quis enim il 

li fciens faceret iniuriam ? Poftea faris facienti Cato : Non me 

mini , inquit , percuiTum me. Melius putauit non agnofcert 

quam vindicare.Nihil,inquit,illi poft tantampetulantiamraa 

li faclum eftr Imo multum boni: ccepit Catonem nofle. Magr 

animieft iniurias defpicere.Vltionis contumeliofifiimugenii 

eft,non eife vifum dignum,exquo peteretur vltio.Multileut 

iniurias altius fibi demifere,dum vindicant.Ille magnus & nc 

bilis eft,qui more magnzeferar latratus minutorum canumft 

curusobaudit. Audiamus tandem confultorem optimum l 

primis iuxtaque lcpidiilimum Comicum Philemonem: 

H'JiOV oCSlV , oCSi pCQVC7)t>O07Z?OV 



IMBlEMATii $6% 

O e hotfbpuv yy~> ew o KotJbpovfMvQr 
M» ispoaEoimoji 3 hot <&?£&' o hotJbfay» 
^uod ita Latine fonat. . 

tucundius nihil efi , nequt eti.m concinnim 
Sft^uampojfe conuitiantem ftrrei 
Jfam ijui conuiciatuT , eo in quem contticium Ucilury 
L>ifiimulante tacenteque^ efficn ytfibi ijfe comicietur. 
>nfet nullam auribus iucundiorem muficam, quam tacere al- 
erum,altero conuiciante.cum enim patienti animo, fed & for- 
i pe&ore quis maledi&a perferre ac pati poteft 9 erEcit ille qui- 
lem diflimulando, vt maledicus fibi maledicat,id eft fuum 
norbum prodat, vtfibi potius quam alteri noceat. Cxterum 
tic perbelieCanem inuidum & obtre&atorem popofuit : ca- Canis pr© 
lem enim pro inuidie; typo e» veteribus quidam pofuerunt, vt inuido. __ 
tiam pro adulatore &fcurra. Pieriuslib.f.Annotat. 

Lunaremorbem. ] Lunam. Puto allufum efTe ad idquodin 
^harmaceutria Theocrit. vbi ait canem terreri Hecate fubter- 
aneaj compertum eft autem canes vel ferociores terrcrifpe- 
trisno&urnis. 

CanU.~\ Canem accipi pro conuiciatore , impudenti & male- Ca -*J ? . 
lico obtre&atorc notum eft.Apud Homerum,ab Achille Aga- Hierogly* 
QemnoincefTiturjVtxujuoVo^^utfT^g^yjquicaninisiit oculis. phicU. ? 
iaenim canisnaturaeft,vteumnihii pudeat. Itaq; IuliusPol- 
ux Oculum is habere caninum dicitur,ait 3 quinimio plusim- 
•udcnseft. Plautus Menasch. Hecubam aitexeoappellatam 
anem,qubdin quofcumque intucretur,conuiciatrix &male- 
lica efTet.Itaque & M.Tullius Oratione pro Rofcio Amerino, 
lios Oratores clamarc ait,non etiam nocerejalios latrarcqui 
:tiam mordere poflint. Cur vero canis Diogenes eft nuncupa- 
us,nifiquod mordaxefTet&maledicusfHincCynicorumflu» 
;itappellatio,& voxHomericaxtfJuaW.Apud Terent. Eunu- 
:ho , canis os durum , & impudentiam figniiacat. Catullu* is 

luandara: ruborem 

Ferreo canis exprimamtu ore. 
Sequertdens,'] Suam vmbram. Ventis.] Catullus, 

Idem mmcretrdbis te 3i ac tuaditta omniafatlacjpe 
V.entos irrita ferre ad nebulas aexias finis. 
[dem Argonauticis: 

Irtita renttfe liauent promljfa procella* 
Et ibid. Ariadna de pcrfidia Thcfei conqucrcns^ait fe fperaflcv 
■ - . ofttatQshymenaoS) 



J70 AMDRIA ALCIAII 

J§W cuncta aerij di/cerpunt irrita -venti. 
Tibullus lib.3. Eleg.4 ad finem: 

H dc Detts in melitts cmdelia fomnia -vertat, 
JEtmbeat trepidos irritaferreNotos. 
Surda Dian*.] Epitheti fit7zL<po&i. Diaoa pro Luna apud 
Poetas. 



Aliquid mali propter vkinum malum. 



I M B LEM A CLXV. 




}^A PTABAT torreus oUxti quirum vna metallo, 
^fltera eratfiguli terreafatla maniu 

Hanc igitur rogatilla , velitfihifroximaferri^ 
lynfta vtfracifites vtraquefifiat aquas. 



EMELEMATA. $7* 

?ui lutea,&aud nohs tuafunt commercia cur<t 3 

jtfe mihi pr&ximitas h&c mala multaferat. 
Wamfeu te nobisfeu nos ttbi conferat vnda; 

Ipja ego te fragilis fofj?itefola terar. 

[Nfigniseftapologus, quodadmonemur cum potentioribus £ um W*' 
aut improbis focietate n5 cffe ineunda: quia fi quid infortu- ^1^"^ 
i) damniue accklerit,ininfirmioremfemperreclinarifoleat. focicus. 
IpologusAefopoafcribitur. Titulus Emblematisfumptuseft 
x Plauti Mcrcatore 3 ait enim Lyfimachus : Nunc ego -verum illud 
wbum ejfe experior vetM,iAliquidmati ejje proptervicinum malum Pin- 
ar.Nem.e* ^.3. docct vtilitatem maximam adferre vicinum , fi . . , . 
tidem & amicus:contra,fi fit inimicus & malus 3 damnum ia- ^ 1 ^^ 
turamque.Quod belle expreflit Hefiodus: commodi- 

n tifxa xgiias yel7wVi6'osovT dys&ofuky ovei&p* tas. 

Ovk av fi?V kmoKotT\ei (jlH yeiiwv y&Kos ei'n. 
)emofthenes aduerfus Calliclem de prsedio 5 nihil moleftius 
fTe dicit,quam incidere in vicinum auarum & improbum. ro 
<tKZ7rt*-n?QV zfivd yelTov®- Tnvnpv k) itKiovIkt* 7v^sT/.Qup 
tiamillud Virgilianum fpe&at: 

Mantua v<e mi/er<e nimium ricina Cremon*. 
£uo deploratMantuatioruminfelicitatem, quibus obfuitfola 
>emonenfium vicinitas,ait Seruius.Itidem euenitChalcedo- 
iiis & By zantinis,itemque Aetohs & Aearnanibus , qui finiti- 
ii mutuis armis & diifenfionibus fefe cofecerunt.Itaque apud 
oftros vulgd circumfertur 9 Ei optime cedere qui bonum vi- 
inum habebat.Cato fenior eos qui przdia empturi cffent,ad- 
lonebat, vt prse caneris aduerterent ne fnalum haberent vici- 
um. Celebratur & Themiftoclis apophthegma . Cum quis e- 
lim prajdium venale haberewuffit prsconem adiicere 5 0*77 ks^ 
^SsVg^^/Tsj/cc^quafilonge vendibilius efTet vicinicom- 
lendatione. Apud Plautum pauper Euclio recufat affinitatera 
um diuite Megadoro contrahere 3 his verbis: 

Zfenit hoc in mentem mihi JMegadoreJe ejfe hominejn diuitem^ 

Fatliofumjne item ejfe hominem pattperum pauperrimum, 

Nttuc fifiliam locafiim meam tibiyin mentem -venit 

Te bouem ejfe^ej* me ejfe afellum t vbi tecum coniupcliis fiem, - - 

Vbi onwt nequeamferre,pariter iaceam ego afintts in luto. 

Tu me bos magii haudrefpicias, notws quafinunquam fttm} 

£t te vt ar iniquioreiZr me metts ardo irrideat. 

Neutmbi habearnfiabilefiabulum^Ji ^uiddimrt^fuat: 



. 17* _ ANDRE/l ALCIATI 

Afinv me mordicusfcindant } boues incurfent cornibttf, 

Hoc magnum eft periculum,ab afinis adboues tranfcendere. 

Torrens C * ter " ra nac fi & a defcripcionerapidus torres repraefenratru 

quid. manaevitaecorrdicionem torrentis inftar fluxam & celerimo. 

mento euanelcentem-Etenim more fluentis aquae labuntur te- 

pora, vt cecinic Ouid. Oila «nea diuites opum congerie onu« 

Ollaxnea $9« & grauesjterrea verd pauperes fignificat,eos quidcm faci- 

quid. le in his virsc huius turbuientis flu&ibus enatantes, & pericula 

Olla ter- grauiora effugientes . Videtur fane Apologus ex Ecclefiaftici 

ij.exprefTus.cum ait Sapiens:Pondus fuper fc tollet qui honc- 

ftiori communicat.Et ditiori tu ne focius fueris. Quid comu- 

nicabit cacabus ad ollamPquando enim fe colliferinc , confriti- 

getur.Diues iniufte egit & fremet:pauper autenvlaefus tacebit, 

Fabellam fic redditam a Faerno huc afcribam , qudd vidcatui 

iadmodum lepida: 

Vuat trahebat amnis ollai^neam 
Vnamyalteramautemficlilem. 
. . v Sedahenaproprio pragrauataponderh 

Si&tcjtie porri prtcauens, 
Suadere coepit anteeunti fiftili, 
Ceniungi -vti ■vslletfibi, 

^uorapidumaqaarumfufiinerent impetum 
lunclis-vtrim^ue-viribtts. 

Cuifi£tilis;Tuamihhait 3 vicimt4* 
Non admodumplacetforor. 
Namfiue te mihi ynda,fiue metibi 
Prope adnatantem ittiferit, 
. Vtfofpitemtedur4pT«j1abitcutisi 

Fragilem meam fic conteret. 
SiCyTotentiorumfemper eft -vicinitatt 

Vitand* tenuioribus. 

Magnantesenimlocupletiores vieinis pauperculis nunqu&m 

noxiusT cc f erinr /<l ui PP e quieos non definant exfugerc, dunrnd nihilu 

cinis her- rede g erint jnaturam cardami referentes, qui hcrbarum in pro- 

bi& pmquo nafccntium humorem atrrahit,vnde ilias arerc poftea 

iitnecelTe.Notandum id-Nafonis monitum: 

St quanquamfolipofiint prodeffe potentes, 

7(on profhnt -.potius plurimum obeffefolem. 
AJtera eratfiguli^c.] Id efherat fidilis.^/^at^ . 
Tmcsmmercia.] Tua confuetudo.Mctaphora a mcrcibus. 



I mbltm A t A. 575 

In cum qui truculentia fuorum pcricrit* 

Emb L EM A CLX VI . 




Velpbmem muitum me m httora compuht *ftuf, 

Exemplum mfido qudntdpericla mari* 
Ndmfinecpropriis Neptunus parcit alumms, 

Qms tutos hommes nauibws ejfeputet} * 

TOtum hoc etfanjjifiKjtof accipe.Delphin enim marinis flu- 
dibus eie&us confultorem quendam virumque Principe, peJphjn 
Yeletianotaaliqua probitatis infignern,a populariturbabe- JJ? 
neficij loco iniurias,ludibria, mortemque ipfam referetem ar- r 
guit:qua!es fuifle legimus Socratem , Ariftidem, Phocionenii ^ 
Demofthenem,M.Tullium, &aliosquamplurimos, qui poil: 
pr^cjare fa&a innumerafque diificulcates, & pericula nomiac 



rptus 



$74 ANDI^EA ALCIATI 

patrias exantlata^hcMioris & premiorum vicc iniuftum exiliut 
duramquemorteperferre coa&ifunr.Delphin qiKdvtyarmsfi 
qui fuis bene confultum velit : Pelagus ipfum, in quo pifces 
pifcibus afficiantur & abfumantur , orbis huius anguftias mul 
tiplices &damnainnumerabiliarefert, nimirum in quo nem« 
fibi deterius quam ab homine nocumentum impedere videai 
f" Hoc retraftichon video petitum ex . 3. Epigram. nempe iricert 

cuiufdamhexafticho,quodtale eft. 

KvtUciT&yjLi Tfti-XJffAZ Khv Jtevcrm %? crov fo-v^v 

AsK<phcL,%eivtif Kotvov ogy.fjua. Tjy$s. 
A^XK^am (jtsv yoLinttihia 7V7rQ-.(ot yb iJh' 'vTi$> 
WvSuf «35C0V tv^Cov (J? £'<?z$ov evcnCz&f) 

N/V cPiyTZXMtTd. ScLKcLljcL JiaKicn 77 f TaCctTre J"7S> 
/Sr/^OfScl Idlt}? tpei&tLTO (TUU7?0<pit}f, 

Id ira redderc fum conatus: 

Delphinempelagi ra^idm me ad littorafiufttts ..*»' 

Ludibtium eunc%s$rte volente jtulit. 
^Prafidium atpia terra deditime namque -videntes 

Ornaruat tumulo conueniente -virk 
JMe mare quod genuit,ficfufiulit y ergo ageponto 
JQuantafideslnatosperdit ©* ipfefuos. 
&de in littora compulit ]Idvnoverbo deftituere dicitur, vtmc 
admonet perfpicaciftimi vir ingenij Fornerius:quin etiam ad« 
ducit hoc Virgilianum: 

Stfreta deftttuent nudos in littore pifcesi 
Sxemplum infido. ] Locus eft huic accommodatusin 7. Con- 
Slaris pe- trouerf.Senecsedeclamat.i.O mariaiuftioraiudiciis,air,6im> 
ticula. tioresprocella*patre,&c. 

Namfinecpropriis&c.] Collatio matoris ad minus. Porrb inter 
fummas difficulrates nauigatienem pofuere veteres,vnde pra;- 
ceptade fugiendo mari , & terraincolcnda. Dixititaque Ari- 
ftagoras30 5 77 ira.acL ^KcltJcl SvlKcltJcl, id eft , ex a?quo periculo- 
fumefTe mare,licetappellauones habeat varias , cui conueniq 
illud exHecyra Comici: 

Ofevtunatcneftis quidmalipr<eterieris,c[ui nunquam 
ingrejftts es marel 
Ouid.i.Amor.eleg.vndecima: 

Nauitafolicitus ey *e?itoj horret iniquos, 

Etprope tam lethum,quamprope cernit aquanu 
Qubd ficoncufias Triton exafperet -vndas^ 
^uam tibifit toto nullus in orc color. 



.--■« 



smelbm ata, 
Embiema lxvii. 



S7S 




dlorum cefijfeferunt monumenta vtcifsim 

Scutiferum yttacen, ffetlroraque iliacum. 
tltea Triamides^rigidum Telamonius enfem y 

Infrumentafu & cepit vferque necis. 
ifis enim ^ytiacem confecit;at HeBorafuncvum 
Traxere ^Aemonus cmgula ?%exa rotis. 
c titulo obfeautj^qua mittunt hofttbm hoftes 
Munera y venturipr<efciafataferunt. 

^Vmptus eft hictitulus iy&f&v £<&>&■ &&■> ex Sophoelis 
>Aiace flagellifero, qui ait fe , poftquam ab He&ore inimi- 
ffimoaccephTetenfem muneris loco r nihilpr#terdamnum 



H'y y. 






tfG ANDRtA ALCIATI 

atrociflimum a Graxis habuifie . Itaque poftquam multis e 

Conqueftus,fic poftremo mfert. 

A'M.' sV ctA«3tfV « CpoTtov Trafotyu-ay 

Ji i ySpo)v tiiSto^ tfko&r. k xk oviioiua, 

Exhoc locoScholiaftes elicit,ab amicis dona qu£liber,vel et 

pretij minimi,boni effe confulenda: abhoftibus vero & iniir 

cis ne pretiofiflima quidem expetenda, vt pote perniciofa 

noxia cAy£9f enim^JJy^, funt >@KoJk)&, id eft,infelicia dor 

ytfjLtiTVf ct^«7&>f.Plautus Milite: 

ln mala yxore,atque inimico^JiquidJumai^Jumpttts efl: 

Jn bono hsjpite atque amico quaftta eft qmdfumxtur, 

w~ii~~„ Totum Emblema ex Grseco tra&um liquet: * 

Bmblema- I ,,,-•>, t , , *> *, 

tis chara- UiKfHV a^rthot^ iKTCOf ^ctfiVsHdi ^£$(cmos 

<ftcr. Ai f tf^l^ irohtLix livy\l£ impov yikins. 

J^KTOJp yd ^cog-ij^ &&€&'/?%*$& i f Li7raXi MkW 

TbfjJiya.fiv J^tfcov nei/ectpaj/ov bavdTW 

To %i<p@- £ a' auaMTa,(u[JLi\vo'Ta,Y^ji iraJhi ^aziip 

Tu\Kvo~z<®fiaLii£ljjj<Pi<ppia o-vpo'p%uov, 

Ovtco? i% iySpcov dvTOKTova71iLi.7n.To Jco&t, 

E'v %dfiiof <of>oipal<rei luu&.v € f %ovTa (x6f& 

Subiiciam & breuiusEpigramma,eiufdem omnino argumer 

L^KTCOp OACWTJ c\i<P©T COW&W iKTOfl cT' OJOf 

"^co^p^dij.tpoTifcov nydfit &s bavaTQr» 
OvTCOf i^i^fcov dvTOKTova 7dLi.7n.T0 tfto£Ct, 

H'v%df it& <ityO(pd<r€iLiot£$v i f %0VT* popx* 
isfiaci datur enjis ab He£lore,balteus Aiace 
Heclorii •vtriquefuum donum erat exitio* 
Atque ita ab hofie hofii yeniunt lethalia dona y 
Quafludifjpeciefata necemqueferunt, 
He#ons& Narratio cftapud Homerum Iliad.«.He£or & Aiaxinito in 
4uT 1S ^" & fcedere,vltro citroquemiflis donis, deamicitia firmadaf 
tuere,atque He&or Aiaci gladium,Aiax He&ori cingulum r 
litare mifit j fed vtrique fuum munus fuit exitio . Vi&us en 
Aiax ab VJyiTe(in contentione armoru Achillis) & cognitis 
qua? per infaniam dixerat & fecerat, eodem gladio feipfum 
teremit . Hector ver6 per occafionem cinguli iuxra Ilij mu 
ab Achille occifus,& ter circum mcenia tractus eft.Ex quo p 
ipicuumapparet veriflimum efle quod ait Euripid. 
KaK* llXv ajjSpot Jcof o f vnoiv *k i f yj, 
Nullum muamen adferunt dona imptobi, 
Significat viri mall dona efie inutilia perniciofaq;, quod L: 

co 



' 1 M B t E M A T A. ^ 77 

coon apud Virg.confirmat,cum a Troianis equum dolo telklu 
nequaquam ln vrbem recipiendum cenfer, his quidetn verbis; 

mijeri s qu<e tdnta infania^ciues * 

Creditvs aueclos hoslesfaut yllaputatis 
A Dona carere dolis Danailm, <&• c. 

E|deinde, g&icquidid efl t timeo Dan&s, & doftafaentx» 
Bcalibi deGapi fic: 

^tihCapif^quoram meliorfententiamenti, 
*Aut pelag) 'Banaum infidiat^fufteadfie dona 9 
Prtcipitare iubent,fubieclifque -vrere fiammis. 
^uic conuenit monoftichoft Graicum, 

>a?pe nihil incereft,inquit Seneca 5 inreramicorum munera,& 
loftium vota.Quicquidillioptantaccidere 5 in idhorum in- 
empcftiua mdulgentia impellit atque inftruit.Bene Horatius: 
Nil mvror offcium quod me grauat. 

Scutiferum *Aiacem.-}M&ajH; .«?*., vt tf&tmit ttotwj ,* 
'oetis dicitur.De nobili Aiacis fcuto alibi lam facis. 

Heclordque lliacum. ] Troianorum fortiflimum. 

Baltea Vriamides.] Baltea, in accufandi cafy,quafi a redo Bal- 
eus , nullo modo placet, vt neque tolerari in patria Romana 
>oteit.id m Alaato noftro peccatum,feu erratum potius, Gra- 
natici noftr* xtatis dodiffimi obferuarunt: ficuti & ab Vrfino 
/tho , erudito fane viro , idcm pene admiffum notanc verfu 
mftfa de laboribus Herculis ex Anthologia Grecofum La- 
ihis numerisexpreiro,fic. 

Baheon drriptti, Thracifque armenta cecidi. 
>ed quidPin re tam vera manus dare c6gimur,verdmque fateri 
juod Fabius ait lnitio lib. 10. Inftitut. orat.dodos etiam viros 
abi aliquandccum & Ciceronidormitare interdum Demo- 
thencs, Horatio etiam Homcrus ipfe videatur 5 fummi enim 
unt,hommes tamen. 

Triamides.] Heaor Priami filiu*, pacronymic. 

Telamomu*.] A Tclamone , ad difFerentiam Aiacis Oilei, 

lnflrumemafu*,crc ] Hedoris enim cadauer balteo circa 
Jtroch tumulum Achillis iufiu rradumeft:Aiaxgladio fibk 
b Hectore donato feipfum confodit. 

JEmonw rotis.] Id eft, ThefTalis, Grarcis. ^monia Theffalia 
:it,ab i^mone filio Deucalionis. j£monia interdum etiam 
to Graxia, eiwiK&oyzwt. 



5^8 



ANDRE/fi t ALCIATI 

t 

A minimis <poque timendum« 
Emblema clxviii. 







IELLA gerit fiarabem,£r' hoflem prouocat vltro: 

J{obore cr tnfenor, conjiho Juperat. 
Uam plumis aquil* clam fi neque cogmtm abdir 9 

Jfoftdem vt mdum Jumma per as~ira petat. 
Oudaue confodiens, prohibet ftem crefcere prolis: 

Hocaue modo lilatumdedecm vltm abit. 



m m7 le- E^" *?"' " W a ^^VAy^nTl Z&lJLVptJLW ^tt, Yt eft ii 
nemha- JLUdagio 



Mufca c- 



bec,&-foi« 
mica bi- 
Icui. 



vetere.Sed & Pindar.Ifth.4. 

K OU {MLfVct/U&COV, 



EMBLEMATA; J7£ 

7avch yxf J)Jb7 7ih@- » \ 

Kou apiosav djfyav ytfprfv&f 

EV^fitMs, Tiyyct n&7v,/ud,°*\,cutji. id eft, 
ift tamen incertitudo fortuna* vel hominum ftrenue pugnaa* \ 

ium donec ad fummum fincm perucniant : his enim qualem- 
umque vulr finem dac fortuna : & meliora interdum deterio- 
ibus hominibus premuntur ac fupplantantur. Sumptum au- 
cm id eft ex apologo jfcfopi, qui petitus-apparet ex perpetua 
ontrouerfia,quae natura? vi quadam intercedit intcr Aquilam 
uium principem, & fcarabeum vililTimum infecli gcnus. Ille Diffidiutn 
nim vt illatam fibi ab aquila iniuriam vindicet, cum fe viri- A^uilar Sc 
us haudquao^uam parera effe norit , confugit ad dolos: clam fcaraljci * 
nim fe in plumis Aquila?recondit,vt eo tandem modoad ni- 
!um Aquilinum perueniat , eaque poftmodum abfente oua 
ius omnia confodiat. Cuius fabula? apud Ariftophan. mentio 
Jtfic enim: 

Ej/ 7vlcnv euowitv Xoy>if (tyvpzSwy 

Mo'v©- mruvw «V SioU dpy/4u^r. 

A msov «T«f fz.v$vv, eo wdTtp, irdrnf* 

0*7X0? )@Koa-(MV ^coov i)h^nv eitZrtoU' 

H X$$V H&T iXSp&V CUlrf* TrdhcU 7m7i> 

&' cKKjuxivJhv^ k ajVT}7ipapQV/j${j@-. hoc eft, 

ln fabulis id efi repertumJEfopicis, 

Kj4d.iiffe Diuos ynicum ek yolucribns. 

Haud credibiUm ais fabulam^pater^pater, 

+Adiiffe Diuos animal obfcenum atque olens. 

Veruenit oliminquam ob fimuitatemafperam t 

£>u<e iUifuit cum ^LquiU, 0ua yoluens illins, 

Et expetens poenas ab bosle mutuas. ' 
foc quidem admonemur>hoftem,quamuis infimse fortunar, Nullus eft 
on effb contemnendum,necquemquam vel omnium mini- P aruu$ ho 
mm & contemptiflimum efTe prouocandura. fiquidcm , vt in 
limis Publius ait, 

Inimicum quamuis humilem, docli efl metuere. 
•rafida» illud memoratur,quem cum ficus legentem forex mo- 
lordi/Tet: O bone Iupiter ,inquit, nullum eft tam minutu